Aṃśa 5 · Chapter 17

अक्रूरो ऽपि विनिष्क्रम्य स्यन्दनेनाशुगामिना कृष्णसंदर्शनाकाङ्क्षी प्रययौ नन्दगोकुलम् ॥

akrūro 'pi viniṣkramya syandanenāśugāminā kṛṣṇasaṃdarśanākāṅkṣī prayayau nandagokulam //

चिन्तयाम् आस चाक्रूरो नास्ति धन्यतरो मया यो ऽहम् अंशावतीर्णस्य मुखं द्रक्ष्यामि चक्रिणः ॥

cintayām āsa cākrūro nāsti dhanyataro mayā yo 'ham aṃśāvatīrṇasya mukhaṃ drakṣyāmi cakriṇaḥ //

अद्य मे सफलं जन्म सुप्रभाता च मे निशा यद् उन्निद्राब्जपत्राक्षं विष्णोर् द्रक्ष्याम्य् अहं मुखम् ॥

adya me saphalaṃ janma suprabhātā ca me niśā yad unnidrābjapatrākṣaṃ viṣṇor drakṣyāmy ahaṃ mukham //

पापं हरति यत् पुंसां स्मृतं संकल्पनामयम् तत् पुण्डरीकनयनं विष्णोर् द्रक्ष्याम्य् अहं मुखम् ॥

pāpaṃ harati yat puṃsāṃ smṛtaṃ saṃkalpanāmayam tat puṇḍarīkanayanaṃ viṣṇor drakṣyāmy ahaṃ mukham //

निर्जग्मुश् च यतो वेदा वेदाङ्गान्य् अखिलानि च द्रक्ष्यामि तत् परं धाम देवानां भगवन्मुखम् ॥

nirjagmuś ca yato vedā vedāṅgāny akhilāni ca drakṣyāmi tat paraṃ dhāma devānāṃ bhagavanmukham //

यज्ञेषु यज्ञपुरुषः पुरुषैः पुरुषोत्तमः इज्यते यो ऽखिलाधारस् तं द्रक्ष्यामि जगत्पतिम् ॥

yajñeṣu yajñapuruṣaḥ puruṣaiḥ puruṣottamaḥ ijyate yo 'khilādhāras taṃ drakṣyāmi jagatpatim //

इष्ट्वा यम् इन्द्रो यज्ञानां शतेनामरराजताम् अवाप तम् अनन्तादिम् अहं द्रक्ष्यामि केशवम् ॥

iṣṭvā yam indro yajñānāṃ śatenāmararājatām avāpa tam anantādim ahaṃ drakṣyāmi keśavam //

न ब्रह्मा नेन्द्ररुद्राश्विवस्वादित्यमरुद्गणाः यस्य स्वरूपं जानन्ति स्प्रक्ष्यत्य् अङ्गं स मे हरिः ॥

na brahmā nendrarudrāśvivasvādityamarudgaṇāḥ yasya svarūpaṃ jānanti sprakṣyaty aṅgaṃ sa me hariḥ //

सर्वात्मा सर्ववित् सर्वः सर्वभूतेष्व् अवस्थितः यो वितत्याव्ययो व्यापी स वक्ष्यति मया सह ॥

sarvātmā sarvavit sarvaḥ sarvabhūteṣv avasthitaḥ yo vitatyāvyayo vyāpī sa vakṣyati mayā saha //

मत्स्यकूर्मवराहाश्वसिंहरूपादिभिः स्थितिम् चकार जगतो यो ऽजः सो ऽद्य माम् आलपिष्यति ॥

matsyakūrmavarāhāśvasiṃharūpādibhiḥ sthitim cakāra jagato yo 'jaḥ so 'dya mām ālapiṣyati //

साम्प्रतं च जगत्स्वामी कार्यम् आत्महृदि स्थितम् कर्तुं मनुष्यतां प्राप्तः स्वेच्छादेहधृग् अव्ययः ॥

sāmprataṃ ca jagatsvāmī kāryam ātmahṛdi sthitam kartuṃ manuṣyatāṃ prāptaḥ svecchādehadhṛg avyayaḥ //

यो ऽनन्तः पृथिवीं धत्ते शेखरस्थितिसंस्थिताम् सो ऽवतीर्णो जगत्यर्थे माम् अक्रूरेति वक्ष्यति ॥

yo 'nantaḥ pṛthivīṃ dhatte śekharasthitisaṃsthitām so 'vatīrṇo jagatyarthe mām akrūreti vakṣyati //

पितृपुत्रसुहृद्भ्रातृमातृबन्धुमयीम् इमाम् यन्मायां नालम् उत्तर्तुं जगत् तस्मै नमो नमः ॥

pitṛputrasuhṛdbhrātṛmātṛbandhumayīm imām yanmāyāṃ nālam uttartuṃ jagat tasmai namo namaḥ //

तरत्य् अविद्यां विततां हृदि यस्मिन् निवेशिते योगी मायाम् अमेयाय तस्मै विद्यात्मने नमः ॥

taraty avidyāṃ vitatāṃ hṛdi yasmin niveśite yogī māyām ameyāya tasmai vidyātmane namaḥ //

यज्विभिर् यज्ञपुरुषो वासुदेवश् च सात्वतैः वेदान्तवेदिभिर् विष्णुः प्रोच्यते यो नतो ऽस्मि तम् ॥

yajvibhir yajñapuruṣo vāsudevaś ca sātvataiḥ vedāntavedibhir viṣṇuḥ procyate yo nato 'smi tam //

यथा तत्र जगद् धाम्नि धातर्य् एतत् प्रतिष्ठितम् सदसत् तेन सत्येन मय्य् असौ यातु सौम्यताम् ॥

yathā tatra jagad dhāmni dhātary etat pratiṣṭhitam sadasat tena satyena mayy asau yātu saumyatām //

स्मृते सकलकल्याणभाजनं यत्र जायते पुरुषस् तम् अजं नित्यं व्रजामि शरणं हरिम् ॥

smṛte sakalakalyāṇabhājanaṃ yatra jāyate puruṣas tam ajaṃ nityaṃ vrajāmi śaraṇaṃ harim //

इत्थं संचिन्तयन् विष्णुं भक्तिनम्रात्ममानसः अक्रूरो गोकुलं प्राप्तः किंचित् सूर्ये विराजति ॥

itthaṃ saṃcintayan viṣṇuṃ bhaktinamrātmamānasaḥ akrūro gokulaṃ prāptaḥ kiṃcit sūrye virājati //

स ददर्श तदा तत्र कृष्णम् आदोहने गवाम् वत्समध्यगतं फुल्लनीलोत्पलदलच्छविम् ॥

sa dadarśa tadā tatra kṛṣṇam ādohane gavām vatsamadhyagataṃ phullanīlotpaladalacchavim //

प्रस्पष्टपद्मपत्राक्षं श्रीवत्साङ्कितवक्षसम् प्रलम्बबाहुम् आयामितुङ्गोरःस्थलम् उन्नसम् ॥

praspaṣṭapadmapatrākṣaṃ śrīvatsāṅkitavakṣasam pralambabāhum āyāmituṅgoraḥsthalam unnasam //

सविलासस्मिताधारं बिभ्राणं मुखपङ्कजम् तुङ्गरक्तनखं पद्भ्यां धरण्यां सुप्रतिष्ठितम् ॥

savilāsasmitādhāraṃ bibhrāṇaṃ mukhapaṅkajam tuṅgaraktanakhaṃ padbhyāṃ dharaṇyāṃ supratiṣṭhitam //

बिभ्राणं वाससी पीते वन्यपुष्पविभूषितम् सान्द्रनीललताहस्तम् सिताम्भोजावतंसकम् ॥

bibhrāṇaṃ vāsasī pīte vanyapuṣpavibhūṣitam sāndranīlalatāhastam sitāmbhojāvataṃsakam //

हंसकुन्देन्दुधवलं नीलाम्बरधरं द्विज तस्यानु बलभद्रं च ददर्श यदुनन्दनः ॥

haṃsakundendudhavalaṃ nīlāmbaradharaṃ dvija tasyānu balabhadraṃ ca dadarśa yadunandanaḥ //

प्रांशुम् उत्तुङ्गबाह्वंसं विकासिमुखपङ्कजम् मेघमालापरिवृतं कैलासाद्रिम् इवापरम् ॥

prāṃśum uttuṅgabāhvaṃsaṃ vikāsimukhapaṅkajam meghamālāparivṛtaṃ kailāsādrim ivāparam //

तौ दृष्ट्वा विकसद्वक्त्रसरोजः स महामतिः पुलकाञ्चितसर्वाङ्गस् तदाक्रूरो ऽभवन् मुने ॥

tau dṛṣṭvā vikasadvaktrasarojaḥ sa mahāmatiḥ pulakāñcitasarvāṅgas tadākrūro 'bhavan mune //

एतत् तत् परमं धाम तद् एतत् परमं पदम् भगवद्वासुदेवांशो द्विधा यो ऽयम् अवस्थितः ॥

etat tat paramaṃ dhāma tad etat paramaṃ padam bhagavadvāsudevāṃśo dvidhā yo 'yam avasthitaḥ //

साफल्यम् अक्ष्णोर् युगम् एतद् अत्र दृष्टे जगद्धातरि यातम् उच्चैः अप्य् अङ्गम् एतद् भगवत्प्रसादाद् दत्ते ऽङ्गसङ्गे फलवन् मम स्यात् ॥

sāphalyam akṣṇor yugam etad atra dṛṣṭe jagaddhātari yātam uccaiḥ apy aṅgam etad bhagavatprasādād datte 'ṅgasaṅge phalavan mama syāt //

अप्य् एष पृष्ठे मम हस्तपद्मं करिष्यति श्रीमदनन्तमूर्तिः यस्याङ्गुलिस्पर्शहताखिलाघैर् अवाप्यते सिद्धिर् अनाशदोषा ॥

apy eṣa pṛṣṭhe mama hastapadmaṃ kariṣyati śrīmadanantamūrtiḥ yasyāṅgulisparśahatākhilāghair avāpyate siddhir anāśadoṣā //

येनाग्निविद्युद्रविरश्मिमाला करालम् अत्युग्रम् अपास्य चक्रम् चक्रं घ्नता दैत्यपतेर् हृतानि दैत्याङ्गनानां नयनाञ्जनानि ॥

yenāgnividyudraviraśmimālā karālam atyugram apāsya cakram cakraṃ ghnatā daityapater hṛtāni daityāṅganānāṃ nayanāñjanāni //

यत्राम्बु विन्यस्य बलिर् मनोज्ञान् अवाप भोगान् वसुधातलस्थः तथामरत्वं त्रिदशाधिपत्यं मन्वन्तरं पूर्णम् अपेतशत्रुः ॥

yatrāmbu vinyasya balir manojñān avāpa bhogān vasudhātalasthaḥ tathāmaratvaṃ tridaśādhipatyaṃ manvantaraṃ pūrṇam apetaśatruḥ //

अप्य् एष मां कंसपरिग्रहेण दोषास्पदीभूतम् अदोषदुष्टम् कर्तावमानोपहतं धिग् अस्तु तज् जन्मनः साधु बहिष्कृतो यः ॥

apy eṣa māṃ kaṃsaparigraheṇa doṣāspadībhūtam adoṣaduṣṭam kartāvamānopahataṃ dhig astu taj janmanaḥ sādhu bahiṣkṛto yaḥ //

ज्ञानात्मकस्यामलसत्त्वराशेर् अपेतदोषस्य सदा स्फुटस्य किं वा जगत्य् अत्र समस्तपुंसाम् अज्ञातम् अस्यास्ति हृदि स्थितस्य ॥

jñānātmakasyāmalasattvarāśer apetadoṣasya sadā sphuṭasya kiṃ vā jagaty atra samastapuṃsām ajñātam asyāsti hṛdi sthitasya //

तस्माद् अहं भक्तिविनम्रचेता व्रजामि सर्वेश्वरम् ईश्वराणाम् अंशावतारं पुरुषोत्तमस्य अनादिमध्यान्तमयस्य विष्णोः ॥

tasmād ahaṃ bhaktivinamracetā vrajāmi sarveśvaram īśvarāṇām aṃśāvatāraṃ puruṣottamasya anādimadhyāntamayasya viṣṇoḥ //