Living Bliss — Awakening Inner Bliss
Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः
Viṣṇu Purāṇa

Aṃśa 5 · Chapter 8

विष्णुपुराणम्

ViP_5,8.1

गाः पालयन्तौ च पुनः सहितौ बलकेशवौ भ्रममाणौ वने तस्मिन् रम्यं तालवनं गतौ ॥

gāḥ pālayantau ca punaḥ sahitau balakeśavau bhramamāṇau vane tasmin ramyaṃ tālavanaṃ gatau //

ViP_5,8.2

तत् तु तालवनं नित्यं धेनुको नाम दानवः नृगोमांसकृताहारः सदाध्यास्ते खराकृतिः ॥

tat tu tālavanaṃ nityaṃ dhenuko nāma dānavaḥ nṛgomāṃsakṛtāhāraḥ sadādhyāste kharākṛtiḥ //

ViP_5,8.3

तत् तु तालवनं पक्वफलसंपत्समन्वितम् दृष्ट्वा स्पृहान्विता गोपाः फलादाने ऽब्रुवन् वचः ॥

tat tu tālavanaṃ pakvaphalasaṃpatsamanvitam dṛṣṭvā spṛhānvitā gopāḥ phalādāne 'bruvan vacaḥ //

ViP_5,8.4

हे राम हे कृष्ण सदा धेनुकेनैष रक्ष्यते भूप्रदेशो यतस् तस्मात् पक्वानीमानि सन्ति वै ॥

he rāma he kṛṣṇa sadā dhenukenaiṣa rakṣyate bhūpradeśo yatas tasmāt pakvānīmāni santi vai //

ViP_5,8.5

फलानि पश्य तालानां गन्धामोदितदिंशि च वयम् एतान्य् अभीप्सामः पात्यन्तां यदि रोचते ॥

phalāni paśya tālānāṃ gandhāmoditadiṃśi ca vayam etāny abhīpsāmaḥ pātyantāṃ yadi rocate //

ViP_5,8.6

इति गोपकुमाराणां श्रुत्वा संकर्षणो वचः कृष्णश् च पातयाम् आस भुवि तालफलानि वै ॥

iti gopakumārāṇāṃ śrutvā saṃkarṣaṇo vacaḥ kṛṣṇaś ca pātayām āsa bhuvi tālaphalāni vai //

ViP_5,8.7

फलानां पततां शब्दम् आकर्ण्य सुदुरासदः आजगाम स दुष्टात्मा कोपाद् दैतेयगर्दभः ॥

phalānāṃ patatāṃ śabdam ākarṇya sudurāsadaḥ ājagāma sa duṣṭātmā kopād daiteyagardabhaḥ //

ViP_5,8.8

पद्भ्याम् उभाभ्यां स तदा पश्चिमाभ्यां बली बलम् जघानोरसि ताभ्यां च स च तेनाप्य् अगृह्यत ॥

padbhyām ubhābhyāṃ sa tadā paścimābhyāṃ balī balam jaghānorasi tābhyāṃ ca sa ca tenāpy agṛhyata //

ViP_5,8.9

गृहीत्वा भ्रामणेनैव सो ऽम्बरे गतजीवितम् तस्मिन्न् एव स चिक्षेप वेगेन तृणराजनि ॥

gṛhītvā bhrāmaṇenaiva so 'mbare gatajīvitam tasminn eva sa cikṣepa vegena tṛṇarājani //

ViP_5,8.10

ततः फलान्य् अनेकानि तालाग्रान् निपतन् खरः पृथिव्यां पातयाम् आस महावातो ऽम्बुदान् इव ॥

tataḥ phalāny anekāni tālāgrān nipatan kharaḥ pṛthivyāṃ pātayām āsa mahāvāto 'mbudān iva //

ViP_5,8.11

अन्यान् अप्य् अस्य वै ज्ञातीन् आगतान् दैत्यगर्दभान् कृष्णश् चिक्षेप तालाग्रे बलभद्रश् च लीलया ॥

anyān apy asya vai jñātīn āgatān daityagardabhān kṛṣṇaś cikṣepa tālāgre balabhadraś ca līlayā //

ViP_5,8.12

क्षणेनालंकृता पृथ्वी पक्वैस् तालफलैस् तथा दैत्यगर्दभदेहैश् च मैत्रेय शुशुभे ऽधिकम् ॥

kṣaṇenālaṃkṛtā pṛthvī pakvais tālaphalais tathā daityagardabhadehaiś ca maitreya śuśubhe 'dhikam //

ViP_5,8.13

ततो गावो निराबाधास् तस्मिंस् तालवने द्विज नवशष्पं सुखं चेरुर् यन् न भुक्तम् अभूत् पुरा ॥

tato gāvo nirābādhās tasmiṃs tālavane dvija navaśaṣpaṃ sukhaṃ cerur yan na bhuktam abhūt purā //

§

[[इति श्रीविष्णुपुराणे पञ्चमे ऽंशे ऽष्टमो ऽध्यायः ]]

[[iti śrīviṣṇupurāṇe pañcame 'ṃśe 'ṣṭamo 'dhyāyaḥ ]]

Source variants and edition notes (29)

These belong to the source apparatus and are separate from the main reading.

Edition note

T1.2,G2.3,M4, ed. ins. after 6ab:

ViP_5,8.06*11

etat kathavyam ityuktvā pātayām āsa tāni vai //

Edition note

For 8.3-13 Ś2,D7 subst.:

ViP_5,8.13*12:1

balaḥ praviśya bāhubhyām tālān saṃparikampayan //

ViP_5,8.13*12:2

phalāni pātayām āsa mataṅgaja ivaujasā //

ViP_5,8.13*12:3

phalānāṃ patatāṃ śabdaṃ niśamyāsurarāsabhaḥ //

ViP_5,8.13*12:4

abhyadhāvat kṣititalaṃ sa nagaṃ parikampayan //

ViP_5,8.13*12:5

sametya tarasā pratyag dvābhyāṃ padbhyāṃ balaṃ balī //

ViP_5,8.13*12:6

nihatyorasi kā śabdaṃ muñcan paryacarat kharaḥ //

ViP_5,8.13*12:7

punar āsādya saṃrabdha upakroṣṭāparāsthitaḥ //

ViP_5,8.13*12:8

caraṇāv aparau rājan balāya prākṣipad ruṣā //

ViP_5,8.13*12:9

sa taṃ gṛhītvā pradadau bhrāmayitvaikapāṇinā //

ViP_5,8.13*12:10

cikṣepa tṛṇarājāgre bhrāmaṇatyaktajīvitam //

ViP_5,8.13*12:11

tenāhato mahātālo vepamāno bṛhacchirāḥ //

ViP_5,8.13*12:12

pārśvasthaṃ xxx bhagnaḥ sa cānyaṃ so 'pi cāparam //

ViP_5,8.13*12:13

bālasya līlayotsṛṣṭas kharadehahatāhatāḥ //

ViP_5,8.13*12:14

tālāś cakampire sarve mahāvāteritā iva //

ViP_5,8.13*12:15

naitac citraṃ bhagavati hy anante jagadīśvare //

ViP_5,8.13*12:16

otaprotam idaṃ tasmiṃs tantuṣv aṅgau yathā paṭaḥ //

ViP_5,8.13*12:17

tataḥ kṛṣṇaṃ ca rāmaṃ ca jñātayo dhenukasya ye //

ViP_5,8.13*12:18

kroṣṭāro vyadravan sarve saṃrabdhā hatabāndhavāḥ //

ViP_5,8.13*12:19

tāṃs tān āpatataḥ kṛṣṇo rāmaś ca nṛpalīlayā //

ViP_5,8.13*12:20

gṛhītapaścāccaraṇān prāhiṇot tṛṇarājasu //

ViP_5,8.13*12:21

tayos tu sumahat karma niśamya vibudhādayaḥ //

ViP_5,8.13*12:22

mumucuḥ puṣpavarṣāṇi cakrur vādyāni tuṣṭuvuḥ //

ViP_5,8.13*12:23

atha tālaphalāny ādan manuṣyā gatasādhvasāḥ //

ViP_5,8.13*12:24

tṛṇaṃ ca paśavaś cerur hatadhenukakānane //

ViP_5,8.13*12:25

kṛṣṇaḥ kamalapatrākṣaḥ puṇyaśravaṇakīrtanaḥ //

ViP_5,8.13*12:26

stūyamānānugair gopaiḥ sāgrajo vrajam āviśat //

Edition, source and reuse
Edition
M. M. Pathak, The Critical Edition of the Viṣṇupurāṇam, Oriental Institute, Vadodara, 1997–1999.
Electronic text
Peter Schreiner · GRETIL, SUB Göttingen · 2020-07-31
Review status
Source imported; scholarly proofreading pending

The IAST Sanskrit is preserved from the source. Devanāgarī is generated from IAST and awaits proofreading. Source variants and edition notes are shown separately. Unusual numbering and repeated source lines are retained.

TEI chapter extraction, regularized readings, whitespace normalization, reference labels and mechanical IAST-to-Devanāgarī conversion. Original XML preserved. No translation or commentary added.

This text and our script conversion are available under CC BY-NC-SA 4.0, including attribution, noncommercial use and share-alike requirements. This licence applies to the text, independently of the site design.

Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः