निर्मिते त्रिपुरे दुर्गे मयेनासुरशिल्पिना तद्दुर्गं दुर्गतां प्राप बद्धवैरैः सुरासुरैः
nirmite tripure durge mayenāsuraśilpinā taddurgaṃ durgatāṃ prāpa baddhavairaiḥ surāsuraiḥ
सकलत्राः सपुत्राश्च शस्त्रवन्तो ऽन्तकोपमाः मयादिष्टानि विविशुर् गृहाणि हृषिताश्च ते
sakalatrāḥ saputrāśca śastravanto 'ntakopamāḥ mayādiṣṭāni viviśur gṛhāṇi hṛṣitāśca te
सिंहा वनमिवानेके मकरा इव सागरम् रोषैश्चैवातिपारुष्यैः शरीरमिव संहतैः
siṃhā vanamivāneke makarā iva sāgaram roṣaiścaivātipāruṣyaiḥ śarīramiva saṃhataiḥ
तद्वद्बलिभिरध्यस्तं तत्पुरं देवतारिभिः त्रिपुरं संकुलं जातं दैत्यकोटिशताकुलम्
tadvadbalibhiradhyastaṃ tatpuraṃ devatāribhiḥ tripuraṃ saṃkulaṃ jātaṃ daityakoṭiśatākulam
सुतलादपि निष्पत्य पातालाद्दानवालयात् उपतस्थुः पयोदाभा ये च गिर्युपजीविनः
sutalādapi niṣpatya pātālāddānavālayāt upatasthuḥ payodābhā ye ca giryupajīvinaḥ
यो यं प्रार्थयते कामं सम्प्राप्तस्त्रिपुराश्रयात् तस्य तस्य मयस्तत्र मायया विदधाति सः
yo yaṃ prārthayate kāmaṃ samprāptastripurāśrayāt tasya tasya mayastatra māyayā vidadhāti saḥ
सचन्द्रेषु प्रदोषेषु साम्बुजेषु सरःसु च आरामेषु सचूतेषु तपोधनवनेषु च
sacandreṣu pradoṣeṣu sāmbujeṣu saraḥsu ca ārāmeṣu sacūteṣu tapodhanavaneṣu ca
स्वङ्गाश्चन्दनदिग्धाङ्गां मातंगाः समदा इव मृष्टाभरणवस्त्राश्च मृष्टस्रगनुलेपनाः
svaṅgāścandanadigdhāṅgāṃ mātaṃgāḥ samadā iva mṛṣṭābharaṇavastrāśca mṛṣṭasraganulepanāḥ
प्रियाभिः प्रियक्रामाभिर् हावभावप्रसूतिभिः नारीभिः सततं रेमुर् मुदिताश्चैव दानवाः
priyābhiḥ priyakrāmābhir hāvabhāvaprasūtibhiḥ nārībhiḥ satataṃ remur muditāścaiva dānavāḥ
मयेन निर्मिते स्थाने मोदमाना महासुराः अर्थे धर्मे च कामे च निदधुस्ते मतीः स्वयम्
mayena nirmite sthāne modamānā mahāsurāḥ arthe dharme ca kāme ca nidadhuste matīḥ svayam
तेषां त्रिपुरयुक्तानां त्रिपुरे त्रिदशारिणाम् व्रजति स्म सुखं कालः स्वर्गस्थानां यथा तथा
teṣāṃ tripurayuktānāṃ tripure tridaśāriṇām vrajati sma sukhaṃ kālaḥ svargasthānāṃ yathā tathā
शुश्रूषन्ते पितॄन्पुत्राः पत्न्यश्चापि पतींस्तथा विमुक्तकलहाश्चापि प्रीतयः प्रचुराभवन्
śuśrūṣante pitṝnputrāḥ patnyaścāpi patīṃstathā vimuktakalahāścāpi prītayaḥ pracurābhavan
नाधर्मस्त्रिपुरस्थानां बाधते वीर्यवानपि अर्चयन्तो दितेः पुत्रास् त्रिपुरायतने हरम्
