99 ॥ इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे प्रथमपादे भक्तिवर्णनप्रसङ्गेन मार्कण्डेयचरितारम्भो नाम चतुर्थो ऽध्यायः नारद उवाच ब्रह्मन्कथं स भगवान्मृकण्डोः पुत्रतां गतः । किं चकार च तद्ब्रुहि हरिर्भार्गववंशजः
99 // iti śrībṛhannāradīyapurāṇe pūrvabhāge prathamapāde bhaktivarṇanaprasaṅgena mārkaṇḍeyacaritārambho nāma caturtho 'dhyāyaḥ nārada uvāca brahmankathaṃ sa bhagavānmṛkaṇḍoḥ putratāṃ gataḥ / kiṃ cakāra ca tadbruhi harirbhārgavavaṃśajaḥ
1 ॥ श्रूयते चपुराणेषु मार्कण्डेयो महामुनिः । अपश्यद्वैष्णवीं मायां चिरञ्जीव्यस्य संप्लवे
1 // śrūyate capurāṇeṣu mārkaṇḍeyo mahāmuniḥ / apaśyadvaiṣṇavīṃ māyāṃ cirañjīvyasya saṃplave
2 ॥ सनक उवाच श्रुणु नारद वक्षअयामि कथामेतां सनातनीम् । विष्णुभक्तिसमायुक्तां मार्कुण्डेयमुनिं प्रति
2 // sanaka uvāca śruṇu nārada vakṣaayāmi kathāmetāṃ sanātanīm / viṣṇubhaktisamāyuktāṃ mārkuṇḍeyamuniṃ prati
3 ॥ तपसो ऽन्ते मृकण्डुस्ते मृकण्डुस्तु भार्यामुदूह्य सत्तमः । गार्हस्थ्यमकरोद्धृष्टः शान्तो दान्तः कृतार्थकः
3 // tapaso 'nte mṛkaṇḍuste mṛkaṇḍustu bhāryāmudūhya sattamaḥ / gārhasthyamakaroddhṛṣṭaḥ śānto dāntaḥ kṛtārthakaḥ
4 ॥ तस्य भार्या शुचिर्दक्षा नित्यं पतिपरायणा । मनसा वचसा चापि देहेन च पतिव्रता
4 // tasya bhāryā śucirdakṣā nityaṃ patiparāyaṇā / manasā vacasā cāpi dehena ca pativratā
5 ॥ काले दधार सा गर्भं हरितेजोंशसंभवम् । रुषुवे दशमासान्ते पुत्रं तेजस्विनां परम्
5 // kāle dadhāra sā garbhaṃ haritejoṃśasaṃbhavam / ruṣuve daśamāsānte putraṃ tejasvināṃ param
6 ॥ स ऋषिः परमप्रीतो दृष्ट्वा पुत्रं सुलक्षणम् । जातकं कारयामास मङ्गलं विधिपूर्वकम्
6 // sa ṛṣiḥ paramaprīto dṛṣṭvā putraṃ sulakṣaṇam / jātakaṃ kārayāmāsa maṅgalaṃ vidhipūrvakam
7 ॥ स बालो ववृधे तत्र शुक्लपक्ष इवीडुपः । ततस्तु पञ्चमे वर्षे उपनीय मुदान्वितः
7 // sa bālo vavṛdhe tatra śuklapakṣa ivīḍupaḥ / tatastu pañcame varṣe upanīya mudānvitaḥ
8 ॥ शिक्षां चकार विप्रेन्द्र वैदिकीं धर्मसंहिताम् । नमस्कार्या द्विजाः पुत्र सदादृष्टा विधानतः
8 // śikṣāṃ cakāra viprendra vaidikīṃ dharmasaṃhitām / namaskāryā dvijāḥ putra sadādṛṣṭā vidhānataḥ
9 ॥ त्रिकालं सूर्यमभ्यर्च्य सलिलाञ्चलिदानतः । वैदिकं कर्म तर्तव्यं वेदाध्ययनपूर्वकम्
9 // trikālaṃ sūryamabhyarcya salilāñcalidānataḥ / vaidikaṃ karma tartavyaṃ vedādhyayanapūrvakam
10 ॥ ब्रह्मचर्येण तपसा पूजनीयो हरिः सदा । निषिद्धं वर्जनीयं स्यादृष्टसंभाषणादिकम्
10 // brahmacaryeṇa tapasā pūjanīyo hariḥ sadā / niṣiddhaṃ varjanīyaṃ syādṛṣṭasaṃbhāṣaṇādikam
11 ॥ साधुभिः सह वस्तव्यं विष्णुभक्तिपरैः सदा । न द्वेषः कस्यचित्कार्यः सर्वेषां हितमाचरेत्
11 // sādhubhiḥ saha vastavyaṃ viṣṇubhaktiparaiḥ sadā / na dveṣaḥ kasyacitkāryaḥ sarveṣāṃ hitamācaret
12 ॥ इज्याध्यंयनदानानि सदा कार्याणि ते सुत । एवं पित्रा समादिष्टो मार्कण्डेयो मुनीश्वरः
12 // ijyādhyaṃyanadānāni sadā kāryāṇi te suta / evaṃ pitrā samādiṣṭo mārkaṇḍeyo munīśvaraḥ
13 ॥ चचार धर्मं सततं सदा संचिन्तयन्हरिम् । मार्कण्डेयो महाभागो दयावान्धर्मवत्सलः
13 // cacāra dharmaṃ satataṃ sadā saṃcintayanharim / mārkaṇḍeyo mahābhāgo dayāvāndharmavatsalaḥ
14 ॥ आत्मवान्सत्यसन्धश्च मार्तण्डसदृशप्रभः । वशीं शान्तो महाज्ञानी सर्वतत्त्वार्थकोविदः
14 // ātmavānsatyasandhaśca mārtaṇḍasadṛśaprabhaḥ / vaśīṃ śānto mahājñānī sarvatattvārthakovidaḥ
15 ॥ तपश्चचारं महामच्युतप्रीतिकारणम् । आराधितो जगन्नाथो माक्रण्डेयेन धीमता
15 // tapaścacāraṃ mahāmacyutaprītikāraṇam / ārādhito jagannātho mākraṇḍeyena dhīmatā
16 ॥ पुराणसंहितां कर्त्तुदत्तवान्वरमच्युतः । मार्कण्डेयो मुनि तपश्चचारं परममच्युतप्रीतिकारणम् । मार्कण्डेयो मुनिस्तस्मान्नारायण इति स्मृतः
16 // purāṇasaṃhitāṃ karttudattavānvaramacyutaḥ / mārkaṇḍeyo muni tapaścacāraṃ paramamacyutaprītikāraṇam / mārkaṇḍeyo munistasmānnārāyaṇa iti smṛtaḥ
17 ॥ चिरजीवी महाभक्तो देवदेवस्य चक्रिणः । जगत्येकार्णवीभूते स्वप्रभावं जनार्द्दनः
17 // cirajīvī mahābhakto devadevasya cakriṇaḥ / jagatyekārṇavībhūte svaprabhāvaṃ janārddanaḥ
18 ॥ तस्य दर्शयितुं विग्रास्तं न संहृतवान्हरिः । मृकण्डुतनयो धीमान्विष्णुभक्तिसमन्वितः
18 // tasya darśayituṃ vigrāstaṃ na saṃhṛtavānhariḥ / mṛkaṇḍutanayo dhīmānviṣṇubhaktisamanvitaḥ
19 ॥ तस्मिञ्जले महाघोरे स्थितवाञ्छीर्णपत्रवत् । मार्कण्डेयः स्थितस्तावद्यावच्छेते हरिः स्वयम्
19 // tasmiñjale mahāghore sthitavāñchīrṇapatravat / mārkaṇḍeyaḥ sthitastāvadyāvacchete hariḥ svayam
20 ॥ तस्य प्रमाणं वक्ष्यामि कालस्य वदतः श्रुणु । दशभिः पञ्चभिश्चैव निमेषैः परिकीर्तिता
20 // tasya pramāṇaṃ vakṣyāmi kālasya vadataḥ śruṇu / daśabhiḥ pañcabhiścaiva nimeṣaiḥ parikīrtitā
21 ॥ काष्टातत्रिंशतो ज्ञेया कला पह्मजनन्दन । तत्रिंशतो क्षणो ज्ञेयस्तैः पङ्भर्घटिका स्मृता
21 // kāṣṭātatriṃśato jñeyā kalā pahmajanandana / tatriṃśato kṣaṇo jñeyastaiḥ paṅbharghaṭikā smṛtā
22 ॥ तद्वयेन मुहूर्त्तं स्याद्दिनं तत्रिंशता भवेत् । त्रिंशद्दिनेर्भवेन्यासः पक्षद्वितयसंयुतः
22 // tadvayena muhūrttaṃ syāddinaṃ tatriṃśatā bhavet / triṃśaddinerbhavenyāsaḥ pakṣadvitayasaṃyutaḥ
23 ॥ ऋतुर्मासद्वयेन स्यात्तत्रयेणायनं स्मृतम् । तद्दयेन भवेदब्दः स देवानां दिनं भवेत्
23 // ṛturmāsadvayena syāttatrayeṇāyanaṃ smṛtam / taddayena bhavedabdaḥ sa devānāṃ dinaṃ bhavet
24 ॥ उत्तरं दिवसं प्राहू रात्रिर्वै दक्षिणायनम् । मानुषेणैव मासेन पितॄणां दिनमुच्यते
24 // uttaraṃ divasaṃ prāhū rātrirvai dakṣiṇāyanam / mānuṣeṇaiva māsena pitṝṇāṃ dinamucyate
25 ॥ तस्मात्सुर्येन्दुसंयोगे ज्ञातव्यं कल्पमुत्तमम् । दिव्यैर्वर्षसहस्रैर्द्वादशभिर्दैवतं युगम्
25 // tasmātsuryendusaṃyoge jñātavyaṃ kalpamuttamam / divyairvarṣasahasrairdvādaśabhirdaivataṃ yugam
26 ॥ दैवे युगसहस्रे द्वे ब्राह्मः कल्पौ तु तौ नृणाम् । एकसत्पतिसंख्यातैर्दिव्यैर्मन्वन्तरं युगैः
26 // daive yugasahasre dve brāhmaḥ kalpau tu tau nṛṇām / ekasatpatisaṃkhyātairdivyairmanvantaraṃ yugaiḥ
27 ॥ चतुर्द्दशभिरेतैश्च ब्रह्मणो दिवसंमुने । यावत्प्रमाणं दिवसं तावद्रात्रिः प्रकीर्तिता
27 // caturddaśabhiretaiśca brahmaṇo divasaṃmune / yāvatpramāṇaṃ divasaṃ tāvadrātriḥ prakīrtitā
28 ॥ नाशमायाति विप्रेन्द्र तस्मिन्काले जगन्नयम् । मनुषेण सहस्रेण यत्प्रमाणं भवेच्छृणु
28 // nāśamāyāti viprendra tasminkāle jagannayam / manuṣeṇa sahasreṇa yatpramāṇaṃ bhavecchṛṇu
29 ॥ चतुर्युगसहस्राणि ब्रह्मणो दिवसं मुने । तद्वन्मासो वत्सरश्च ज्ञेयस्तस्यापि वेधसः
29 // caturyugasahasrāṇi brahmaṇo divasaṃ mune / tadvanmāso vatsaraśca jñeyastasyāpi vedhasaḥ
30 ॥ परार्द्धद्वयकालस्तु तन्मतेन भवेद्विजाः । विष्णोरहस्तु विज्ञेयं तावद्रात्रिः प्रकीर्तिता
30 // parārddhadvayakālastu tanmatena bhavedvijāḥ / viṣṇorahastu vijñeyaṃ tāvadrātriḥ prakīrtitā
31 ॥ मृकण्डुतनयस्तावत्स्थितः संजीर्णपर्णवत् । तस्मिन्घोरे जलमये विष्णुशक्त्युपबृंहितः । आत्मानं परमं ध्यायन्स्थितवान्हरिसान्निधौ
31 // mṛkaṇḍutanayastāvatsthitaḥ saṃjīrṇaparṇavat / tasminghore jalamaye viṣṇuśaktyupabṛṃhitaḥ / ātmānaṃ paramaṃ dhyāyansthitavānharisānnidhau
32 ॥ अथ काले समायाते योगनिद्राविमोचितः । सृष्टवान्ब्रह्मरुपेण जगदेतच्चराचरम्
32 // atha kāle samāyāte yoganidrāvimocitaḥ / sṛṣṭavānbrahmarupeṇa jagadetaccarācaram
33 ॥ संहृतं तु जलं वीक्ष्य सृष्टं विश्वं मृकण्डुजः । विस्मितः परमप्रीतो ववन्दे चरणौ हरेः
33 // saṃhṛtaṃ tu jalaṃ vīkṣya sṛṣṭaṃ viśvaṃ mṛkaṇḍujaḥ / vismitaḥ paramaprīto vavande caraṇau hareḥ
34 ॥ शिरस्यञ्जलिमाधाय मार्कण्डेयो महामुनिः । तुष्टाव वाग्भिरिष्टाभिः सदानन्दैकविग्रहम्
34 // śirasyañjalimādhāya mārkaṇḍeyo mahāmuniḥ / tuṣṭāva vāgbhiriṣṭābhiḥ sadānandaikavigraham
35 ॥ मार्कण्डेय उवाच सहस्रशिरसं देवं नारायणमनामयम् । वासुदेवमनाधारं प्रणतो ऽस्मिजनार्दनम्
35 // mārkaṇḍeya uvāca sahasraśirasaṃ devaṃ nārāyaṇamanāmayam / vāsudevamanādhāraṃ praṇato 'smijanārdanam
36 ॥ अमेयमजरं नित्यं सदानन्दैकविग्रहम् । अप्रतर्क्यमनिर्देश्यं प्रणतो ऽस्मि जनार्द्दनम्
36 // ameyamajaraṃ nityaṃ sadānandaikavigraham / apratarkyamanirdeśyaṃ praṇato 'smi janārddanam
37 ॥ अक्षरं परमं नित्यं विशाक्षं विश्वसम्भवम् । सर्वतत्त्वमयं शान्तं प्रणतो ऽस्मि जनार्द्दनम्
37 // akṣaraṃ paramaṃ nityaṃ viśākṣaṃ viśvasambhavam / sarvatattvamayaṃ śāntaṃ praṇato 'smi janārddanam
38 ॥ पुराणं पुरुषं सिद्धं सर्वज्ञानैकभाजनम् । परात्परतरं रुपं प्रणतो ऽस्मि जनार्द्दनम्
38 // purāṇaṃ puruṣaṃ siddhaṃ sarvajñānaikabhājanam / parātparataraṃ rupaṃ praṇato 'smi janārddanam
39 ॥ परञ्ज्योतिः परं धाम पवित्रं परमं पदम् । सर्वैकरुपं परमं प्रणतो ऽस्मि जनार्द्दनमम्
39 // parañjyotiḥ paraṃ dhāma pavitraṃ paramaṃ padam / sarvaikarupaṃ paramaṃ praṇato 'smi janārddanamam
40 ॥ तं सदानन्दचिन्मात्रं पराणां परमं पदम् । सर्वं सनातनं श्रेष्ठं प्रणतो ऽस्मि जनार्द्दनम्
40 // taṃ sadānandacinmātraṃ parāṇāṃ paramaṃ padam / sarvaṃ sanātanaṃ śreṣṭhaṃ praṇato 'smi janārddanam
41 ॥ सगुणं निर्गुणं शान्तं मायातीतं सुमायिनम् । अरुपं बहुरुपं तं प्रणतो ऽस्मि जनार्द्दनम्
41 // saguṇaṃ nirguṇaṃ śāntaṃ māyātītaṃ sumāyinam / arupaṃ bahurupaṃ taṃ praṇato 'smi janārddanam
42 ॥ यत्रतद्भगवान्विश्वं सृजत्यवत्ति हन्ति च । तमादिदेवमीशानं प्रणतो ऽस्मि जनार्द्दनम्
42 // yatratadbhagavānviśvaṃ sṛjatyavatti hanti ca / tamādidevamīśānaṃ praṇato 'smi janārddanam
43 ॥ परेश परमानन्द शरणागतवत्सल । त्राहि मां करुणासिन्धो मनोतीति नमो ऽस्तुते
43 // pareśa paramānanda śaraṇāgatavatsala / trāhi māṃ karuṇāsindho manotīti namo 'stute
44 ॥ एवं स्तवन्तं विप्रेन्द्रं मार्कण्डेयजगद्गुरुम् । उवाच परया प्रीत्या शङ्खचक्रगदाधरः
44 // evaṃ stavantaṃ viprendraṃ mārkaṇḍeyajagadgurum / uvāca parayā prītyā śaṅkhacakragadādharaḥ
45 ॥ श्रीभगवानुवाच लोके भागवता ये च भगवद्भक्तमानसाः । तेषां तुष्टो न सन्देहो रक्षाम्येतांश्च सर्वदा
45 // śrībhagavānuvāca loke bhāgavatā ye ca bhagavadbhaktamānasāḥ / teṣāṃ tuṣṭo na sandeho rakṣāmyetāṃśca sarvadā
46 ॥ अहमेव द्विजश्रेष्ठ नित्यं प्रच्छन्नविग्रहः । भगवद्भक्तरुपेण लोकाक्रक्षामि सर्वदा
46 // ahameva dvijaśreṣṭha nityaṃ pracchannavigrahaḥ / bhagavadbhaktarupeṇa lokākrakṣāmi sarvadā
47 ॥ मार्कण्डेय उवाच किंलक्षणा भागवता जायन्ते केन कर्ंमणा । एतदिच्छाम्यदं श्रोतुं कौतुहलपरो यतः
47 // mārkaṇḍeya uvāca kiṃlakṣaṇā bhāgavatā jāyante kena karṃmaṇā / etadicchāmyadaṃ śrotuṃ kautuhalaparo yataḥ
48 ॥ श्रीभगवानुवाचा लक्षणं भागवतानां श्रुणुष्व मुनिसत्तम् । वक्तुं तेषां प्रभावं हि शक्यते नाब्दकोटिभिः
48 // śrībhagavānuvācā lakṣaṇaṃ bhāgavatānāṃ śruṇuṣva munisattam / vaktuṃ teṣāṃ prabhāvaṃ hi śakyate nābdakoṭibhiḥ
49 ॥ यो हिताः सर्वजन्तूनां गतासूया अअमत्सरा । विशिनो निस्पृहाः शान्तास्ते वै भागवतोत्तमाः
49 // yo hitāḥ sarvajantūnāṃ gatāsūyā aamatsarā / viśino nispṛhāḥ śāntāste vai bhāgavatottamāḥ
50 ॥ कर्ंमणा मनसा वाचा परपीडां न कुर्वते । अपरिग्रहशीलाश्च ते वै भागवताः स्मृताः
50 // karṃmaṇā manasā vācā parapīḍāṃ na kurvate / aparigrahaśīlāśca te vai bhāgavatāḥ smṛtāḥ
51 ॥ सत्कथाश्रवणे येषां वर्तते सात्त्विकी मतिः । तद्भक्तविष्णुभक्ताश्च ते वै भागवतोत्तमाः
51 // satkathāśravaṇe yeṣāṃ vartate sāttvikī matiḥ / tadbhaktaviṣṇubhaktāśca te vai bhāgavatottamāḥ
52 ॥ मातापित्रोश्च शुश्रुषां कुर्वन्ति ये नरोत्तमाः । गङ्गाविश्वेश्वरधिया ते वै भागवतोत्तमाः
52 // mātāpitrośca śuśruṣāṃ kurvanti ye narottamāḥ / gaṅgāviśveśvaradhiyā te vai bhāgavatottamāḥ
53 ॥ ये तु देवार्च्चनरता ये तु तत्साधकाः स्मृताः । पूजां दृष्ट्वानुमोदन्ते ते वै भागवतोत्तमाः
53 // ye tu devārccanaratā ye tu tatsādhakāḥ smṛtāḥ / pūjāṃ dṛṣṭvānumodante te vai bhāgavatottamāḥ
54 ॥ व्रतिनां च यतीनां च परिचर्यापराशअच ये । वियुक्तपरनिन्दाश्च ते व भागवतोत्तमाः
54 // vratināṃ ca yatīnāṃ ca paricaryāparāśaaca ye / viyuktaparanindāśca te va bhāgavatottamāḥ
55 ॥ सर्वेषां हितवाक्यानि ये वदन्ति नरोत्तमाः । ये गुणग्राहिणो लोके ते वै भागवताः स्मृताः
55 // sarveṣāṃ hitavākyāni ye vadanti narottamāḥ / ye guṇagrāhiṇo loke te vai bhāgavatāḥ smṛtāḥ
56 ॥ आत्मवत्सर्वभूतानि ये पश्यन्ति नरोत्तमाः । तुल्याः शत्रुषु मित्रेषु ते वै भागवतोत्तमाः
56 // ātmavatsarvabhūtāni ye paśyanti narottamāḥ / tulyāḥ śatruṣu mitreṣu te vai bhāgavatottamāḥ
57 ॥ धर्ंमशास्त्रप्रवक्तारः सत्यवाक्यरताश्च ये । सतां शुश्रूषवो ये च ते वै भागवतोत्तमाः
57 // dharṃmaśāstrapravaktāraḥ satyavākyaratāśca ye / satāṃ śuśrūṣavo ye ca te vai bhāgavatottamāḥ
58 ॥ व्याकुर्वते पुराणानि तानि शृण्वन्ति ये तथा । तद्वक्तरि च भक्ता ये ते वै भागवतोत्तमाः
58 // vyākurvate purāṇāni tāni śṛṇvanti ye tathā / tadvaktari ca bhaktā ye te vai bhāgavatottamāḥ
59 ॥ ये गोब्राह्मणशुश्रूषआं कुर्वते सततं नराः । तीर्थयात्रापरा ये च ते वै भागवतोत्तमाः
59 // ye gobrāhmaṇaśuśrūṣaāṃ kurvate satataṃ narāḥ / tīrthayātrāparā ye ca te vai bhāgavatottamāḥ
60 ॥ अन्येषामुदयं दृष्ट्वा ये ऽभिनवन्दन्ति मानवाः । हरिनामपरा ये च ते वै भागवतोत्तमाः
60 // anyeṣāmudayaṃ dṛṣṭvā ye 'bhinavandanti mānavāḥ / harināmaparā ye ca te vai bhāgavatottamāḥ
61 ॥ आरामारोपणरतास्तडापरिरक्षकाः । कासारकूपकर्त्तारस्ते वै भागवतोत्तमाः
61 // ārāmāropaṇaratāstaḍāparirakṣakāḥ / kāsārakūpakarttāraste vai bhāgavatottamāḥ
62 ॥ ये वै तडागकर्त्तारो देवसह्मानि कुर्वते । गोयत्रीनिरता ये च ते वै भागवतोत्तमाः
62 // ye vai taḍāgakarttāro devasahmāni kurvate / goyatrīniratā ye ca te vai bhāgavatottamāḥ
63 ॥ ये ऽभिनन्दन्ति नामानि हरेः श्रुत्वातिहर्षिताः । रोमाञ्चितशरीराश्च ते वै भागवतोत्तमाः
63 // ye 'bhinandanti nāmāni hareḥ śrutvātiharṣitāḥ / romāñcitaśarīrāśca te vai bhāgavatottamāḥ
64 ॥ तुलसीकावनं दृष्ट्वा ये नमस्कुर्वते नराः । तत्काष्टाङ्कितकर्णा ये ते वै भागवतोत्तमाः
64 // tulasīkāvanaṃ dṛṣṭvā ye namaskurvate narāḥ / tatkāṣṭāṅkitakarṇā ye te vai bhāgavatottamāḥ
65 ॥ तुलसीगन्धमाघ्राय सन्तोषं कुर्वते तु ये । तन्मूलमृत्तिकां ये च ते वै भागवतोत्तमाः
65 // tulasīgandhamāghrāya santoṣaṃ kurvate tu ye / tanmūlamṛttikāṃ ye ca te vai bhāgavatottamāḥ
66 ॥ आश्रमाचाचरनिरतास्तथैवातिथिपूजकाः । ये च वेदार्थवक्तारस्ते वै भागवतोत्तमाः
66 // āśramācācaraniratāstathaivātithipūjakāḥ / ye ca vedārthavaktāraste vai bhāgavatottamāḥ
67 ॥ शिवाप्रियाः शिवासक्ताः शिवपादार्च्चने रताः । त्रिपुण्ड्रधारिणो ये च ते वै भागवतोत्तमाः
67 // śivāpriyāḥ śivāsaktāḥ śivapādārccane ratāḥ / tripuṇḍradhāriṇo ye ca te vai bhāgavatottamāḥ
68 ॥ व्याहरन्ति च नामानि हरेः शम्भोर्महात्मनः । रुद्राक्षालङ्कृता ये च ते वै भागवतोत्तमाः
68 // vyāharanti ca nāmāni hareḥ śambhormahātmanaḥ / rudrākṣālaṅkṛtā ye ca te vai bhāgavatottamāḥ
69 ॥ ये यजन्ति महादेवं ऋतुभिर्बहुदक्षिणैः । हरिं वा परया भक्त्या ते वै भागवतोत्तमाः
69 // ye yajanti mahādevaṃ ṛtubhirbahudakṣiṇaiḥ / hariṃ vā parayā bhaktyā te vai bhāgavatottamāḥ
70 ॥ विदितानि च शास्त्राणि परार्थं ग्रवदन्ति ये । सर्वत्र गुणभाजो ये ते वै भागवताः स्मृताः
70 // viditāni ca śāstrāṇi parārthaṃ gravadanti ye / sarvatra guṇabhājo ye te vai bhāgavatāḥ smṛtāḥ
71 ॥ शिवे च परमेशे च विष्णौ च परमात्मनि । समबुद्ध्या प्रवर्त्तन्ते ते वै भागवताः स्मृताः
71 // śive ca parameśe ca viṣṇau ca paramātmani / samabuddhyā pravarttante te vai bhāgavatāḥ smṛtāḥ
72 ॥ शिवाग्रिकार्यनिरताः पञ्चाक्षरजपे रताः । शिवध्यानरता ये च ते वै भागवतोत्तमाः
72 // śivāgrikāryaniratāḥ pañcākṣarajape ratāḥ / śivadhyānaratā ye ca te vai bhāgavatottamāḥ
73 ॥ पानीयदाननिरता ये ऽन्नदानरतास्तथा । एकादर्शीव्रतरता वै भागवतोत्तमाः
73 // pānīyadānaniratā ye 'nnadānaratāstathā / ekādarśīvrataratā vai bhāgavatottamāḥ
74 ॥ गोदाननिरता ये च कन्यादानरताश्च ये । मदर्थं कर्ंमकर्त्तारस्ते वै भागवतोत्तमाः
74 // godānaniratā ye ca kanyādānaratāśca ye / madarthaṃ karṃmakarttāraste vai bhāgavatottamāḥ
75 ॥ एते भागवता विप्र केचिदत्र प्रकीर्तिताः । मयापि गदितुं शक्या नाब्दकोटिशतैरपि
75 // ete bhāgavatā vipra kecidatra prakīrtitāḥ / mayāpi gadituṃ śakyā nābdakoṭiśatairapi
76 ॥ तस्मात्त्वमपि विप्रेन्द्र सुशीलो भव सर्वदा । सर्वभूताश्रयो दान्तो मेत्रो धर्ंमपरायणः
76 // tasmāttvamapi viprendra suśīlo bhava sarvadā / sarvabhūtāśrayo dānto metro dharṃmaparāyaṇaḥ
77 ॥ पुनर्युगान्तपर्य्यन्तं धर्ंमं सर्वं समाचरन् । मन्मूर्त्तिध्याननिरतः परं निर्वाणमाप्स्यसि
77 // punaryugāntaparyyantaṃ dharṃmaṃ sarvaṃ samācaran / manmūrttidhyānanirataḥ paraṃ nirvāṇamāpsyasi
78 ॥ एवं मृकण्डुपुत्रस्य स्वभक्तस्य कृपानिधिः । दत्त्वा वरं स देवेशस्तत्रैवान्तरधीयत
78 // evaṃ mṛkaṇḍuputrasya svabhaktasya kṛpānidhiḥ / dattvā varaṃ sa deveśastatraivāntaradhīyata
79 ॥ मार्कण्डेयो महाभागो हरिभक्तिरतः सदा । चचार परमं धर्ममीजे च विधिवन्मखैः
79 // mārkaṇḍeyo mahābhāgo haribhaktirataḥ sadā / cacāra paramaṃ dharmamīje ca vidhivanmakhaiḥ
80 ॥ शालप्रामे महाक्षेत्रे तताप परमं तपः । ध्यानक्षपितकर्मा तु परं निर्वाणमात्पवान्
80 // śālaprāme mahākṣetre tatāpa paramaṃ tapaḥ / dhyānakṣapitakarmā tu paraṃ nirvāṇamātpavān
81 ॥ तस्माज्जन्तुषु सर्वेषु हितकृद्धरिपूजकः । ईप्सिवं मनसा यद्यनत्तदान्प्रोत्यसंशयम्
81 // tasmājjantuṣu sarveṣu hitakṛddharipūjakaḥ / īpsivaṃ manasā yadyanattadānprotyasaṃśayam
82 ॥ सनक उवाच एतत्सर्वं निगदितं त्वया पृष्टं द्विजोत्तम । भगवद्भक्ति माहात्म्यं किमन्यच्छ्रोतुमिच्छसि
82 // sanaka uvāca etatsarvaṃ nigaditaṃ tvayā pṛṣṭaṃ dvijottama / bhagavadbhakti māhātmyaṃ kimanyacchrotumicchasi