Aṃśa 5 · Chapter 22

जरासंधसुते कंस उपयेमे महाबलः अस्तिं प्राप्तिं च मैत्रेय तयोर् भर्तृहणं हरिम् ॥

jarāsaṃdhasute kaṃsa upayeme mahābalaḥ astiṃ prāptiṃ ca maitreya tayor bhartṛhaṇaṃ harim //

महाबलपरीवारो मगधाधिपतिर् बली हन्तुम् अभ्याययौ कोपाज् जरासंधः स यादवम् ॥

mahābalaparīvāro magadhādhipatir balī hantum abhyāyayau kopāj jarāsaṃdhaḥ sa yādavam //

उपेत्य मथुरां सो ऽथ रुरोध मगधेश्वरः अक्षौहिणीभिः सैन्यस्य त्रयोविंशतिभिर् वृतः ॥

upetya mathurāṃ so 'tha rurodha magadheśvaraḥ akṣauhiṇībhiḥ sainyasya trayoviṃśatibhir vṛtaḥ //

निष्क्रम्याल्पपरीवाराव् उभौ रामजनार्दनौ युयुधाते समं तस्य बलिनौ बलिसैनिकैः ॥

niṣkramyālpaparīvārāv ubhau rāmajanārdanau yuyudhāte samaṃ tasya balinau balisainikaiḥ //

ततो रामश् च कृष्णश् च चक्राते मतिम् उत्तमाम् आयुधानां पुराणानाम् आदाने मुनिसत्तम ॥

tato rāmaś ca kṛṣṇaś ca cakrāte matim uttamām āyudhānāṃ purāṇānām ādāne munisattama //

अनन्तरं हरेः शार्ङ्गं तूणौ चाक्षयसायकौ आकाशाद् आगतौ विप्र तथा कौमोदकी गदा ॥

anantaraṃ hareḥ śārṅgaṃ tūṇau cākṣayasāyakau ākāśād āgatau vipra tathā kaumodakī gadā //

हलं च बलभद्रस्य गगनाद् आगतं ज्वलत् मनसाभिमतं विप्र सौनन्दं मुसलं तथा ॥

halaṃ ca balabhadrasya gaganād āgataṃ jvalat manasābhimataṃ vipra saunandaṃ musalaṃ tathā //

ततो युद्धे पराजित्य ससैन्यं मगधाधिपम् पुरीं विविशतुर् वीराव् उभौ रामजनार्दनौ ॥

tato yuddhe parājitya sasainyaṃ magadhādhipam purīṃ viviśatur vīrāv ubhau rāmajanārdanau //

जिते तस्मिन् सुदुर्वृत्ते जरासंधे महामुने जीवमाने गते कृष्णस् तं नामन्यत निर्जितम् ॥

jite tasmin sudurvṛtte jarāsaṃdhe mahāmune jīvamāne gate kṛṣṇas taṃ nāmanyata nirjitam //

पुनर् अप्य् आजगामाथ जरासंधो बलान्वितः जितश् च रामकृष्णाभ्याम् अपक्रान्तो द्विजोत्तम ॥

punar apy ājagāmātha jarāsaṃdho balānvitaḥ jitaś ca rāmakṛṣṇābhyām apakrānto dvijottama //

दश चाष्टौ च संग्रामान् एवम् अत्यन्तदुर्मदः यदुभिर् मागधो राजा चक्रे कृष्णपुरोगमैः ॥

daśa cāṣṭau ca saṃgrāmān evam atyantadurmadaḥ yadubhir māgadho rājā cakre kṛṣṇapurogamaiḥ //

सर्वेष्व् एतेषु युद्धेषु यादवैः स पराजितः अपक्रान्तो जरासंधः स्वल्पसैन्यैर् बलाधिकः ॥

sarveṣv eteṣu yuddheṣu yādavaiḥ sa parājitaḥ apakrānto jarāsaṃdhaḥ svalpasainyair balādhikaḥ //

तद् बलं यादवानां तैर् अजितं यद् अनेकशः तत् तु संनिधिमाहात्म्यं विष्णोर् अंशस्य चक्रिणः ॥

tad balaṃ yādavānāṃ tair ajitaṃ yad anekaśaḥ tat tu saṃnidhimāhātmyaṃ viṣṇor aṃśasya cakriṇaḥ //

मनुष्यधर्मशीलस्य लीला सा जगतः पतेः अस्त्राण्य् अनेकरूपाणि यद् अरातिषु मुञ्चति ॥

manuṣyadharmaśīlasya līlā sā jagataḥ pateḥ astrāṇy anekarūpāṇi yad arātiṣu muñcati //

मनसैव जगत्सृष्टिं संहारं च करोति यः तस्यारिपक्षक्षपणे कियान् उद्यमविस्तरः ॥

manasaiva jagatsṛṣṭiṃ saṃhāraṃ ca karoti yaḥ tasyāripakṣakṣapaṇe kiyān udyamavistaraḥ //

तथापि ये मनुष्याणां धर्मास् तदनुवर्तनम् कुर्वन् बलवता संधिं हीनैर् युद्धं करोत्य् असौ ॥

tathāpi ye manuṣyāṇāṃ dharmās tadanuvartanam kurvan balavatā saṃdhiṃ hīnair yuddhaṃ karoty asau //

साम चोपप्रदानं च तथा भेदं प्रदर्शयन् करोति दण्डपातं च क्वचिद् एव पलायनम् ॥

sāma copapradānaṃ ca tathā bhedaṃ pradarśayan karoti daṇḍapātaṃ ca kvacid eva palāyanam //

मनुष्यदेहिनां चेष्टाम् इत्य् एवम् अनुवर्ततः लीला जगत्पतेस् तस्य छन्दतः संप्रवर्तते ॥

manuṣyadehināṃ ceṣṭām ity evam anuvartataḥ līlā jagatpates tasya chandataḥ saṃpravartate //