nādharmastripurasthānāṃ bādhate vīryavānapi arcayanto diteḥ putrās tripurāyatane haram
पुण्याहशब्दानुच्चेरुर् आशीर्वादांश्च वेदगान् स्वनूपुररवोन्मिश्रान् वेणुवीणारवानपि
puṇyāhaśabdānuccerur āśīrvādāṃśca vedagān svanūpuraravonmiśrān veṇuvīṇāravānapi
हासश्च वरनारीणां चित्तव्याकुलकारकः त्रिपुरे दानवेन्द्राणां रमतां श्रूयते सदा
hāsaśca varanārīṇāṃ cittavyākulakārakaḥ tripure dānavendrāṇāṃ ramatāṃ śrūyate sadā
तेषामर्चयतां देवान् ब्राह्मणांश्च नमस्यताम् धर्मार्थकाममन्त्राणां महान्कालो ऽभ्यवर्तत
teṣāmarcayatāṃ devān brāhmaṇāṃśca namasyatām dharmārthakāmamantrāṇāṃ mahānkālo 'bhyavartata
अथालक्ष्मीरसूया च तृड्बुभुक्षे तथैव च कलिश्च कलहश्चैव त्रिपुरं विविशुः सह
athālakṣmīrasūyā ca tṛḍbubhukṣe tathaiva ca kaliśca kalahaścaiva tripuraṃ viviśuḥ saha
संध्याकालं प्रविष्टास्ते त्रिपुरं च भयावहाः समध्यासुः समं घोराः शरीराणि यथामयाः
saṃdhyākālaṃ praviṣṭāste tripuraṃ ca bhayāvahāḥ samadhyāsuḥ samaṃ ghorāḥ śarīrāṇi yathāmayāḥ
सर्व एते विशन्तस्तु मयेन त्रिपुरान्तरम् स्वप्ने भयावहा दृष्टा आविशन्तस्तु दानवान्
sarva ete viśantastu mayena tripurāntaram svapne bhayāvahā dṛṣṭā āviśantastu dānavān
उदिते च सहस्रांशौ शुभभासाकरे रवौ मयः सभामाविवेश भास्कराभ्यामिवाम्बुदः
udite ca sahasrāṃśau śubhabhāsākare ravau mayaḥ sabhāmāviveśa bhāskarābhyāmivāmbudaḥ
मेरुकूटनिभे रम्य आसने स्वर्णमण्डिते आसीनाः काञ्चनगिरेः शृङ्गे तोयमुचो यथा
merukūṭanibhe ramya āsane svarṇamaṇḍite āsīnāḥ kāñcanagireḥ śṛṅge toyamuco yathā
पार्श्वयोस्तारकाख्यश्च विद्युन्माली च दानवः उपविष्टौ मयस्यान्ते हस्तिनः कलभाविव
pārśvayostārakākhyaśca vidyunmālī ca dānavaḥ upaviṣṭau mayasyānte hastinaḥ kalabhāviva
ततः सुरारयः सर्वे ऽशेषकोपा रणाजिरे उपविष्टा दृढं विद्धा दानवा देवशत्रवः
tataḥ surārayaḥ sarve 'śeṣakopā raṇājire upaviṣṭā dṛḍhaṃ viddhā dānavā devaśatravaḥ
तेष्वासीनेषु सर्वेषु सुखासनगतेषु च मयो मायाविजनक इत्युवाच स दानवान्
teṣvāsīneṣu sarveṣu sukhāsanagateṣu ca mayo māyāvijanaka ityuvāca sa dānavān
खेचराः खेचरारावा भो भो दाक्षायणीसुताः निशामयध्वं स्वप्नो ऽयं मया दृष्टो भयावहः
khecarāḥ khecarārāvā bho bho dākṣāyaṇīsutāḥ niśāmayadhvaṃ svapno 'yaṃ mayā dṛṣṭo bhayāvahaḥ
चतस्रः प्रमदास्तत्र त्रयो मर्त्या भयावहाः कोपानलादीप्तमुखाः प्रविष्टास् त्रिपुरार्दिनः
catasraḥ pramadāstatra trayo martyā bhayāvahāḥ kopānalādīptamukhāḥ praviṣṭās tripurārdinaḥ
