श्री-शुक उवाच गोप्यः कृष्णे वनं याते तम् अनुद्रुत-चेतसः । कृष्ण-लीलाः प्रगायन्त्यो निन्युर् दुःखेन वासरान् ॥
śrī-śuka uvāca gopyaḥ kṛṣṇe vanaṃ yāte tam anudruta-cetasaḥ / kṛṣṇa-līlāḥ pragāyantyo ninyur duḥkhena vāsarān //
श्री-गोप्य ऊचुः वाम-बाहु-कृत-वाम-कपोलो वल्गित-भ्रुर् अधरार्पित-वेणुम् । कोमलाङ्गुलिभिर् आश्रित-मार्गं गोप्य ईरयति यत्र मुकुन्दः ॥
śrī-gopya ūcuḥ vāma-bāhu-kṛta-vāma-kapolo valgita-bhrur adharārpita-veṇum / komalāṅgulibhir āśrita-mārgaṃ gopya īrayati yatra mukundaḥ //
व्योम-यान-वनिताः सह सिद्धैर् विस्मितास् तद् उपधार्य स-लज्जाः । काम-मार्गण-समर्पित-चित्ताः कश्मलं ययुर् अपस्मृत-नीव्यः ॥
vyoma-yāna-vanitāḥ saha siddhair vismitās tad upadhārya sa-lajjāḥ / kāma-mārgaṇa-samarpita-cittāḥ kaśmalaṃ yayur apasmṛta-nīvyaḥ //
हन्त चित्रम् अबलाः शृणुतेदं हार-हास उरसि स्थिर-विद्युत् । नन्द-सूनुर् अयम् आर्त-जनानां नर्म-दो यर्हि कूजित-वेणुः ॥
hanta citram abalāḥ śṛṇutedaṃ hāra-hāsa urasi sthira-vidyut / nanda-sūnur ayam ārta-janānāṃ narma-do yarhi kūjita-veṇuḥ //
वृन्दशो व्रज-वृषा मृग-गावो वेणु-वाद्य-हृत-चेतस आरात् । दन्त-दष्ट-कवला धृत-कर्णा निद्रिता लिखित-चित्रम् इवासन् ॥
vṛndaśo vraja-vṛṣā mṛga-gāvo veṇu-vādya-hṛta-cetasa ārāt / danta-daṣṭa-kavalā dhṛta-karṇā nidritā likhita-citram ivāsan //
बर्हिण-स्तबक-धातु-पलाशैर् बद्ध-मल्ल-परिबर्ह-विडम्बः । कर्हिचित् स-बल आलि स गोपैर् गाः समाह्वयति यत्र मुकुन्दः ॥
barhiṇa-stabaka-dhātu-palāśair baddha-malla-paribarha-viḍambaḥ / karhicit sa-bala āli sa gopair gāḥ samāhvayati yatra mukundaḥ //
तर्हि भग्न-गतयः सरितो वै तत्-पदाम्बुज-रजो ऽनिल-नीतम् । स्पृहयतीर् वयम् इवाबहु-पुण्याः प्रेम-वेपित-भुजाः स्तिमितापः ॥
tarhi bhagna-gatayaḥ sarito vai tat-padāmbuja-rajo 'nila-nītam / spṛhayatīr vayam ivābahu-puṇyāḥ prema-vepita-bhujāḥ stimitāpaḥ //
अनुचरैः समनुवर्णित-वीर्य आदि-पूरुष इवाचल-भूतिः । वन-चरो गिरि-तटेषु चरन्तीर् वेणुनाह्वयति गाः स यदा हि ॥
anucaraiḥ samanuvarṇita-vīrya ādi-pūruṣa ivācala-bhūtiḥ / vana-caro giri-taṭeṣu carantīr veṇunāhvayati gāḥ sa yadā hi //
वन-लतास् तरव आत्मनि विष्णुं व्यञ्जयन्त्य इव पुष्प-फलाढ्याः । प्रणत-भार-विटपा मधु-धाराः प्रेम-हृष्ट-तनवो ववृषुः स्म ॥
vana-latās tarava ātmani viṣṇuṃ vyañjayantya iva puṣpa-phalāḍhyāḥ / praṇata-bhāra-viṭapā madhu-dhārāḥ prema-hṛṣṭa-tanavo vavṛṣuḥ sma //
दर्शनीय-तिलको वन-माला- दिव्य-गन्ध-तुलसी-मधु-मत्तैः । अलि-कुलैर् अलघु गीताम् अभीष्टम् आद्रियन् यर्हि सन्धित-वेणुः ॥
darśanīya-tilako vana-mālā- divya-gandha-tulasī-madhu-mattaiḥ / ali-kulair alaghu gītām abhīṣṭam ādriyan yarhi sandhita-veṇuḥ //
सरसि सारस-हंस-विहङ्गाश् चारु-गीता-हृत-चेतस एत्य । हरिम् उपासत ते यत-चित्ता हन्त मीलित-दृशो धृत-मौनाः ॥
sarasi sārasa-haṃsa-vihaṅgāś cāru-gītā-hṛta-cetasa etya / harim upāsata te yata-cittā hanta mīlita-dṛśo dhṛta-maunāḥ //
सह-बलः स्रग्-अवतंस-विलासः सानुषु क्षिति-भृतो व्रज-देव्यः । हर्षयन् यर्हि वेणु-रवेण जात-हर्ष उपरम्भति विश्वम् ॥
saha-balaḥ srag-avataṃsa-vilāsaḥ sānuṣu kṣiti-bhṛto vraja-devyaḥ / harṣayan yarhi veṇu-raveṇa jāta-harṣa uparambhati viśvam //
महद्-अतिक्रमण-शङ्कित-चेता मन्द-मन्दम् अनुगर्जति मेघः । सुहृदम् अभ्यवर्षत् सुमनोभिश् छायया च विदधत् प्रतपत्रम् ॥
mahad-atikramaṇa-śaṅkita-cetā manda-mandam anugarjati meghaḥ / suhṛdam abhyavarṣat sumanobhiś chāyayā ca vidadhat pratapatram //
विविध-गोप-चरणेषु विदग्धो वेणु-वाद्य उरुधा निज-शिक्षाः । तव सुतः सति यदाधर-बिम्बे दत्त-वेणुर् अनयत् स्वर-जातीः ॥
vividha-gopa-caraṇeṣu vidagdho veṇu-vādya urudhā nija-śikṣāḥ / tava sutaḥ sati yadādhara-bimbe datta-veṇur anayat svara-jātīḥ //
सवनशस् तद् उपधार्य सुरेशाः शक्र-शर्व-परमेष्ठि-पुरोगाः । कवय आनत-कन्धर-चित्ताः कश्मलं ययुर् अनिश्चित-तत्त्वाः ॥
savanaśas tad upadhārya sureśāḥ śakra-śarva-parameṣṭhi-purogāḥ / kavaya ānata-kandhara-cittāḥ kaśmalaṃ yayur aniścita-tattvāḥ //
निज-पदाब्ज-दलैर् ध्वज-वज्र नीरजाङ्कुश-विचित्र-ललामैः । व्रज-भुवः शमयन् खुर-तोदं वर्ष्म-धुर्य-गतिर् ईडित-वेणुः ॥
nija-padābja-dalair dhvaja-vajra nīrajāṅkuśa-vicitra-lalāmaiḥ / vraja-bhuvaḥ śamayan khura-todaṃ varṣma-dhurya-gatir īḍita-veṇuḥ //
व्रजति तेन वयं स-विलास वीक्षणार्पित-मनोभव-वेगाः । कुज-गतिं गमिता न विदामः कश्मलेन कवरं वसनं वा ॥
vrajati tena vayaṃ sa-vilāsa vīkṣaṇārpita-manobhava-vegāḥ / kuja-gatiṃ gamitā na vidāmaḥ kaśmalena kavaraṃ vasanaṃ vā //
मणि-धरः क्वचिद् आगणयन् गा मालया दयित-गन्ध-तुलस्याः । प्रणयिनो ऽनुचरस्य कदांसे प्रक्षिपन् भुजम् अगायत यत्र ॥
maṇi-dharaḥ kvacid āgaṇayan gā mālayā dayita-gandha-tulasyāḥ / praṇayino 'nucarasya kadāṃse prakṣipan bhujam agāyata yatra //
क्वणित-वेणु-रव-वञ्चित-चित्ताः कृष्णम् अन्वसत कृष्ण-गृहिण्यः । गुण-गणार्णम् अनुगत्य हरिण्यो गोपिका इव विमुक्त-गृहाशाः ॥
kvaṇita-veṇu-rava-vañcita-cittāḥ kṛṣṇam anvasata kṛṣṇa-gṛhiṇyaḥ / guṇa-gaṇārṇam anugatya hariṇyo gopikā iva vimukta-gṛhāśāḥ //
कुन्द-दाम-कृत-कौतुक-वेषो गोप-गोधन-वृतो यमुनायाम् । नन्द-सूनुर् अनघे तव वत्सो नर्म-दः प्रणयिणां विजहार ॥
kunda-dāma-kṛta-kautuka-veṣo gopa-godhana-vṛto yamunāyām / nanda-sūnur anaghe tava vatso narma-daḥ praṇayiṇāṃ vijahāra //
मन्द-वायुर् उपवात्य् अनकूलं मानयन् मलयज-स्पर्शेन । वन्दिनस् तम् उपदेव-गणा ये वाद्य-गीत-बलिभिः परिवव्रुः ॥
manda-vāyur upavāty anakūlaṃ mānayan malayaja-sparśena / vandinas tam upadeva-gaṇā ye vādya-gīta-balibhiḥ parivavruḥ //
वत्सलो व्रज-गवां यद् अग-ध्रो वन्द्यमान-चरणः पथि वृद्धैः । कृत्स्न-गो-धनम् उपोह्य दिनान्ते गीत-वेणुर् अनुगेडित-कीर्तिः ॥
vatsalo vraja-gavāṃ yad aga-dhro vandyamāna-caraṇaḥ pathi vṛddhaiḥ / kṛtsna-go-dhanam upohya dinānte gīta-veṇur anugeḍita-kīrtiḥ //
उत्सवं श्रम-रुचापि दृशीनाम् उन्नयन् खुर-रजश्-छुरित-स्रक् । दित्सयैति सुहृद्-आसिष एष देवकी-जठर-भूर् उडु-राजः ॥
utsavaṃ śrama-rucāpi dṛśīnām unnayan khura-rajaś-churita-srak / ditsayaiti suhṛd-āsiṣa eṣa devakī-jaṭhara-bhūr uḍu-rājaḥ //
मद-विघूर्णित-लोचन ईषत् मान-दः स्व-सुहृदां वन-माली । बदर-पाण्डु-वदनो मृदु-गण्डं मण्डयन् कनक-कुण्डल-लक्ष्म्या ॥
mada-vighūrṇita-locana īṣat māna-daḥ sva-suhṛdāṃ vana-mālī / badara-pāṇḍu-vadano mṛdu-gaṇḍaṃ maṇḍayan kanaka-kuṇḍala-lakṣmyā //
यदु-पतिर् द्विरद-राज-विहारो यामिनी-पतिर् इवैष दिनान्ते । मुदित-वक्त्र उपयाति दुरन्तं मोचयन् व्रज-गवां दिन-तापम् ॥
yadu-patir dvirada-rāja-vihāro yāminī-patir ivaiṣa dinānte / mudita-vaktra upayāti durantaṃ mocayan vraja-gavāṃ dina-tāpam //
श्री-शुक उवाच एवं व्रज-स्त्रियो राजन् कृष्ण-लीलानुगायतीः । रेमिरे ऽहःसु तच्-चित्तास् तन्-मनस्का महोदयाः ॥
śrī-śuka uvāca evaṃ vraja-striyo rājan kṛṣṇa-līlānugāyatīḥ / remire 'haḥsu tac-cittās tan-manaskā mahodayāḥ //
