48 ॥ इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणोत्तरभागे मोहिनीचरिते गङ्गास्नानमाहात्म्यं नामैकोनचत्वारिंशो ऽध्यायः वसुरुवाच अथ कालविशेषे तु गङ्गास्नानस्य ते फलम् । कीर्तयिष्यामि वामोरु सावधाना निशामय
48 // iti śrībṛhannāradīyapurāṇottarabhāge mohinīcarite gaṅgāsnānamāhātmyaṃ nāmaikonacatvāriṃśo 'dhyāyaḥ vasuruvāca atha kālaviśeṣe tu gaṅgāsnānasya te phalam / kīrtayiṣyāmi vāmoru sāvadhānā niśāmaya
1 ॥ नैरन्तर्येण गङ्गाया माघे स्नाति च यो नरः । सशक्रलोके सुचिरं कालं तिष्ठेत्सगोत्रजः
1 // nairantaryeṇa gaṅgāyā māghe snāti ca yo naraḥ / saśakraloke suciraṃ kālaṃ tiṣṭhetsagotrajaḥ
2 ॥ ततो ब्रह्मपुरं याति कल्पकोटिशतायुतैः । नैरन्तर्येण विधिवद्गङ्गायां स्नाति यो नरः
2 // tato brahmapuraṃ yāti kalpakoṭiśatāyutaiḥ / nairantaryeṇa vidhivadgaṅgāyāṃ snāti yo naraḥ
3 ॥ षण्मास मेककालाशी सकृदेवोत्तरायणे । सो ऽपि विष्णुपदं याति कुलानां शतमुद्धरन्
3 // ṣaṇmāsa mekakālāśī sakṛdevottarāyaṇe / so 'pi viṣṇupadaṃ yāti kulānāṃ śatamuddharan
4 ॥ संक्रान्तिषु तु सर्वासु स्नात्वा गङ्गाजले नरः । विमानेनार्कवर्णेन स व्रजेद्विष्णुमन्दिरम्
4 // saṃkrāntiṣu tu sarvāsu snātvā gaṅgājale naraḥ / vimānenārkavarṇena sa vrajedviṣṇumandiram
5 ॥ विषुवे ऽयनसंक्रान्तौ विशेषात्फलमीरितम् । तपःसमं कार्तिके ऽपि गङ्गास्नाने फलं विदुः
5 // viṣuve 'yanasaṃkrāntau viśeṣātphalamīritam / tapaḥsamaṃ kārtike 'pi gaṅgāsnāne phalaṃ viduḥ
6 ॥ मेषप्रवेशार्ककाले कार्तिक्यां वापि मोहिनि । माघस्नानाधिकं प्राहुः कमलासनपूर्वकाः
6 // meṣapraveśārkakāle kārtikyāṃ vāpi mohini / māghasnānādhikaṃ prāhuḥ kamalāsanapūrvakāḥ
7 ॥ संवत्सरस्नानजन्यं फलमक्षयके तिथौ । कार्तिके वापि वैशाखे इति प्राह पिता तव
7 // saṃvatsarasnānajanyaṃ phalamakṣayake tithau / kārtike vāpi vaiśākhe iti prāha pitā tava
8 ॥ मन्वादौ च युगादौ यत्प्रोक्तं गङ्गाजले फलम् । स्नानैन याज्यवनिते त्रिमास्यापि च तत्फलम्
8 // manvādau ca yugādau yatproktaṃ gaṅgājale phalam / snānaina yājyavanite trimāsyāpi ca tatphalam
9 ॥ द्वादश्यां श्रवणर्क्षे च अष्टभ्यां पुष्ययोगतः । आर्द्रायां च चतुर्दश्यां गङ्गास्नानं सुदुर्लभम्
9 // dvādaśyāṃ śravaṇarkṣe ca aṣṭabhyāṃ puṣyayogataḥ / ārdrāyāṃ ca caturdaśyāṃ gaṅgāsnānaṃ sudurlabham
10 ॥ पूर्णिमा माधवे पुण्या तथा कार्तिकमाघयोः । अमावस्यास्तथैतेषां गङ्गास्नाने सुदुर्लभाः
10 // pūrṇimā mādhave puṇyā tathā kārtikamāghayoḥ / amāvasyāstathaiteṣāṃ gaṅgāsnāne sudurlabhāḥ
11 ॥ कृष्णाष्टम्यां सहस्रं तु शतं स्यात्सर्वपर्वसु । अमायां च तथाष्टम्यां माघासितदले सति
11 // kṛṣṇāṣṭamyāṃ sahasraṃ tu śataṃ syātsarvaparvasu / amāyāṃ ca tathāṣṭamyāṃ māghāsitadale sati
12 ॥ अर्धोदयं तदा पर्वकिञ्चिन्न्यूनं महोदयः । महोदये शतगुणं लक्षमर्द्धोदये स्मृतम्
12 // ardhodayaṃ tadā parvakiñcinnyūnaṃ mahodayaḥ / mahodaye śataguṇaṃ lakṣamarddhodaye smṛtam
13 ॥ स्नानं गङ्गाजले देवि ग्रहणाच्चन्द्रसूर्ययोः । मासत्रयस्नानफलं फाल्गुनाषाढ मासयोः
13 // snānaṃ gaṅgājale devi grahaṇāccandrasūryayoḥ / māsatrayasnānaphalaṃ phālgunāṣāḍha māsayoḥ
14 ॥ जन्मर्क्षे तु कृते स्नाने गङ्गायां भक्तिभावतः । जन्मप्रभृति पापं वै संचितं हि विनश्यति
14 // janmarkṣe tu kṛte snāne gaṅgāyāṃ bhaktibhāvataḥ / janmaprabhṛti pāpaṃ vai saṃcitaṃ hi vinaśyati
15 ॥ चतुर्दश्यां माघकृष्णे व्यतीपातश्च दुर्लभः । कृष्णाष्टम्यां विशेषेण वैधृतिर्जाह्नवीजले
15 // caturdaśyāṃ māghakṛṣṇe vyatīpātaśca durlabhaḥ / kṛṣṇāṣṭamyāṃ viśeṣeṇa vaidhṛtirjāhnavījale
16 ॥ माघं सकलमेवापि नरो यो विधिपूर्वकम् । अरुणोदयके स्नायी स तु जातिस्मरो भवेत्
16 // māghaṃ sakalamevāpi naro yo vidhipūrvakam / aruṇodayake snāyī sa tu jātismaro bhavet
17 ॥ सर्वशास्त्रार्थविज्ज्ञानी नीरोगश्च भवेद्भ्रुवम् । संक्रान्त्यां पक्षयोरन्ते ग्रहणे चन्द्रसूर्ययोः
17 // sarvaśāstrārthavijjñānī nīrogaśca bhavedbhruvam / saṃkrāntyāṃ pakṣayorante grahaṇe candrasūryayoḥ
18 ॥ गङ्गास्नातो नरः कामाद्ब्रह्मणः सदनं लभेत् । इन्दोर्लक्षगुणं प्रोक्तं रवेर्दशगुणं ततः
18 // gaṅgāsnāto naraḥ kāmādbrahmaṇaḥ sadanaṃ labhet / indorlakṣaguṇaṃ proktaṃ raverdaśaguṇaṃ tataḥ
19 ॥ गङ्गातीरे तु संप्राप्ता इन्दोः कोटी रवेर्दश । वारुणेन समायुक्ता मधौ कृष्णा त्रयोदशी । गङ्गायां यदि लभ्येत सूर्यग्रहशतैः समा
19 // gaṅgātīre tu saṃprāptā indoḥ koṭī raverdaśa / vāruṇena samāyuktā madhau kṛṣṇā trayodaśī / gaṅgāyāṃ yadi labhyeta sūryagrahaśataiḥ samā
20 ॥ ज्येष्ठे मासि क्षितिसुतदिने शुक्लपक्षे दशम्यां हस्ते शैलादवतरदसौ जाह्नवी मर्त्यलोकम् । पापान्यस्यां हरति हि तिथौ सा दशैषाद्यगङ्गा पुण्यं दद्यादपि शतगुणं वाजिमेधक्रतोश्च
20 // jyeṣṭhe māsi kṣitisutadine śuklapakṣe daśamyāṃ haste śailādavataradasau jāhnavī martyalokam / pāpānyasyāṃ harati hi tithau sā daśaiṣādyagaṅgā puṇyaṃ dadyādapi śataguṇaṃ vājimedhakratośca
21 ॥ महापातकसंघानि यानि पापानि संति मे । गोविन्दद्वादशीं प्राप्य तानि मे हन जाह्नवि
21 // mahāpātakasaṃghāni yāni pāpāni saṃti me / govindadvādaśīṃ prāpya tāni me hana jāhnavi
22 ॥ मघासंज्ञेन ऋक्षेण चन्द्रः संपूर्णमण्डलः । गुरुणा याति संयोगं तन्महत्वं तिथेः स्मृतम्
22 // maghāsaṃjñena ṛkṣeṇa candraḥ saṃpūrṇamaṇḍalaḥ / guruṇā yāti saṃyogaṃ tanmahatvaṃ titheḥ smṛtam
23 ॥ गङ्गायां यदि लभ्येत सूर्यग्रहशतैः समा । अथ देशविशेषेण स्नानस्य फलमुच्यते
23 // gaṅgāyāṃ yadi labhyeta sūryagrahaśataiḥ samā / atha deśaviśeṣeṇa snānasya phalamucyate
24 ॥ कुरुक्षेत्राद्दशगुणा यत्र तत्रावगाहिता । कुरुक्षेत्राच्छतगुणा यत्र विन्ध्येन संयुता
24 // kurukṣetrāddaśaguṇā yatra tatrāvagāhitā / kurukṣetrācchataguṇā yatra vindhyena saṃyutā
25 ॥ विन्ध्याच्छतगुणा प्रोक्ता काशीपुर्यां तु जाह्नवी । सर्वत्र दुर्लभा गङ्गा त्रिषु स्थानेषु चाधिका
25 // vindhyācchataguṇā proktā kāśīpuryāṃ tu jāhnavī / sarvatra durlabhā gaṅgā triṣu sthāneṣu cādhikā
26 ॥ गङ्गाद्वारे प्रयागे च गङ्गासागरसंगमे । एषु स्नाता दिवं यान्ति ये मृतास्ते ऽपुनर्भवाः
26 // gaṅgādvāre prayāge ca gaṅgāsāgarasaṃgame / eṣu snātā divaṃ yānti ye mṛtāste 'punarbhavāḥ
27 ॥ गङ्गाद्वारे कुशावर्ते स्नाने पुण्यफलं शृणु । सप्तानां राजसूयानां फलं स्यादश्वमेधयोः
27 // gaṅgādvāre kuśāvarte snāne puṇyaphalaṃ śṛṇu / saptānāṃ rājasūyānāṃ phalaṃ syādaśvamedhayoḥ
28 ॥ उषित्वा तत्र मासार्द्धं षण्णां विश्वजितां फलम् । दशायुतानां तु गवां दानपुण्यं विदुर्बुधाः
28 // uṣitvā tatra māsārddhaṃ ṣaṇṇāṃ viśvajitāṃ phalam / daśāyutānāṃ tu gavāṃ dānapuṇyaṃ vidurbudhāḥ
29 ॥ सरोत्तमे ऽथ गोविन्दं रुद्रं कनखले स्थितम् । स्नात्वा वाप्येषु गङ्गायां पुण्यमक्षयमाप्नुयात्
29 // sarottame 'tha govindaṃ rudraṃ kanakhale sthitam / snātvā vāpyeṣu gaṅgāyāṃ puṇyamakṣayamāpnuyāt
30 ॥ तीर्थं च सौकरं नाम महापुण्यं शुभे शृणु । यस्मिन्नाविरभूत्पूर्वं वाराहाकृतिरच्युतः
30 // tīrthaṃ ca saukaraṃ nāma mahāpuṇyaṃ śubhe śṛṇu / yasminnāvirabhūtpūrvaṃ vārāhākṛtiracyutaḥ
31 ॥ शतस्याग्निचितां पुण्यं ज्योतिष्टोमद्वयस्य च । अग्निष्टोमसहस्रस्य फलमाप्नोति मानवः
31 // śatasyāgnicitāṃ puṇyaṃ jyotiṣṭomadvayasya ca / agniṣṭomasahasrasya phalamāpnoti mānavaḥ
32 ॥ तत्रैव ब्रह्मणस्तीर्थे ज्योतिष्टोमायुतस्य च । अश्वमेधत्रयस्यापि स्नातः पुण्यं लभेन्नरः
32 // tatraiva brahmaṇastīrthe jyotiṣṭomāyutasya ca / aśvamedhatrayasyāpi snātaḥ puṇyaṃ labhennaraḥ
33 ॥ कुब्जाख्यं तीर्थमनघं यत्र च व्याधयो ऽखिलाः । नश्यन्ति सर्वजन्मोत्थं पातकं चापि मोहिनि
33 // kubjākhyaṃ tīrthamanaghaṃ yatra ca vyādhayo 'khilāḥ / naśyanti sarvajanmotthaṃ pātakaṃ cāpi mohini
34 ॥ अत्रान्यत्कापिलं तीर्थं यत्र स्नातो नरः शुभे । कपिलाष्टायुतस्यापि दानतुल्यफलं लभेत्
34 // atrānyatkāpilaṃ tīrthaṃ yatra snāto naraḥ śubhe / kapilāṣṭāyutasyāpi dānatulyaphalaṃ labhet
35 ॥ गङ्गाद्वारे कुशावर्ते बिल्वके नीलपर्वते । तीर्थे कनखले स्नात्वा धूतपापो व्रजेद्दिवम्
35 // gaṅgādvāre kuśāvarte bilvake nīlaparvate / tīrthe kanakhale snātvā dhūtapāpo vrajeddivam
36 ॥ पवित्रार्थं ततस्तीर्थं सर्वतीर्थोत्तमोत्तमम् । द्वयोर्विश्वजितोस्तत्र स्नानात्पुण्यं लभेन्नरः
36 // pavitrārthaṃ tatastīrthaṃ sarvatīrthottamottamam / dvayorviśvajitostatra snānātpuṇyaṃ labhennaraḥ
37 ॥ वेणीराज्यं ततस्तीर्थं सरयूर्यत्र गङ्गया । सुपुण्यया महापुण्या स्वसा स्वस्रेव संगता
37 // veṇīrājyaṃ tatastīrthaṃ sarayūryatra gaṅgayā / supuṇyayā mahāpuṇyā svasā svasreva saṃgatā
38 ॥ हरेर्दक्षिणपादाब्जक्षालनादमरापगा । वामपादोद्भवा वापि सरयूर्मानसप्रसूः
38 // harerdakṣiṇapādābjakṣālanādamarāpagā / vāmapādodbhavā vāpi sarayūrmānasaprasūḥ
39 ॥ तीर्थे तत्रार्चयन् रुद्रं विष्णुं विष्णुत्वमाप्नुयात् । पञ्चाश्वमेधफलदं स्नानं तत्र प्रकीर्तितम्
39 // tīrthe tatrārcayan rudraṃ viṣṇuṃ viṣṇutvamāpnuyāt / pañcāśvamedhaphaladaṃ snānaṃ tatra prakīrtitam
40 ॥ ततस्तु गाण्डवं तीर्थं गण्डकी यत्र संगता । गोसहस्रस्य दानं च तत्र स्नानं समं द्वयम्
40 // tatastu gāṇḍavaṃ tīrthaṃ gaṇḍakī yatra saṃgatā / gosahasrasya dānaṃ ca tatra snānaṃ samaṃ dvayam
41 ॥ रामतीर्थं ततः पुण्यं वैकुण्ठं यत्र सन्निधौ । सोमतीर्थं ततः पुण्यं यत्रासौ नकुलो मुनिः
41 // rāmatīrthaṃ tataḥ puṇyaṃ vaikuṇṭhaṃ yatra sannidhau / somatīrthaṃ tataḥ puṇyaṃ yatrāsau nakulo muniḥ
42 ॥ समभ्यर्च्य शिवं ध्यायन्गणतां तु समाययौ । चंपकाख्यं पुण्यतीर्थं यद्गङ्गोत्तरवाहिनी
42 // samabhyarcya śivaṃ dhyāyangaṇatāṃ tu samāyayau / caṃpakākhyaṃ puṇyatīrthaṃ yadgaṅgottaravāhinī
43 ॥ मणिकर्णिकया तुल्यं महापातकनाशनम् । कलशाख्यं ततस्तीर्थं कलशादुत्थितो मुनिः
43 // maṇikarṇikayā tulyaṃ mahāpātakanāśanam / kalaśākhyaṃ tatastīrthaṃ kalaśādutthito muniḥ
44 ॥ अगस्त्यः पूजयन्यत्र रुद्रं मुनिवरो ऽभवत् । सोमद्वीपं महापुण्यं तीर्थं वाराणसीसमम्
44 // agastyaḥ pūjayanyatra rudraṃ munivaro 'bhavat / somadvīpaṃ mahāpuṇyaṃ tīrthaṃ vārāṇasīsamam
45 ॥ सोमो यत्रार्चयन्नीशं रुद्रेण शिरसा धृतः । विश्वामित्रस्य भगिनी गङ्गया यत्र संगता
45 // somo yatrārcayannīśaṃ rudreṇa śirasā dhṛtaḥ / viśvāmitrasya bhaginī gaṅgayā yatra saṃgatā
46 ॥ तत्राप्लुतो नरो भूयाद्वासवस्य प्रियो ऽतिथिः । जह्नुह्रदे महातीर्थे स्नातो मर्त्यो हि मोहिनि
46 // tatrāpluto naro bhūyādvāsavasya priyo 'tithiḥ / jahnuhrade mahātīrthe snāto martyo hi mohini
47 ॥ एकविंशतिकुल्यानां तारको भवति ध्रुवम् । तस्माददितितीर्थं च यत्रावापादितिर्हरिम्
47 // ekaviṃśatikulyānāṃ tārako bhavati dhruvam / tasmādadititīrthaṃ ca yatrāvāpāditirharim
48 ॥ कश्यपात्तत्र सुभगे स्नानमाहुर्महोदयम् । शिलोच्चयं महातीर्थं यत्र तप्त्वा तपः प्रजाः
48 // kaśyapāttatra subhage snānamāhurmahodayam / śiloccayaṃ mahātīrthaṃ yatra taptvā tapaḥ prajāḥ
49 ॥ तृणादिभिः सह स्वर्गं यान्ति तीर्थगणाश्रयात् । इन्द्राणीनामतीर्थं स्याद्यत्रेन्द्राणी तु वासवम्
49 // tṛṇādibhiḥ saha svargaṃ yānti tīrthagaṇāśrayāt / indrāṇīnāmatīrthaṃ syādyatrendrāṇī tu vāsavam
50 ॥ तपस्तप्त्वा पतिं लेभे सेव्यमेतत्प्रयागवत् । पुण्यदं स्नातकं तीर्थं विश्वामित्रस्तपश्चरन्
50 // tapastaptvā patiṃ lebhe sevyametatprayāgavat / puṇyadaṃ snātakaṃ tīrthaṃ viśvāmitrastapaścaran
51 ॥ यत्र ब्रह्मर्षितां लेभे क्षत्त्रियस्तीर्था सेवया । प्रद्युम्नतीर्थं तपसा ख्यातं यत्र स्मरो हरेः
51 // yatra brahmarṣitāṃ lebhe kṣattriyastīrthā sevayā / pradyumnatīrthaṃ tapasā khyātaṃ yatra smaro hareḥ
52 ॥ प्रद्युम्ननामा पुत्रो ऽभूत्परं तत्र महोदयम् । ततो दक्षप्रयागं तु गङ्गातो यमुनागत
52 // pradyumnanāmā putro 'bhūtparaṃ tatra mahodayam / tato dakṣaprayāgaṃ tu gaṅgāto yamunāgata
53 ॥ स्नात्वा तत्राक्षयं पुण्यं प्रयाग इव लभ्यते
53 // snātvā tatrākṣayaṃ puṇyaṃ prayāga iva labhyate