तारकाख्ये हते युद्धे उत्सार्य प्रमथान्मयः उवाच दानवान्भूयो भूयः स तु भयावृतान्
tārakākhye hate yuddhe utsārya pramathānmayaḥ uvāca dānavānbhūyo bhūyaḥ sa tu bhayāvṛtān
भो ऽसुरेन्द्राधुना सर्वे निबोधध्वं प्रभाषितम् यत्कर्तव्यं मया चैव युष्माभिश्च महाबलैः
bho 'surendrādhunā sarve nibodhadhvaṃ prabhāṣitam yatkartavyaṃ mayā caiva yuṣmābhiśca mahābalaiḥ
पुष्यं समेष्यते काले चन्द्रश्चन्द्रनिभाननाः यदैकं त्रिपुरं सर्वं क्षणमेकं भविष्यति
puṣyaṃ sameṣyate kāle candraścandranibhānanāḥ yadaikaṃ tripuraṃ sarvaṃ kṣaṇamekaṃ bhaviṣyati
कुरुध्वं निर्भयाः काले कोकिलाशंसितेन च स कालः पुष्ययोगस्य पुरस्य च मया कृतः
kurudhvaṃ nirbhayāḥ kāle kokilāśaṃsitena ca sa kālaḥ puṣyayogasya purasya ca mayā kṛtaḥ
काले तस्मिन्पुरे यस्तु संभावयति संहतिम् स एनं कारयेच्चूर्णं बलिनैकैषुणा सुरः
kāle tasminpure yastu saṃbhāvayati saṃhatim sa enaṃ kārayeccūrṇaṃ balinaikaiṣuṇā suraḥ
यो वः प्राणो बलं यच्च या च वो वैरितासुराः तत्कृत्वा हृदये चैव पालयध्वमिदं पुरम्
yo vaḥ prāṇo balaṃ yacca yā ca vo vairitāsurāḥ tatkṛtvā hṛdaye caiva pālayadhvamidaṃ puram
महेश्वररथं ह्येकं सर्वप्राणेन भीषणम् विमुखीकुरुतात्यर्थं यथा नोत्सृजते शरम्
maheśvararathaṃ hyekaṃ sarvaprāṇena bhīṣaṇam vimukhīkurutātyarthaṃ yathā notsṛjate śaram
तत एवं कृते ऽस्माभिस् त्रिपुरस्यापि रक्षणे प्रतीक्षिष्यन्ति विवशाः पुष्ययोगं दिवौकसः
tata evaṃ kṛte 'smābhis tripurasyāpi rakṣaṇe pratīkṣiṣyanti vivaśāḥ puṣyayogaṃ divaukasaḥ
निशम्य तन्मयस्यैवं दानवास्त्रिपुरालयाः मुहुः सिंहरुतं कृत्वा मयमूचुर्यमोपमाः
niśamya tanmayasyaivaṃ dānavāstripurālayāḥ muhuḥ siṃharutaṃ kṛtvā mayamūcuryamopamāḥ
प्रयत्नेन वयं सर्वे कुर्मस्तव प्रभाषितम् तथा कुर्मो यथा रुद्रो न मोक्ष्यति पुरे शरम्
prayatnena vayaṃ sarve kurmastava prabhāṣitam tathā kurmo yathā rudro na mokṣyati pure śaram
अद्य यास्यामः संग्रामं तद्रुद्रस्य जिघांसवः कथयन्ति दितेः पुत्रा हृष्टा भिन्नतनूरुहाः
adya yāsyāmaḥ saṃgrāmaṃ tadrudrasya jighāṃsavaḥ kathayanti diteḥ putrā hṛṣṭā bhinnatanūruhāḥ
कल्पं स्थास्यति वा खस्थं त्रिपुरं शाश्वतं ध्रुवम् अदानवं वा भविता नारायणपदत्रयम्
kalpaṃ sthāsyati vā khasthaṃ tripuraṃ śāśvataṃ dhruvam adānavaṃ vā bhavitā nārāyaṇapadatrayam
वयं न धर्मं हास्यामो यस्मिन्योक्ष्यसि नो भवान् अदैवतम् अदैत्यं वा लोकं द्रक्ष्यन्ति मानवाः
vayaṃ na dharmaṃ hāsyāmo yasminyokṣyasi no bhavān adaivatam adaityaṃ vā lokaṃ drakṣyanti mānavāḥ
इति संमन्त्र्य हृष्टास्ते पुरान्तर्विबुधारयः प्रदोषे मुदिता भूत्वा चेरुर्मन्मथचारताम्
iti saṃmantrya hṛṣṭāste purāntarvibudhārayaḥ pradoṣe muditā bhūtvā cerurmanmathacāratām
मुहुर्मुक्तोदयो भ्रान्त उदयाग्रं महामणिः तमांस्युत्सार्य भगवांश् चन्द्रो जृम्भति सो ऽम्बरम्
