गान्धारी चैव माद्री च वृष्णिभार्ये बभूवतुः गान्धारी जनयामास सुमित्रं मित्रनन्दनम्
gāndhārī caiva mādrī ca vṛṣṇibhārye babhūvatuḥ gāndhārī janayāmāsa sumitraṃ mitranandanam
माद्री युधाजितं पुत्रं ततो वै देवमीढुषम् अनमित्रं शिबिं चैव पञ्चमं कृतलक्षणम्
mādrī yudhājitaṃ putraṃ tato vai devamīḍhuṣam anamitraṃ śibiṃ caiva pañcamaṃ kṛtalakṣaṇam
अनमित्रसुतो निघ्नो निघ्नस्यापि तु द्वौ सुतौ प्रसेनश्च महावीर्यः शक्तिसेनश्च ताव् उभौ
anamitrasuto nighno nighnasyāpi tu dvau sutau prasenaśca mahāvīryaḥ śaktisenaśca tāv ubhau
स्यमन्तकः प्रसेनस्य मणिरत्नमनुत्तमम् पृथिव्यां सर्वरत्नानां राजा वै सो ऽभवन्मणिः
syamantakaḥ prasenasya maṇiratnamanuttamam pṛthivyāṃ sarvaratnānāṃ rājā vai so 'bhavanmaṇiḥ
हृदि कृत्वा तु बहुशो मणिं तमभियाचितः गोविन्दो ऽपि न तं लेभे शक्तो ऽपि न जहार सः
hṛdi kṛtvā tu bahuśo maṇiṃ tamabhiyācitaḥ govindo 'pi na taṃ lebhe śakto 'pi na jahāra saḥ
कदाचिन्मृगयां यातः प्रसेनस्तेन भूषितः यथाशब्दं स शुश्राव बिले सत्त्वेन पूरिते
kadācinmṛgayāṃ yātaḥ prasenastena bhūṣitaḥ yathāśabdaṃ sa śuśrāva bile sattvena pūrite
ततः प्रविश्य स बिलं प्रसेनो ह्य् ऋक्षमैक्षत ऋक्षः प्रसेनं च तथा ऋक्षं चैव प्रसेनजित्
tataḥ praviśya sa bilaṃ praseno hy ṛkṣamaikṣata ṛkṣaḥ prasenaṃ ca tathā ṛkṣaṃ caiva prasenajit
हत्वा ऋक्षः प्रसेनं तु ततस्तं मणिमाददात् अदृष्टस्तु हतस्तेन अन्तर्बिलगतस्तदा
hatvā ṛkṣaḥ prasenaṃ tu tatastaṃ maṇimādadāt adṛṣṭastu hatastena antarbilagatastadā
प्रसेनं तु हतं ज्ञात्वा गोविन्दः परिशङ्कितः गोविन्देन हतो व्यक्तं प्रसेनो मणिकारणात्
prasenaṃ tu hataṃ jñātvā govindaḥ pariśaṅkitaḥ govindena hato vyaktaṃ praseno maṇikāraṇāt
प्रसेनस्तु गतो ऽरण्यं मणिरत्नेन भूषितः तं दृष्ट्वा स हतस्तेन गोविन्दः प्रत्युवाच ह हन्मि चैनं दुराचारं शत्रुभूतं हि वृष्णिषु
prasenastu gato 'raṇyaṃ maṇiratnena bhūṣitaḥ taṃ dṛṣṭvā sa hatastena govindaḥ pratyuvāca ha hanmi cainaṃ durācāraṃ śatrubhūtaṃ hi vṛṣṇiṣu
अथ दीर्घेण कालेन मृगयां निर्गतः पुनः यदृच्छया च गोविन्दो बिलस्याभ्याशमागमत्
atha dīrgheṇa kālena mṛgayāṃ nirgataḥ punaḥ yadṛcchayā ca govindo bilasyābhyāśamāgamat
तं दृष्ट्वा तु महाशब्दं स चक्रे ऋक्षराड्बली शब्दं श्रुत्वा तु गोविन्दः खड्गपाणिः प्रविश्य सः अपश्यज्जाम्बवन्तं तम् ऋक्षराजं महाबलम्
taṃ dṛṣṭvā tu mahāśabdaṃ sa cakre ṛkṣarāḍbalī śabdaṃ śrutvā tu govindaḥ khaḍgapāṇiḥ praviśya saḥ apaśyajjāmbavantaṃ tam ṛkṣarājaṃ mahābalam
ततस्तूर्णं हृषीकेशस् तमृक्षपतिमञ्जसा जाम्बवन्तं स जग्राह क्रोधसंरक्तलोचनः
tatastūrṇaṃ hṛṣīkeśas tamṛkṣapatimañjasā jāmbavantaṃ sa jagrāha krodhasaṃraktalocanaḥ
तुष्टावैनं तदा ऋक्षः कर्मभिर्वैष्णवैः प्रभुम् ततस्तुष्टस्तु भगवान् वरेणैनमरोचयत्
tuṣṭāvainaṃ tadā ṛkṣaḥ karmabhirvaiṣṇavaiḥ prabhum tatastuṣṭastu bhagavān vareṇainamarocayat
इच्छे चक्रप्रहारेण त्वत्तो ऽहं मरणं प्रभो कन्या चेयं मम शुभा भर्तारं त्वामवाप्नुयात् यो ऽयं मणिः प्रसेनं तु हत्वा प्राप्तो मया प्रभो
icche cakraprahāreṇa tvatto 'haṃ maraṇaṃ prabho kanyā ceyaṃ mama śubhā bhartāraṃ tvāmavāpnuyāt yo 'yaṃ maṇiḥ prasenaṃ tu hatvā prāpto mayā prabho
ततः स जाम्बवन्तं तं हत्वा चक्रेण वै प्रभुः कृतकर्मा महाबाहुः सकन्यं मणिमाहरत्
tataḥ sa jāmbavantaṃ taṃ hatvā cakreṇa vai prabhuḥ kṛtakarmā mahābāhuḥ sakanyaṃ maṇimāharat
ददौ सत्राजितायैनं सर्वसात्वतसंसदि तेन मिथ्यापवादेन संतप्तो ऽयं जनार्दनः
dadau satrājitāyainaṃ sarvasātvatasaṃsadi tena mithyāpavādena saṃtapto 'yaṃ janārdanaḥ
ततस्ते यादवाः सर्वे वासुदेवमथाब्रुवन् अस्माकं तु मतिर्ह्यासीत् प्रसेनस्तु त्वया हतः
tataste yādavāḥ sarve vāsudevamathābruvan asmākaṃ tu matirhyāsīt prasenastu tvayā hataḥ
कैकेयस्य सुता भार्या दश सत्राजितः शुभाः तासूत्पन्नाः सुतास्तस्य शतमेकं तु विश्रुताः ख्यातिमन्तो महावीर्या भङ्गकारस्तु पूर्वजः
kaikeyasya sutā bhāryā daśa satrājitaḥ śubhāḥ tāsūtpannāḥ sutāstasya śatamekaṃ tu viśrutāḥ khyātimanto mahāvīryā bhaṅgakārastu pūrvajaḥ
अथ व्रतवती तस्माद् भङ्गकारात्तु पूर्वजात् सुषुवे सुकुमारीस्तु तिस्रः कमललोचनाः
atha vratavatī tasmād bhaṅgakārāttu pūrvajāt suṣuve sukumārīstu tisraḥ kamalalocanāḥ
सत्यभामा वरा स्त्रीणां व्रतिनी च दृढव्रता तथा पद्मावती चैव ताश्च कृष्णाय सो ऽददात्
satyabhāmā varā strīṇāṃ vratinī ca dṛḍhavratā tathā padmāvatī caiva tāśca kṛṣṇāya so 'dadāt
अनमित्राच्छिनिर्जज्ञे कनिष्ठाद्वृष्णिनन्दनात् सत्यकस्तस्य पुत्रस्तु सात्यकिस्तस्य चात्मजः
anamitrācchinirjajñe kaniṣṭhādvṛṣṇinandanāt satyakastasya putrastu sātyakistasya cātmajaḥ
सत्यवान्युयुधानस्तु शिनेर्नप्ता प्रतापवान् असङ्गो युयुधानस्य द्युम्निस्तस्यात्मजो ऽभवत्
satyavānyuyudhānastu śinernaptā pratāpavān asaṅgo yuyudhānasya dyumnistasyātmajo 'bhavat
द्युम्नेर्युगंधरः पुत्र इति शैन्याः प्रकीर्तिताः अनमित्रान्वयो ह्य् एष व्याख्यातो वृष्णिवंशजः
dyumneryugaṃdharaḥ putra iti śainyāḥ prakīrtitāḥ anamitrānvayo hy eṣa vyākhyāto vṛṣṇivaṃśajaḥ
अनमित्रस्य संजज्ञे पृथ्व्यां वीरो युधाजितः अन्यौ तु तनयौ वीरौ वृषभः क्षत्र एव च
anamitrasya saṃjajñe pṛthvyāṃ vīro yudhājitaḥ anyau tu tanayau vīrau vṛṣabhaḥ kṣatra eva ca
वृषभः काशिराजस्य सुतां भार्यामविन्दत जयन्तस्तु जयन्त्यां तु पुत्रः समभवच्छुभः
vṛṣabhaḥ kāśirājasya sutāṃ bhāryāmavindata jayantastu jayantyāṃ tu putraḥ samabhavacchubhaḥ
सदायज्ञो ऽतिवीरश्च श्रुतवानतिथिप्रियः अक्रूरः सुषुवे तस्मात् सदायज्ञो ऽतिदक्षिणः
sadāyajño 'tivīraśca śrutavānatithipriyaḥ akrūraḥ suṣuve tasmāt sadāyajño 'tidakṣiṇaḥ
रत्ना कन्या च शैब्यस्य अक्रूरस्तामवाप्तवान् पुत्रानुत्पादयामास एकादश महाबलान्
ratnā kanyā ca śaibyasya akrūrastāmavāptavān putrānutpādayāmāsa ekādaśa mahābalān
उपलम्भः सदालम्भो वृकलो वीर्य एव च सवीतरः सदापक्षः शत्रुघ्नो वारिमेजयः
upalambhaḥ sadālambho vṛkalo vīrya eva ca savītaraḥ sadāpakṣaḥ śatrughno vārimejayaḥ
धर्मभृद्धर्मवर्माणौ धृष्टमानस्तथैव च सर्वे च प्रतिहोतारो रत्नायां जज्ञिरे च ते
dharmabhṛddharmavarmāṇau dhṛṣṭamānastathaiva ca sarve ca pratihotāro ratnāyāṃ jajñire ca te
अक्रूराद् उग्रसेनायां सुतौ द्वौ कुलवर्धनौ देववानुपदेवश्च जज्ञाते देवसंनिभौ
akrūrād ugrasenāyāṃ sutau dvau kulavardhanau devavānupadevaśca jajñāte devasaṃnibhau
अश्विन्यां च ततः पुत्राः पृथुर् विपृथुरेव च अश्वत्थामा सुबाहुश्च सुपार्श्वकगवेषणौ
aśvinyāṃ ca tataḥ putrāḥ pṛthur vipṛthureva ca aśvatthāmā subāhuśca supārśvakagaveṣaṇau
वृष्टिनेमिः सुधर्मा च तथा शर्यातिरेव च अभूमिर् वर्जभूमिश्च श्रमिष्ठः श्रवणस्तथा
vṛṣṭinemiḥ sudharmā ca tathā śaryātireva ca abhūmir varjabhūmiśca śramiṣṭhaḥ śravaṇastathā
इमां मिथ्याभिशस्तिं यो वेद कृष्णादपोहिताम् न स मिथ्याभिशापेन अभिशाप्यो ऽथ केनचित्
imāṃ mithyābhiśastiṃ yo veda kṛṣṇādapohitām na sa mithyābhiśāpena abhiśāpyo 'tha kenacit