प्रविश्य रुषितास्ते च पुराण्यतुलविक्रमाः प्रविष्टाः स्म शरीराणि भूत्वा बहुशरीरिणः
praviśya ruṣitāste ca purāṇyatulavikramāḥ praviṣṭāḥ sma śarīrāṇi bhūtvā bahuśarīriṇaḥ
नगरं त्रिपुरं चेदं तमसा समवस्थितम् सगृहं सह युष्माभिः सागराम्भसि मज्जितम्
nagaraṃ tripuraṃ cedaṃ tamasā samavasthitam sagṛhaṃ saha yuṣmābhiḥ sāgarāmbhasi majjitam
उलूकं रुचिरा नारी नग्नारूढा खरं तथा सह स्त्रीभिर्हसन्ती च चुम्बने प्रमदा यथा पुरुषः सिन्दुतिलकश् चतुरङ्घ्रिस् त्रिलोचनः
ulūkaṃ rucirā nārī nagnārūḍhā kharaṃ tathā saha strībhirhasantī ca cumbane pramadā yathā puruṣaḥ sindutilakaś caturaṅghris trilocanaḥ
येन सा प्रमदा नुन्ना अहं चैव विबोधितः ईदृशी प्रमदा दृष्टा मया चातिभयावहा
yena sā pramadā nunnā ahaṃ caiva vibodhitaḥ īdṛśī pramadā dṛṣṭā mayā cātibhayāvahā
एष ईदृशकः स्वप्नो दृष्टो वै दितिनन्दनाः दृष्टः कथं हि कष्टाय असुराणां भविष्यति
eṣa īdṛśakaḥ svapno dṛṣṭo vai ditinandanāḥ dṛṣṭaḥ kathaṃ hi kaṣṭāya asurāṇāṃ bhaviṣyati
यदि वो ऽहं क्षमो राजा यदिदं वेत्थ चेद्धितम् निबोधध्वं सुमनसो न चासूयितुम् अर्हथ
yadi vo 'haṃ kṣamo rājā yadidaṃ vettha ceddhitam nibodhadhvaṃ sumanaso na cāsūyitum arhatha
कामं चेर्ष्यां च कोपं च असूयां संविहाय च सत्ये दमे च धर्मे च मुनिवादे च तिष्ठत
kāmaṃ cerṣyāṃ ca kopaṃ ca asūyāṃ saṃvihāya ca satye dame ca dharme ca munivāde ca tiṣṭhata
शान्तयश्च प्रयुज्यन्तां पूज्यतां च महेश्वरः यदि नामास्य स्वप्नस्य ह्य् एवं चोपरमो भवेत्
śāntayaśca prayujyantāṃ pūjyatāṃ ca maheśvaraḥ yadi nāmāsya svapnasya hy evaṃ coparamo bhavet
कुप्यते नो ध्रुवं रुद्रो देवदेवस्त्रिलोचनः भविष्याणि च दृश्यन्ते यतो नस्त्रिपुरे ऽसुराः
kupyate no dhruvaṃ rudro devadevastrilocanaḥ bhaviṣyāṇi ca dṛśyante yato nastripure 'surāḥ
कलहं वर्जयन्तश्च अर्जयन्तस् तथार्जवम् स्वप्नोदयं प्रतीक्षध्वं कालोदयमथापि च
kalahaṃ varjayantaśca arjayantas tathārjavam svapnodayaṃ pratīkṣadhvaṃ kālodayamathāpi ca
श्रुत्वा दाक्षायणीपुत्रा इत्येवं मयभाषितम् क्रोधेर्ष्यावस्थया युक्ता दृश्यन्ते च विनाशगाः
śrutvā dākṣāyaṇīputrā ityevaṃ mayabhāṣitam krodherṣyāvasthayā yuktā dṛśyante ca vināśagāḥ
विनाशम् उपपश्यन्तो ह्य् अलक्ष्म्या व्यापितासुराः तत्रैव दृष्ट्वा ते ऽन्योन्यं सक्रोधापूरितेक्षणाः
vināśam upapaśyanto hy alakṣmyā vyāpitāsurāḥ tatraiva dṛṣṭvā te 'nyonyaṃ sakrodhāpūritekṣaṇāḥ
अथ दैवपरिध्वस्ता दानवास्त्रिपुरालयाः हित्वा सत्यं च धर्मं च अकार्याण्युपचक्रमुः
atha daivaparidhvastā dānavāstripurālayāḥ hitvā satyaṃ ca dharmaṃ ca akāryāṇyupacakramuḥ
द्विषन्ति ब्राह्मणान्पुण्यान् न चार्चन्ति हि देवताः गुरुं चैव न मन्यन्ते ह्य् अन्योन्यं चापि चुक्रुधुः
dviṣanti brāhmaṇānpuṇyān na cārcanti hi devatāḥ guruṃ caiva na manyante hy anyonyaṃ cāpi cukrudhuḥ
कलहेषु च सज्जन्ते स्वधर्मेषु हसन्ति च परस्परं च निन्दन्ति अहमित्येव वादिनः
kalaheṣu ca sajjante svadharmeṣu hasanti ca parasparaṃ ca nindanti ahamityeva vādinaḥ
उच्चैर्गुरून्प्रभाषन्ते नाभिभाषन्ति पूजिताः अकस्मात्साश्रुनयना जायन्ते च समुत्सुकाः
uccairgurūnprabhāṣante nābhibhāṣanti pūjitāḥ akasmātsāśrunayanā jāyante ca samutsukāḥ
दधिसक्तून्पयश्चैव कपित्थानि च रात्रिषु भक्षयन्ति च शेरन्त उच्छिष्टाः संवृतास्तथा
dadhisaktūnpayaścaiva kapitthāni ca rātriṣu bhakṣayanti ca śeranta ucchiṣṭāḥ saṃvṛtāstathā
मूत्रं कृत्वोपस्पृशन्ति चाकृत्वा पादधावनम् संविशन्ति च शय्यासु शौचाचारविवर्जिताः
mūtraṃ kṛtvopaspṛśanti cākṛtvā pādadhāvanam saṃviśanti ca śayyāsu śaucācāravivarjitāḥ
संकुचन्ति भयाच्चैव मार्जाराणां यथाखुकः भार्यां गत्वा न शुध्यन्ति रहोवृत्तिषु निस्त्रपाः
saṃkucanti bhayāccaiva mārjārāṇāṃ yathākhukaḥ bhāryāṃ gatvā na śudhyanti rahovṛttiṣu nistrapāḥ
पुरा सुशीला भूत्वा च दुःशीलत्वमुपागताः देवांस्तपोधनांश्चैव बाधन्ते त्रिपुरालयाः
purā suśīlā bhūtvā ca duḥśīlatvamupāgatāḥ devāṃstapodhanāṃścaiva bādhante tripurālayāḥ
मयेन वार्यमाणा अपि ते विनाशमुपस्थिताः विप्रियाण्येव विप्राणां कुर्वाणाः कलहैषिणः
mayena vāryamāṇā api te vināśamupasthitāḥ vipriyāṇyeva viprāṇāṃ kurvāṇāḥ kalahaiṣiṇaḥ
वैभ्राजं नन्दनं चैव तथा चैत्ररथं वनम् अशोकं च वराशोकं सर्वर्तुकमथापि च
vaibhrājaṃ nandanaṃ caiva tathā caitrarathaṃ vanam aśokaṃ ca varāśokaṃ sarvartukamathāpi ca
स्वर्गं च देवतावासं पूर्वदेववशानुगाः विध्वंसयन्ति संक्रुद्धास् तपोधनवनानि च
svargaṃ ca devatāvāsaṃ pūrvadevavaśānugāḥ vidhvaṃsayanti saṃkruddhās tapodhanavanāni ca
विध्वस्तदेवायतनाश्रमं च संभग्नदेवद्विजपूजकं तु जगद्बभूवामरराजदुष्टैर् अभिद्रुतं सस्यमिवालिवृन्दैः
vidhvastadevāyatanāśramaṃ ca saṃbhagnadevadvijapūjakaṃ tu jagadbabhūvāmararājaduṣṭair abhidrutaṃ sasyamivālivṛndaiḥ