Living Bliss — Awakening Inner Bliss
Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः
Brahmāṇḍa Purāṇa

Parva 3 · Chapter 16

ब्रह्माण्डपुराणम्

BndP_3,16.

59 ॥ इति श्रीब्रह्माण्डमहापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपाख्याने वैवाहिकोत्सवो नाम पञ्चदशो ऽध्यायः अथ सा जगतां माता ललिता परमेश्वरी । त्रैलोक्यकण्टकं भण्डं दैत्यं जेतुं विनिर्ययौ

59 // iti śrībrahmāṇḍamahāpurāṇe uttarabhāge hayagrīvāgastyasaṃvāde lalitopākhyāne vaivāhikotsavo nāma pañcadaśo 'dhyāyaḥ atha sā jagatāṃ mātā lalitā parameśvarī / trailokyakaṇṭakaṃ bhaṇḍaṃ daityaṃ jetuṃ viniryayau

BndP_3,16.

1 ॥ चकार मर्दलाकारानंभोराशींस्तु सप्त ते । प्रभूतमर्द्दलध्वानैः पूरयामासुरंबरम्

1 // cakāra mardalākārānaṃbhorāśīṃstu sapta te / prabhūtamarddaladhvānaiḥ pūrayāmāsuraṃbaram

BndP_3,16.

2 ॥ मृदङ्गमुरजाश्चैव पटहो ऽतुकुलीङ्गणाः । सेलुकाझल्लरीराङ्घाहुहुकाहुण्डुकाघटाः

2 // mṛdaṅgamurajāścaiva paṭaho 'tukulīṅgaṇāḥ / selukājhallarīrāṅghāhuhukāhuṇḍukāghaṭāḥ

BndP_3,16.

3 ॥ आनकाः पणवाश्चैव गोमुखाश्चार्धचन्द्रिकाः । यवमध्या मुष्टिमध्या मर्द्दलाडिण्डिमा अपि

3 // ānakāḥ paṇavāścaiva gomukhāścārdhacandrikāḥ / yavamadhyā muṣṭimadhyā marddalāḍiṇḍimā api

BndP_3,16.

4 ॥ झर्झराश्च बरीताश्च इङ्ग्यालिङ्ग्यप्रभेदजाः । उद्धकाश्चैतुहुण्डाश्च निःसाणा बर्बराः परे

4 // jharjharāśca barītāśca iṅgyāliṅgyaprabhedajāḥ / uddhakāścaituhuṇḍāśca niḥsāṇā barbarāḥ pare

BndP_3,16.

5 ॥ हुङ्कारा काकतुण्डाश्च वाद्यभेदास्तथापरे । दध्वनुः शक्तिसेनाभिराहताः समरोद्यमे

5 // huṅkārā kākatuṇḍāśca vādyabhedāstathāpare / dadhvanuḥ śaktisenābhirāhatāḥ samarodyame

BndP_3,16.

6 ॥ ललितापरमेशान्या अङ्कुशास्त्रान्समुद्गता । संपत्करी नाम देवी चचाल सह शक्तिभिः

6 // lalitāparameśānyā aṅkuśāstrānsamudgatā / saṃpatkarī nāma devī cacāla saha śaktibhiḥ

BndP_3,16.

7 ॥ अनेककोटिमातङ्गतुरङ्गरथपङ्क्तिभिः । सेविता तरुणादित्यपाटला संपदीश्वरी

7 // anekakoṭimātaṅgaturaṅgarathapaṅktibhiḥ / sevitā taruṇādityapāṭalā saṃpadīśvarī

BndP_3,16.

8 ॥ मत्तमुद्दण्डसंग्रामरसिकं शैलसन्निभम् । रणकोलाहलं नाम सारुरोह मतङ्गजम्

8 // mattamuddaṇḍasaṃgrāmarasikaṃ śailasannibham / raṇakolāhalaṃ nāma sāruroha mataṅgajam

BndP_3,16.

9 ॥ तामन्वगा ययौ सेना महती धोरराविणी । लोलाभिः केतुमालाभिरुल्लिखन्ती धनाधनात्

9 // tāmanvagā yayau senā mahatī dhorarāviṇī / lolābhiḥ ketumālābhirullikhantī dhanādhanāt

BndP_3,16.

10 ॥ तस्याश्च संपन्नाथायाः पीनस्तनसुसंकटः । कण्टको घनसंनाहो रुरुचे वक्षसिस्थितः

10 // tasyāśca saṃpannāthāyāḥ pīnastanasusaṃkaṭaḥ / kaṇṭako ghanasaṃnāho ruruce vakṣasisthitaḥ

BndP_3,16.

11 ॥ कंपमाना खड्गलता व्यरुचत्तत्करे धृता । कुटिला कालनाथस्य भृकुटीव भयङ्करा

11 // kaṃpamānā khaḍgalatā vyarucattatkare dhṛtā / kuṭilā kālanāthasya bhṛkuṭīva bhayaṅkarā

BndP_3,16.

12 ॥ उत्पातवातसंपाताच्चलिता इव पर्वताः । तामन्वगा ययुः कोटिसंख्याकाः कुञ्जरोत्तमाः

12 // utpātavātasaṃpātāccalitā iva parvatāḥ / tāmanvagā yayuḥ koṭisaṃkhyākāḥ kuñjarottamāḥ

BndP_3,16.

13 ॥ अथ श्रीललितादेव्या श्रीपाशायुधसंभवा । अतित्वरितविक्रान्तिरश्वारूढाचलत्पुरः

13 // atha śrīlalitādevyā śrīpāśāyudhasaṃbhavā / atitvaritavikrāntiraśvārūḍhācalatpuraḥ

BndP_3,16.

14 ॥ तया सह हयप्रायं सैन्यं हेषातरङ्गितम् । व्यचरत्खुरकुद्दालविदारितमहीतलम्

14 // tayā saha hayaprāyaṃ sainyaṃ heṣātaraṅgitam / vyacaratkhurakuddālavidāritamahītalam

BndP_3,16.

15 ॥ वनायुजाश्च कांबोजाः पारदाः सिंधुदेशजाः । टङ्कणाः पर्वतीयाश्च पारसीकास्तथा परे

15 // vanāyujāśca kāṃbojāḥ pāradāḥ siṃdhudeśajāḥ / ṭaṅkaṇāḥ parvatīyāśca pārasīkāstathā pare

BndP_3,16.

16 ॥ अजानेया घट्टधरा दरदाः काल वन्दिजाः । वाल्मीकयावनोद्भूता गान्धर्वाश्चाथ ये हयाः

16 // ajāneyā ghaṭṭadharā daradāḥ kāla vandijāḥ / vālmīkayāvanodbhūtā gāndharvāścātha ye hayāḥ

BndP_3,16.

17 ॥ प्राग्देशजाताः कैराता प्रान्तदेशोद्भवास्तथा । विनीताः साधुवोढारो वेगिनः स्थिरचेतसः

17 // prāgdeśajātāḥ kairātā prāntadeśodbhavāstathā / vinītāḥ sādhuvoḍhāro veginaḥ sthiracetasaḥ

BndP_3,16.

18 ॥ स्वामिचित्तविशेषज्ञा महायुद्धसहिष्णवः । लक्षणैर्बहुभिर्युक्ता जितक्रोधा जितश्रमाः

18 // svāmicittaviśeṣajñā mahāyuddhasahiṣṇavaḥ / lakṣaṇairbahubhiryuktā jitakrodhā jitaśramāḥ

BndP_3,16.

19 ॥ पञ्चधारासु शक्षढ्या विनीताश्च प्लवान्विताः

19 // pañcadhārāsu śakṣaḍhyā vinītāśca plavānvitāḥ

BndP_3,16.

20 ॥ फलशुक्तिश्रिया युक्ताः श्वेतशुक्तिसमन्विताः । देवपद्मं देवमणिं देवस्वस्तिकमेव च

20 // phalaśuktiśriyā yuktāḥ śvetaśuktisamanvitāḥ / devapadmaṃ devamaṇiṃ devasvastikameva ca

BndP_3,16.

21 ॥ अथ स्वस्तिकशुक्तिश्च गडुरं पुष्पगण्डिकाम् । एतानि शुभलक्ष्माणि ज्यराज्यप्रदानि च । वहन्तो वातजवना वाजिनस्तां समन्वयुः

21 // atha svastikaśuktiśca gaḍuraṃ puṣpagaṇḍikām / etāni śubhalakṣmāṇi jyarājyapradāni ca / vahanto vātajavanā vājinastāṃ samanvayuḥ

BndP_3,16.

22 ॥ अपराजितनामानमतितेजस्विनं चलम् । अत्यन्तोत्तुङ्गवर्ष्माणं कविकाविलसन्मुखम्

22 // aparājitanāmānamatitejasvinaṃ calam / atyantottuṅgavarṣmāṇaṃ kavikāvilasanmukham

BndP_3,16.

23 ॥ पार्श्वद्वये ऽपि पतितस्फुरत्केसरमण्डलम् । स्थूलवालधिविक्षेपक्षिप्यमाणपयोधरम्

23 // pārśvadvaye 'pi patitasphuratkesaramaṇḍalam / sthūlavāladhivikṣepakṣipyamāṇapayodharam

BndP_3,16.

24 ॥ जङ्घाकाण्डसमुन्नद्धमणिकिङ्किणिभासुरम् । वादयन्तमिवोच्चण्डैः खुरनिष्ठुरकुट्टनैः

24 // jaṅghākāṇḍasamunnaddhamaṇikiṅkiṇibhāsuram / vādayantamivoccaṇḍaiḥ khuraniṣṭhurakuṭṭanaiḥ

BndP_3,16.

25 ॥ भूमण्डलमहावाद्यं विजयस्य समृद्धये । घोषमाणं प्रति मुहुः संदर्शितगतिक्रमम्

25 // bhūmaṇḍalamahāvādyaṃ vijayasya samṛddhaye / ghoṣamāṇaṃ prati muhuḥ saṃdarśitagatikramam

BndP_3,16.

26 ॥ आलोलचामरव्याजाद्वहन्तं पक्षती इव । भाण्डैर्मनोहरैर्युक्तं घर्घरीजालमण्डितम्

26 // ālolacāmaravyājādvahantaṃ pakṣatī iva / bhāṇḍairmanoharairyuktaṃ ghargharījālamaṇḍitam

BndP_3,16.

27 ॥ एषां घोषस्य कपटाद्धुङ्कुर्वतीमि वासुरान् । अश्वारूढा महादेवी समारूढा हयं ययौ

27 // eṣāṃ ghoṣasya kapaṭāddhuṅkurvatīmi vāsurān / aśvārūḍhā mahādevī samārūḍhā hayaṃ yayau

BndP_3,16.

28 ॥ चतुर्भिर्वाहुभिः पाशमङ्कुशं वेत्रमेव च । हयवल्गां च दधती बहुविक्रमशोभिनी

28 // caturbhirvāhubhiḥ pāśamaṅkuśaṃ vetrameva ca / hayavalgāṃ ca dadhatī bahuvikramaśobhinī

BndP_3,16.

29 ॥ तरुणादित्यसङ्काशा ज्वलत्काञ्चीतरङ्गिणी । सञ्चचाल हयारूढा नर्तयन्तीव वाजिनम्

29 // taruṇādityasaṅkāśā jvalatkāñcītaraṅgiṇī / sañcacāla hayārūḍhā nartayantīva vājinam

BndP_3,16.

30 ॥ अथ श्रीदण्डनाथाया निर्याणपटहध्वनिः । उद्दण्डसिन्धुनिस्वानश्चकार बधिरं जगत्

30 // atha śrīdaṇḍanāthāyā niryāṇapaṭahadhvaniḥ / uddaṇḍasindhunisvānaścakāra badhiraṃ jagat

BndP_3,16.

31 ॥ वज्रबाणैः कठोरैश्चभिन्दन्त्यः ककुभो दश । अन्युद्धतभुजाश्मानः शक्तयः काश्चिदुच्छ्रिताः

31 // vajrabāṇaiḥ kaṭhoraiścabhindantyaḥ kakubho daśa / anyuddhatabhujāśmānaḥ śaktayaḥ kāściducchritāḥ

BndP_3,16.

32 ॥ काश्चिच्छ्रीदण्डनाथायाः सेनानासीरसङ्गताः । खड्गं फलकमादाय पुप्लुवुश्चण्डसक्तयः

32 // kāścicchrīdaṇḍanāthāyāḥ senānāsīrasaṅgatāḥ / khaḍgaṃ phalakamādāya pupluvuścaṇḍasaktayaḥ

BndP_3,16.

33 ॥ अत्यन्तसैन्यसम्बाधं वेत्रसंताडनैः शतैः । निवारयन्त्यो वेत्रिण्यो व्युच्छलन्ति स्मशक्तयः

33 // atyantasainyasambādhaṃ vetrasaṃtāḍanaiḥ śataiḥ / nivārayantyo vetriṇyo vyucchalanti smaśaktayaḥ

BndP_3,16.

34 ॥ अथ तुङ्गध्वजश्रेणीर्महिषाङ्का मृगाङ्किकाम् । सिहाङ्काश्चैव बिभ्राणाः शक्तयो व्यचलन्पुरा

34 // atha tuṅgadhvajaśreṇīrmahiṣāṅkā mṛgāṅkikām / sihāṅkāścaiva bibhrāṇāḥ śaktayo vyacalanpurā

BndP_3,16.

35 ॥ ततः श्रीदण्डनाथायाः श्वेतच्छत्रं सहस्रशः । स्फुरत्कराः प्रचलिताः शक्तयः काश्चिदाददुः

35 // tataḥ śrīdaṇḍanāthāyāḥ śvetacchatraṃ sahasraśaḥ / sphuratkarāḥ pracalitāḥ śaktayaḥ kāścidādaduḥ

Edition, source and reuse
Edition
Brahmāṇḍa Purāṇa electronic text in GRETIL; printed edition is not identified in the header.
Electronic text
Members of the Sansknet Project · GRETIL, SUB Göttingen · 2020-07-31
Review status
Source imported; scholarly proofreading pending

The IAST Sanskrit is preserved from the source. Devanāgarī is generated from IAST and awaits proofreading. Source variants and edition notes are shown separately. Unusual numbering and repeated source lines are retained.

Inline GRETIL reference extraction, whitespace normalization and mechanical IAST-to-Devanāgarī conversion. Original XML preserved. No translation or commentary added.

This text and our script conversion are available under CC BY-NC-SA 4.0, including attribution, noncommercial use and share-alike requirements. This licence applies to the text, independently of the site design.

Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः