Living Bliss — Awakening Inner Bliss
Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः
Brahmāṇḍa Purāṇa

Parva 3 · Chapter 20

ब्रह्माण्डपुराणम्

BndP_3,20.

95 ॥ इति श्रीब्रह्माण्डमहापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपख्याने श्रीचक्रराजरथज्ञेयचक्ररथपर्वस्थदेवतानामप्रकाशनं नामैकोनविंशो ऽध्यायः हयग्रीव उवाच किरिचक्ररथेन्द्रस्य पञ्चपर्वसमाश्रिताः । देवताश्च शृणु प्राज्ञ नाम यच्छृण्वतां जयः

95 // iti śrībrahmāṇḍamahāpurāṇe uttarabhāge hayagrīvāgastyasaṃvāde lalitopakhyāne śrīcakrarājarathajñeyacakrarathaparvasthadevatānāmaprakāśanaṃ nāmaikonaviṃśo 'dhyāyaḥ hayagrīva uvāca kiricakrarathendrasya pañcaparvasamāśritāḥ / devatāśca śṛṇu prājña nāma yacchṛṇvatāṃ jayaḥ

BndP_3,20.

1 ॥ प्रथमं पर्वबिन्द्वाख्यं संप्राप्ता दण्डनायिका । सा तत्र जगदुद्दण्डकण्टकव्रातघस्मरी

1 // prathamaṃ parvabindvākhyaṃ saṃprāptā daṇḍanāyikā / sā tatra jagaduddaṇḍakaṇṭakavrātaghasmarī

BndP_3,20.

2 ॥ नानाविधाभिर्ज्वालाभिर्नर्तयन्ती जयश्रियम्

2 // nānāvidhābhirjvālābhirnartayantī jayaśriyam

BndP_3,20.

3 ॥ उद्दण्डपोत्रनिर्घातनिर्भिन्नोद्धतदानवाः । दंष्ट्राबालमृगाङ्कांशुविभावनविभावरी

3 // uddaṇḍapotranirghātanirbhinnoddhatadānavāḥ / daṃṣṭrābālamṛgāṅkāṃśuvibhāvanavibhāvarī

BndP_3,20.

4 ॥ प्रावृषेण्यपयोवाहव्यूहनीलवपुर्ल्लता । किरिचक्ररथेन्द्रस्य सालङ्कारायते सदा । पोत्रिणी पुत्रिताशेषविश्वावर्तकदंबिका

4 // prāvṛṣeṇyapayovāhavyūhanīlavapurllatā / kiricakrarathendrasya sālaṅkārāyate sadā / potriṇī putritāśeṣaviśvāvartakadaṃbikā

BndP_3,20.

5 ॥ तस्यैव रथनाभस्य द्वितीयं पर्व संश्रिताः । जृंभिनी मोहिनी चैव स्तंभिनी तिस्र एव हि । उत्फुल्लदाडिमीप्रख्यं सर्वदानवमर्दनाः

5 // tasyaiva rathanābhasya dvitīyaṃ parva saṃśritāḥ / jṛṃbhinī mohinī caiva staṃbhinī tisra eva hi / utphulladāḍimīprakhyaṃ sarvadānavamardanāḥ

BndP_3,20.

6 ॥ मुसलं च हलं हालापात्रं मणिगणर्पितम् । ज्वलन्माणिक्यवलयैर्बि भ्राणाः पाणिपल्लवैः

6 // musalaṃ ca halaṃ hālāpātraṃ maṇigaṇarpitam / jvalanmāṇikyavalayairbi bhrāṇāḥ pāṇipallavaiḥ

BndP_3,20.

7 ॥ अतितीक्ष्णकरालाक्ष्यो ज्वालाभिर्दैत्यसैनिकान् । दहन्त्य इव निःशङ्कं सेवन्ते सूकराननाम्

7 // atitīkṣṇakarālākṣyo jvālābhirdaityasainikān / dahantya iva niḥśaṅkaṃ sevante sūkarānanām

BndP_3,20.

8 ॥ किरिचक्ररथेन्द्रस्य तृतीयं पर्व संश्रिताः । अन्धिन्याद्याः पञ्च देव्यो देवीयन्त्रकृतास्पदाः

8 // kiricakrarathendrasya tṛtīyaṃ parva saṃśritāḥ / andhinyādyāḥ pañca devyo devīyantrakṛtāspadāḥ

BndP_3,20.

9 ॥ कठोरेणाट्टहासेन भिन्दन्त्यो भुवनत्रयम् । ज्वाला इव तु कल्पग्नेरङ्गनावेषमाश्रिताः

9 // kaṭhoreṇāṭṭahāsena bhindantyo bhuvanatrayam / jvālā iva tu kalpagneraṅganāveṣamāśritāḥ

BndP_3,20.

10 ॥ भण्डासुरस्य सर्वेषां सैन्यानां रुधिरप्लुतिम् । लिलिक्षमाणा जिह्वाभिर्लेलिहानाभिरुज्ज्वलाः

10 // bhaṇḍāsurasya sarveṣāṃ sainyānāṃ rudhiraplutim / lilikṣamāṇā jihvābhirlelihānābhirujjvalāḥ

BndP_3,20.

11 ॥ सेवन्तें सततं दण्डनाथामुद्दण्डविक्रमाम् । किरिचक्ररथेन्द्रस्य चतुर्थं पर्व संश्रिताः

11 // sevanteṃ satataṃ daṇḍanāthāmuddaṇḍavikramām / kiricakrarathendrasya caturthaṃ parva saṃśritāḥ

BndP_3,20.

12 ॥ ब्रह्माद्याः पञ्चमीवर्ज्या अष्टमीरवर्जिता अपि । षडेव देव्यः षट्चक्रज्वलज्ज्वालाकलेवराः

12 // brahmādyāḥ pañcamīvarjyā aṣṭamīravarjitā api / ṣaḍeva devyaḥ ṣaṭcakrajvalajjvālākalevarāḥ

BndP_3,20.

13 ॥ महता विक्रमौघेण विबन्त्य इव दानवान् । आज्ञया दण्डनाथायास्तं प्रदेशमुपासते

13 // mahatā vikramaugheṇa vibantya iva dānavān / ājñayā daṇḍanāthāyāstaṃ pradeśamupāsate

BndP_3,20.

14 ॥ तस्यैव पर्वणो ऽधस्तात्त्वरिताः स्थानमाश्रिताः । यक्षिणी शङ्खिनी चैव लाकिनी हाकिनी तथा

14 // tasyaiva parvaṇo 'dhastāttvaritāḥ sthānamāśritāḥ / yakṣiṇī śaṅkhinī caiva lākinī hākinī tathā

BndP_3,20.

15 ॥ शाकिनी डाकिनी चैव तासामैक्यस्वरूपिणी । हाकिनी सप्तमीत्येताश्चण्डदोर्दण्डविक्रमाः

15 // śākinī ḍākinī caiva tāsāmaikyasvarūpiṇī / hākinī saptamītyetāścaṇḍadordaṇḍavikramāḥ

BndP_3,20.

16 ॥ पिबन्त्य इव भूतानि पिबन्त्य इव मेदिनीम् । त्वचं रक्तं तथा मांसं मेदो ऽस्थि च विरोधिनाम्

16 // pibantya iva bhūtāni pibantya iva medinīm / tvacaṃ raktaṃ tathā māṃsaṃ medo 'sthi ca virodhinām

BndP_3,20.

17 ॥ मज्जानमथ शुक्रं च पिबन्तयो विकटाननाः । निष्ठुरैः सिंहनादैश्च पूरयन्त्यो दिशो दश

17 // majjānamatha śukraṃ ca pibantayo vikaṭānanāḥ / niṣṭhuraiḥ siṃhanādaiśca pūrayantyo diśo daśa

BndP_3,20.

18 ॥ धातुनाथा इति प्रोक्ता अणिमाद्यष्टसिद्धिदाः । मोहने मारणे चैव स्तंभने ताडने तथा

18 // dhātunāthā iti proktā aṇimādyaṣṭasiddhidāḥ / mohane māraṇe caiva staṃbhane tāḍane tathā

BndP_3,20.

19 ॥ भक्षणे दुष्टदैत्यानामामूलं च निकृन्तने । पण्डिताः खण्डिताशेषविपदो भक्तिशालिषु

19 // bhakṣaṇe duṣṭadaityānāmāmūlaṃ ca nikṛntane / paṇḍitāḥ khaṇḍitāśeṣavipado bhaktiśāliṣu

BndP_3,20.

20 ॥ धातुनाथा इतिप्रोक्ताः सर्वधातुषु संस्थिताः । सप्तापि वारिधीनूर्मिमालासंचुंबितांबरान्

20 // dhātunāthā itiproktāḥ sarvadhātuṣu saṃsthitāḥ / saptāpi vāridhīnūrmimālāsaṃcuṃbitāṃbarān

BndP_3,20.

21 ॥ क्षणर्धेनैव निष्पातुं निष्पन्नबहुसाहसाः । शकटा कारदन्ताश्च भयङ्करविलोचनाः

21 // kṣaṇardhenaiva niṣpātuṃ niṣpannabahusāhasāḥ / śakaṭā kāradantāśca bhayaṅkaravilocanāḥ

BndP_3,20.

22 ॥ स्वस्वामिनीद्रोहकृतां स्वकीयसमयद्रुहाम् । वैदिकद्रोहणादेव द्रोहिणां वीरवैरिणाम्

22 // svasvāminīdrohakṛtāṃ svakīyasamayadruhām / vaidikadrohaṇādeva drohiṇāṃ vīravairiṇām

BndP_3,20.

23 ॥ यज्ञद्रोहकृतां दुष्टदैत्यानां भक्षणे समाः । नित्यमेव च सेवन्ते पोत्रिणीं दण्डनायिकाम्

23 // yajñadrohakṛtāṃ duṣṭadaityānāṃ bhakṣaṇe samāḥ / nityameva ca sevante potriṇīṃ daṇḍanāyikām

BndP_3,20.

24 ॥ तस्यैव पर्वणः पार्श्वे द्वितीये दिव्यमन्दिरे । क्रोधिनी स्तंभिनी ख्याते वर्तेते देवते उभे

24 // tasyaiva parvaṇaḥ pārśve dvitīye divyamandire / krodhinī staṃbhinī khyāte vartete devate ubhe

BndP_3,20.

25 ॥ चामरे वीजयन्त्यौ च लोलकङ्कणदोर्लते । देवद्विषां चमूरक्तहालापानमहोद्धते

25 // cāmare vījayantyau ca lolakaṅkaṇadorlate / devadviṣāṃ camūraktahālāpānamahoddhate

BndP_3,20.

26 ॥ सदा विघूर्णमानाक्ष्यौ सदा प्रहसितानने । अथ तस्य रथेन्द्रस्य किरिचक्राश्रितस्य च

26 // sadā vighūrṇamānākṣyau sadā prahasitānane / atha tasya rathendrasya kiricakrāśritasya ca

BndP_3,20.

27 ॥ पार्श्वद्वयकृतावासमायुधद्वन्द्वमुत्तमम् । हलं च मुसलं चैव देवतारूपमास्थितम्

27 // pārśvadvayakṛtāvāsamāyudhadvandvamuttamam / halaṃ ca musalaṃ caiva devatārūpamāsthitam

BndP_3,20.

28 ॥ स्वकीयमुकुटस्थाने स्वकीयायुधविग्रहम् । आबिभ्राणं जग षिघस्मरं विबुधैः स्मृतम्

28 // svakīyamukuṭasthāne svakīyāyudhavigraham / ābibhrāṇaṃ jaga ṣighasmaraṃ vibudhaiḥ smṛtam

BndP_3,20.

29 ॥ एतदायुधयुग्मेन ललिता दडनायिका । खण्डयिष्यति संग्रामं विषङ्गं नामदानहम्

29 // etadāyudhayugmena lalitā daḍanāyikā / khaṇḍayiṣyati saṃgrāmaṃ viṣaṅgaṃ nāmadānaham

BndP_3,20.

30 ॥ तस्यैव पर्वणो दण्डनाथाया अग्रसीमनि । वर्त्तमानो महाभीमः सिंहो नादैर्ध्वनन्नभः

30 // tasyaiva parvaṇo daṇḍanāthāyā agrasīmani / varttamāno mahābhīmaḥ siṃho nādairdhvanannabhaḥ

BndP_3,20.

31 ॥ दंष्ट्राकटकटात्कार बधिरीकृतदिङ्मुखः । चण्डोच्चण्ड इति ख्यातश्चतुर्हस्तस्त्रिलोचनः

31 // daṃṣṭrākaṭakaṭātkāra badhirīkṛtadiṅmukhaḥ / caṇḍoccaṇḍa iti khyātaścaturhastastrilocanaḥ

BndP_3,20.

32 ॥ शूलखड्गप्रेतपाशान्दधानो दीप्तविग्रहः । सदा संसेवते देवीं पश्यन्नेव हि पोत्रिणीम्

32 // śūlakhaḍgapretapāśāndadhāno dīptavigrahaḥ / sadā saṃsevate devīṃ paśyanneva hi potriṇīm

BndP_3,20.

33 ॥ किरिचक्ररथेन्द्रस्य षष्टं पर्व समाश्रिताः । वार्त्ताल्याद्या अष्ट देव्यो दिक्ष्वष्टासूपविश्रुताः

33 // kiricakrarathendrasya ṣaṣṭaṃ parva samāśritāḥ / vārttālyādyā aṣṭa devyo dikṣvaṣṭāsūpaviśrutāḥ

BndP_3,20.

34 ॥ अष्टपर्वतनिष्पातघोरनिर्घातनिःस्वनाः । अष्टनागस्फुरद्भूषा अनष्टबलतेजसः

34 // aṣṭaparvataniṣpātaghoranirghātaniḥsvanāḥ / aṣṭanāgasphuradbhūṣā anaṣṭabalatejasaḥ

BndP_3,20.

35 ॥ प्रकृष्टदोष्प्रकाण्डोष्महुतदानवकोटयः । सेवन्ते ललितां देव्यो दण्डनाथामहर्निशम्

35 // prakṛṣṭadoṣprakāṇḍoṣmahutadānavakoṭayaḥ / sevante lalitāṃ devyo daṇḍanāthāmaharniśam

BndP_3,20.

36 ॥ तासामाख्याश्च विख्याताः समाकर्णय कुंभज । वार्ताली चैव वाराहीसा वाराहमुखी परा

36 // tāsāmākhyāśca vikhyātāḥ samākarṇaya kuṃbhaja / vārtālī caiva vārāhīsā vārāhamukhī parā

BndP_3,20.

37 ॥ अन्धिनी रोधिनी चैव जृंभिणी चैव मोहिनी । स्तंभिनीति रिपुक्षोभस्तंभनोच्चाटनक्षमाः

37 // andhinī rodhinī caiva jṛṃbhiṇī caiva mohinī / staṃbhinīti ripukṣobhastaṃbhanoccāṭanakṣamāḥ

BndP_3,20.

38 ॥ तासां च पर्वणो वामभागे सततसंस्थितिः । दण्डनाथोपवाह्यस्तु कासरो धूसराकृतिः

38 // tāsāṃ ca parvaṇo vāmabhāge satatasaṃsthitiḥ / daṇḍanāthopavāhyastu kāsaro dhūsarākṛtiḥ

BndP_3,20.

39 ॥ अर्धक्रोशायतः शृङ्गद्वितये क्रोशविग्रहः । खड्गवन्निष्ठुरैर्लोमजातैः संवृतविग्रहः

39 // ardhakrośāyataḥ śṛṅgadvitaye krośavigrahaḥ / khaḍgavanniṣṭhurairlomajātaiḥ saṃvṛtavigrahaḥ

BndP_3,20.

40 ॥ कालदण्डवदुच्चण्डबालकाण्डभयङ्करः । नीलाञ्जनाचलप्रख्यो विकटोन्नतरुष्टभूः

40 // kāladaṇḍavaduccaṇḍabālakāṇḍabhayaṅkaraḥ / nīlāñjanācalaprakhyo vikaṭonnataruṣṭabhūḥ

BndP_3,20.

41 ॥ महानीलगिरिश्रेष्ठगरिष्ठस्कन्धमण्डलः । प्रभूतोष्मलनिश्वासप्रसराकंपितांबुधिः

41 // mahānīlagiriśreṣṭhagariṣṭhaskandhamaṇḍalaḥ / prabhūtoṣmalaniśvāsaprasarākaṃpitāṃbudhiḥ

BndP_3,20.

42 ॥ घर्घरध्वनिना कालमहिषं विहसन्निव । वर्त्तते खुरविक्षिप्तपुष्कलावर्तवारिदः

42 // ghargharadhvaninā kālamahiṣaṃ vihasanniva / varttate khuravikṣiptapuṣkalāvartavāridaḥ

BndP_3,20.

43 ॥ तस्यैव पर्वणो ऽधस्ताच्चित्रस्थानकृतालयाः । इन्द्रादयो ऽनेकभेदा दिशामष्टकदेवताः

43 // tasyaiva parvaṇo 'dhastāccitrasthānakṛtālayāḥ / indrādayo 'nekabhedā diśāmaṣṭakadevatāḥ

BndP_3,20.

44 ॥ ललितायां कार्यसिद्धिं विज्ञापयितुमागताः । इन्द्रश्चाप्सरसश्चैव स चतुष्षष्टिकोटयः

44 // lalitāyāṃ kāryasiddhiṃ vijñāpayitumāgatāḥ / indraścāpsarasaścaiva sa catuṣṣaṣṭikoṭayaḥ

BndP_3,20.

45 ॥ सिद्ध अग्निश्च साध्याश्च विश्वेदेवास्तथापरे । विश्वकर्मा मयश्चैव मातरश्च बलोन्नताः

45 // siddha agniśca sādhyāśca viśvedevāstathāpare / viśvakarmā mayaścaiva mātaraśca balonnatāḥ

BndP_3,20.

46 ॥ रुद्राश्च परिचाराश्च रुद्राश्चैव पिशाचकाः । क्रन्दञ्चिरक्षसां नाथा राक्षसा बहवस्तथा

46 // rudrāśca paricārāśca rudrāścaiva piśācakāḥ / krandañcirakṣasāṃ nāthā rākṣasā bahavastathā

BndP_3,20.

47 ॥ मित्राश्च तत्र गन्धर्वाः सदा गानविशारदाः । विश्वावसुप्रभृतयो विख्यातास्तत्पुरोगमाः

47 // mitrāśca tatra gandharvāḥ sadā gānaviśāradāḥ / viśvāvasuprabhṛtayo vikhyātāstatpurogamāḥ

BndP_3,20.

48 ॥ तथा भूतगणाश्चान्ये वरुणो वासवः परे । विद्याधराः किन्नराश्च मारुतेश्वर एव च

48 // tathā bhūtagaṇāścānye varuṇo vāsavaḥ pare / vidyādharāḥ kinnarāśca māruteśvara eva ca

BndP_3,20.

49 ॥ तथा चित्ररथश्चैव रथकारक कारकाः । तुंबुरुर्नारदो यक्षः सोमोयक्षेश्वरस्तथा

49 // tathā citrarathaścaiva rathakāraka kārakāḥ / tuṃbururnārado yakṣaḥ somoyakṣeśvarastathā

BndP_3,20.

50 ॥ देवैश्च भगवांस्तत्र गोविन्दः कमलापतिः । ईशानश्च जगच्चक्रभक्षकः शूलभीषणः

50 // devaiśca bhagavāṃstatra govindaḥ kamalāpatiḥ / īśānaśca jagaccakrabhakṣakaḥ śūlabhīṣaṇaḥ

BndP_3,20.

51 ॥ ब्रह्मा चैवाश्विनीपुत्रो वैद्यविद्याविशारदौ । धन्वन्तरिश्च भगवानथान्ये गणनायकाः

51 // brahmā caivāśvinīputro vaidyavidyāviśāradau / dhanvantariśca bhagavānathānye gaṇanāyakāḥ

BndP_3,20.

52 ॥ कटकाण्डगलद्दान संतर्पितमधुव्रताः । अनन्तो वासुकिस्तक्षः कर्केटः पद्म एव च

52 // kaṭakāṇḍagaladdāna saṃtarpitamadhuvratāḥ / ananto vāsukistakṣaḥ karkeṭaḥ padma eva ca

BndP_3,20.

53 ॥ महापद्मः शङ्खपालो गुलिकः सुबलस्तथा । एते नागेश्वराश्चैव नागकोटिभिरावृताः

53 // mahāpadmaḥ śaṅkhapālo gulikaḥ subalastathā / ete nāgeśvarāścaiva nāgakoṭibhirāvṛtāḥ

BndP_3,20.

54 ॥ एवंप्रकारा बहवो देवतास्तत्र जाग्रति । पूर्वादिदिशमारभ्य परितः कृतमन्दिराः

54 // evaṃprakārā bahavo devatāstatra jāgrati / pūrvādidiśamārabhya paritaḥ kṛtamandirāḥ

BndP_3,20.

55 ॥ तत्रैव देवताश्चक्रे चक्राकारा मरुद्दिशः । आश्रित्य किल वर्तन्ते तदधिष्ठातृदेवताः

55 // tatraiva devatāścakre cakrākārā maruddiśaḥ / āśritya kila vartante tadadhiṣṭhātṛdevatāḥ

BndP_3,20.

56 ॥ जृंभिणी स्तंभिनी चैव मोहिनी तिस्र एव च । तस्यैव पर्वणः प्रान्ते किरिचक्रस्य भास्वतः

56 // jṛṃbhiṇī staṃbhinī caiva mohinī tisra eva ca / tasyaiva parvaṇaḥ prānte kiricakrasya bhāsvataḥ

BndP_3,20.

57 ॥ कपालं च गदां बिभ्रदूर्ध्वकेशो महावपुः । पातालतलजंबालबहुला कारकालिमा

57 // kapālaṃ ca gadāṃ bibhradūrdhvakeśo mahāvapuḥ / pātālatalajaṃbālabahulā kārakālimā

BndP_3,20.

58 ॥ अट्टहासमहावज्रदीर्णब्रह्माण्डमण्डलः । भिन्दन्डमरुकध्वानै रोदसीकन्दरोदरम्

58 // aṭṭahāsamahāvajradīrṇabrahmāṇḍamaṇḍalaḥ / bhindanḍamarukadhvānai rodasīkandarodaram

BndP_3,20.

59 ॥ फूत्कारीत्रिपुरायुक्तं फणिपाशं करे वहन् । क्षेत्रपालः सदा भाति सेवमानः किटीश्वरीम्

59 // phūtkārītripurāyuktaṃ phaṇipāśaṃ kare vahan / kṣetrapālaḥ sadā bhāti sevamānaḥ kiṭīśvarīm

BndP_3,20.

60 ॥ तस्यैव च समीपस्थस्तस्या वाहनकेसरी । यमा रुह्य प्रववृते भण्टासुरबधैषिणी

60 // tasyaiva ca samīpasthastasyā vāhanakesarī / yamā ruhya pravavṛte bhaṇṭāsurabadhaiṣiṇī

BndP_3,20.

61 ॥ प्रागुक्तमेव देवेशीवाहसिंहस्य लक्षण्म् । तस्यैव पर्वणो ऽधस्ताद्दण्डनाथासमत्विषः

61 // prāguktameva deveśīvāhasiṃhasya lakṣaṇm / tasyaiva parvaṇo 'dhastāddaṇḍanāthāsamatviṣaḥ

BndP_3,20.

62 ॥ दण्डिनीसदृशाशेषभूषणायुधमण्डिताः । शम्याः क्रोडाननाश्चन्द्ररेखोत्तंसितकुन्तलाः

62 // daṇḍinīsadṛśāśeṣabhūṣaṇāyudhamaṇḍitāḥ / śamyāḥ kroḍānanāścandrarekhottaṃsitakuntalāḥ

BndP_3,20.

63 ॥ हलं च मुसलं हस्ते घूर्णयन्त्यो मुहुर्मुहुः । ललिताद्रोहिणां श्यामाद्रोहिणां स्वामिनीद्रुहाम्

63 // halaṃ ca musalaṃ haste ghūrṇayantyo muhurmuhuḥ / lalitādrohiṇāṃ śyāmādrohiṇāṃ svāminīdruhām

BndP_3,20.

64 ॥ रक्तस्रोतोभिरुत्कूलैः पूरयन्त्यः कपालकम् । निजभक्तद्रोहकृता मन्त्रमालाविभूषणाः

64 // raktasrotobhirutkūlaiḥ pūrayantyaḥ kapālakam / nijabhaktadrohakṛtā mantramālāvibhūṣaṇāḥ

BndP_3,20.

65 ॥ स्वगोष्ठीसमायाक्षेपकारिणां मुण्डमण्डलैः । अखण्डरक्तविच्छर्दैर्बिभ्रत्यो वक्षसि क्रजः

65 // svagoṣṭhīsamāyākṣepakāriṇāṃ muṇḍamaṇḍalaiḥ / akhaṇḍaraktavicchardairbibhratyo vakṣasi krajaḥ

BndP_3,20.

66 ॥ सहस्रं देवताः प्रोक्ताः सेवमानाः किटीश्वरीम्

66 // sahasraṃ devatāḥ proktāḥ sevamānāḥ kiṭīśvarīm

BndP_3,20.

67 ॥ तासां नामानि सर्वासां दण्डिन्याः कुंभसंभव । सहस्रनामाध्याये तु वक्ष्यन्ते नाधुना पुनः

67 // tāsāṃ nāmāni sarvāsāṃ daṇḍinyāḥ kuṃbhasaṃbhava / sahasranāmādhyāye tu vakṣyante nādhunā punaḥ

BndP_3,20.

68 ॥ अथ तासां देवतानां कोलास्यानां समीपतः । वाहनं कृष्णसारङ्गो दण्डिन्याः समये स्थितः

68 // atha tāsāṃ devatānāṃ kolāsyānāṃ samīpataḥ / vāhanaṃ kṛṣṇasāraṅgo daṇḍinyāḥ samaye sthitaḥ

BndP_3,20.

69 ॥ क्रोशार्धार्द्धायतः शृङ्गे तदर्धार्धायतो मुखे । क्रोशप्रमाणापादश्च सदा चोद्धृतवालधिः

69 // krośārdhārddhāyataḥ śṛṅge tadardhārdhāyato mukhe / krośapramāṇāpādaśca sadā coddhṛtavāladhiḥ

BndP_3,20.

70 ॥ उदरे धवलच्छायो हुङ्कारेण महीयसा । हसन्मारुतवाहस्य हरिणस्य पराक्रमम्

70 // udare dhavalacchāyo huṅkāreṇa mahīyasā / hasanmārutavāhasya hariṇasya parākramam

BndP_3,20.

71 ॥ तस्यैव पर्वणो देशे वर्त्तते वाहनोत्तमम् । किरिचक्ररथेन्द्रस्य स्थितस्तत्रैव पर्वणि

71 // tasyaiva parvaṇo deśe varttate vāhanottamam / kiricakrarathendrasya sthitastatraiva parvaṇi

BndP_3,20.

72 ॥ वर्त्तते मदिरासिंधुर्देवतारूपमास्थिता । माणिक्यगिरिवच्छोणं हस्ते पिशितपिण्डकम्

72 // varttate madirāsiṃdhurdevatārūpamāsthitā / māṇikyagirivacchoṇaṃ haste piśitapiṇḍakam

BndP_3,20.

73 ॥ दधाना घूर्णमा नाक्षी हेमांभोजस्रगावृता । मदशक्त्या समाश्लिष्टा धृतरक्तसरोजया

73 // dadhānā ghūrṇamā nākṣī hemāṃbhojasragāvṛtā / madaśaktyā samāśliṣṭā dhṛtaraktasarojayā

BndP_3,20.

74 ॥ यदायदा भण्डदैत्यः संग्रामे संप्रवर्तते । युद्धस्वेद मनुप्राप्ताः शक्तयः स्युः पिपासिताः

74 // yadāyadā bhaṇḍadaityaḥ saṃgrāme saṃpravartate / yuddhasveda manuprāptāḥ śaktayaḥ syuḥ pipāsitāḥ

BndP_3,20.

75 ॥ तदातदा सुरासिंधुरात्मानं बहुधा क्षिपन् । रणे खेदं देवतानामञ्जसापाकरिष्यति

75 // tadātadā surāsiṃdhurātmānaṃ bahudhā kṣipan / raṇe khedaṃ devatānāmañjasāpākariṣyati

BndP_3,20.

76 ॥ तदप्यद्भुतमे वर्षे भविष्यति न संशयः । तदा श्रोष्यसि संग्रामे कथ्यमानं मया मुदा

76 // tadapyadbhutame varṣe bhaviṣyati na saṃśayaḥ / tadā śroṣyasi saṃgrāme kathyamānaṃ mayā mudā

BndP_3,20.

77 ॥ तस्यैव पर्वणो ऽधस्तादष्टदिक्ष्वघ एव हि । उपर्यपि कृतावासा हेतुकाद्या दश स्मृताः

77 // tasyaiva parvaṇo 'dhastādaṣṭadikṣvagha eva hi / uparyapi kṛtāvāsā hetukādyā daśa smṛtāḥ

BndP_3,20.

78 ॥ महान्तो भैरवश्रेष्ठाः ख्याता विपुलविक्रमाः । उद्दीप्तायुत तेजोभिर्द्दिवा दीपितभानवः

78 // mahānto bhairavaśreṣṭhāḥ khyātā vipulavikramāḥ / uddīptāyuta tejobhirddivā dīpitabhānavaḥ

BndP_3,20.

79 ॥ कल्पान्तकाले दण्डिन्या आज्ञया विश्वघस्मराः । अत्युदग्रप्रकृतयो रददष्टौष्ठसंपुटाः

79 // kalpāntakāle daṇḍinyā ājñayā viśvaghasmarāḥ / atyudagraprakṛtayo radadaṣṭauṣṭhasaṃpuṭāḥ

BndP_3,20.

80 ॥ त्रिशूलाग्रविनिर्भिन्नमहावारिदमण्डलाः । हेतुकस्त्रिपुरारिश्च तृतीयश्चाग्निभैरवः

80 // triśūlāgravinirbhinnamahāvāridamaṇḍalāḥ / hetukastripurāriśca tṛtīyaścāgnibhairavaḥ

BndP_3,20.

81 ॥ यमजिह्वैकपादौ च तथा कालकरालकौ । भीमरूपो हाटकेशस्तथैवाचलनामवान्

81 // yamajihvaikapādau ca tathā kālakarālakau / bhīmarūpo hāṭakeśastathaivācalanāmavān

BndP_3,20.

82 ॥ एते दशैव विख्याता दशकोटिभटान्विताः । तस्यैव किरिचक्रस्य वर्तन्ते पर्वसीमनि

82 // ete daśaiva vikhyātā daśakoṭibhaṭānvitāḥ / tasyaiva kiricakrasya vartante parvasīmani

BndP_3,20.

83 ॥ एवं हि दण्डनाथायाः किरिचक्रस्य देवताः । जृंभिण्याद्यचलेन्द्रान्ताः प्रोक्तास्त्रैलोक्यपावनाः

83 // evaṃ hi daṇḍanāthāyāḥ kiricakrasya devatāḥ / jṛṃbhiṇyādyacalendrāntāḥ proktāstrailokyapāvanāḥ

BndP_3,20.

84 ॥ तत्रत्यैर्देवतावृन्दैर्बहवस्तत्र संगरे । दानवा मारयिष्यन्ते पास्यन्ते रक्तवृष्टयः

84 // tatratyairdevatāvṛndairbahavastatra saṃgare / dānavā mārayiṣyante pāsyante raktavṛṣṭayaḥ

BndP_3,20.

85 ॥ इत्थं बहुविधत्राणं पर्वस्थैर्देवतागणैः । किरिचक्रं दण्डनेत्र्या रथरत्नं चचाल ह

85 // itthaṃ bahuvidhatrāṇaṃ parvasthairdevatāgaṇaiḥ / kiricakraṃ daṇḍanetryā ratharatnaṃ cacāla ha

BndP_3,20.

86 ॥ चक्रराजरथो यत्र तत्र गेयरथोत्तमः । यत्र गेयरथस्तत्र किरिचक्ररथोत्तमः

86 // cakrarājaratho yatra tatra geyarathottamaḥ / yatra geyarathastatra kiricakrarathottamaḥ

BndP_3,20.

87 ॥ एतद्रथ त्रयं तत्र त्रैलोक्यमिव जङ्गमम् । शक्तिसेनासहस्रस्यान्तश्चचार तदा शुभम्

87 // etadratha trayaṃ tatra trailokyamiva jaṅgamam / śaktisenāsahasrasyāntaścacāra tadā śubham

BndP_3,20.

88 ॥ मेरुमन्दरविन्ध्यानां समवाय इवाभवत् । महाघोषः प्रववृते शक्तीनां सैन्यमण्डले । चचाल वसुधा सर्वा तच्चक्ररवदारिता

88 // merumandaravindhyānāṃ samavāya ivābhavat / mahāghoṣaḥ pravavṛte śaktīnāṃ sainyamaṇḍale / cacāla vasudhā sarvā taccakraravadāritā

BndP_3,20.

89 ॥ ललिता चक्रराजाख्या रथनाथस्य कीर्तिताः । षट्सारथय उद्दण्डपाशग्रहणकोविदाः

89 // lalitā cakrarājākhyā rathanāthasya kīrtitāḥ / ṣaṭsārathaya uddaṇḍapāśagrahaṇakovidāḥ

BndP_3,20.

90 ॥ यत्र गेयरथस्तत्र किरिचक्ररथोत्तमम् । इति देवी प्रथमतस्तथा त्रिपुरभैरवी

90 // yatra geyarathastatra kiricakrarathottamam / iti devī prathamatastathā tripurabhairavī

BndP_3,20.

91 ॥ संहारभैरवश्चान्यो रक्तयोगिनिवल्लभः । सारसः पञ्चमश्चैव चामुण्डा च तथा परा

91 // saṃhārabhairavaścānyo raktayoginivallabhaḥ / sārasaḥ pañcamaścaiva cāmuṇḍā ca tathā parā

BndP_3,20.

92 ॥ एतासु देवतास्तत्र रथसारथयः स्मृताः । गेयच क्ररथेन्द्रस्य सारथिस्तु हसंतिका

92 // etāsu devatāstatra rathasārathayaḥ smṛtāḥ / geyaca krarathendrasya sārathistu hasaṃtikā

BndP_3,20.

93 ॥ किरिचक्ररथेन्द्रस्य स्तंभिनी सारथिः स्मृता । दशयोजनमुन्नम्रो ललितारथपुङ्गवः

93 // kiricakrarathendrasya staṃbhinī sārathiḥ smṛtā / daśayojanamunnamro lalitārathapuṅgavaḥ

BndP_3,20.