muhurmuktodayo bhrānta udayāgraṃ mahāmaṇiḥ tamāṃsyutsārya bhagavāṃś candro jṛmbhati so 'mbaram
कुमुदालंकृते हंसो यथा सरसि विस्तृते सिंहो यथा चोपविष्टो वैडूर्यशिखरे महान्
kumudālaṃkṛte haṃso yathā sarasi vistṛte siṃho yathā copaviṣṭo vaiḍūryaśikhare mahān
विष्णोर्यथा च विस्तीर्णे हारश्चोरसि संस्थितः तथावगाढे नभसि चन्द्रो ऽत्रिनयनोद्भवः भ्राजते भ्राजयंल् लोकान् सृजञ्ज्योत्स्नारसं बलात्
viṣṇoryathā ca vistīrṇe hāraścorasi saṃsthitaḥ tathāvagāḍhe nabhasi candro 'trinayanodbhavaḥ bhrājate bhrājayaṃl lokān sṛjañjyotsnārasaṃ balāt
शीतांशावुदिते चन्द्रे ज्योत्स्नापूर्णे पुरे ऽसुराः प्रदोषे ललितं चक्रुर् गृहमात्मानमेव च
śītāṃśāvudite candre jyotsnāpūrṇe pure 'surāḥ pradoṣe lalitaṃ cakrur gṛhamātmānameva ca
रथ्यासु राजमार्गेषु प्रासादेषु गृहेषु च दीपाश्चम्पकपुष्पाभा नाल्पस्नेहप्रदीपिताः
rathyāsu rājamārgeṣu prāsādeṣu gṛheṣu ca dīpāścampakapuṣpābhā nālpasnehapradīpitāḥ
तदा मठेषु ते दीपाः स्नेहपूर्णाः प्रदीपिताः गृहाणि वसुमन्त्येषां सर्वरत्नमयानि च ज्वलतो ऽदीपयन्दीपांश् चन्द्रोदय इव ग्रहाः
tadā maṭheṣu te dīpāḥ snehapūrṇāḥ pradīpitāḥ gṛhāṇi vasumantyeṣāṃ sarvaratnamayāni ca jvalato 'dīpayandīpāṃś candrodaya iva grahāḥ
चन्द्रांशुभिर्भासमानम् अन्तर्दीपैः सुदीपितम् उपद्रवैः कुलमिव पीयते त्रिपुरे तमः
candrāṃśubhirbhāsamānam antardīpaiḥ sudīpitam upadravaiḥ kulamiva pīyate tripure tamaḥ
तस्मिन्पुरे वै तरुणप्रदोषे चन्द्राट्टहासे तरुणप्रदोषे रत्यर्थिनो वै दनुजा गृहेषु सहाङ्गनाभिः सुचिरं विरेमुः
tasminpure vai taruṇapradoṣe candrāṭṭahāse taruṇapradoṣe ratyarthino vai danujā gṛheṣu sahāṅganābhiḥ suciraṃ viremuḥ
विनोदिता ये तु वृषध्वजस्य पञ्चेषवस्ते मकरध्वजेन तत्रासुरेष्वासुरपुंगवेषु स्वाङ्गाङ्गनाः स्वेदयुता बभूवुः
vinoditā ye tu vṛṣadhvajasya pañceṣavaste makaradhvajena tatrāsureṣvāsurapuṃgaveṣu svāṅgāṅganāḥ svedayutā babhūvuḥ
कलप्रलापेषु च दानवीनां वीणाप्रलापेषु च मूर्छितेषु मत्तप्रलापेषु च कोकिलानां सचापबाणो मदनो ममन्थ
kalapralāpeṣu ca dānavīnāṃ vīṇāpralāpeṣu ca mūrchiteṣu mattapralāpeṣu ca kokilānāṃ sacāpabāṇo madano mamantha
तमांसि नैशानि द्रुतं निहत्य ज्योत्स्नावितानेन जगद्वितत्य खे रोहिणीं तां च प्रियां समेत्य चन्द्रः प्रभाभिः कुरुते ऽधिराज्यम्
tamāṃsi naiśāni drutaṃ nihatya jyotsnāvitānena jagadvitatya khe rohiṇīṃ tāṃ ca priyāṃ sametya candraḥ prabhābhiḥ kurute 'dhirājyam
स्थित्वैव कान्तस्य तु पादमूले काचिद्वरस्त्री स्वकपोलमूले विशेषकं चारुतरं करोति तेनाननं स्वं समलंकरोति
sthitvaiva kāntasya tu pādamūle kācidvarastrī svakapolamūle viśeṣakaṃ cārutaraṃ karoti tenānanaṃ svaṃ samalaṃkaroti
दृष्ट्वाननं मण्डलदर्पणस्थं महाप्रभा मे मुखजेति जप्त्वा स्मृत्वा वराङ्गी रमणेरितानि तेनैव भावेन रतीमवाप
dṛṣṭvānanaṃ maṇḍaladarpaṇasthaṃ mahāprabhā me mukhajeti japtvā smṛtvā varāṅgī ramaṇeritāni tenaiva bhāvena ratīmavāpa
रोमाञ्चितैर्गात्रवरैर्युवभ्यो रतानुरागाद् रमणेन चान्याः स्वयं द्रुतं यान्ति मदाभिभूताः क्षपा यथा चार्कदिनावसाने
romāñcitairgātravarairyuvabhyo ratānurāgād ramaṇena cānyāḥ svayaṃ drutaṃ yānti madābhibhūtāḥ kṣapā yathā cārkadināvasāne
पेपीयते चातिरसानुविद्धा विमार्गितान्या च प्रियं प्रसन्ना काचित्प्रियस्यातिचिरात्प्रसन्ना आसीत्प्रलापेषु च सम्प्रसन्ना
pepīyate cātirasānuviddhā vimārgitānyā ca priyaṃ prasannā kācitpriyasyāticirātprasannā āsītpralāpeṣu ca samprasannā
गोशीर्षयुक्तैर्हरिचन्दनैश्च पङ्काङ्किताक्षी च वरासुरीणाम् मनोज्ञरूपा रुचिरा बभूवुः पूर्णामृतस्येव सुवर्णकुम्भाः
gośīrṣayuktairharicandanaiśca paṅkāṅkitākṣī ca varāsurīṇām manojñarūpā rucirā babhūvuḥ pūrṇāmṛtasyeva suvarṇakumbhāḥ
क्षताधरोष्ठा द्रुतदोषरक्ता ललन्ति दैत्या दयितासु रक्ताः तन्त्रीप्रलापास्त्रिपुरेषु रक्ताः स्त्रीणां प्रलापेषु पुनर्विरक्ताः
kṣatādharoṣṭhā drutadoṣaraktā lalanti daityā dayitāsu raktāḥ tantrīpralāpāstripureṣu raktāḥ strīṇāṃ pralāpeṣu punarviraktāḥ
क्वचित्प्रवृत्तं मधुराभिगानं कामस्य बाणैः सुकृतं निधानम् आपानभूमीषु सुखप्रमेयं गेयं प्रवृत्तं त्वथ साधयन्ति
kvacitpravṛttaṃ madhurābhigānaṃ kāmasya bāṇaiḥ sukṛtaṃ nidhānam āpānabhūmīṣu sukhaprameyaṃ geyaṃ pravṛttaṃ tvatha sādhayanti
गेयं प्रवृत्तं त्वथ शोधयन्ति केचित्प्रियां तत्र च साधयन्ति केचित्प्रियां सम्प्रति बोधयन्ति संबुध्य संबुध्य च रामयन्ति
geyaṃ pravṛttaṃ tvatha śodhayanti kecitpriyāṃ tatra ca sādhayanti kecitpriyāṃ samprati bodhayanti saṃbudhya saṃbudhya ca rāmayanti
धूतप्रसूनप्रभवः सुबन्धः सूर्ये गते वै त्रिपुरे बभूव समर्मरो नूपुरमेखलानां शब्दश्च संबाधति कोकिलानाम्
dhūtaprasūnaprabhavaḥ subandhaḥ sūrye gate vai tripure babhūva samarmaro nūpuramekhalānāṃ śabdaśca saṃbādhati kokilānām
प्रियावगूढा दयितोपगूढा काचित्प्ररूढाङ्गरुहापि नारी सुचारुबाष्पाङ्कुरपल्लवानां नवाम्बुसिक्ता इव भूमिरासीत्
priyāvagūḍhā dayitopagūḍhā kācitprarūḍhāṅgaruhāpi nārī sucārubāṣpāṅkurapallavānāṃ navāmbusiktā iva bhūmirāsīt
शशाङ्कपादैरुपशोभितेषु प्रासादवर्येषु वराङ्गनानाम् माधुर्यभूताभरणा महान्तः स्वना बभूवुर्मदनेषु तुल्याः
śaśāṅkapādairupaśobhiteṣu prāsādavaryeṣu varāṅganānām mādhuryabhūtābharaṇā mahāntaḥ svanā babhūvurmadaneṣu tulyāḥ
पानेन खिन्ना दयितातिवेलं कपोलमाजिघ्रसि किं ममेदम् आरोह मे श्रोणिमिमां विशालां पीनोन्नतां काञ्चनमेखलाढ्याम्
pānena khinnā dayitātivelaṃ kapolamājighrasi kiṃ mamedam āroha me śroṇimimāṃ viśālāṃ pīnonnatāṃ kāñcanamekhalāḍhyām
रथ्यासु चन्द्रोदयभासितासु सुरेन्द्रमार्गेषु च विस्तृतेषु दैत्याङ्गना यूथगता विभान्ति तारा यथा चन्द्रमसो दिवान्ते
rathyāsu candrodayabhāsitāsu surendramārgeṣu ca vistṛteṣu daityāṅganā yūthagatā vibhānti tārā yathā candramaso divānte
अट्टाट्टहासेषु च चामरेषु प्रेङ्खासु चान्या मदलोलभावात् संदोलयन्ते कलसम्प्रहासाः प्रोवाच काञ्ची गुणसूक्ष्मनादा
aṭṭāṭṭahāseṣu ca cāmareṣu preṅkhāsu cānyā madalolabhāvāt saṃdolayante kalasamprahāsāḥ provāca kāñcī guṇasūkṣmanādā
अम्लानमालान्वितसुन्दरीणां पर्याय एषो ऽस्ति च हर्षितानाम् श्रूयन्ति वाचः कलधौतकल्पा वापीषु चान्ये कलहंसशब्दाः
amlānamālānvitasundarīṇāṃ paryāya eṣo 'sti ca harṣitānām śrūyanti vācaḥ kaladhautakalpā vāpīṣu cānye kalahaṃsaśabdāḥ
काञ्चीकलापश्च सहाङ्गरागः प्रेङ्खासु तद्रागकृताश्च भावाः छिन्दन्ति तासामसुराङ्गनानां प्रियालयान् मन्मथमार्गणानाम्
kāñcīkalāpaśca sahāṅgarāgaḥ preṅkhāsu tadrāgakṛtāśca bhāvāḥ chindanti tāsāmasurāṅganānāṃ priyālayān manmathamārgaṇānām
चित्राम्बरश्चोद्धृतकेशपाशः संदोल्यमानः शुशुभे ऽसुरीणाम् सुचारुवेशाभरणैरुपेतस् तारागणैर् ज्योतिरिवास चन्द्रः
citrāmbaraścoddhṛtakeśapāśaḥ saṃdolyamānaḥ śuśubhe 'surīṇām sucāruveśābharaṇairupetas tārāgaṇair jyotirivāsa candraḥ
संदोलनाद् उच्छ्वसितैश्छिन्नसूत्रैः काञ्चीभ्रष्टैर्मणिभिर्विप्रकीर्णैः दोलाभूमिस्तैर्विचित्रा विभाति चन्द्रस्य पार्श्वोपगतैर् विचित्रा
saṃdolanād ucchvasitaiśchinnasūtraiḥ kāñcībhraṣṭairmaṇibhirviprakīrṇaiḥ dolābhūmistairvicitrā vibhāti candrasya pārśvopagatair vicitrā
सचन्द्रिके सोपवने प्रदोषे रुतेषु वृन्देषु च कोकिलानाम् शरव्ययं प्राप्य पुरे ऽसुराणां प्रक्षीणबाणो मदनश्चचार
sacandrike sopavane pradoṣe ruteṣu vṛndeṣu ca kokilānām śaravyayaṃ prāpya pure 'surāṇāṃ prakṣīṇabāṇo madanaścacāra
इति तत्र पुरे ऽमरद्विषाणां सपदि हि पश्चिमकौमुदी तदासीत् । रणशिरसि पराभविष्यतां वै भवतुरगैः कृतसंक्षया अरीणाम्
iti tatra pure 'maradviṣāṇāṃ sapadi hi paścimakaumudī tadāsīt / raṇaśirasi parābhaviṣyatāṃ vai bhavaturagaiḥ kṛtasaṃkṣayā arīṇām
चन्द्रो ऽथ कुन्दकुसुमाकरहारवर्णो ज्योत्स्नावितानरहितो ऽभ्रसमानवर्णः विछायतां हि समुपेत्य न भाति तद्वद् भाग्यक्षये धनपतिश्च नरो विवर्णः
candro 'tha kundakusumākarahāravarṇo jyotsnāvitānarahito 'bhrasamānavarṇaḥ vichāyatāṃ hi samupetya na bhāti tadvad bhāgyakṣaye dhanapatiśca naro vivarṇaḥ
चन्द्रप्रभामरुणसारथिनाभिभूय संतप्तकाञ्चनरथाङ्गसमानबिम्बः स्थित्वोदयाग्रमुकुटे बहुरेव सूर्यो भात्यम्बरे तिमिरतोयवहां तरिष्यन्
candraprabhāmaruṇasārathinābhibhūya saṃtaptakāñcanarathāṅgasamānabimbaḥ sthitvodayāgramukuṭe bahureva sūryo bhātyambare timiratoyavahāṃ tariṣyan