Living Bliss — Awakening Inner Bliss
Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः
Matsya Purāṇa

Chapter 130

मत्स्यपुराणम्

MatsP_130.1

इति चिन्तायुतो दैत्यो दिव्योपायप्रभावजम् चकार त्रिपुरं दुर्गं मनःसंचारचारितम्

iti cintāyuto daityo divyopāyaprabhāvajam cakāra tripuraṃ durgaṃ manaḥsaṃcāracāritam

MatsP_130.2

प्राकारो ऽनेन मार्गेण इह वामुत्र गोपुरम् इह चाट्टालकद्वारम् इह चाट्टालगोपुरम्

prākāro 'nena mārgeṇa iha vāmutra gopuram iha cāṭṭālakadvāram iha cāṭṭālagopuram

MatsP_130.3

राजमार्ग इतश्चापि विपुलो भवतामिति रथ्योपरथ्याः सत्त्रिका इह चत्वर एव च

rājamārga itaścāpi vipulo bhavatāmiti rathyoparathyāḥ sattrikā iha catvara eva ca

MatsP_130.4

इदमन्तःपुरस्थानं रुद्रायतनमत्र च सवटानि तडागानि ह्य् अत्र वाप्यः सरांसि च

idamantaḥpurasthānaṃ rudrāyatanamatra ca savaṭāni taḍāgāni hy atra vāpyaḥ sarāṃsi ca

MatsP_130.5

आरामाश्च सभाश्चात्र उद्यानान्यत्र वा तथा उपनिर्गमो दानवानां भवत्यत्र मनोहरः

ārāmāśca sabhāścātra udyānānyatra vā tathā upanirgamo dānavānāṃ bhavatyatra manoharaḥ

MatsP_130.6

इत्येवं मानसं तत्राकल्पयत्पुरकल्पवित् मयेन तत्पुरं सृष्टं त्रिपुरं त्विति नः श्रुतम्

ityevaṃ mānasaṃ tatrākalpayatpurakalpavit mayena tatpuraṃ sṛṣṭaṃ tripuraṃ tviti naḥ śrutam

MatsP_130.7

कार्ष्णायसमयं यत्तु मयेन विहितं पुरम् तारकाख्यो ऽधिपस्तत्र कृतस्थानाधिपो ऽवसत्

kārṣṇāyasamayaṃ yattu mayena vihitaṃ puram tārakākhyo 'dhipastatra kṛtasthānādhipo 'vasat

MatsP_130.8

यत्तु पूर्णेन्दुसंकाशं राजतं निर्मितं पुरम् विद्युन्माली प्रभुस्तत्र विद्युन्माली त्विवाम्बुदः

yattu pūrṇendusaṃkāśaṃ rājataṃ nirmitaṃ puram vidyunmālī prabhustatra vidyunmālī tvivāmbudaḥ

MatsP_130.9

सुवर्णाधिकृतं यच्च मयेन विहितं पुरम् स्वयमेव मयस्तत्र गतस्तदधिपः प्रभुः

suvarṇādhikṛtaṃ yacca mayena vihitaṃ puram svayameva mayastatra gatastadadhipaḥ prabhuḥ

MatsP_130.10

तारकस्य पुरं तत्र शतयोजनमन्तरम् विद्युन्मालिपुरं चापि शतयोजनके ऽन्तरे

tārakasya puraṃ tatra śatayojanamantaram vidyunmālipuraṃ cāpi śatayojanake 'ntare

MatsP_130.11

मेरुपर्वतसंकाशं मयस्यापि पुरं महत् पुष्यसंयोगमात्रेण कालेन स मयः पुरा

meruparvatasaṃkāśaṃ mayasyāpi puraṃ mahat puṣyasaṃyogamātreṇa kālena sa mayaḥ purā

MatsP_130.12

कृतवांस्त्रिपुरं दैत्यस् त्रिनेत्रः पुष्पकं यथा येन येन मयो याति प्रकुर्वाणः पुरं पुरात्

kṛtavāṃstripuraṃ daityas trinetraḥ puṣpakaṃ yathā yena yena mayo yāti prakurvāṇaḥ puraṃ purāt

MatsP_130.13

प्रशस्तास्तत्र तत्रैव वारुण्यामालयाः स्वयम् रुक्मरूप्यायसानां च शतशो ऽथ सहस्रशः

praśastāstatra tatraiva vāruṇyāmālayāḥ svayam rukmarūpyāyasānāṃ ca śataśo 'tha sahasraśaḥ

MatsP_130.14

रत्नाचितानि शोभन्ते पुराण्यमरविद्विषाम् प्रासादशतजुष्टानि कूटागारोत्कटानि च

ratnācitāni śobhante purāṇyamaravidviṣām prāsādaśatajuṣṭāni kūṭāgārotkaṭāni ca

MatsP_130.15

सर्वेषां कामगानि स्युः सर्वलोकातिगानि च सोद्यानवापीकूपानि सपद्मसरवन्ति च

sarveṣāṃ kāmagāni syuḥ sarvalokātigāni ca sodyānavāpīkūpāni sapadmasaravanti ca

MatsP_130.16

अशोकवनभूतानि कोकिलारुतवन्ति च चित्रशालाविशालानि चतुःशालोत्तमानि च

aśokavanabhūtāni kokilārutavanti ca citraśālāviśālāni catuḥśālottamāni ca

MatsP_130.17

सप्ताष्टदशभौमानि सत्कृतानि मयेन च बहुध्वजपताकानि स्रग्दामालंकृतानि च

saptāṣṭadaśabhaumāni satkṛtāni mayena ca bahudhvajapatākāni sragdāmālaṃkṛtāni ca

MatsP_130.18

किङ्किणीजालशब्दानि गन्धवन्ति महान्ति च सुसंयुक्तोपलिप्तानि पुष्पनैवेद्यवन्ति च

kiṅkiṇījālaśabdāni gandhavanti mahānti ca susaṃyuktopaliptāni puṣpanaivedyavanti ca

MatsP_130.19

यज्ञधूमान्धकाराणि संपूर्णकलशानि च गगनावरणाभानि हंसपङ्क्तिनिभानि च

yajñadhūmāndhakārāṇi saṃpūrṇakalaśāni ca gaganāvaraṇābhāni haṃsapaṅktinibhāni ca

MatsP_130.20

पङ्क्तीकृतानि राजन्ते गृहाणि त्रिपुरे पुरे मुक्ताकलापैर्लम्बद्भिर् हसन्तीव शशिश्रियम्

paṅktīkṛtāni rājante gṛhāṇi tripure pure muktākalāpairlambadbhir hasantīva śaśiśriyam

MatsP_130.21

मल्लिकाजातिपुष्पाद्यैर् गन्धधूपाधिवासितैः पञ्चेन्द्रियसुखैर्नित्यं समैः सत्पुरुषैरिव

mallikājātipuṣpādyair gandhadhūpādhivāsitaiḥ pañcendriyasukhairnityaṃ samaiḥ satpuruṣairiva

MatsP_130.22

हेमराजतलोहाद्यमणिरत्नाञ्जनाङ्किताः प्राकारास्त्रिपुरे तस्मिन् गिरिप्राकारसंनिभाः

hemarājatalohādyamaṇiratnāñjanāṅkitāḥ prākārāstripure tasmin giriprākārasaṃnibhāḥ

MatsP_130.23

एकैकस्मिन्पुरे तस्मिन् गोपुराणां शतं शतम् सपताकाध्वजवतां दृश्यन्ते गिरिशृङ्गवत्

ekaikasminpure tasmin gopurāṇāṃ śataṃ śatam sapatākādhvajavatāṃ dṛśyante giriśṛṅgavat

MatsP_130.24

नूपुरारावरम्याणि त्रिपुरे तत्पुराण्यपि स्वर्गातिरिक्तश्रीकाणि तत्र कन्यापुराणि च

nūpurārāvaramyāṇi tripure tatpurāṇyapi svargātiriktaśrīkāṇi tatra kanyāpurāṇi ca

MatsP_130.25

आरामैश्च विहारैश्च तडागवटचत्वरैः सरोभिश्च सरिद्भिश्च वनैश्चोपवनैरपि

ārāmaiśca vihāraiśca taḍāgavaṭacatvaraiḥ sarobhiśca saridbhiśca vanaiścopavanairapi

MatsP_130.26

दिव्यभोगोपभोगानि नानारत्नयुतानि च पुष्पोत्करैश्च सुभगास् त्रिपुरस्योपनिर्गमाः परिखाशतगम्भीराः कृता मायानिवारणैः

divyabhogopabhogāni nānāratnayutāni ca puṣpotkaraiśca subhagās tripurasyopanirgamāḥ parikhāśatagambhīrāḥ kṛtā māyānivāraṇaiḥ

MatsP_130.27

निशम्य तद्दुर्गविधानमुत्तमं कृतं मयेनाद्भुतवीर्यकर्मणा दितेः सुता दैवतराजवैरिणः सहस्रशः प्रापुरनन्तविक्रमाः

niśamya taddurgavidhānamuttamaṃ kṛtaṃ mayenādbhutavīryakarmaṇā diteḥ sutā daivatarājavairiṇaḥ sahasraśaḥ prāpuranantavikramāḥ

MatsP_130.28

तदासुरैर्दर्पितवैरिमर्दनैर् जनार्दनैः शैलकरीन्द्रसंनिभैः बभूव पूर्णं त्रिपुरं तथा पुरा यथाम्बरं भूरिजलैर् जलप्रदैः

tadāsurairdarpitavairimardanair janārdanaiḥ śailakarīndrasaṃnibhaiḥ babhūva pūrṇaṃ tripuraṃ tathā purā yathāmbaraṃ bhūrijalair jalapradaiḥ

Edition, source and reuse
Edition
Matsya Purāṇa, chapters 1–176, based on Caukhamba Vidyabhavan, 1954.
Electronic text
Oliver Hellwig · GRETIL, SUB Göttingen · 2020-07-31
Review status
Source imported; scholarly proofreading pending

The IAST Sanskrit is preserved from the source. Devanāgarī is generated from IAST and awaits proofreading. Source variants and edition notes are shown separately. Unusual numbering and repeated source lines are retained.

Inline GRETIL reference extraction, whitespace normalization and mechanical IAST-to-Devanāgarī conversion. Original XML preserved. No translation or commentary added.

This text and our script conversion are available under CC BY-NC-SA 4.0, including attribution, noncommercial use and share-alike requirements. This licence applies to the text, independently of the site design.

Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः