Aṃśa 5 · Chapter 25

वने विचरतस् तस्य सह गोपैर् महात्मनः मानुषछद्मरूपस्य शेषस्य धरणीभृतः ॥

vane vicaratas tasya saha gopair mahātmanaḥ mānuṣachadmarūpasya śeṣasya dharaṇībhṛtaḥ //

निष्पादितोरुकार्यस्य कार्येणोर्वीविचारिणः उपभोगार्थम् अत्यर्थं वरुणः प्राह वारुणीम् ॥

niṣpāditorukāryasya kāryeṇorvīvicāriṇaḥ upabhogārtham atyarthaṃ varuṇaḥ prāha vāruṇīm //

अभीष्टा सर्वदा यस्य मदिरे त्वं महौजसः अनन्तस्योपभोगाय तस्य गच्छ मुदे शुभे ॥

abhīṣṭā sarvadā yasya madire tvaṃ mahaujasaḥ anantasyopabhogāya tasya gaccha mude śubhe //

इत्य् उक्ता वारुणी तेन संनिधानम् अथाकरोत् वृन्दावनवनोत्पन्नकदम्बतरुकोटरे ॥

ity uktā vāruṇī tena saṃnidhānam athākarot vṛndāvanavanotpannakadambatarukoṭare //

विचरन् बलदेवो ऽपि मदिरागन्धम् उत्तमम् आघ्राय मदिरातर्षम् अवापाथ पुरातनम् ॥

vicaran baladevo 'pi madirāgandham uttamam āghrāya madirātarṣam avāpātha purātanam //

ततः कदम्बात् सहसा मद्यधारां स लाङ्गली पतन्तीं वीक्ष्य मैत्रेय प्रययौ परमां मुदम् ॥

tataḥ kadambāt sahasā madyadhārāṃ sa lāṅgalī patantīṃ vīkṣya maitreya prayayau paramāṃ mudam //

पपौ च गोपगोपीभिः समवेतो मुदान्वितः प्रगीयमानो ललितं गीतवाद्यविशारदैः ॥

papau ca gopagopībhiḥ samaveto mudānvitaḥ pragīyamāno lalitaṃ gītavādyaviśāradaiḥ //

स मत्तो ऽत्यन्तघर्माम्भःकणिकामौक्तिकोज्ज्वलः आगच्छ यमुने स्नातुम् इच्छामीत्य् आह विह्वलः ॥

sa matto 'tyantagharmāmbhaḥkaṇikāmauktikojjvalaḥ āgaccha yamune snātum icchāmīty āha vihvalaḥ //

तस्य वाचं नदी सा तु मत्तोक्ताम् अवमन्य वै नाजगाम ततः क्रुद्धो हलं जग्राह लाङ्गली ॥

tasya vācaṃ nadī sā tu mattoktām avamanya vai nājagāma tataḥ kruddho halaṃ jagrāha lāṅgalī //

गृहीत्वा तां तटे तेन चकर्ष मदविह्वलः पापे नायासि नायासि गम्यताम् इच्छयान्यतः ॥

gṛhītvā tāṃ taṭe tena cakarṣa madavihvalaḥ pāpe nāyāsi nāyāsi gamyatām icchayānyataḥ //

साकृष्टा सहसा तेन मार्गं संत्यज्य निम्नगा यत्रास्ते बलभद्रो ऽसौ प्लावयाम् आस तद् वनम् ॥

sākṛṣṭā sahasā tena mārgaṃ saṃtyajya nimnagā yatrāste balabhadro 'sau plāvayām āsa tad vanam //

शरीरिणी तथोपेत्य त्रासविह्वललोचना प्रसीदेत्य् अब्रवीद् रामं मुञ्च मां मुसलायुध ॥

śarīriṇī tathopetya trāsavihvalalocanā prasīdety abravīd rāmaṃ muñca māṃ musalāyudha //

सो ऽब्रवीद् अवजानासि मम शौर्यबले नदि सो ऽहं त्वां हलपातेन विनेष्यामि सहस्रधा ॥

so 'bravīd avajānāsi mama śauryabale nadi so 'haṃ tvāṃ halapātena vineṣyāmi sahasradhā //

इत्य् उक्तयातिसंत्रासात् तया नद्या प्रसादितः भूभागे प्लाविते तस्मिन् मुमोच यमुनां बलः ॥

ity uktayātisaṃtrāsāt tayā nadyā prasāditaḥ bhūbhāge plāvite tasmin mumoca yamunāṃ balaḥ //

ततः स्नातस्य वै कान्तिर् आजगाम महात्मनः अवतंसोत्पलं चारु गृहीत्वैकं च कुण्डलम् ॥

tataḥ snātasya vai kāntir ājagāma mahātmanaḥ avataṃsotpalaṃ cāru gṛhītvaikaṃ ca kuṇḍalam //

वरुणप्रहितां चास्मै मालाम् अम्लानपङ्कजाम् समुद्राभे तथा वस्त्रे नीले लक्ष्मीर् अयच्छत ॥

varuṇaprahitāṃ cāsmai mālām amlānapaṅkajām samudrābhe tathā vastre nīle lakṣmīr ayacchata //

कृतावतंसः स तदा चारुकुण्डलभूषितः नीलाम्बरधरः स्रग्वी शुशुभे कान्तिसंयुतः ॥

kṛtāvataṃsaḥ sa tadā cārukuṇḍalabhūṣitaḥ nīlāmbaradharaḥ sragvī śuśubhe kāntisaṃyutaḥ //

इत्थं विभूषितो रेमे तत्र रामस् तदा व्रजे मासद्वयेन यातश् च पुनः स द्वारकां पुरीम् ॥

itthaṃ vibhūṣito reme tatra rāmas tadā vraje māsadvayena yātaś ca punaḥ sa dvārakāṃ purīm //

रेवतीं नाम तनयां रैवतस्य महीपतेः उपयेमे बलस् तस्यां जज्ञाते निशठोल्मुकौ ॥

revatīṃ nāma tanayāṃ raivatasya mahīpateḥ upayeme balas tasyāṃ jajñāte niśaṭholmukau //