Living Bliss — Awakening Inner Bliss
Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः
Viṣṇu Purāṇa

Aṃśa 4 · Chapter 8

विष्णुपुराणम्

ViP_4,8.1|

पुरूरवसो ज्येष्ठपुत्रो यस् त्व् आयुर्नामा स राहोर् दुहितरम् उपयेमे ॥

purūravaso jyeṣṭhaputro yas tv āyurnāmā sa rāhor duhitaram upayeme ||

ViP_4,8.2|

तस्यां स पञ्च पुत्रान् उत्पादयाम् आस । नहुषक्षत्रवृद्धरम्भरजिसंज्ञास् तथैवानेनाः पञ्चमः पुत्रो ऽभूत् । क्षत्रवृद्धात् सुहोत्रः पुत्रो ऽभवत् ॥

tasyāṃ sa pañca putrān utpādayām āsa | nahuṣakṣatravṛddharambharajisaṃjñās tathaivānenāḥ pañcamaḥ putro 'bhūt | kṣatravṛddhāt suhotraḥ putro 'bhavat ||

ViP_4,8.3|

काश्यलेशगृत्समदास् तस्य पुत्रास् त्रयो ऽभवन् । गृत्समदस्य शौनकश् चातुर्वर्ण्यप्रवर्तयिताभूत् ॥

kāśyaleśagṛtsamadās tasya putrās trayo 'bhavan | gṛtsamadasya śaunakaś cāturvarṇyapravartayitābhūt ||

ViP_4,8.4|

काश्यस्य काशीराजस् ततो दीर्घतमाः पुत्रो ऽभवत् । धन्वन्तरिस् तु दीर्घतमसो ऽभवत् । स हि संसिद्धकार्यकरणः सकलसंभूतिष्व् अशेषज्ञानविद् भगवता नारायणेन चातीतसंभूताव् अस्मै वरो दत्तः ॥

kāśyasya kāśīrājas tato dīrghatamāḥ putro 'bhavat | dhanvantaris tu dīrghatamaso 'bhavat | sa hi saṃsiddhakāryakaraṇaḥ sakalasaṃbhūtiṣv aśeṣajñānavid bhagavatā nārāyaṇena cātītasaṃbhūtāv asmai varo dattaḥ ||

ViP_4,8.5|

काशीराजगोत्रे ऽवतीर्य त्वम् अष्टधा सम्यग् आयुर्वेदं करिष्यसि यज्ञभाक् च भविष्यसीति अभिहितः ॥

kāśīrājagotre 'vatīrya tvam aṣṭadhā samyag āyurvedaṃ kariṣyasi yajñabhāk ca bhaviṣyasīti abhihitaḥ ||

ViP_4,8.6|

तस्य च धन्वन्तरेः पुत्रः केतुमान् केतुमतो भीमरथः । तस्यापि दिवोदासस् ततः प्रतर्दनः । स च भद्रश्रेण्यवंशविनाशाद् अशेषाः शत्रवो ऽनेन जिता इति शत्रुजिद् अभवत् ॥

tasya ca dhanvantareḥ putraḥ ketumān ketumato bhīmarathaḥ | tasyāpi divodāsas tataḥ pratardanaḥ | sa ca bhadraśreṇyavaṃśavināśād aśeṣāḥ śatravo 'nena jitā iti śatrujid abhavat ||

ViP_4,8.7|

तेन च प्रीतिमतात्मपुत्रो वत्स वत्सेत्य् अभिहितस् ततो वत्सो साव् ऽभवत् । सत्यपरतया ऋतध्वजसंज्ञाम् अवाप । पुनश् च कुवलयनामानम् अश्वं लेभे ततः कुवलयाश्व इत्य् अस्यां पृथिव्यां प्रथितः ॥

tena ca prītimatātmaputro vatsa vatsety abhihitas tato vatso sāv 'bhavat | satyaparatayā ṛtadhvajasaṃjñām avāpa | punaś ca kuvalayanāmānam aśvaṃ lebhe tataḥ kuvalayāśva ity asyāṃ pṛthivyāṃ prathitaḥ ||

§

तस्य च वत्सस्य पुत्रो ऽलर्को नामाभवत् । यस्यायम् अद्यापि श्लोको गीयते ।

tasya ca vatsasya putro 'larko nāmābhavat | yasyāyam adyāpi śloko gīyate |

ViP_4,8.8

षष्टिवर्षसहस्राणि षष्टिवर्षशतानि च अलर्काद् अपरो नान्यो बुभुजे मेदिनीं युवा ॥

ṣaṣṭivarṣasahasrāṇi ṣaṣṭivarṣaśatāni ca alarkād aparo nānyo bubhuje medinīṃ yuvā //

ViP_4,8.9|

तस्याप्य् अलर्कस्य सन्नतिर् नामात्मजो ऽभवत् । ततः सुनीथस् तस्य सुकेतुस् ततो धर्मकेतुः । ततः सत्यकेतुस् तस्माद् विभुस् तत्तनयः सुविभुस् ततश् च सुकुमारस् तस्यापि दृष्टकेतुः । ततश् च वैनहोत्रस् ततश् च भर्गो भार्गस्य भार्गभूमिः । ततश् चातुर्वर्ण्यप्रवृत्तिः इत्य् एते काशयो भूपतयः कथिताः । रजेस् तु संततिः श्रूयताम् इति ॥

tasyāpy alarkasya sannatir nāmātmajo 'bhavat | tataḥ sunīthas tasya suketus tato dharmaketuḥ | tataḥ satyaketus tasmād vibhus tattanayaḥ suvibhus tataś ca sukumāras tasyāpi dṛṣṭaketuḥ | tataś ca vainahotras tataś ca bhargo bhārgasya bhārgabhūmiḥ | tataś cāturvarṇyapravṛttiḥ ity ete kāśayo bhūpatayaḥ kathitāḥ | rajes tu saṃtatiḥ śrūyatām iti ||

§

[[इति श्रीविष्णुपुराणे चतुर्थे ऽंशे ऽष्टमो ऽध्यायः]]

[[iti śrīviṣṇupurāṇe caturthe 'ṃśe 'ṣṭamo 'dhyāyaḥ]]

Edition, source and reuse
Edition
M. M. Pathak, The Critical Edition of the Viṣṇupurāṇam, Oriental Institute, Vadodara, 1997–1999.
Electronic text
Peter Schreiner · GRETIL, SUB Göttingen · 2020-07-31
Review status
Source imported; scholarly proofreading pending

The IAST Sanskrit is preserved from the source. Devanāgarī is generated from IAST and awaits proofreading. Source variants and edition notes are shown separately. Unusual numbering and repeated source lines are retained.

TEI chapter extraction, regularized readings, whitespace normalization, reference labels and mechanical IAST-to-Devanāgarī conversion. Original XML preserved. No translation or commentary added.

This text and our script conversion are available under CC BY-NC-SA 4.0, including attribution, noncommercial use and share-alike requirements. This licence applies to the text, independently of the site design.

Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः