Living Bliss — Awakening Inner Bliss
Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः
Brahmāṇḍa Purāṇa

Parva 3 · Chapter 36

ब्रह्माण्डपुराणम्

BndP_3,36.

105 ॥ इति श्रीब्रह्माण्डमहापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपाख्याने महापद्माटव्यार्घ्यस्थापनकथनं नाम पञ्चत्रिंशो ऽध्यायः हयग्रीव उवाच चिन्तामणिगृहस्याग्निदिग्भागे कुन्दमानकम् । योजनायामविस्तारं योजनोच्छासचातकम्

105 // iti śrībrahmāṇḍamahāpurāṇe uttarabhāge hayagrīvāgastyasaṃvāde lalitopākhyāne mahāpadmāṭavyārghyasthāpanakathanaṃ nāma pañcatriṃśo 'dhyāyaḥ hayagrīva uvāca cintāmaṇigṛhasyāgnidigbhāge kundamānakam / yojanāyāmavistāraṃ yojanocchāsacātakam

BndP_3,36.

1 ॥ तत्र ज्वलति चिद्वह्निः सुधाधाराशतार्चितः । परमैश्वर्यजनकः पावनो ललिताज्ञया

1 // tatra jvalati cidvahniḥ sudhādhārāśatārcitaḥ / paramaiśvaryajanakaḥ pāvano lalitājñayā

BndP_3,36.

2 ॥ अनिन्धनो महाज्वालः सुधया तर्पिताकृतिः । कङ्कोलीपल्लवच्छायस्तत्र ज्वलति चिच्छिखी

2 // anindhano mahājvālaḥ sudhayā tarpitākṛtiḥ / kaṅkolīpallavacchāyastatra jvalati cicchikhī

BndP_3,36.

3 ॥ तत्र होत्री महादेवी होता कामेश्वरः परः । उभौ तौ नित्यहोतारौ रक्षतः सकलं जगत्

3 // tatra hotrī mahādevī hotā kāmeśvaraḥ paraḥ / ubhau tau nityahotārau rakṣataḥ sakalaṃ jagat

BndP_3,36.

4 ॥ अनुत्तरपराधीना ललिता संप्रवर्तिता । ललिताचोदितः कामः शङ्करेण प्रवर्तितः

4 // anuttaraparādhīnā lalitā saṃpravartitā / lalitācoditaḥ kāmaḥ śaṅkareṇa pravartitaḥ

BndP_3,36.

5 ॥ चिन्तामणिगृहेन्द्रस्य रक्षोभागेम्बुजाटवौ

5 // cintāmaṇigṛhendrasya rakṣobhāgembujāṭavau

BndP_3,36.

6 ॥ चक्रराजरथश्रेष्ठस्तिष्ठत्युन्नतविग्रहः । नवभिः पर्वभिर्युक्तः सर्वरत्नमयाकृतिः

6 // cakrarājarathaśreṣṭhastiṣṭhatyunnatavigrahaḥ / navabhiḥ parvabhiryuktaḥ sarvaratnamayākṛtiḥ

BndP_3,36.

7 ॥ चतुर्योजनविस्तारो दशयोजनमुन्नतः । यथोत्तरे ह्रासयुक्तः स्थूलतः कूबरोज्ज्वलः

7 // caturyojanavistāro daśayojanamunnataḥ / yathottare hrāsayuktaḥ sthūlataḥ kūbarojjvalaḥ

BndP_3,36.

8 ॥ चतुर्वेदमहाचक्रः पुरुषार्थमहाहयः । तत्त्वैरु पचरद्भिश्च चामरैरभिमण्डितः

8 // caturvedamahācakraḥ puruṣārthamahāhayaḥ / tattvairu pacaradbhiśca cāmarairabhimaṇḍitaḥ

BndP_3,36.

9 ॥ पूर्वोक्तलक्षणैर्युक्तो मुक्ताच्छत्रेण शोभितः । भण्डासुरमहायुद्धे कृतसाहसिकक्रियः

9 // pūrvoktalakṣaṇairyukto muktācchatreṇa śobhitaḥ / bhaṇḍāsuramahāyuddhe kṛtasāhasikakriyaḥ

BndP_3,36.

10 ॥ वर्तते रथमूर्धन्यः श्रीदेव्यासनपाटितः । चिन्तामणिगृहेन्द्रस्य वायुभागेम्बुजाटवौ

10 // vartate rathamūrdhanyaḥ śrīdevyāsanapāṭitaḥ / cintāmaṇigṛhendrasya vāyubhāgembujāṭavau

BndP_3,36.

11 ॥ गेयचक्ररथेन्द्रस्तु मन्त्रिण्याः प्रान्ततिष्ठति । चिन्तामणिगृहेन्द्रस्य रुद्रभागेम्बुजाटवौ

11 // geyacakrarathendrastu mantriṇyāḥ prāntatiṣṭhati / cintāmaṇigṛhendrasya rudrabhāgembujāṭavau

BndP_3,36.

12 ॥ वल्लभो दण्डनाथायाः किरिचक्रे महारथः । एतद्रथत्रयं सर्वक्षेत्रश्रीपुरपक्तिषु । समानमेव विज्ञेयमङ्गस्था देवता यथा

12 // vallabho daṇḍanāthāyāḥ kiricakre mahārathaḥ / etadrathatrayaṃ sarvakṣetraśrīpurapaktiṣu / samānameva vijñeyamaṅgasthā devatā yathā

BndP_3,36.

13 ॥ आनलं कुण्डमाग्नेये यत्तिष्ठति सदा ज्वलत् । तप्तमेतत्तु गायत्री तप्तं स्याद भयङ्करम्

13 // ānalaṃ kuṇḍamāgneye yattiṣṭhati sadā jvalat / taptametattu gāyatrī taptaṃ syāda bhayaṅkaram

BndP_3,36.

14 ॥ घृणिसूर्यस्तु तत्पश्चाद् ओंकारस्य च मन्दिरम् । देवी तुरीयगायत्री चक्षुष्मत्यपि तापस

14 // ghṛṇisūryastu tatpaścād oṃkārasya ca mandiram / devī turīyagāyatrī cakṣuṣmatyapi tāpasa

BndP_3,36.

15 ॥ अथ गन्धर्वराजश्च परिषद्रुद्र एव च । तारांबिका भगवती तत्पश्चाद्भागतः स्थिताः

15 // atha gandharvarājaśca pariṣadrudra eva ca / tārāṃbikā bhagavatī tatpaścādbhāgataḥ sthitāḥ

BndP_3,36.

16 ॥ चिन्तामणिगृहेन्द्रस्य रक्षोभागं समाश्रितः । नामत्रय पहामन्त्रवाच्यो ऽस्ति भगवान्हरिः

16 // cintāmaṇigṛhendrasya rakṣobhāgaṃ samāśritaḥ / nāmatraya pahāmantravācyo 'sti bhagavānhariḥ

BndP_3,36.

17 ॥ महागणपतिस्तस्योत्तरसंश्रितकेतनः । पञ्चाक्षरीमन्त्रवाच्यस्तस्य चाप्युत्तरे शिवः

17 // mahāgaṇapatistasyottarasaṃśritaketanaḥ / pañcākṣarīmantravācyastasya cāpyuttare śivaḥ

BndP_3,36.

18 ॥ अथ मृत्युञ्जयेशश्च वाच्यर्त्र्यक्षरमात्रतः । सरस्वती धारणाख्या ह्यस्य चोत्तरवासिनी

18 // atha mṛtyuñjayeśaśca vācyartryakṣaramātrataḥ / sarasvatī dhāraṇākhyā hyasya cottaravāsinī

BndP_3,36.

19 ॥ अकारादिक्षकारान्तवर्णमूर्तेस्तु मन्दिरम् । मातृकाया उत्तरतस्तस्यां विन्ध्यनिषूदन

19 // akārādikṣakārāntavarṇamūrtestu mandiram / mātṛkāyā uttaratastasyāṃ vindhyaniṣūdana

BndP_3,36.

20 ॥ उत्तरे सम्पदेशी वै कालसंकर्षणी तथा । श्रीमहाशम्भुनाथा च देव्याविर्भावकारणम्

20 // uttare sampadeśī vai kālasaṃkarṣaṇī tathā / śrīmahāśambhunāthā ca devyāvirbhāvakāraṇam

BndP_3,36.

21 ॥ श्रीः परांबा च विशदज्योत्स्ना निर्मलविग्रहा । उत्तरोत्तरमेतास्तु देवताः कृतमन्दिराः

21 // śrīḥ parāṃbā ca viśadajyotsnā nirmalavigrahā / uttarottarametāstu devatāḥ kṛtamandirāḥ

BndP_3,36.

22 ॥ बालाचैवान्नपूर्णा च हयारूढा तथैव च । श्रीपादुकाचतस्रस्तदुत्तरोत्तरमन्दिराः

22 // bālācaivānnapūrṇā ca hayārūḍhā tathaiva ca / śrīpādukācatasrastaduttarottaramandirāḥ

BndP_3,36.

23 ॥ चिन्तामणिगृहेन्द्रस्य वायव्यवसुधादितः । महापद्माटवौ त्वन्या देवताः कृतमन्दिराः

23 // cintāmaṇigṛhendrasya vāyavyavasudhāditaḥ / mahāpadmāṭavau tvanyā devatāḥ kṛtamandirāḥ

BndP_3,36.

24 ॥ उन्मत्तभैरवी चैव स्वप्नवाराहिका परा । तिरस्करणिकांबा च तथान्या पञ्चमी परा

24 // unmattabhairavī caiva svapnavārāhikā parā / tiraskaraṇikāṃbā ca tathānyā pañcamī parā

BndP_3,36.

25 ॥ यथापूर्वं कृतगृहा एता देव्यो महोदयाः । श्रीपूर्तिश्च महादेवी श्रीमहापादुकापि च

25 // yathāpūrvaṃ kṛtagṛhā etā devyo mahodayāḥ / śrīpūrtiśca mahādevī śrīmahāpādukāpi ca

BndP_3,36.

26 ॥ यथापूर्वं कृतगृहे द्वे एते देवतोत्तमे । शङ्करेण षडाम्नायसागरे प्रतिपादिताः । या विद्यास्ताः समस्ताश्च महापद्माटवीस्थले

26 // yathāpūrvaṃ kṛtagṛhe dve ete devatottame / śaṅkareṇa ṣaḍāmnāyasāgare pratipāditāḥ / yā vidyāstāḥ samastāśca mahāpadmāṭavīsthale

BndP_3,36.

27 ॥ इत्थं श्रीरश्मिमालाया मणिकॢप्ता गहागृहाः । उच्चध्वजा उच्चशालास्ससोपानास्तपोधन

27 // itthaṃ śrīraśmimālāyā maṇikḷptā gahāgṛhāḥ / uccadhvajā uccaśālāssasopānāstapodhana

BndP_3,36.

28 ॥ चिन्तामणिगृहेन्द्रस्य पूर्वद्वारे समुद्रप । दक्षिणे पार्श्वभागेतु मन्त्रिनाथागृहं महत्

28 // cintāmaṇigṛhendrasya pūrvadvāre samudrapa / dakṣiṇe pārśvabhāgetu mantrināthāgṛhaṃ mahat

BndP_3,36.

29 ॥ वामभागे दण्डनाथाभवनं रत्ननिर्मितम् । ब्रह्मविष्णुमहेशानामर्ध्यस्थानम्य पूर्वतः

29 // vāmabhāge daṇḍanāthābhavanaṃ ratnanirmitam / brahmaviṣṇumaheśānāmardhyasthānamya pūrvataḥ

BndP_3,36.

30 ॥ भवनं दीपिताशेषदिक्चक्रं रत्नरश्मिभिः । समस्ता देवता एता ललिताभक्तिनिर्भराः । ललितामन्त्रजाप्याश्च श्रीदेवीं समुपासते

30 // bhavanaṃ dīpitāśeṣadikcakraṃ ratnaraśmibhiḥ / samastā devatā etā lalitābhaktinirbharāḥ / lalitāmantrajāpyāśca śrīdevīṃ samupāsate

BndP_3,36.

31 ॥ पूर्वोक्त मर्ध्यस्थानं च पूर्वोक्तं चार्ध्यकल्पनम् । याम्यद्वारप्रभृतिषु सर्वेष्वपि समं स्मृतम्

31 // pūrvokta mardhyasthānaṃ ca pūrvoktaṃ cārdhyakalpanam / yāmyadvāraprabhṛtiṣu sarveṣvapi samaṃ smṛtam

BndP_3,36.

32 ॥ अथ चिन्तामणिगृहं वक्ष्ये शृणु महामुने । तच्छ्रीपट्टनमध्यस्थं योजनद्वयविस्मृतम्

32 // atha cintāmaṇigṛhaṃ vakṣye śṛṇu mahāmune / tacchrīpaṭṭanamadhyasthaṃ yojanadvayavismṛtam

BndP_3,36.

33 ॥ तस्य चिन्तामणिभयी भित्तिः कोशसुविस्तृता । चिन्तामणिशिलाभिश्च च्छादिनीभिस्तथोपरि

33 // tasya cintāmaṇibhayī bhittiḥ kośasuvistṛtā / cintāmaṇiśilābhiśca cchādinībhistathopari

BndP_3,36.

34 ॥ संवृता कूटरूपेण तत्रतत्र समुन्नता । गृहभित्तिस्तथोन्नम्रा चतुर्योजनमानतः

34 // saṃvṛtā kūṭarūpeṇa tatratatra samunnatā / gṛhabhittistathonnamrā caturyojanamānataḥ

BndP_3,36.

35 ॥ विंशतिर्योजनं तस्याश्चोन्नम्रा भूमिरुच्यते । ततोर्ध्वं ह्राससंयुक्तं स्थौल्यत्रिमुकुटोज्ज्वला

35 // viṃśatiryojanaṃ tasyāśconnamrā bhūmirucyate / tatordhvaṃ hrāsasaṃyuktaṃ sthaulyatrimukuṭojjvalā

BndP_3,36.

36 ॥ तानि चेच्छाक्रियाज्ञानरूपाणि मुकुटान्यृषे । सदा देदीप्यमानानि चिन्तामणिमयान्यपि

36 // tāni cecchākriyājñānarūpāṇi mukuṭānyṛṣe / sadā dedīpyamānāni cintāmaṇimayānyapi

BndP_3,36.

37 ॥ चिन्तामणिगृहे सर्वं चिन्तामणिमयं स्मृतम् । यस्य द्वाराणि चत्वारि क्रोशार्धायामभाञ्जि च

37 // cintāmaṇigṛhe sarvaṃ cintāmaṇimayaṃ smṛtam / yasya dvārāṇi catvāri krośārdhāyāmabhāñji ca

BndP_3,36.

38 ॥ क्रोशार्द्धार्द्धं च विस्तारो द्वाराणां कथितो मुने । द्वारेषु सर्वेषु पुनश्चिन्तामणिगृहान्तरे

38 // krośārddhārddhaṃ ca vistāro dvārāṇāṃ kathito mune / dvāreṣu sarveṣu punaścintāmaṇigṛhāntare

BndP_3,36.

39 ॥ पिहिता ललिता देव्या मूतर्लोहितसिन्धुवत् । तरुणार्कसहस्राभा चन्द्रवच्छीतला ह्यपि । मुहुः प्रवाहरूपेण प्रसरन्ती महामुने

39 // pihitā lalitā devyā mūtarlohitasindhuvat / taruṇārkasahasrābhā candravacchītalā hyapi / muhuḥ pravāharūpeṇa prasarantī mahāmune

BndP_3,36.

40 ॥ पूर्वाम्नाय मयं चैव पूर्वद्वारं प्रकीर्तितम् । दक्षिणद्वारदेशस्तु दक्षिणाम्नायलक्षणः

40 // pūrvāmnāya mayaṃ caiva pūrvadvāraṃ prakīrtitam / dakṣiṇadvāradeśastu dakṣiṇāmnāyalakṣaṇaḥ

BndP_3,36.

41 ॥ पश्चिमद्वारदेशस्तु पश्चिमाम्नायलक्षणः । उत्तरद्वारदेशः स्यादुत्तराम्नायलक्षणः

41 // paścimadvāradeśastu paścimāmnāyalakṣaṇaḥ / uttaradvāradeśaḥ syāduttarāmnāyalakṣaṇaḥ

BndP_3,36.

42 ॥ गृहराजस्यान्तराले भित्तौ खचितदण्डकाः । रत्नप्रदीपा भास्वन्तः कोट्यर्कसदृशत्विषः । परितस्तत्र वर्तन्ते भासयन्तो गृहान्तरम्

42 // gṛharājasyāntarāle bhittau khacitadaṇḍakāḥ / ratnapradīpā bhāsvantaḥ koṭyarkasadṛśatviṣaḥ / paritastatra vartante bhāsayanto gṛhāntaram

BndP_3,36.

43 ॥ चिन्तामणिगृहस्यास्य मध्यस्थाने महीयसि । अत्युच्चैर्वेदिकाभागे बिन्दुचक्रं महात्तरम्

43 // cintāmaṇigṛhasyāsya madhyasthāne mahīyasi / atyuccairvedikābhāge binducakraṃ mahāttaram

BndP_3,36.

44 ॥ चिन्तारत्नगृहोत्तुङ्गभिन्त्तेर्बिन्दोश्च मध्यभूः । भित्तिः क्रोशं परित्यज्य क्रोशत्रयमुदाहृतम्

44 // cintāratnagṛhottuṅgabhintterbindośca madhyabhūḥ / bhittiḥ krośaṃ parityajya krośatrayamudāhṛtam

BndP_3,36.

45 ॥ तत्र क्रोशत्रयस्थाने ह्यणिमाद्यात्मरोचिषा । क्रोशत्रयं समस्तं तद्धस्तसंख्याप्रकारतः । चतुर्विंशतिसाहस्रहस्तैः संमितमुच्यते

45 // tatra krośatrayasthāne hyaṇimādyātmarociṣā / krośatrayaṃ samastaṃ taddhastasaṃkhyāprakārataḥ / caturviṃśatisāhasrahastaiḥ saṃmitamucyate

BndP_3,36.

46 ॥ बिन्दुपीठेशपर्यम्तं चतुर्दशविभेदतः । अन्तरे भेदिते जाते हस्तसंख्या मयोच्यते

46 // bindupīṭheśaparyamtaṃ caturdaśavibhedataḥ / antare bhedite jāte hastasaṃkhyā mayocyate

BndP_3,36.

47 ॥ पद्माटवीस्थलाच्चिन्तामणिवेश्मान्तरं मुने । हस्तविंशतिरुन्नम्रं तत्र स्युरणिमादयः

47 // padmāṭavīsthalāccintāmaṇiveśmāntaraṃ mune / hastaviṃśatirunnamraṃ tatra syuraṇimādayaḥ

BndP_3,36.

48 ॥ अणिमान्तरविस्तारश्चतुर्नल्वसमन्वितः । किष्कुश्चतुःशती नल्वकिष्कुर्हस्त उदीर्यते

48 // aṇimāntaravistāraścaturnalvasamanvitaḥ / kiṣkuścatuḥśatī nalvakiṣkurhasta udīryate

BndP_3,36.

49 ॥ तत्रान्तरे ऽणिमाद्यास्तु पूर्वादिकृतमन्दिराः । अणिमा महिमा चैव लघिमा गरिमा तथा

49 // tatrāntare 'ṇimādyāstu pūrvādikṛtamandirāḥ / aṇimā mahimā caiva laghimā garimā tathā

BndP_3,36.

50 ॥ ईशित्वं च वशित्वं च प्राकाम्यं मुक्तिरेव च । इच्छा प्राप्तिः सर्वकामेत्येताः सिद्धय उत्तमाः

50 // īśitvaṃ ca vaśitvaṃ ca prākāmyaṃ muktireva ca / icchā prāptiḥ sarvakāmetyetāḥ siddhaya uttamāḥ

BndP_3,36.

51 ॥ रससिद्धिर्मोक्षसिद्धिर्बलसिद्धिस्तथैव च । खड्गसिद्धिः पादुकाया सिद्धिरञ्जनसिद्धिकः

51 // rasasiddhirmokṣasiddhirbalasiddhistathaiva ca / khaḍgasiddhiḥ pādukāyā siddhirañjanasiddhikaḥ

BndP_3,36.

52 ॥ वाक्सिद्धिर्लोकसिद्धिश्च देहसिद्धिरनन्तरम् । एता अष्टौ सिद्धयस्तु बह्व्यो ऽन्या योगिसंमताः

52 // vāksiddhirlokasiddhiśca dehasiddhiranantaram / etā aṣṭau siddhayastu bahvyo 'nyā yogisaṃmatāḥ

BndP_3,36.

53 ॥ तत्रान्तरे तु परितः सेवते परमेश्वरीम् । कोटिशः सिद्धयस्तस्मिन्नणिमाद्यन्तरे मुने

53 // tatrāntare tu paritaḥ sevate parameśvarīm / koṭiśaḥ siddhayastasminnaṇimādyantare mune

BndP_3,36.

54 ॥ नवलावण्यसंपूर्णाः स्मयमानमुखांबुजाः । ज्वलच्चिन्तामणि कराः मदा षोडशवर्षिकाः । अत्युदारप्रकृतयः खेलन्ति मदविह्वलाः

54 // navalāvaṇyasaṃpūrṇāḥ smayamānamukhāṃbujāḥ / jvalaccintāmaṇi karāḥ madā ṣoḍaśavarṣikāḥ / atyudāraprakṛtayaḥ khelanti madavihvalāḥ

BndP_3,36.

55 ॥ तस्याणिमाद्यन्तरस्योपरिष्टात्सुमनोहरम् । हस्तविंशतिरुन्नम्रं चतुर्नल्वप्रविस्तरम्

55 // tasyāṇimādyantarasyopariṣṭātsumanoharam / hastaviṃśatirunnamraṃ caturnalvapravistaram

BndP_3,36.

56 ॥ चतुर्दिक्षु च सोपानपङ्क्तिभिः सुमनोहरम् । ब्रह्माद्यंबरधिष्ण्यं स्यात्तत्रदेवीः स्थिताः शृणु

56 // caturdikṣu ca sopānapaṅktibhiḥ sumanoharam / brahmādyaṃbaradhiṣṇyaṃ syāttatradevīḥ sthitāḥ śṛṇu

BndP_3,36.

57 ॥ ब्राह्मी माहेश्वरी चैव कौमारी वैष्णवी तथा । वाराही चैव माहेन्द्री चामुण्डाप्यथ सप्तमी । महालक्ष्मीरष्टमी तु तत्रैताः कृतमन्दिराः

57 // brāhmī māheśvarī caiva kaumārī vaiṣṇavī tathā / vārāhī caiva māhendrī cāmuṇḍāpyatha saptamī / mahālakṣmīraṣṭamī tu tatraitāḥ kṛtamandirāḥ

BndP_3,36.

58 ॥ नानाविधायुधाढ्याश्च नानाशक्तिपरिच्छदाः । पूर्वादिदिशमारभ्य प्रादक्षिण्यकृतालयाः

58 // nānāvidhāyudhāḍhyāśca nānāśaktiparicchadāḥ / pūrvādidiśamārabhya prādakṣiṇyakṛtālayāḥ

BndP_3,36.

59 ॥ अथ ब्राह्यन्तरा तस्योपरिष्टात्कुम्भसंभव । हस्तविंशतिरुन्नम्रं चतुर्नल्वप्रविस्तरम् । मुद्रान्तरमिति त्रैधं तत्र मुद्राः कृतालयाः

59 // atha brāhyantarā tasyopariṣṭātkumbhasaṃbhava / hastaviṃśatirunnamraṃ caturnalvapravistaram / mudrāntaramiti traidhaṃ tatra mudrāḥ kṛtālayāḥ

BndP_3,36.

60 ॥ संक्षोभद्रावणाकर्षवश्योन्मादमहाङ्कुशाः । खेचरी बीजयोन्याख्या त्रिखण्डा दशमी पुनः

60 // saṃkṣobhadrāvaṇākarṣavaśyonmādamahāṅkuśāḥ / khecarī bījayonyākhyā trikhaṇḍā daśamī punaḥ

BndP_3,36.

61 ॥ पूर्वादिदिशमारभ्य मुद्रा एताः प्रतिष्ठिताः । अत्यन्तसुन्दराकारा नवयौवनविह्वलाः

61 // pūrvādidiśamārabhya mudrā etāḥ pratiṣṭhitāḥ / atyantasundarākārā navayauvanavihvalāḥ

BndP_3,36.

62 ॥ कान्तिभिः कमनीयाभिः पूरयन्त्यो गृहान्तरम् । सेवन्ते मुनिशार्दूल ललितापरमेश्वरीम्

62 // kāntibhiḥ kamanīyābhiḥ pūrayantyo gṛhāntaram / sevante muniśārdūla lalitāparameśvarīm

BndP_3,36.

63 ॥ अन्तरं त्रयमेतत्तु चक्रं त्रैलोक्यमोहनम् । एतस्मिञ्छक्तयो यासु ता उक्ताः प्रकटाभिधाः

63 // antaraṃ trayametattu cakraṃ trailokyamohanam / etasmiñchaktayo yāsu tā uktāḥ prakaṭābhidhāḥ

BndP_3,36.

64 ॥ एतसां समधिष्ठात्री त्रिपुरा चक्रनायिका । तच्चक्रपालनकरी मुद्रासंक्षोभणात्मिका

64 // etasāṃ samadhiṣṭhātrī tripurā cakranāyikā / taccakrapālanakarī mudrāsaṃkṣobhaṇātmikā

BndP_3,36.

65 ॥ अथ मुद्रान्तरस्योर्ध्वं प्रोक्ता नित्याकलां तरम् । हस्तविंशतिरुन्नम्रं चतुर्नल्वप्रविस्तरम् । पर्वतश्चैव सोपानमुत्तरोत्तरमिष्यते

65 // atha mudrāntarasyordhvaṃ proktā nityākalāṃ taram / hastaviṃśatirunnamraṃ caturnalvapravistaram / parvataścaiva sopānamuttarottaramiṣyate

BndP_3,36.

66 ॥ नित्याकलान्तरे तस्मिन्कामाकर्षणिकासुखाः । परितः कृतसंस्थानाः षोडशेन्दुकलात्मिकाः

66 // nityākalāntare tasminkāmākarṣaṇikāsukhāḥ / paritaḥ kṛtasaṃsthānāḥ ṣoḍaśendukalātmikāḥ

BndP_3,36.

67 ॥ तर्पयन्त्यो दिशां चक्रं सुधास्यन्दैः सुशीतलैः । तासां नामानि मत्तस्त्वमवधारय कुम्भज

67 // tarpayantyo diśāṃ cakraṃ sudhāsyandaiḥ suśītalaiḥ / tāsāṃ nāmāni mattastvamavadhāraya kumbhaja

BndP_3,36.

68 ॥ कामाकर्षिणिका नित्या बुद्ध्याकर्षणिकापरा । रसाकर्षणिका नित्या गन्धाकर्षणिका कला

68 // kāmākarṣiṇikā nityā buddhyākarṣaṇikāparā / rasākarṣaṇikā nityā gandhākarṣaṇikā kalā

BndP_3,36.

69 ॥ चित्ताकर्षणिका नित्या धैर्याकर्षणिका कला । स्मृत्याकर्षणिका नित्या नामाकर्षणिका कला

69 // cittākarṣaṇikā nityā dhairyākarṣaṇikā kalā / smṛtyākarṣaṇikā nityā nāmākarṣaṇikā kalā

BndP_3,36.

70 ॥ बीजाकर्षणिका नित्या चार्थाकर्षणिका कला । अमृताकर्षणी चान्या शरीराकर्षणी कला

70 // bījākarṣaṇikā nityā cārthākarṣaṇikā kalā / amṛtākarṣaṇī cānyā śarīrākarṣaṇī kalā

BndP_3,36.

71 ॥ एतास्तु गुप्तयोगिन्यस्त्रिपुरेशी तु चक्रिणी । सर्वाशापूरिकाभिख्या चक्राधिष्ठानदेवता

71 // etāstu guptayoginyastripureśī tu cakriṇī / sarvāśāpūrikābhikhyā cakrādhiṣṭhānadevatā

BndP_3,36.

72 ॥ एतच्चक्रे पालिका तु मुद्रा द्राविणिकाभिधा । नित्या कलान्तरादूर्ध्वं धिष्ण्य मत्यन्तसुन्दरम्

72 // etaccakre pālikā tu mudrā drāviṇikābhidhā / nityā kalāntarādūrdhvaṃ dhiṣṇya matyantasundaram

BndP_3,36.

73 ॥ हस्तविंशतिरुन्नम्रं चतुर्नल्वप्रविस्तरम् । प्राग्वत्सोपानसंयुक्तं सर्वसंक्षोभणाभिधम्

73 // hastaviṃśatirunnamraṃ caturnalvapravistaram / prāgvatsopānasaṃyuktaṃ sarvasaṃkṣobhaṇābhidham

BndP_3,36.

74 ॥ तत्राष्टौ शक्तयस्तीव्रा मदारुणविलोचनाः । नवतारुण्यमच्चाश्च सेवन्ते परमेश्वरीम्

74 // tatrāṣṭau śaktayastīvrā madāruṇavilocanāḥ / navatāruṇyamaccāśca sevante parameśvarīm

BndP_3,36.

75 ॥ कुसुमा मेखला चैव मदना मदनातुरा । रेखा वेगिन्यङ्कुशा च मालिन्यष्टौ च शक्तयः

75 // kusumā mekhalā caiva madanā madanāturā / rekhā veginyaṅkuśā ca mālinyaṣṭau ca śaktayaḥ

BndP_3,36.

76 ॥ कोटिशस्तत्परीवारः शक्तयो ऽनङ्गपूर्विकाः । सर्वसंक्षोभमिदं चक्रं तदधिदेवता

76 // koṭiśastatparīvāraḥ śaktayo 'naṅgapūrvikāḥ / sarvasaṃkṣobhamidaṃ cakraṃ tadadhidevatā

BndP_3,36.

77 ॥ सुंदरी नाम विज्ञेया नाम्ना गुप्ततरापि सा । तच्चक्रपालनकरी मुद्राकर्षणिका स्मृता

77 // suṃdarī nāma vijñeyā nāmnā guptatarāpi sā / taccakrapālanakarī mudrākarṣaṇikā smṛtā

BndP_3,36.

78 ॥ अनङ्गशक्त्यन्तरस्योपरिष्टात्कुंभसंभव । हस्तविंशतिरुन्नम्रं चतुर्नल्वप्रविस्तरम् । संक्षोभिण्याद्यन्तरं स्यात्सर्वसौभाग्यदायकम्

78 // anaṅgaśaktyantarasyopariṣṭātkuṃbhasaṃbhava / hastaviṃśatirunnamraṃ caturnalvapravistaram / saṃkṣobhiṇyādyantaraṃ syātsarvasaubhāgyadāyakam

BndP_3,36.

79 ॥ सर्वसंक्षोभिणीमुख्यास्तत्र शक्तय उद्धताः । चतुर्दश वसंत्येव तासां नामानि मच्छृणु

79 // sarvasaṃkṣobhiṇīmukhyāstatra śaktaya uddhatāḥ / caturdaśa vasaṃtyeva tāsāṃ nāmāni macchṛṇu

BndP_3,36.

80 ॥ सर्वसंक्षोभिणी शक्तिः सर्वविद्राविणी तथा । सर्वाकर्षणिका शाक्तिः सर्वाह्लादनिका तथा

80 // sarvasaṃkṣobhiṇī śaktiḥ sarvavidrāviṇī tathā / sarvākarṣaṇikā śāktiḥ sarvāhlādanikā tathā

BndP_3,36.

81 ॥ सर्वसंमोहिनी शक्तिः सर्वस्तंभनशक्तिका । सर्वजृंभिणिका शक्तिस्तथा सर्ववशङ्करी

81 // sarvasaṃmohinī śaktiḥ sarvastaṃbhanaśaktikā / sarvajṛṃbhiṇikā śaktistathā sarvavaśaṅkarī

BndP_3,36.

82 ॥ सर्वरञ्जनशक्तिश्च सर्वोन्मादनिशक्तिका । सर्वार्थसाधिका शक्तिः सर्वसंपत्तिपूरिणी

82 // sarvarañjanaśaktiśca sarvonmādaniśaktikā / sarvārthasādhikā śaktiḥ sarvasaṃpattipūriṇī

BndP_3,36.

83 ॥ सर्वमन्त्रमयी शक्तिः सर्वद्वन्द्वक्षयङ्करी । एताश्च संप्रदायाख्याश्चक्रिणीपुरवासिनीः

83 // sarvamantramayī śaktiḥ sarvadvandvakṣayaṅkarī / etāśca saṃpradāyākhyāścakriṇīpuravāsinīḥ

BndP_3,36.

84 ॥ मुद्राश्च सर्ववश्याख्यास्तच्चक्रे रक्षिका मताः । कोटिशः शक्तयस्तत्र तासां किङ्कर्य्य उद्धृताः

84 // mudrāśca sarvavaśyākhyāstaccakre rakṣikā matāḥ / koṭiśaḥ śaktayastatra tāsāṃ kiṅkaryya uddhṛtāḥ

BndP_3,36.

85 ॥ संक्षोभिण्याद्यन्तरस्योपरिष्टात्कुंभसंभव । हस्तविंशतिरुन्नम्रं चतुर्नल्वप्रविस्तरम् । सर्वसिद्धादिकानां तु मन्दिरं विष्ट्यमुच्यते

85 // saṃkṣobhiṇyādyantarasyopariṣṭātkuṃbhasaṃbhava / hastaviṃśatirunnamraṃ caturnalvapravistaram / sarvasiddhādikānāṃ tu mandiraṃ viṣṭyamucyate

BndP_3,36.

86 ॥ सर्वसिद्धिप्रदा चैव सर्वसंपत्प्रदा तथा । सर्वप्रियङ्करी देवी सर्वमङ्गलकारिणी

86 // sarvasiddhipradā caiva sarvasaṃpatpradā tathā / sarvapriyaṅkarī devī sarvamaṅgalakāriṇī

BndP_3,36.

87 ॥ सर्वकामप्रदा देवी सर्वदुःखविमोचनी । सर्वमृत्युप्रशमिनी सर्वविघ्ननिवारिणी

87 // sarvakāmapradā devī sarvaduḥkhavimocanī / sarvamṛtyupraśaminī sarvavighnanivāriṇī

BndP_3,36.

88 ॥ सर्वाङ्गसुन्दरी देवी सर्वसौभाग्यदायिनी । एता देव्यः कलोत्कीर्णा योगिन्यो नामतः स्मृताः

88 // sarvāṅgasundarī devī sarvasaubhāgyadāyinī / etā devyaḥ kalotkīrṇā yoginyo nāmataḥ smṛtāḥ

BndP_3,36.

89 ॥ चक्रिणी श्रीश्च विज्ञेया चक्रं सर्वार्थसाधकम् । सर्वोन्मादनमुद्राश्च चक्रस्य परिपालिकाः

89 // cakriṇī śrīśca vijñeyā cakraṃ sarvārthasādhakam / sarvonmādanamudrāśca cakrasya paripālikāḥ

BndP_3,36.

90 ॥ सर्वसिद्ध्याद्यन्तरस्योपरिष्टात्कुम्भसम्भव । हस्तविंशतिरुन्नम्रं चतुर्नल्वप्रविस्तरम्

90 // sarvasiddhyādyantarasyopariṣṭātkumbhasambhava / hastaviṃśatirunnamraṃ caturnalvapravistaram

BndP_3,36.

91 ॥ सर्वज्ञाद्यन्तरं नाम्ना सर्वरक्षाकरं स्मृतम् । चक्रं महत्तरं दिव्यं सर्वज्ञाद्याः प्रकीर्तिताः

91 // sarvajñādyantaraṃ nāmnā sarvarakṣākaraṃ smṛtam / cakraṃ mahattaraṃ divyaṃ sarvajñādyāḥ prakīrtitāḥ

BndP_3,36.

92 ॥ सर्वज्ञा सर्वशक्तिश्च सर्वैश्वर्यप्रदायिनी । सर्वज्ञानमयी देवी सर्वव्याधिविनाशिनी

92 // sarvajñā sarvaśaktiśca sarvaiśvaryapradāyinī / sarvajñānamayī devī sarvavyādhivināśinī

BndP_3,36.

93 ॥ सर्वाधारस्वरूपा च सर्वपापहरी तथा । सर्वानन्दमयी देवी सर्वरक्षास्वरूपिणी

93 // sarvādhārasvarūpā ca sarvapāpaharī tathā / sarvānandamayī devī sarvarakṣāsvarūpiṇī

BndP_3,36.

94 ॥ सर्वेप्सितप्रदा चैता निर्गर्वा योगिनीश्वराः

94 // sarvepsitapradā caitā nirgarvā yoginīśvarāḥ

BndP_3,36.

95 ॥ मालिनी चक्रिणी प्रोक्ता मुद्रा सर्वमहाङ्कुशा । इति चिन्तामणि गृहे सर्वज्ञाद्यन्तरावधि । चक्राणि कानिचित्प्रोक्तान्यन्यान्यपि मुने शृणु

95 // mālinī cakriṇī proktā mudrā sarvamahāṅkuśā / iti cintāmaṇi gṛhe sarvajñādyantarāvadhi / cakrāṇi kānicitproktānyanyānyapi mune śṛṇu

Edition, source and reuse
Edition
Brahmāṇḍa Purāṇa electronic text in GRETIL; printed edition is not identified in the header.
Electronic text
Members of the Sansknet Project · GRETIL, SUB Göttingen · 2020-07-31
Review status
Source imported; scholarly proofreading pending

The IAST Sanskrit is preserved from the source. Devanāgarī is generated from IAST and awaits proofreading. Source variants and edition notes are shown separately. Unusual numbering and repeated source lines are retained.

Inline GRETIL reference extraction, whitespace normalization and mechanical IAST-to-Devanāgarī conversion. Original XML preserved. No translation or commentary added.

This text and our script conversion are available under CC BY-NC-SA 4.0, including attribution, noncommercial use and share-alike requirements. This licence applies to the text, independently of the site design.

Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः