Living Bliss — Awakening Inner Bliss
Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः
Matsya Purāṇa

Chapter 44

मत्स्यपुराणम्

MatsP_44.1

किमर्थं तद्वनं दग्धम् आपवस्य महात्मनः कार्तवीर्येण विक्रम्य सूत प्रब्रूहि तत्त्वतः

kimarthaṃ tadvanaṃ dagdham āpavasya mahātmanaḥ kārtavīryeṇa vikramya sūta prabrūhi tattvataḥ

MatsP_44.2

रक्षिता स तु राजर्षिः प्रजानामिति नः श्रुतम् स कथं रक्षिता भूत्वा अदहत्तत्तपोवनम्

rakṣitā sa tu rājarṣiḥ prajānāmiti naḥ śrutam sa kathaṃ rakṣitā bhūtvā adahattattapovanam

MatsP_44.3

आदित्यो द्विजरूपेण कार्तवीर्यमुपस्थितः तृप्तिमेकां प्रयच्छस्व आदित्यो ऽहं नरेश्वर

ādityo dvijarūpeṇa kārtavīryamupasthitaḥ tṛptimekāṃ prayacchasva ādityo 'haṃ nareśvara

MatsP_44.4

भगवन्केन तृप्तिस्ते भवत्येव दिवाकर कीदृशं भोजनं दद्मि हुत्वा तु विदधाम्यहम्

bhagavankena tṛptiste bhavatyeva divākara kīdṛśaṃ bhojanaṃ dadmi hutvā tu vidadhāmyaham

MatsP_44.5

स्थावरं देहि मे सर्वम् आहारं ददतां वर तेन तृप्तो भवेयं वै सा मे तृप्तिर्हि पार्थिव

sthāvaraṃ dehi me sarvam āhāraṃ dadatāṃ vara tena tṛpto bhaveyaṃ vai sā me tṛptirhi pārthiva

MatsP_44.6

न शक्याः स्थावराः सर्वे तेजसा च बलेन च निर्दग्धुं तपतां श्रेष्ठ तेन त्वां प्रणमाम्यहम्

na śakyāḥ sthāvarāḥ sarve tejasā ca balena ca nirdagdhuṃ tapatāṃ śreṣṭha tena tvāṃ praṇamāmyaham

MatsP_44.7

तुष्टस्ते ऽहं शरान्दद्मि अक्षयान्सर्वतोमुखान् ये प्रक्षिप्ता ज्वलिष्यन्ति मम तेजःसमन्विताः

tuṣṭaste 'haṃ śarāndadmi akṣayānsarvatomukhān ye prakṣiptā jvaliṣyanti mama tejaḥsamanvitāḥ

MatsP_44.8

आविष्टा मम तेजोभिः शोषयिष्यन्ति स्थावरान् शुष्कान् भस्मीकरिष्यन्ति तेन तृप्तिर्नराधिप

āviṣṭā mama tejobhiḥ śoṣayiṣyanti sthāvarān śuṣkān bhasmīkariṣyanti tena tṛptirnarādhipa

MatsP_44.9

ततः शरांस्तदादित्यस् त्व् अर्जुनाय प्रयच्छत ततो ददाह सम्प्राप्तान् स्थावरान् सर्वमेव च

tataḥ śarāṃstadādityas tv arjunāya prayacchata tato dadāha samprāptān sthāvarān sarvameva ca

MatsP_44.10

ग्रामांस्तथाश्रमांश्चैव घोषाणि नगराणि च तपोवनानि रम्याणि वनान्युपवनानि च

grāmāṃstathāśramāṃścaiva ghoṣāṇi nagarāṇi ca tapovanāni ramyāṇi vanānyupavanāni ca

MatsP_44.11

एवं प्राचीमन्वदहत् ततः सर्वां स दक्षिणाम् निर्वृक्षा निस्तृणा भूमिर् हता घोरेण तेजसा

evaṃ prācīmanvadahat tataḥ sarvāṃ sa dakṣiṇām nirvṛkṣā nistṛṇā bhūmir hatā ghoreṇa tejasā

MatsP_44.12

एतस्मिन्नेव काले तु आपवो जलमास्थितः दश वर्षसहस्राणि तत्रास्ते स महानृषिः

etasminneva kāle tu āpavo jalamāsthitaḥ daśa varṣasahasrāṇi tatrāste sa mahānṛṣiḥ

MatsP_44.13

पूर्णे व्रते महातेजा उदतिष्ठंस्तपोधनः सो ऽपश्यदाश्रमं दग्धम् अर्जुनेन महामुनिः

pūrṇe vrate mahātejā udatiṣṭhaṃstapodhanaḥ so 'paśyadāśramaṃ dagdham arjunena mahāmuniḥ

MatsP_44.14

क्रोधाच्छशाप राजर्षिं कीर्तितं वो यथा मया क्रोष्टोः शृणुत राजर्षेर् वंशमुत्तमपौरुषम्

krodhācchaśāpa rājarṣiṃ kīrtitaṃ vo yathā mayā kroṣṭoḥ śṛṇuta rājarṣer vaṃśamuttamapauruṣam

MatsP_44.15

यस्यान्ववाये सम्भूतो विष्णुर्वृष्णिकुलोद्वहः क्रोष्टोरेवाभवत्पुत्रो वृजिनीवान्महारथः

yasyānvavāye sambhūto viṣṇurvṛṣṇikulodvahaḥ kroṣṭorevābhavatputro vṛjinīvānmahārathaḥ

MatsP_44.16

वृजिनीवतश्च पुत्रो ऽभूत् स्वाहो नाम महाबलः स्वाहपुत्रो ऽभवद् राजन् रुषङ्गुर् वदतां वरः

vṛjinīvataśca putro 'bhūt svāho nāma mahābalaḥ svāhaputro 'bhavad rājan ruṣaṅgur vadatāṃ varaḥ

MatsP_44.17

स तु प्रसूतिमिच्छन् वै रुषङ्गुः सौम्यमात्मजम् चित्रश्चित्ररथश्चास्य पुत्रः कर्मभिरन्वितः

sa tu prasūtimicchan vai ruṣaṅguḥ saumyamātmajam citraścitrarathaścāsya putraḥ karmabhiranvitaḥ

MatsP_44.18

अथ चैत्ररथिवीरो जज्ञे विपुलदक्षिणः शशबिन्दुरिति ख्यातश् चक्रवर्ती बभूव ह

atha caitrarathivīro jajñe vipuladakṣiṇaḥ śaśabinduriti khyātaś cakravartī babhūva ha

MatsP_44.19

अत्रानुवंशश्लोको ऽयं गीतस् तस्मिन्पुराभवत् शशबिन्दोस्तु पुत्राणां शतानाम् अभवच्छतम्

atrānuvaṃśaśloko 'yaṃ gītas tasminpurābhavat śaśabindostu putrāṇāṃ śatānām abhavacchatam

MatsP_44.20

धीमतां चाभिरूपाणां भूरिद्रविणतेजसाम् तेषां शतप्रधानानां पृथुसाह्वा महाबलाः

dhīmatāṃ cābhirūpāṇāṃ bhūridraviṇatejasām teṣāṃ śatapradhānānāṃ pṛthusāhvā mahābalāḥ

MatsP_44.21

पृथुश्रवाः पृथुयशाः पृथुधर्मा पृथुंजयः पृथुकीर्तिः पृथुमना राजानः शशबिन्दवः

pṛthuśravāḥ pṛthuyaśāḥ pṛthudharmā pṛthuṃjayaḥ pṛthukīrtiḥ pṛthumanā rājānaḥ śaśabindavaḥ

MatsP_44.22

शंसन्ति च पुराणज्ञाः पृथुश्रवसमुत्तमम् अन्तरस्य सुयज्ञस्य सुयज्ञस्तनयो ऽभवत्

śaṃsanti ca purāṇajñāḥ pṛthuśravasamuttamam antarasya suyajñasya suyajñastanayo 'bhavat

MatsP_44.23

उशना तु सुयज्ञस्य यो रक्षन्पृथिवीमिमाम् आजहाराश्वमेधानां शतमुत्तमधार्मिकः

uśanā tu suyajñasya yo rakṣanpṛthivīmimām ājahārāśvamedhānāṃ śatamuttamadhārmikaḥ

MatsP_44.24

तितिक्षुरभवत्पुत्र औशनः शत्रुतापनः मरुत्तस्तस्य तनयो राजर्षीणामनुत्तमः

titikṣurabhavatputra auśanaḥ śatrutāpanaḥ maruttastasya tanayo rājarṣīṇāmanuttamaḥ

MatsP_44.25

आसीन्मरुत्ततनयौ वीरः कम्बलबर्हिषः पुत्रस्तु रुक्मकवचो विद्वान्कम्बलबर्हिषः

āsīnmaruttatanayau vīraḥ kambalabarhiṣaḥ putrastu rukmakavaco vidvānkambalabarhiṣaḥ

MatsP_44.26

निहत्य रुक्मकवचः परान्कवचधारिणः धन्विनो विविधैर्बाणैर् अवाप्य पृथिवीमिमाम्

nihatya rukmakavacaḥ parānkavacadhāriṇaḥ dhanvino vividhairbāṇair avāpya pṛthivīmimām

MatsP_44.27

अश्वमेधे ददौ राजा ब्राह्मणेभ्यस्तु दक्षिणाम् यज्ञे तु रुक्मकवचः कदाचित्परवीरहा

aśvamedhe dadau rājā brāhmaṇebhyastu dakṣiṇām yajñe tu rukmakavacaḥ kadācitparavīrahā

MatsP_44.28

जज्ञिरे पञ्च पुत्रास्तु महावीर्या धनुर्भृतः रुक्मेषुः पृथुरुक्मश्च ज्यामघः परिघो हरिः

jajñire pañca putrāstu mahāvīryā dhanurbhṛtaḥ rukmeṣuḥ pṛthurukmaśca jyāmaghaḥ parigho hariḥ

MatsP_44.29

परिघं च हरिं चैव विदेहे ऽस्थापयत्पिता रुक्मेषुरभवद्राजा पृथुरुक्मस्तदाश्रयः

parighaṃ ca hariṃ caiva videhe 'sthāpayatpitā rukmeṣurabhavadrājā pṛthurukmastadāśrayaḥ

MatsP_44.30

तेभ्यः प्रव्राजितो राज्याज् ज्यामघस्तु तदाश्रमे प्रशान्तश्चाश्रमस्थश्च ब्राह्मणेनावबोधितः

tebhyaḥ pravrājito rājyāj jyāmaghastu tadāśrame praśāntaścāśramasthaśca brāhmaṇenāvabodhitaḥ

MatsP_44.31

जगाम धनुरादाय देशमन्यं ध्वजी रथी नर्मदां नृप एकाकी केवलं वृत्तिकामतः

jagāma dhanurādāya deśamanyaṃ dhvajī rathī narmadāṃ nṛpa ekākī kevalaṃ vṛttikāmataḥ

MatsP_44.32

ऋक्षवन्तं गिरिं गत्वा भुक्तमन्यैरुपाविशत् ज्यामघस्याभवद्भार्या चैत्रा परिणता सती

ṛkṣavantaṃ giriṃ gatvā bhuktamanyairupāviśat jyāmaghasyābhavadbhāryā caitrā pariṇatā satī

MatsP_44.33

अपुत्रो न्यवसद्राजा भार्यामन्यां न विन्दत तस्यासीद्विजयो युद्धे तत्र कन्यामवाप्य सः

aputro nyavasadrājā bhāryāmanyāṃ na vindata tasyāsīdvijayo yuddhe tatra kanyāmavāpya saḥ

MatsP_44.34

भार्यामुवाच संत्रासात् स्नुषेयं ते शुचिस्मिते एवमुक्ताब्रवीदेनं कस्य चेयं स्नुषेति च

bhāryāmuvāca saṃtrāsāt snuṣeyaṃ te śucismite evamuktābravīdenaṃ kasya ceyaṃ snuṣeti ca

MatsP_44.35

यस्ते जनिष्यते पुत्रस् तस्य भार्या भविष्यति तस्मात्सा तपसोग्रेण कन्यायाः सम्प्रसूयत

yaste janiṣyate putras tasya bhāryā bhaviṣyati tasmātsā tapasogreṇa kanyāyāḥ samprasūyata

MatsP_44.36

पुत्रं विदर्भं सुभगा चैत्रा परिणता सती राजपुत्र्यां च विद्वान्स स्नुषायां क्रथकैशिकौ लोमपादं तृतीयं तु पुत्रं परमधार्मिकम्

putraṃ vidarbhaṃ subhagā caitrā pariṇatā satī rājaputryāṃ ca vidvānsa snuṣāyāṃ krathakaiśikau lomapādaṃ tṛtīyaṃ tu putraṃ paramadhārmikam

MatsP_44.37

तस्यां विदर्भो ऽजनयच् छरान्रणविशारदान् लोमपादान्मनुः पुत्रा ज्ञातिस्तस्य तु चात्मजः

tasyāṃ vidarbho 'janayac charānraṇaviśāradān lomapādānmanuḥ putrā jñātistasya tu cātmajaḥ

MatsP_44.38

कैशिकस्य चिदिः पुत्रस् तस्माच्चैद्या नृपाः स्मृताः क्रथो विदर्भपुत्रस्तु कुन्तिस् तस्यात्मजो ऽभवत्

kaiśikasya cidiḥ putras tasmāccaidyā nṛpāḥ smṛtāḥ kratho vidarbhaputrastu kuntis tasyātmajo 'bhavat

MatsP_44.39

कुन्तेर्धृष्टः सुतो जज्ञे रणधृष्टः प्रतापवान् धृष्टस्य पुत्रो धर्मात्मा निर्वृतिः परवीरहा

kunterdhṛṣṭaḥ suto jajñe raṇadhṛṣṭaḥ pratāpavān dhṛṣṭasya putro dharmātmā nirvṛtiḥ paravīrahā

MatsP_44.40

तदेको निर्वृतेः पुत्रो नाम्ना स तु विदूरथः दशार्हस्तस्य वै पुत्रो व्योमस्तस्य च वै स्मृतः दाशार्हाच्चैव व्योमात्तु पुत्रो जीमूत उच्यते

tadeko nirvṛteḥ putro nāmnā sa tu vidūrathaḥ daśārhastasya vai putro vyomastasya ca vai smṛtaḥ dāśārhāccaiva vyomāttu putro jīmūta ucyate

MatsP_44.41

जीमूतपुत्रो विमलस् तस्य भीमरथः सुतः सुतो भीमरथस्यासीत् स्मृतो नवरथः किल

jīmūtaputro vimalas tasya bhīmarathaḥ sutaḥ suto bhīmarathasyāsīt smṛto navarathaḥ kila

MatsP_44.42

तस्य चासीद् दृढरथः शकुनिस्तस्य चात्मजः तस्मात्करम्भः कारम्भिर् देवरातो बभूव ह

tasya cāsīd dṛḍharathaḥ śakunistasya cātmajaḥ tasmātkarambhaḥ kārambhir devarāto babhūva ha

MatsP_44.43

देवक्षत्रो ऽभवद्राजा दैवरातिर्महायशाः देवगर्भसमो जज्ञे देवनक्षत्रनन्दनः

devakṣatro 'bhavadrājā daivarātirmahāyaśāḥ devagarbhasamo jajñe devanakṣatranandanaḥ

MatsP_44.44

मधुर्नाम महातेजा मधोः पुरवसस् तथा आसीत् पुरवसात् पुत्रः पुरुद्वान्पुरुषोत्तमः

madhurnāma mahātejā madhoḥ puravasas tathā āsīt puravasāt putraḥ purudvānpuruṣottamaḥ

MatsP_44.45

जन्तुर्जज्ञे ऽथ वैदर्भ्यां भद्रसेन्यां पुरुद्वतः ऐक्ष्वाकी चाभवद्भार्या जन्तोस्तस्यामजायत

janturjajñe 'tha vaidarbhyāṃ bhadrasenyāṃ purudvataḥ aikṣvākī cābhavadbhāryā jantostasyāmajāyata

MatsP_44.46

सात्वतः सत्त्वसंयुक्तः सात्वतां कीर्तिवर्धनः इमां विसृष्टिं विज्ञाय ज्यामघस्य महात्मनः प्रजावान् एति सायुज्यं राज्ञः सोमस्य धीमतः

sātvataḥ sattvasaṃyuktaḥ sātvatāṃ kīrtivardhanaḥ imāṃ visṛṣṭiṃ vijñāya jyāmaghasya mahātmanaḥ prajāvān eti sāyujyaṃ rājñaḥ somasya dhīmataḥ

MatsP_44.47

सात्वतान् सत्त्वसम्पन्नान् कौशल्या सुषुवे सुतान् भजिनं भजमानं तु दिव्यं देवावृधं नृप

sātvatān sattvasampannān kauśalyā suṣuve sutān bhajinaṃ bhajamānaṃ tu divyaṃ devāvṛdhaṃ nṛpa

MatsP_44.48

अन्धकं च महाभोजं वृष्णिं च यदुनन्दनम् तेषां तु सर्गाश् चत्वारो विस्तरेणैव तच्छृणु

andhakaṃ ca mahābhojaṃ vṛṣṇiṃ ca yadunandanam teṣāṃ tu sargāś catvāro vistareṇaiva tacchṛṇu

MatsP_44.49

भजमानस्य सृञ्जय्यां बाह्यकायां च बाह्यकाः सृञ्जयस्य सुते द्वे तु बाह्यकास्तु तदाभवन्

bhajamānasya sṛñjayyāṃ bāhyakāyāṃ ca bāhyakāḥ sṛñjayasya sute dve tu bāhyakāstu tadābhavan

MatsP_44.50

तस्य भार्ये भगिन्यौ द्वे सुषुवाते बहून्सुतान् निमिं च कृमिलं चैव वृष्णिं परपुरंजयम् ते बाह्यकायां सृञ्जय्यां भजमानाद् विजज्ञिरे

tasya bhārye bhaginyau dve suṣuvāte bahūnsutān nimiṃ ca kṛmilaṃ caiva vṛṣṇiṃ parapuraṃjayam te bāhyakāyāṃ sṛñjayyāṃ bhajamānād vijajñire

MatsP_44.51

यज्ञे देवावृधो राजा बन्धूनां मित्रवर्धनः अपुत्रस्त्वभवद्राजा चचार परमं तपः पुत्रः सर्वगुणोपेतो मम भूयादिति स्पृहन्

yajñe devāvṛdho rājā bandhūnāṃ mitravardhanaḥ aputrastvabhavadrājā cacāra paramaṃ tapaḥ putraḥ sarvaguṇopeto mama bhūyāditi spṛhan

MatsP_44.52

संयोज्य मन्त्रमेवाथ पर्णाशाजलमस्पृशत् तदोपस्पर्शनात्तस्य चकार प्रियमापगा

saṃyojya mantramevātha parṇāśājalamaspṛśat tadopasparśanāttasya cakāra priyamāpagā

MatsP_44.53

कल्याणत्वान्नरपतेस् तस्मै सा निम्नगोत्तमा चिन्तयाथ परीतात्मा जगामाथ विनिश्चयम्

kalyāṇatvānnarapates tasmai sā nimnagottamā cintayātha parītātmā jagāmātha viniścayam

MatsP_44.54

नाधिगच्छाम्यहं नारीं यस्यामेवंविधः सुतः जायेत तस्मादद्याहं भवाम्यथ सहस्रशः

nādhigacchāmyahaṃ nārīṃ yasyāmevaṃvidhaḥ sutaḥ jāyeta tasmādadyāhaṃ bhavāmyatha sahasraśaḥ

MatsP_44.55

अथ भूत्वा कुमारी सा बिभ्रती परमं वपुः ज्ञापयामास राजानं तामियेष महाव्रतः

atha bhūtvā kumārī sā bibhratī paramaṃ vapuḥ jñāpayāmāsa rājānaṃ tāmiyeṣa mahāvrataḥ

MatsP_44.56

अथ सा नवमे मासि सुषुवे सरितां वरा पुत्रं सर्वगुणोपेतं बभ्रुं देवावृधान्नृपात्

atha sā navame māsi suṣuve saritāṃ varā putraṃ sarvaguṇopetaṃ babhruṃ devāvṛdhānnṛpāt

MatsP_44.57

अनुवंशे पुराणज्ञा गायन्तीति परिश्रुतम् गुणान्देवावृधस्यापि कीर्तयन्तो महात्मनः

anuvaṃśe purāṇajñā gāyantīti pariśrutam guṇāndevāvṛdhasyāpi kīrtayanto mahātmanaḥ

MatsP_44.58

यथैव शृणुमो दूराद् अपश्यामस् तथान्तिकात् बभ्रुः श्रेष्ठो मनुष्याणां देवैर्देवावृधः समः

yathaiva śṛṇumo dūrād apaśyāmas tathāntikāt babhruḥ śreṣṭho manuṣyāṇāṃ devairdevāvṛdhaḥ samaḥ

MatsP_44.59

षष्टिश्च पूर्वपुरुषाः सहस्राणि च सप्ततिः एते ऽमृतत्वं सम्प्राप्ता बभ्रोर् देवावृधान्नृप

ṣaṣṭiśca pūrvapuruṣāḥ sahasrāṇi ca saptatiḥ ete 'mṛtatvaṃ samprāptā babhror devāvṛdhānnṛpa

MatsP_44.60

यज्वा दानपतिर् वीरो ब्रह्मण्यश्च दृढव्रतः रूपवान्सुमहातेजाः श्रुतवीर्यधरस्तथा

yajvā dānapatir vīro brahmaṇyaśca dṛḍhavrataḥ rūpavānsumahātejāḥ śrutavīryadharastathā

MatsP_44.61

अथ कङ्कस्य दुहिता सुषुवे चतुरः सुतान् कुकुरं भजमानं च शशिं कम्बलबर्हिषम्

atha kaṅkasya duhitā suṣuve caturaḥ sutān kukuraṃ bhajamānaṃ ca śaśiṃ kambalabarhiṣam

MatsP_44.62

कुकुरस्य सुतो वृष्णिर् वृष्णेस्तु तनयो धृतिः कपोतरोमा तस्याथ तैत्तिरिस्तस्य चात्मजः

kukurasya suto vṛṣṇir vṛṣṇestu tanayo dhṛtiḥ kapotaromā tasyātha taittiristasya cātmajaḥ

MatsP_44.63

तस्यासीत्तनुजः सर्पो विद्वान्पुत्रो नलः किल ख्यायते तस्य नाम्ना स नन्दनो दरदुन्दुभिः

tasyāsīttanujaḥ sarpo vidvānputro nalaḥ kila khyāyate tasya nāmnā sa nandano daradundubhiḥ

MatsP_44.64

तस्मिन्प्रवितते यज्ञे अभिजातः पुनर्वसुः अश्वमेधं च पुत्रार्थम् आजहार नरोत्तमः

tasminpravitate yajñe abhijātaḥ punarvasuḥ aśvamedhaṃ ca putrārtham ājahāra narottamaḥ

MatsP_44.65

तस्य मध्ये ऽतिरात्रस्य सभामध्यात्समुत्थितः अतस्तु विद्वान्कर्मज्ञो यज्वा दाता पुनर्वसुः

tasya madhye 'tirātrasya sabhāmadhyātsamutthitaḥ atastu vidvānkarmajño yajvā dātā punarvasuḥ

MatsP_44.66

तस्यासीत् पुत्रमिथुनं बभूवाविजितं किल आहुकश्चाहुकी चैव ख्यातं मातेमतां वर

tasyāsīt putramithunaṃ babhūvāvijitaṃ kila āhukaścāhukī caiva khyātaṃ mātematāṃ vara

MatsP_44.67

इमांश्चोदाहरन्त्यत्र श्लोकान्प्रति तमाहुकम् सोपासङ्गानुकर्षाणां सध्वजानां वरूथिनाम्

imāṃścodāharantyatra ślokānprati tamāhukam sopāsaṅgānukarṣāṇāṃ sadhvajānāṃ varūthinām

MatsP_44.68

रथानां मेघघोषाणां सहस्राणि दशैव तु नासत्यवादी नातेजा नायज्वा नासहस्रदः

rathānāṃ meghaghoṣāṇāṃ sahasrāṇi daśaiva tu nāsatyavādī nātejā nāyajvā nāsahasradaḥ

MatsP_44.69

नाशुचिर्नाप्यविद्वान् हि यो भोजेष्वभ्यजायत आहुकस्य भृतिं प्राप्ता इत्येतद्वै तदुच्यते

nāśucirnāpyavidvān hi yo bhojeṣvabhyajāyata āhukasya bhṛtiṃ prāptā ityetadvai taducyate

MatsP_44.70

आहुकश्चाप्यवन्तीषु स्वसारं चाहुकीं ददौ आहुकात्काश्यदुहिता द्वौ पुत्रौ समसूयत

āhukaścāpyavantīṣu svasāraṃ cāhukīṃ dadau āhukātkāśyaduhitā dvau putrau samasūyata

MatsP_44.71

देवकश्चोग्रसेनश्च देवगर्भसमाव् उभौ देवकस्य सुता वीरा जज्ञिरे त्रिदशोपमाः

devakaścograsenaśca devagarbhasamāv ubhau devakasya sutā vīrā jajñire tridaśopamāḥ

MatsP_44.72

देववानुपदेवश्च सुदेवो देवरक्षितः तेषां स्वसारः सप्तासन् वसुदेवाय ता ददौ

devavānupadevaśca sudevo devarakṣitaḥ teṣāṃ svasāraḥ saptāsan vasudevāya tā dadau

MatsP_44.73

देवकी श्रुतदेवी च मित्रदेवी यशोधरा श्रीदेवी सत्यदेवी च सुतापी चेति सप्तमी

devakī śrutadevī ca mitradevī yaśodharā śrīdevī satyadevī ca sutāpī ceti saptamī

MatsP_44.74

नवोग्रसेनस्य सुताः कंसस्तेषां तु पूर्वजः न्यग्रोधश्च सुनामा च कङ्कः शङ्कुश्च भूयसः

navograsenasya sutāḥ kaṃsasteṣāṃ tu pūrvajaḥ nyagrodhaśca sunāmā ca kaṅkaḥ śaṅkuśca bhūyasaḥ

MatsP_44.75

अजभू राष्ट्रपालश्च युद्धमुष्टिः सुमुष्टिदः तेषां स्वसारः पञ्चासन् कंसा कंसवती तथा

ajabhū rāṣṭrapālaśca yuddhamuṣṭiḥ sumuṣṭidaḥ teṣāṃ svasāraḥ pañcāsan kaṃsā kaṃsavatī tathā

MatsP_44.76

सुतन्तू राष्ट्रपाली च कङ्का चेति वराङ्गनाः उग्रसेनः सहापत्यो व्याख्यातः कुकुरोद्भवः

sutantū rāṣṭrapālī ca kaṅkā ceti varāṅganāḥ ugrasenaḥ sahāpatyo vyākhyātaḥ kukurodbhavaḥ

MatsP_44.77

भजमानस्य पुत्रो ऽथ रथिमुख्यो विदूरथः राजाधिदेवः शूरश्च विदूरथसुतो ऽभवत्

bhajamānasya putro 'tha rathimukhyo vidūrathaḥ rājādhidevaḥ śūraśca vidūrathasuto 'bhavat

MatsP_44.78

राजाधिदेवस्य सुतौ जज्ञाते देवसंमितौ नियमव्रतप्रधानौ शोणाश्वः श्वेतवाहनः

rājādhidevasya sutau jajñāte devasaṃmitau niyamavratapradhānau śoṇāśvaḥ śvetavāhanaḥ

MatsP_44.79

शोणाश्वस्य सुताः पञ्च शूरा रणविशारदाः शमी च देवशर्मा च निकुन्तः शक्रशत्रुजित्

śoṇāśvasya sutāḥ pañca śūrā raṇaviśāradāḥ śamī ca devaśarmā ca nikuntaḥ śakraśatrujit

MatsP_44.80

शमिपुत्रः प्रतिक्षत्रः प्रतिक्षत्रस्य चात्मजः प्रतिक्षेत्रः सुतो भोजो हृदीकस्तस्य चात्मजः

śamiputraḥ pratikṣatraḥ pratikṣatrasya cātmajaḥ pratikṣetraḥ suto bhojo hṛdīkastasya cātmajaḥ

MatsP_44.81

हृदीकस्याभवन्पुत्रा दश भीमपराक्रमाः कृतवर्माग्रजस् तेषां शतधन्वा च मध्यमः

hṛdīkasyābhavanputrā daśa bhīmaparākramāḥ kṛtavarmāgrajas teṣāṃ śatadhanvā ca madhyamaḥ

MatsP_44.82

देवार्हश्चैव नाभश्च भीषणश्च महाबलः अजातो वनजातश्च कनीयककरम्भकौ

devārhaścaiva nābhaśca bhīṣaṇaśca mahābalaḥ ajāto vanajātaśca kanīyakakarambhakau

MatsP_44.83

देवार्हस्य सुतो विद्वाञ् जज्ञे कम्बलबर्हिषः असामञ्जाः सुतस्तस्य तमोजातस्य चात्मजः

devārhasya suto vidvāñ jajñe kambalabarhiṣaḥ asāmañjāḥ sutastasya tamojātasya cātmajaḥ

MatsP_44.84

अजातपुत्रा विक्रान्तास् त्रयः परमकीर्तयः सुदंष्ट्रश्च सुनाभश्च कृष्ण इत्यन्धका मताः

ajātaputrā vikrāntās trayaḥ paramakīrtayaḥ sudaṃṣṭraśca sunābhaśca kṛṣṇa ityandhakā matāḥ

MatsP_44.85

अन्धकानामिमं वंशं यः कीर्तयति नित्यशः आत्मनो विपुलं वंशं प्रजावानाप्नुते नरः

andhakānāmimaṃ vaṃśaṃ yaḥ kīrtayati nityaśaḥ ātmano vipulaṃ vaṃśaṃ prajāvānāpnute naraḥ

Edition, source and reuse
Edition
Matsya Purāṇa, chapters 1–176, based on Caukhamba Vidyabhavan, 1954.
Electronic text
Oliver Hellwig · GRETIL, SUB Göttingen · 2020-07-31
Review status
Source imported; scholarly proofreading pending

The IAST Sanskrit is preserved from the source. Devanāgarī is generated from IAST and awaits proofreading. Source variants and edition notes are shown separately. Unusual numbering and repeated source lines are retained.

Inline GRETIL reference extraction, whitespace normalization and mechanical IAST-to-Devanāgarī conversion. Original XML preserved. No translation or commentary added.

This text and our script conversion are available under CC BY-NC-SA 4.0, including attribution, noncommercial use and share-alike requirements. This licence applies to the text, independently of the site design.

Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः