श्री-शुक उवाच कृत्वा दैत्य-वधं कृष्णः स-रामो यदुभिर् वृतः । भुवो ऽवतारयद् भारं जविष्ठं जनयन् कलिम् ॥
śrī-śuka uvāca kṛtvā daitya-vadhaṃ kṛṣṇaḥ sa-rāmo yadubhir vṛtaḥ / bhuvo 'vatārayad bhāraṃ javiṣṭhaṃ janayan kalim //
ये कोपिताः सु-बहु पाण्डु-सुताः सपत्नैर् दुर्द्यूत-हेलन-कच-ग्रहणादिभिस् तान् अम्प्; कृत्वा निमित्तम् इतरेतरतः समेतान् हत्वा नृपान् निरहरत् क्षिति-भारम् ईशः ॥
ye kopitāḥ su-bahu pāṇḍu-sutāḥ sapatnair durdyūta-helana-kaca-grahaṇādibhis tān amp; kṛtvā nimittam itaretarataḥ sametān hatvā nṛpān niraharat kṣiti-bhāram īśaḥ //
भू-भार-राज-पृतना यदुभिर् निरस्य गुप्तैः स्व-बाहुभिर् अचिन्तयद् अप्रमेयः भू-भार-राज-पृतना यदुभिर् निरस्य गुप्तैः स्व-बाहुभिर् अचिन्तयद् अप्रमेयः मन्ये ऽवनेर् ननु गतो ऽप्य् अगतं हि भारं यद् यादवं कुलम् अहो अविषह्यम् आस्ते ॥
bhū-bhāra-rāja-pṛtanā yadubhir nirasya guptaiḥ sva-bāhubhir acintayad aprameyaḥ bhū-bhāra-rāja-pṛtanā yadubhir nirasya guptaiḥ sva-bāhubhir acintayad aprameyaḥ manye 'vaner nanu gato 'py agataṃ hi bhāraṃ yad yādavaṃ kulam aho aviṣahyam āste //
नैवान्यतः परिभवो ऽस्य भवेत् कथञ्चिन् मत्-संश्रयस्य विभवोन्नहनस्य नित्यम् नैवान्यतः परिभवो ऽस्य भवेत् कथञ्चिन् मत्-संश्रयस्य विभवोन्नहनस्य नित्यम् अन्तः कलिं यदु-कुलस्य विधाय वेणु- स्तम्बस्य वह्निम् इव शान्तिम् उपैमि धाम ॥
naivānyataḥ paribhavo 'sya bhavet kathañcin mat-saṃśrayasya vibhavonnahanasya nityam naivānyataḥ paribhavo 'sya bhavet kathañcin mat-saṃśrayasya vibhavonnahanasya nityam antaḥ kaliṃ yadu-kulasya vidhāya veṇu- stambasya vahnim iva śāntim upaimi dhāma //
एवं व्यवसितो राजन् सत्य-सङ्कल्प ईश्वरः । शाप-व्याजेन विप्राणां सञ्जह्रे स्व-कुलं विभुः ॥
evaṃ vyavasito rājan satya-saṅkalpa īśvaraḥ / śāpa-vyājena viprāṇāṃ sañjahre sva-kulaṃ vibhuḥ //
स्व-मूर्त्या लोक-लावण्य- निर्मुक्त्या लोचनं नृणाम् । गीर्भिस् ताः स्मरतां चित्तं पदैस् तान् ईक्षतां क्रियाः ॥
sva-mūrtyā loka-lāvaṇya- nirmuktyā locanaṃ nṛṇām / gīrbhis tāḥ smaratāṃ cittaṃ padais tān īkṣatāṃ kriyāḥ //
आच्छिद्य कीर्तिं सु-श्लोकां वितत्य ह्य् अञ्जसा नु कौ । तमो ऽनया तरिष्यन्तीत्य् अगात् स्वं पदम् ईश्वरः ॥
ācchidya kīrtiṃ su-ślokāṃ vitatya hy añjasā nu kau / tamo 'nayā tariṣyantīty agāt svaṃ padam īśvaraḥ //
श्री-राजोवाच ब्रह्मण्यानां वदान्यानां नित्यं वृद्धोपसेविनाम् । विप्र-शापः कथम् अभूद् वृष्णीनां कृष्ण-चेतसाम् ॥
śrī-rājovāca brahmaṇyānāṃ vadānyānāṃ nityaṃ vṛddhopasevinām / vipra-śāpaḥ katham abhūd vṛṣṇīnāṃ kṛṣṇa-cetasām //
यन्-निमित्तः स वै शापो यादृशो द्विज-सत्तम । कथम् एकात्मनां भेद एतत् सर्वं वदस्व मे ॥
yan-nimittaḥ sa vai śāpo yādṛśo dvija-sattama / katham ekātmanāṃ bheda etat sarvaṃ vadasva me //
श्री-बादरायणिर् उवाच बिभ्रद् वपुः सकल-सुन्दर-सन्निवेशं कर्माचरन् भुवि सु-मङ्गलम् आप्त-कामः बिभ्रद् वपुः सकल-सुन्दर-सन्निवेशं कर्माचरन् भुवि सु-मङ्गलम् आप्त-कामः आस्थाय धाम रममाण उदार-कीऋतिः संहर्तुम् ऐच्छत कुलं स्थित-कृत्य-शेषः ॥
śrī-bādarāyaṇir uvāca bibhrad vapuḥ sakala-sundara-sanniveśaṃ karmācaran bhuvi su-maṅgalam āpta-kāmaḥ bibhrad vapuḥ sakala-sundara-sanniveśaṃ karmācaran bhuvi su-maṅgalam āpta-kāmaḥ āsthāya dhāma ramamāṇa udāra-kīṛtiḥ saṃhartum aicchata kulaṃ sthita-kṛtya-śeṣaḥ //
कर्मानि पुण्य-निवहानि सु-मङ्गलानि गायज्-जगत्-कलि-मलापहराणि कृत्वा कर्मानि पुण्य-निवहानि सु-मङ्गलानि गायज्-जगत्-कलि-मलापहराणि कृत्वा कालात्मना निवसता यदु-देव-गेहे पिण्डारकं समगमन् मुनयो निसृष्टाः ॥
karmāni puṇya-nivahāni su-maṅgalāni gāyaj-jagat-kali-malāpaharāṇi kṛtvā karmāni puṇya-nivahāni su-maṅgalāni gāyaj-jagat-kali-malāpaharāṇi kṛtvā kālātmanā nivasatā yadu-deva-gehe piṇḍārakaṃ samagaman munayo nisṛṣṭāḥ //
विश्वामित्रो ऽसितः कण्वो दुर्वासा भृगुर् अङ्गिराः विश्वामित्रो ऽसितः कण्वो दुर्वासा भृगुर् अङ्गिराः कश्यपो वामदेवो ऽत्रिर् वसिष्ठो नारदादयः ॥
viśvāmitro 'sitaḥ kaṇvo durvāsā bhṛgur aṅgirāḥ viśvāmitro 'sitaḥ kaṇvo durvāsā bhṛgur aṅgirāḥ kaśyapo vāmadevo 'trir vasiṣṭho nāradādayaḥ //
क्रीडन्तस् तान् उपव्रज्य कुमारा यदु-नन्दनाः । उपसङ्गृह्य पप्रच्छुर् अविनीता विनीत-वत् ॥
krīḍantas tān upavrajya kumārā yadu-nandanāḥ / upasaṅgṛhya papracchur avinītā vinīta-vat //
ते वेषयित्वा स्त्री-वेषैः साम्बं जाम्बवती-सुतम् । एषा पृच्छति वो विप्रा अन्तर्वत्न्य् असितेक्षणा ॥
te veṣayitvā strī-veṣaiḥ sāmbaṃ jāmbavatī-sutam / eṣā pṛcchati vo viprā antarvatny asitekṣaṇā //
प्रष्टुं विलज्जती साक्षात् प्रब्रूतामोघ-दर्शनाः । प्रसोष्यन्ती पुत्र-कामा किं स्वित् सञ्जनयिष्यति ॥
praṣṭuṃ vilajjatī sākṣāt prabrūtāmogha-darśanāḥ / prasoṣyantī putra-kāmā kiṃ svit sañjanayiṣyati //
एवं प्रलब्धा मुनयस् तान् ऊचुः कुपिता नृप । जनयिष्यति वो मन्दा मुषलं कुल-नाशनम् ॥
evaṃ pralabdhā munayas tān ūcuḥ kupitā nṛpa / janayiṣyati vo mandā muṣalaṃ kula-nāśanam //
तच् छ्रुत्वा ते ऽति-सन्त्रस्ता विमुच्य सहसोदरम् । साम्बस्य ददृशुस् तस्मिन् मुषलं खल्व् अयस्मयम् ॥
tac chrutvā te 'ti-santrastā vimucya sahasodaram / sāmbasya dadṛśus tasmin muṣalaṃ khalv ayasmayam //
किं कृतं मन्द-भाग्यैर् नः किं वदिष्यन्ति नो जनाः । इति विह्वलिता गेहान् आदाय मुषलं ययुः ॥
kiṃ kṛtaṃ manda-bhāgyair naḥ kiṃ vadiṣyanti no janāḥ / iti vihvalitā gehān ādāya muṣalaṃ yayuḥ //
तच् चोपनीय सदसि परिम्लान-मुख-श्रियः । राज्ञ आवेदयां चक्रुः सर्व-यादव-सन्निधौ ॥
tac copanīya sadasi parimlāna-mukha-śriyaḥ / rājña āvedayāṃ cakruḥ sarva-yādava-sannidhau //
श्रुत्वामोघं विप्र-शापं दृष्ट्वा च मुषलं नृप । विस्मिता भय-सन्त्रस्ता बभूवुर् द्वारकौकसः ॥
śrutvāmoghaṃ vipra-śāpaṃ dṛṣṭvā ca muṣalaṃ nṛpa / vismitā bhaya-santrastā babhūvur dvārakaukasaḥ //
तच् चूर्णयित्वा मुषलं यदु-राजः स आहुकः । समुद्र-सलिले प्रास्यल् लोहं चास्यावशेषितम् ॥
tac cūrṇayitvā muṣalaṃ yadu-rājaḥ sa āhukaḥ / samudra-salile prāsyal lohaṃ cāsyāvaśeṣitam //
कश्चिन् मत्स्यो ऽग्रसील् लोहं चूर्णानि तरलैस् ततः । उह्यमानानि वेलायां लग्नान्य् आसन् किलैरकाः ॥
kaścin matsyo 'grasīl lohaṃ cūrṇāni taralais tataḥ / uhyamānāni velāyāṃ lagnāny āsan kilairakāḥ //
मत्स्यो गृहीतो मत्स्य-घ्नैर् जालेनान्यैः सहार्णवे । तस्योदर-गतं लोहं स शल्ये लुब्धको ऽकरोत् ॥
matsyo gṛhīto matsya-ghnair jālenānyaiḥ sahārṇave / tasyodara-gataṃ lohaṃ sa śalye lubdhako 'karot //
भगवान् ज्ञात-सर्वार्थ ईश्वरो ऽपि तद्-अन्यथा । कर्तुं नैच्छद् विप्र-शापं काल-रूप्य् अन्वमोदत ॥
bhagavān jñāta-sarvārtha īśvaro 'pi tad-anyathā / kartuṃ naicchad vipra-śāpaṃ kāla-rūpy anvamodata //