तस्यापि निरोधे सर्वनिरोधान्निर्बीजः समाधिः
Sandhi vicheda · संधि-विच्छेद
तस्य (tasya) अपि (api) निरोधे (nirodhe) सर्वनिरोधात् (sarvanirodhāt) निर्बीजः (nirbījaḥ) समाधिः (samādhiḥ) इति (iti) पतञ्जलि-विरचिते (patañjali-viracite) योग-सूत्रे (yoga-sūtre) प्रथमः (prathamaḥ) समाधि-पादः (samādhi-pādaḥ)
| पद | संधि-विच्छेद | अर्थ / Meaning |
|---|---|---|
| तस्य (tasya) | तस्य (tasya) | of that |
| अपि (api) | अपि (api) | also |
| निरोधे (nirodhe) | निरोधे (nirodhe) | in restraint |
| सर्वनिरोधात् (sarvanirodhāt) | सर्वनिरोधात् (sarvanirodhāt) | from all restraints (sarva:all | nirodhāt:from restraint) |
| निर्बीजः (nirbījaḥ) | निर्बीजः (nirbījaḥ) | seedless (nir:without | bījaḥ:seed) |
| समाधिः (samādhiḥ) | समाधिः (samādhiḥ) | Samadhi |
| इति (iti) | इति (iti) | thus |
| पतञ्जलि-विरचिते (patañjali-viracite) | पतञ्जलि-विरचिते (patañjali-viracite) | composed by Patanjali (patañjali:Patanjali | viracite:composed by) |
| योग-सूत्रे (yoga-sūtre) | योग-सूत्रे (yoga-sūtre) | in the Yoga Sutra (yoga:Yoga | sūtre:in the Sutra) |
| प्रथमः (prathamaḥ) | प्रथमः (prathamaḥ) | first |
| समाधि-पादः (samādhi-pādaḥ) | समाधि-पादः (samādhi-pādaḥ) | Samadhi chapter (samādhi:Samadhi | pādaḥ:chapter) |
English translation
Translation pending verified source review.
Vyāsa Bhāṣya
|| sa na kevalaṃ samādhiprajñāvirodhī prajñākṛtānām api saṃskārāṇāṃ pratibandhī bhavati. kasmāt, nirodhajaḥ saṃskāraḥ samādhijān saṃskārān bādhata iti. nirodhasthitikālakramānubhavena nirodhacittakṛtasaṃskārāstitvam anumeyam. vyutthānanirodhasamādhiprabhavaiḥ saha kaivalyabhāgīyaiḥ saṃskāraiś cittaṃ svasyāṃ prakṛtāv avasthitāyāṃ pravilīyate. tasmāt te saṃskārāś cittasyādhikāravirodhino na sthitihetavo bhavantīti. yasmād avasitādhikāraṃ saha kaivalyabhāgīyaiḥ saṃskāraiś cittaṃ nivartate, tasmin nivṛtte puruṣaḥ svarūpamātrapratiṣṭho 'taḥ śuddhaḥ kevalo mukta ity ucyata iti. 1.51 iti śrīpātañjale sāṃkhyapravacane yogaśāstre śrīmadvyāsabhāṣye prathamaḥ samādhipādaḥ 1. uddiṣṭaḥ samāhitacittasya yogaḥ. kathaṃ vyutthitacitto 'pi yogayuktaḥ syād ity etad ārabhyate ---
Default commentary · source edition recorded in the library database