5 ॥ इति श्रीगारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे छन्दः शास्त्रेछन्दःसंज्ञापरिभाषानिरूपणं नाम सप्तोत्तरद्विशततमो ऽध्यायः श्रीगरुडमहापुराणम्- 208 सूत उवाच । आर्यालक्ष्म त्वष्ट गणाः सदा जो विषमे न हि । षष्ठे जो न्लौ वापि भवेत् पदं षष्ठे द्वितीयलात्
5 // iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe chandaḥ śāstrechandaḥsaṃjñāparibhāṣānirūpaṇaṃ nāma saptottaradviśatatamo 'dhyāyaḥ śrīgaruḍamahāpurāṇam- 208 sūta uvāca / āryālakṣma tvaṣṭa gaṇāḥ sadā jo viṣame na hi / ṣaṣṭhe jo nlau vāpi bhavet padaṃ ṣaṣṭhe dvitīyalāt
1 ॥ आदितः सप्तमे ह्रस्वा द्वितीयार्धे शरे ततः । त्रिगणाङ्घ्रिश्च पथ्या स्याद्विपुला वह्निलङ्घनात्
1 // āditaḥ saptame hrasvā dvitīyārdhe śare tataḥ / trigaṇāṅghriśca pathyā syādvipulā vahnilaṅghanāt
2 ॥ ग्मध्ये द्वितुर्यौ जौ चपला मुखपूर्वादिचापला । द्वितीयार्धे सजघना आर्याजातेश्च लक्षणम्
2 // gmadhye dvituryau jau capalā mukhapūrvādicāpalā / dvitīyārdhe sajaghanā āryājāteśca lakṣaṇam
3 ॥ आर्या प्रथमार्धलक्ष्म गीतिः स्याच्चेद्दलद्वये । उपगीतिर्द्वितीयार्धादुद्गीतिर्व्यत्ययाद्भवेत्
3 // āryā prathamārdhalakṣma gītiḥ syācceddaladvaye / upagītirdvitīyārdhādudgītirvyatyayādbhavet
4 ॥ आर्यागीतिश्चान्तगुरुर्गोतिजातेश्च लक्षणम् । षट् कला विषमे चेत्स्युः समे ऽष्टौ न निरन्तराः । समा पराश्रिता न स्याद्वैतालीये रलौ गुरुः
4 // āryāgītiścāntagururgotijāteśca lakṣaṇam / ṣaṭ kalā viṣame cetsyuḥ same 'ṣṭau na nirantarāḥ / samā parāśritā na syādvaitālīye ralau guruḥ
5 ॥ अन्तेर् यौ पूर्ववदिदमौपच्छन्दसिकं मतम्
5 // anter yau pūrvavadidamaupacchandasikaṃ matam
6 ॥ भाद्गौ स्यादापातलिका ज्ञेयाथो दक्षिणान्तिका । पराश्रितो द्वितीयो लः पादेषु निखिलेष्वपि
6 // bhādgau syādāpātalikā jñeyātho dakṣiṇāntikā / parāśrito dvitīyo laḥ pādeṣu nikhileṣvapi
7 ॥ उदीच्यवृत्तिरसमे प्राच्यवृत्तिस्तु युग्मके । सपञ्चमश्चतुर्थांशे युगपत्तौ प्रवृत्तकम्
7 // udīcyavṛttirasame prācyavṛttistu yugmake / sapañcamaścaturthāṃśe yugapattau pravṛttakam
8 ॥ उदीच्याद्यङ्घ्रिसंयोगाद्युग्मपादैकपादिका । चारुहासिन्ययुग्माङ्घ्रौ वैतालीयस्य संग्रहः
8 // udīcyādyaṅghrisaṃyogādyugmapādaikapādikā / cāruhāsinyayugmāṅghrau vaitālīyasya saṃgrahaḥ
9 ॥ वक्त्रं नाद्यान्नसौ स्यातां चतुर्थाद्यगणो भवेत् । पथ्यावक्त्रं जेन समे विपरीतादिरन्यथा
9 // vaktraṃ nādyānnasau syātāṃ caturthādyagaṇo bhavet / pathyāvaktraṃ jena same viparītādiranyathā
10 ॥ उसमे नश्च चपला विपुला लघुसप्तमा । निखिले वा सैतवस्य म्रौ न्तौ चाब्धेस्तत्पूर्वकौ
10 // usame naśca capalā vipulā laghusaptamā / nikhile vā saitavasya mrau ntau cābdhestatpūrvakau
11 ॥ षोडशलो ऽचलधृतिर्मात्रासमकमुच्यते
11 // ṣoḍaśalo 'caladhṛtirmātrāsamakamucyate
12 ॥ नवमलस्तथा गो ऽन्त्यः जो न्लौवाथाम्बुधेर्यथा । विश्लोकः स्यात्तच्चतुष्कद्विगुणाद्वानवासिका
12 // navamalastathā go 'ntyaḥ jo nlauvāthāmbudheryathā / viślokaḥ syāttaccatuṣkadviguṇādvānavāsikā
13 ॥ बाणाष्टनवकेषु स्याल्लश्चित्रा षोडशात्मिका । सममात्रासमादिष्टं पदाकुलकमीरितम्
13 // bāṇāṣṭanavakeṣu syāllaścitrā ṣoḍaśātmikā / samamātrāsamādiṣṭaṃ padākulakamīritam
14 ॥ वृत्तमात्रा विना वर्णैर्ला वर्णा गुरुभिर्विना । गुरुवो लैर्दले नित्यं प्रमाणमिति निश्चितम्
14 // vṛttamātrā vinā varṇairlā varṇā gurubhirvinā / guruvo lairdale nityaṃ pramāṇamiti niścitam
15 ॥ अष्टाविंशातिला गन्ता प्रथमार्धे द्वितीयके । त्रिंशदस्यां शिखा गन्ता खञ्जातद्व्यत्ययाद्भवेत्
15 // aṣṭāviṃśātilā gantā prathamārdhe dvitīyake / triṃśadasyāṃ śikhā gantā khañjātadvyatyayādbhavet
16 ॥ षोडशानङ्गक्रीडा गा द्वात्रिंशच्चरमे च लाः । सप्तविंशातिला गन्ता दलयो रुचिरा द्वयोः
16 // ṣoḍaśānaṅgakrīḍā gā dvātriṃśaccarame ca lāḥ / saptaviṃśātilā gantā dalayo rucirā dvayoḥ
17 ॥ मात्रावृत्तानि चोक्तानि वर्णवृत्तानि वच्मि वै
17 // mātrāvṛttāni coktāni varṇavṛttāni vacmi vai