83 ॥ इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे प्रथमपादे मार्कण्डेयवर्णनं नाम पञ्चमो ऽध्यायः सूत उवाच भगवद्भक्तिमाहात्म्यं श्रुत्वा प्रीतस्तु नारदः । पुनः पप्रच्छ सनकं ज्ञानविज्ञानपारगम्
83 // iti śrībṛhannāradīyapurāṇe pūrvabhāge prathamapāde mārkaṇḍeyavarṇanaṃ nāma pañcamo 'dhyāyaḥ sūta uvāca bhagavadbhaktimāhātmyaṃ śrutvā prītastu nāradaḥ / punaḥ papraccha sanakaṃ jñānavijñānapāragam
1 ॥ नारद उवाच क्षेत्राणामुत्तमं क्षेत्रं तीर्थानां च तथोत्तमम् । परया दयया तथवं ब्रूहिं शास्त्रार्थपारग
1 // nārada uvāca kṣetrāṇāmuttamaṃ kṣetraṃ tīrthānāṃ ca tathottamam / parayā dayayā tathavaṃ brūhiṃ śāstrārthapāraga
2 ॥ सनक उवाच शुणु ब्रह्मन्तरं गुह्यं सर्वसंपत्करं परम् । दुःस्वन्पनाशनं पुण्यं धर्म्यं पापहरं शुभम्
2 // sanaka uvāca śuṇu brahmantaraṃ guhyaṃ sarvasaṃpatkaraṃ param / duḥsvanpanāśanaṃ puṇyaṃ dharmyaṃ pāpaharaṃ śubham
3 ॥ श्रोतव्यं मुनिभिर्नित्यं दुष्टग्रहनिवारणम् । सर्वरोगप्रशमनमायुर्वर्ध्दनकारणम्
3 // śrotavyaṃ munibhirnityaṃ duṣṭagrahanivāraṇam / sarvarogapraśamanamāyurvardhdanakāraṇam
4 ॥ क्षेत्राणामुत्तमं क्षेत्रं तीर्थानां च तथोत्तमम् । गङ्गायमुनयोर्योगं वदन्ति परमर्षयः
4 // kṣetrāṇāmuttamaṃ kṣetraṃ tīrthānāṃ ca tathottamam / gaṅgāyamunayoryogaṃ vadanti paramarṣayaḥ
5 ॥ सितासितोदकं तीर्थं ब्रह्माद्याः सर्वदेवताः । मुनयो मनवश्चैव सेवन्ते पुण्यकाङ्क्षिणः
5 // sitāsitodakaṃ tīrthaṃ brahmādyāḥ sarvadevatāḥ / munayo manavaścaiva sevante puṇyakāṅkṣiṇaḥ
6 ॥ गङ्गा पुण्यनदी ज्ञेया यतो विष्णुपदोद्भवा । रविजा यमुना ब्रह्मंस्तयोर्योगः शुभावहः
6 // gaṅgā puṇyanadī jñeyā yato viṣṇupadodbhavā / ravijā yamunā brahmaṃstayoryogaḥ śubhāvahaḥ
7 ॥ स्मृतार्तिनाशिनी गङ्गा नदीनां प्रवरा मुने । सर्वपापक्षयकरी सर्वोपद्र वनाशिनी
7 // smṛtārtināśinī gaṅgā nadīnāṃ pravarā mune / sarvapāpakṣayakarī sarvopadra vanāśinī
8 ॥ यानि क्षेत्राणि पुण्यानि समुद्रान्ते महीतले । तेषां पुण्यतमं ज्ञेयं प्रयागाख्यं महामुने
8 // yāni kṣetrāṇi puṇyāni samudrānte mahītale / teṣāṃ puṇyatamaṃ jñeyaṃ prayāgākhyaṃ mahāmune
9 ॥ इयाज वेधा यज्ञेन यत्र देवं रमापतिम् । तथैव मुनयः सर्वे चक्रश्च विविधान्मखान्
9 // iyāja vedhā yajñena yatra devaṃ ramāpatim / tathaiva munayaḥ sarve cakraśca vividhānmakhān
10 ॥ सर्वतीर्थाभिषेकाणि यानि पुण्यानि तानि वै । गङ्गाबिन्द्वभिषेकस्य कलां नार्हन्ति षोडशीम्
10 // sarvatīrthābhiṣekāṇi yāni puṇyāni tāni vai / gaṅgābindvabhiṣekasya kalāṃ nārhanti ṣoḍaśīm
11 ॥ गङ्गा गङ्गेति यो ब्रूयाद्योजनानां शते स्थितः । सो ऽपि मुच्येत पापेभ्यः किमु गङ्गाभिषेकवान्
11 // gaṅgā gaṅgeti yo brūyādyojanānāṃ śate sthitaḥ / so 'pi mucyeta pāpebhyaḥ kimu gaṅgābhiṣekavān
12 ॥ विष्णुपादोद्भवा देवी विश्वेश्वरशिरः स्थिता । संसेव्या मुनिभिर्देवः किं पुनः पामरैर्जनै
12 // viṣṇupādodbhavā devī viśveśvaraśiraḥ sthitā / saṃsevyā munibhirdevaḥ kiṃ punaḥ pāmarairjanai
13 ॥ यत्सैकतं ललाटे तु ध्रियते मनुजोत्तमैः । तत्रैव नेत्रं विज्ञेयं विध्यर्द्धाधः समुज्ज्वलत्
13 // yatsaikataṃ lalāṭe tu dhriyate manujottamaiḥ / tatraiva netraṃ vijñeyaṃ vidhyarddhādhaḥ samujjvalat
14 ॥ यन्मज्जन महापुण्यं दुर्लभं त्रिदिवौकसाम् । सारुप्यदायकं विष्णोः किमस्मात्कथ्यते परम
14 // yanmajjana mahāpuṇyaṃ durlabhaṃ tridivaukasām / sārupyadāyakaṃ viṣṇoḥ kimasmātkathyate parama
15 ॥ यत्र स्त्राताः पापिनो ऽपि सर्वपापविवर्जिताः । महद्विमानमारुढाः प्रयान्ति परमं पदम्
15 // yatra strātāḥ pāpino 'pi sarvapāpavivarjitāḥ / mahadvimānamāruḍhāḥ prayānti paramaṃ padam
16 ॥ यत्र स्नाता महात्मानः पितृमातृकुलानि वै । सहस्राणि समुद्धृत्य विष्णुलोके व्रजन्ति वै
16 // yatra snātā mahātmānaḥ pitṛmātṛkulāni vai / sahasrāṇi samuddhṛtya viṣṇuloke vrajanti vai
17 ॥ स स्नातः सर्वतीर्थेषु यो गङ्गां स्मरति द्विच । पुण्यक्षेत्रेषु सर्वेषौ स्थितवान्नात्र संशयः
17 // sa snātaḥ sarvatīrtheṣu yo gaṅgāṃ smarati dvica / puṇyakṣetreṣu sarveṣau sthitavānnātra saṃśayaḥ
18 ॥ यत्र स्नातं नरं दृष्ट्वा पापो ऽपि स्वर्गभूमिभाक् । मदङ्गस्पर्शेमात्रेण देवानामाधपो भवेत्
18 // yatra snātaṃ naraṃ dṛṣṭvā pāpo 'pi svargabhūmibhāk / madaṅgasparśemātreṇa devānāmādhapo bhavet
19 ॥ तुलसीमूलसंभूता द्विजपादोद्भावा तथा । गङ्गोद्भवा तु मृल्लोकान्नयत्यच्युतरुपताम्
19 // tulasīmūlasaṃbhūtā dvijapādodbhāvā tathā / gaṅgodbhavā tu mṛllokānnayatyacyutarupatām
20 ॥ गङ्गा च तुलसी चैव हरिभक्तिरचञ्चला । अत्यन्तदुर्ल्लभा नॄणां भक्तिर्द्धर्मप्रवक्तरि
20 // gaṅgā ca tulasī caiva haribhaktiracañcalā / atyantadurllabhā nṝṇāṃ bhaktirddharmapravaktari
21 ॥ सद्धर्मवक्तुः पदसंभवां मृदं गङ्गोद्भवां चैव तथा तुलस्याः । मूलोद्भवां भक्तियुतो मनुष्यो धृत्वा शिरस्येति पदं च विष्णोः
21 // saddharmavaktuḥ padasaṃbhavāṃ mṛdaṃ gaṅgodbhavāṃ caiva tathā tulasyāḥ / mūlodbhavāṃ bhaktiyuto manuṣyo dhṛtvā śirasyeti padaṃ ca viṣṇoḥ
22 ॥ कदा यास्याम्यहं गङ्गां कदा पश्यामि तामहम् । वाञ्च्छत्यपि च यो ह्येवं सो ऽपि विष्णुपदं व्रजेत्
22 // kadā yāsyāmyahaṃ gaṅgāṃ kadā paśyāmi tāmaham / vāñcchatyapi ca yo hyevaṃ so 'pi viṣṇupadaṃ vrajet
23 ॥ गङ्गाया महिमा ब्रह्मन्वक्तुं वर्षशतैरपि । न शक्यते विष्णुनापि किमन्यैर्बहुभाषितैः
23 // gaṅgāyā mahimā brahmanvaktuṃ varṣaśatairapi / na śakyate viṣṇunāpi kimanyairbahubhāṣitaiḥ
24 ॥ अहो माया जगत्सर्वं मोहयत्येतदद्भुतम् । यतो वै नरकं यान्ति गङ्गानात्रि स्थिते ऽपि हि
24 // aho māyā jagatsarvaṃ mohayatyetadadbhutam / yato vai narakaṃ yānti gaṅgānātri sthite 'pi hi
25 ॥ संसारदुःख विच्छेदि गङ्गानाम प्रकीर्तितम् । तथा तुलस्या भक्तिश्च हरिकीर्तिप्रवक्तरि
25 // saṃsāraduḥkha vicchedi gaṅgānāma prakīrtitam / tathā tulasyā bhaktiśca harikīrtipravaktari
26 ॥ सकृदप्युच्चरेद्यस्तु गङ्गेत्येवाक्षरद्वयम् । सर्वपापविनिर्मुक्तो विष्णुलोकं स गच्छति
26 // sakṛdapyuccaredyastu gaṅgetyevākṣaradvayam / sarvapāpavinirmukto viṣṇulokaṃ sa gacchati
27 ॥ योजनत्रितयं यस्तु गङ्गायामधिगच्छति । सर्वपापविनिर्मुक्तः सूर्यलोकं समेति हि
27 // yojanatritayaṃ yastu gaṅgāyāmadhigacchati / sarvapāpavinirmuktaḥ sūryalokaṃ sameti hi
28 ॥ सेयं गङ्गा महापुण्या नदी भक्त्या निषेविता । मेषतौलिमृगाकर्षु पावयत्यखिलं जगत्
28 // seyaṃ gaṅgā mahāpuṇyā nadī bhaktyā niṣevitā / meṣataulimṛgākarṣu pāvayatyakhilaṃ jagat
29 ॥ गोदावरी भीमरथी कृष्णा रेवा सरस्वती । तुङ्गभद्रा च कावेरी कालिंन्दी बाहुदा तथा
29 // godāvarī bhīmarathī kṛṣṇā revā sarasvatī / tuṅgabhadrā ca kāverī kāliṃndī bāhudā tathā
30 ॥ वेत्रवती ताम्रपर्णी सरयूश्च द्विजोत्तम । एवमादिषु तीर्थेषु गङ्गा मुख्यतमा स्मृता
30 // vetravatī tāmraparṇī sarayūśca dvijottama / evamādiṣu tīrtheṣu gaṅgā mukhyatamā smṛtā
31 ॥ यथा सर्वगतो विष्णुर्जगव्द्याप्य प्रतिष्टितः । तथेयं व्यापिनी गङ्गा सर्वपापप्रणाशिनी
31 // yathā sarvagato viṣṇurjagavdyāpya pratiṣṭitaḥ / tatheyaṃ vyāpinī gaṅgā sarvapāpapraṇāśinī
32 ॥ अहो गङ्गा जगद्धात्री स्नानपानादिभिर्जगत् । पुनाति पावनीत्येषा न कथं सेव्यते नृभिः
32 // aho gaṅgā jagaddhātrī snānapānādibhirjagat / punāti pāvanītyeṣā na kathaṃ sevyate nṛbhiḥ
33 ॥ तीर्थानामुत्तमं तीर्थं क्षेत्राणां क्षेत्रमुत्तमम् । वाराणसीति विख्यातं सर्वदेवनिषेवितम्
33 // tīrthānāmuttamaṃ tīrthaṃ kṣetrāṇāṃ kṣetramuttamam / vārāṇasīti vikhyātaṃ sarvadevaniṣevitam
34 ॥ ते एव श्रवणे धन्ये संविदाते बहुश्रुतम् । इह श्रुतिमतां पुंसां काशी याभ्यां श्रुतासकृत्
34 // te eva śravaṇe dhanye saṃvidāte bahuśrutam / iha śrutimatāṃ puṃsāṃ kāśī yābhyāṃ śrutāsakṛt
35 ॥ ये यं स्मरन्ति संस्थानमविमुक्तं द्विजोत्तमम् । निर्धूतसर्वपापास्ते शिवलोकं व्रजन्ति वै
35 // ye yaṃ smaranti saṃsthānamavimuktaṃ dvijottamam / nirdhūtasarvapāpāste śivalokaṃ vrajanti vai
36 ॥ योजनानां शतस्थो ऽपि अविमुक्तं स्मरेद्यदि । बहुपातकपूर्णो ऽपि पदं गच्छत्यनामयम्
36 // yojanānāṃ śatastho 'pi avimuktaṃ smaredyadi / bahupātakapūrṇo 'pi padaṃ gacchatyanāmayam
37 ॥ प्राणप्रयाणसमये यो ऽविमुक्तं स्मरेद्वूज । सो ऽपि पापविनिर्मुक्तः शैवं पदमवान्पुयात्
37 // prāṇaprayāṇasamaye yo 'vimuktaṃ smaredvūja / so 'pi pāpavinirmuktaḥ śaivaṃ padamavānpuyāt
38 ॥ काशीस्मरणजं पुण्यं भुक्त्वा स्वर्गे तदन्ततः । पृथिव्यामेकराडू भूत्वा काशीं प्राप्य च मुक्तिभाक्
38 // kāśīsmaraṇajaṃ puṇyaṃ bhuktvā svarge tadantataḥ / pṛthivyāmekarāḍū bhūtvā kāśīṃ prāpya ca muktibhāk
39 ॥ बहुनात्र किमुक्तेन वाराणस्या गुणान्प्रति । नामापि गृह्णातां काश्याश्चतुर्वर्गो न दूरतः
39 // bahunātra kimuktena vārāṇasyā guṇānprati / nāmāpi gṛhṇātāṃ kāśyāścaturvargo na dūrataḥ
40 ॥ गङ्गायमुनयोर्योगो ऽधिकः काश्या अपि द्विजा । यस्य दर्शनमात्रेण नरा यान्ति परां गतिम्
40 // gaṅgāyamunayoryogo 'dhikaḥ kāśyā api dvijā / yasya darśanamātreṇa narā yānti parāṃ gatim
41 ॥ मकरस्थे रवौ गङ्गा यत्र कुत्रावगाहिता । पुनाति स्त्रानपानाद्यैर्नयन्तीन्द्रपुरं जगत्
41 // makarasthe ravau gaṅgā yatra kutrāvagāhitā / punāti strānapānādyairnayantīndrapuraṃ jagat
42 ॥ यो गङ्गां भजते नित्यं शङ्करो लोकशङ्करः । लिङ्गरुपीं कथं तस्या महिमा परिकीर्त्यते
42 // yo gaṅgāṃ bhajate nityaṃ śaṅkaro lokaśaṅkaraḥ / liṅgarupīṃ kathaṃ tasyā mahimā parikīrtyate
43 ॥ हरिरुपधरं लिङ्गं लिङ्गरुपधरो हरिः । ईषदप्यन्तरं नास्ति भेदकृच्चानयोः कुधीः
43 // harirupadharaṃ liṅgaṃ liṅgarupadharo hariḥ / īṣadapyantaraṃ nāsti bhedakṛccānayoḥ kudhīḥ
44 ॥ अनादिनिधने देवे हरिशङ्करसंज्ञिते । अज्ञानसागरे मग्ना भेदं कुर्वन्ति पापिनः
44 // anādinidhane deve hariśaṅkarasaṃjñite / ajñānasāgare magnā bhedaṃ kurvanti pāpinaḥ
45 ॥ यो देवो जगतामशः कारणानां च कारणम् । युगान्ते निगदन्त्येतद्रुद्ररुपधरो हरिः
45 // yo devo jagatāmaśaḥ kāraṇānāṃ ca kāraṇam / yugānte nigadantyetadrudrarupadharo hariḥ
46 ॥ रुद्रो वै विष्णुरुपेण पालयत्यखिलञ्जगत् । ब्रह्मरुपेण सृजति प्रान्तेः हयेतत्रयं हरः
46 // rudro vai viṣṇurupeṇa pālayatyakhilañjagat / brahmarupeṇa sṛjati prānteḥ hayetatrayaṃ haraḥ
47 ॥ हरिशङ्करयोर्मध्ये ब्रह्मणश्चापि यो नरः । भेदं करोति सो ऽभ्येति नरकं भृशदारुणम्
47 // hariśaṅkarayormadhye brahmaṇaścāpi yo naraḥ / bhedaṃ karoti so 'bhyeti narakaṃ bhṛśadāruṇam
48 ॥ हरं हरिं विधातारं यः पश्यत्येकरुपिणम् । स याति परंमानन्दं शास्त्राणामेष विष्वयः
48 // haraṃ hariṃ vidhātāraṃ yaḥ paśyatyekarupiṇam / sa yāti paraṃmānandaṃ śāstrāṇāmeṣa viṣvayaḥ
49 ॥ यो ऽसावनादिः सर्वज्ञो जगतामादिकृद्विभुः । नित्यं संनिहितस्तत्र लिङ्गरुपी जनार्दनः
49 // yo 'sāvanādiḥ sarvajño jagatāmādikṛdvibhuḥ / nityaṃ saṃnihitastatra liṅgarupī janārdanaḥ
50 ॥ काशीविश्वेश्वरं लिङ्गज्योतिर्लिङ्गं तदुच्यते । तं दृष्ट्वा परमं ज्योतिराप्रोति मनुजोत्तमः
50 // kāśīviśveśvaraṃ liṅgajyotirliṅgaṃ taducyate / taṃ dṛṣṭvā paramaṃ jyotirāproti manujottamaḥ
51 ॥ काशीप्रदक्षिणा येन कृता त्रैलोक्यपावनी । सत्पद्वीपासाब्धिशैला भूः परिक्रमितामुना
51 // kāśīpradakṣiṇā yena kṛtā trailokyapāvanī / satpadvīpāsābdhiśailā bhūḥ parikramitāmunā
52 ॥ धातुमृद्दारपाषाणलेख्याद्या मूर्तयो ऽमलाः । शिवस्य वाच्युतस्यापि तासु संनिहितो हरिः
52 // dhātumṛddārapāṣāṇalekhyādyā mūrtayo 'malāḥ / śivasya vācyutasyāpi tāsu saṃnihito hariḥ
53 ॥ तुलसीकाननं यत्र यत्र पह्मवनं द्विजा । पुराणपठनं यत्र यत्र संनिहितो हरिः
53 // tulasīkānanaṃ yatra yatra pahmavanaṃ dvijā / purāṇapaṭhanaṃ yatra yatra saṃnihito hariḥ
54 ॥ पुराणसंहितावक्ता हरिरित्यभिधीयते । तद्भक्तिं कुर्वतां नॄणां गङ्गास्त्रानां दिने दिने
54 // purāṇasaṃhitāvaktā harirityabhidhīyate / tadbhaktiṃ kurvatāṃ nṝṇāṃ gaṅgāstrānāṃ dine dine
55 ॥ पुराणश्रवणे भक्तिर्गङ्गास्त्रानसमा द्विज । तद्वक्तरि च या भक्तिः सा प्रयागोपमा स्मृता
55 // purāṇaśravaṇe bhaktirgaṅgāstrānasamā dvija / tadvaktari ca yā bhaktiḥ sā prayāgopamā smṛtā
56 ॥ पुराणधर्मकथनैर्यः समुद्धरते जगत् । संसारसागरे मग्नं स हरिः परिकीर्तितः
56 // purāṇadharmakathanairyaḥ samuddharate jagat / saṃsārasāgare magnaṃ sa hariḥ parikīrtitaḥ
57 ॥ नास्ति गङ्गासमं तीर्थं नास्ति मातृसमो गुरुः । नास्ति विष्णुसमं दैवं नास्ति तत्त्वं गुरोः परम्
57 // nāsti gaṅgāsamaṃ tīrthaṃ nāsti mātṛsamo guruḥ / nāsti viṣṇusamaṃ daivaṃ nāsti tattvaṃ guroḥ param
58 ॥ वर्णानां ब्राह्मणः श्रेष्ठस्तारकाणां यथा शशी । यथा पयोधिः सिन्धूनां तथा गङ्गा परा स्मृता
58 // varṇānāṃ brāhmaṇaḥ śreṣṭhastārakāṇāṃ yathā śaśī / yathā payodhiḥ sindhūnāṃ tathā gaṅgā parā smṛtā
59 ॥ नास्ति शान्तिसमो बन्धुर्नास्ति सत्यात्परं तपः । नास्ति मोक्षात्परो लाभो नास्ति गङ्गासमा नदी
59 // nāsti śāntisamo bandhurnāsti satyātparaṃ tapaḥ / nāsti mokṣātparo lābho nāsti gaṅgāsamā nadī
60 ॥ गङ्गायाः परमं नाम पापारण्यदवानलः । भवव्याधिहरा गङ्गा तस्मात्सेव्या प्रयन्ततः
60 // gaṅgāyāḥ paramaṃ nāma pāpāraṇyadavānalaḥ / bhavavyādhiharā gaṅgā tasmātsevyā prayantataḥ
61 ॥ गायत्री जाह्नवी चोभे सर्वपापहरे स्मृते । एतयोर्भक्तिहीनो यस्तं विद्यात्पतितं द्विज
61 // gāyatrī jāhnavī cobhe sarvapāpahare smṛte / etayorbhaktihīno yastaṃ vidyātpatitaṃ dvija
62 ॥ गायत्री छन्दसां माता माता लोकस्य जाह्नवी । उभे ते सर्वपापानां नाशकारणतां गते
62 // gāyatrī chandasāṃ mātā mātā lokasya jāhnavī / ubhe te sarvapāpānāṃ nāśakāraṇatāṃ gate
63 ॥ यस्य प्रसन्ना गायत्री तस्य गङ्गा प्रसीदति । विष्णुशक्तियुते ते द्वे समकामप्रसिद्धेदे
63 // yasya prasannā gāyatrī tasya gaṅgā prasīdati / viṣṇuśaktiyute te dve samakāmaprasiddhede
64 ॥ धर्मार्थकामरुपाणां फलरुपे निरञ्जने । सर्वलोकानुग्रहार्थं प्रवर्तेते महोत्तमे
64 // dharmārthakāmarupāṇāṃ phalarupe nirañjane / sarvalokānugrahārthaṃ pravartete mahottame
65 ॥ अतीव दुर्ल्लभा नॄणां गायत्री जाह्नवी तथा । तथैव तुलसीभक्तिर्हरिभक्तिश्च सात्त्विकी
65 // atīva durllabhā nṝṇāṃ gāyatrī jāhnavī tathā / tathaiva tulasībhaktirharibhaktiśca sāttvikī
66 ॥ अहो गङ्गा महाभागा स्मृता पापप्रणाशिनी । हरिलोकप्रदा दृष्टा पीता सारुप्यदायिनी । यत्र स्त्राता नरा यान्ति विष्णोः पदमनुत्तमम्
66 // aho gaṅgā mahābhāgā smṛtā pāpapraṇāśinī / harilokapradā dṛṣṭā pītā sārupyadāyinī / yatra strātā narā yānti viṣṇoḥ padamanuttamam
67 ॥ नारायणो जगद्धाता वासुदेवः सनातनः । गङ्गास्त्रानपराणां तु वाञ्छितार्थफलप्रदः
67 // nārāyaṇo jagaddhātā vāsudevaḥ sanātanaḥ / gaṅgāstrānaparāṇāṃ tu vāñchitārthaphalapradaḥ
68 ॥ गङ्गाजलकरणेनापि यः सिक्तो मनुजोत्तमः । सर्वपापविनिर्मुक्तः प्रयाति परमं पदम्
68 // gaṅgājalakaraṇenāpi yaḥ sikto manujottamaḥ / sarvapāpavinirmuktaḥ prayāti paramaṃ padam
69 ॥ यद्विन्दुसेवनादेव सगरान्वयसम्भवः । विसृज्यराक्षसं भावं संप्रात्पः परमं पदम्
69 // yadvindusevanādeva sagarānvayasambhavaḥ / visṛjyarākṣasaṃ bhāvaṃ saṃprātpaḥ paramaṃ padam