94 ॥ सप्तयोजनमुच्छ्रायो गीतसक्ररथोत्तमः । षड्योजनसमुन्नम्रो किरिचक्ररथो मुने

94 // saptayojanamucchrāyo gītasakrarathottamaḥ / ṣaḍyojanasamunnamro kiricakraratho mune

BndP_3,20.

95 ॥ महामुक्तातपत्रं तु दशयोजनविस्तृतम् । वर्तते ललितेशान्या रथ एव न चान्यतः

95 // mahāmuktātapatraṃ tu daśayojanavistṛtam / vartate laliteśānyā ratha eva na cānyataḥ

BndP_3,20.

96 ॥ तदेव शक्तिसाम्राज्यसूचकं परिकीर्तितम् । सामान्यमातपत्रं तु तथद्वन्द्वेपि वर्तते

96 // tadeva śaktisāmrājyasūcakaṃ parikīrtitam / sāmānyamātapatraṃ tu tathadvandvepi vartate

BndP_3,20.

97 ॥ अथ सा ललितेशानी सर्वशक्तिमहेश्वरी । महासाम्राज्यपदवीमारूढा परमेश्वरी

97 // atha sā laliteśānī sarvaśaktimaheśvarī / mahāsāmrājyapadavīmārūḍhā parameśvarī

BndP_3,20.

98 ॥ चचाल भण्डदेत्यस्य क्षयसिद्ध्यभिकाङ्क्षिणी । शब्दायन्ते दिशः सर्वाः कंपते च वसुंधरा

98 // cacāla bhaṇḍadetyasya kṣayasiddhyabhikāṅkṣiṇī / śabdāyante diśaḥ sarvāḥ kaṃpate ca vasuṃdharā

BndP_3,20.

99 ॥ क्षुभ्यन्ति सर्वभूतानि ललितेशाविनिर्गमे । देवदुन्दुभयो नेदुर्निपेतुः पुष्पवृष्टयः

99 // kṣubhyanti sarvabhūtāni laliteśāvinirgame / devadundubhayo nedurnipetuḥ puṣpavṛṣṭayaḥ

BndP_3,20.

100 ॥ विश्वावसुप्रभृतयो गन्धर्वाः सुरगायकाः । तुम्बुरुर्नारदश्चैव साक्षादेव सरस्वती

100 // viśvāvasuprabhṛtayo gandharvāḥ suragāyakāḥ / tumbururnāradaścaiva sākṣādeva sarasvatī

BndP_3,20.

101 ॥ जयमङ्गल पद्यानि पठन्तः पटुगीतिभिः । हर्षसंफुल्लवदनाः स्फुरत्पुलकभूषणाः । मुहुर्जयजयेत्येवं स्तुवाना ललितेश्वरीम्

101 // jayamaṅgala padyāni paṭhantaḥ paṭugītibhiḥ / harṣasaṃphullavadanāḥ sphuratpulakabhūṣaṇāḥ / muhurjayajayetyevaṃ stuvānā laliteśvarīm

BndP_3,20.

102 ॥ हर्षेणाढ्या मदोन्मत्ताः प्रनृत्यन्तः पदेपदे । सप्तर्षयो वशिष्ठाद्या ऋग्यजुः सामरूपिभिः

102 // harṣeṇāḍhyā madonmattāḥ pranṛtyantaḥ padepade / saptarṣayo vaśiṣṭhādyā ṛgyajuḥ sāmarūpibhiḥ

BndP_3,20.

103 ॥ अथर्वरूपैर्मन्त्रैश्च वर्धयन्तो जयश्रियम् । हविषेव महावह्निशिखामत्यन्तपाविनीम्

103 // atharvarūpairmantraiśca vardhayanto jayaśriyam / haviṣeva mahāvahniśikhāmatyantapāvinīm

BndP_3,20.

104 ॥ आशीर्वादेन महता वर्धयामासुरुत्तमाः । तैः स्तूयमाना ललिता राजमाना रथोत्तमे

104 // āśīrvādena mahatā vardhayāmāsuruttamāḥ / taiḥ stūyamānā lalitā rājamānā rathottame

BndP_3,20.

105 ॥ भण्डासुरं विनिर्जेतुमुद्दण्डैः सह सैनिकैः

105 // bhaṇḍāsuraṃ vinirjetumuddaṇḍaiḥ saha sainikaiḥ

Edition, source and reuse
Edition
Brahmāṇḍa Purāṇa electronic text in GRETIL; printed edition is not identified in the header.
Electronic text
Members of the Sansknet Project · GRETIL, SUB Göttingen · 2020-07-31
Review status
Source imported; scholarly proofreading pending

The IAST Sanskrit is preserved from the source. Devanāgarī is generated from IAST and awaits proofreading. Source variants and edition notes are shown separately. Unusual numbering and repeated source lines are retained.

Inline GRETIL reference extraction, whitespace normalization and mechanical IAST-to-Devanāgarī conversion. Original XML preserved. No translation or commentary added.

This text and our script conversion are available under CC BY-NC-SA 4.0, including attribution, noncommercial use and share-alike requirements. This licence applies to the text, independently of the site design.

Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः