Living Bliss — Awakening Inner Bliss
Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः
Brahmāṇḍa Purāṇa

Parva 3 · Chapter 14

ब्रह्माण्डपुराणम्

BndP_3,14.

36 ॥ इति श्रीब्रह्माण्डमहापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपाख्याने ललितास्तवराजो नाम त्रयोदशो ऽध्यायः हयग्रीव उवाच एतस्मिन्नेव काले तु ब्रह्मा लोकपितामहः । आजगामाथ देवेशीं द्रष्टुकामो महर्षिभिः

36 // iti śrībrahmāṇḍamahāpurāṇe uttarabhāge hayagrīvāgastyasaṃvāde lalitopākhyāne lalitāstavarājo nāma trayodaśo 'dhyāyaḥ hayagrīva uvāca etasminneva kāle tu brahmā lokapitāmahaḥ / ājagāmātha deveśīṃ draṣṭukāmo maharṣibhiḥ

BndP_3,14.

1 ॥ आजगाम ततो विष्णुरारूढो विनतासुतम् । शिवो ऽपि वृषमारूढः समायातो ऽखिलेश्वरीम्

1 // ājagāma tato viṣṇurārūḍho vinatāsutam / śivo 'pi vṛṣamārūḍhaḥ samāyāto 'khileśvarīm

BndP_3,14.

2 ॥ देवर्षयो नारदाद्याः समाजग्मुर्महेश्वरीम् । आययुस्तां महादेवीं सर्वे चाप्सरसां गणाः

2 // devarṣayo nāradādyāḥ samājagmurmaheśvarīm / āyayustāṃ mahādevīṃ sarve cāpsarasāṃ gaṇāḥ

BndP_3,14.

3 ॥ विश्वावसुप्रभृतयो गन्धर्वाश्चैव यक्षकाः । ब्रह्मणाथ समादिष्टो विश्वकर्मा विशांपतिः

3 // viśvāvasuprabhṛtayo gandharvāścaiva yakṣakāḥ / brahmaṇātha samādiṣṭo viśvakarmā viśāṃpatiḥ

BndP_3,14.

4 ॥ चकार नगरं दिव्यं यथामरपुरं तथा । ततो भगवती दुर्गा सर्वमन्त्राधिदेवता

4 // cakāra nagaraṃ divyaṃ yathāmarapuraṃ tathā / tato bhagavatī durgā sarvamantrādhidevatā

BndP_3,14.

5 ॥ विद्याधिदेवता श्यामा समाजग्मतुरंबिकाम् । ब्राहयाद्या मातरश्चैव स्वस्वभूतगणावृताः

5 // vidyādhidevatā śyāmā samājagmaturaṃbikām / brāhayādyā mātaraścaiva svasvabhūtagaṇāvṛtāḥ

BndP_3,14.

6 ॥ सिद्धयो ह्यणिमाद्याश्च योगिन्यश्चैव कोटिशः । भैरवाः क्षेत्रपालाश्च महाशास्ता गणाग्रणीः

6 // siddhayo hyaṇimādyāśca yoginyaścaiva koṭiśaḥ / bhairavāḥ kṣetrapālāśca mahāśāstā gaṇāgraṇīḥ

BndP_3,14.

7 ॥ महागणेश्वरः स्कन्दो बटुको वीरभद्रकः । आगत्य ते महादेवीं तुष्टुवुः प्रणतास्तदा

7 // mahāgaṇeśvaraḥ skando baṭuko vīrabhadrakaḥ / āgatya te mahādevīṃ tuṣṭuvuḥ praṇatāstadā

BndP_3,14.

8 ॥ तत्राथ नगरीं रम्यां साट्टप्राकारतोरणाम् । गजाश्वरथशालाढ्यां राजवीथिविराजिताम्

8 // tatrātha nagarīṃ ramyāṃ sāṭṭaprākāratoraṇām / gajāśvarathaśālāḍhyāṃ rājavīthivirājitām

BndP_3,14.

9 ॥ सामन्तानाममात्यानां सैनिकानां द्विजन्म नाम् । वेतालदासदासीनां गृहाणि रुचिराणि च

9 // sāmantānāmamātyānāṃ sainikānāṃ dvijanma nām / vetāladāsadāsīnāṃ gṛhāṇi rucirāṇi ca

BndP_3,14.

10 ॥ मध्यं राजगृहं दिव्यं द्वारगोपुरभूषितम् । शालाभिर्बहुभिर्युक्तं सभा भिरुषशोभितम्

10 // madhyaṃ rājagṛhaṃ divyaṃ dvāragopurabhūṣitam / śālābhirbahubhiryuktaṃ sabhā bhiruṣaśobhitam

BndP_3,14.

11 ॥ सिंहासनसभां चैव नवरत्नमयीं शुभाम् । मध्ये सिंहासनं दिव्यं चिन्तामणिवीनिर्मितम्

11 // siṃhāsanasabhāṃ caiva navaratnamayīṃ śubhām / madhye siṃhāsanaṃ divyaṃ cintāmaṇivīnirmitam

BndP_3,14.

12 ॥ स्वयं प्रकाशमद्वन्द्वमुदयादित्यसंनिभम् । विलोक्य चिन्तयामास ब्रह्मा लोकपितामहः

12 // svayaṃ prakāśamadvandvamudayādityasaṃnibham / vilokya cintayāmāsa brahmā lokapitāmahaḥ

BndP_3,14.

13 ॥ यस्त्वेतत्समधिष्ठाय वर्तते बालिशो ऽपिवा । पुरस्यास्य प्रभावेण सर्वलोकाधिको भवेत्

13 // yastvetatsamadhiṣṭhāya vartate bāliśo 'pivā / purasyāsya prabhāveṇa sarvalokādhiko bhavet

BndP_3,14.

14 ॥ न केवला स्त्री राज्यार्हा पुरुषो ऽपि तया विना । मङ्गलाचार्यसंयुक्तं महापुरुषलक्षणम् । अनुकूलाङ्गनायुक्तमभिषिञ्चेदिति श्रुतिः

14 // na kevalā strī rājyārhā puruṣo 'pi tayā vinā / maṅgalācāryasaṃyuktaṃ mahāpuruṣalakṣaṇam / anukūlāṅganāyuktamabhiṣiñcediti śrutiḥ

BndP_3,14.

15 ॥ विभातीयं वरारोहा भूर्ता शृङ्गारदेवता । वरो ऽस्यास्त्रिषु लोकेषु न चान्यः शङ्करादृते

15 // vibhātīyaṃ varārohā bhūrtā śṛṅgāradevatā / varo 'syāstriṣu lokeṣu na cānyaḥ śaṅkarādṛte

BndP_3,14.

16 ॥ जडिलो मुण्डधारी च विरूपाक्षः कपालभृत् । कल्माषी भस्मदिग्धाङ्गः श्मशानास्थिविभूषणः

16 // jaḍilo muṇḍadhārī ca virūpākṣaḥ kapālabhṛt / kalmāṣī bhasmadigdhāṅgaḥ śmaśānāsthivibhūṣaṇaḥ

BndP_3,14.

17 ॥ अमङ्गलास्पदं चैनं वरयेत्सा सुमङ्गला । इति चिन्तयमानस्य ब्रह्मणो ऽग्रे महेश्वरः

17 // amaṅgalāspadaṃ cainaṃ varayetsā sumaṅgalā / iti cintayamānasya brahmaṇo 'gre maheśvaraḥ

BndP_3,14.

18 ॥ कोटिकन्दर्पलावण्ययुक्तो दिव्य शरीरवान् । दिव्यांबरधरः स्रग्वी दिव्यगन्धानुलेपनः

18 // koṭikandarpalāvaṇyayukto divya śarīravān / divyāṃbaradharaḥ sragvī divyagandhānulepanaḥ

BndP_3,14.

19 ॥ किरीटहारकेयूरकुण्डलाद्यैरलङ्कृतः । प्रादुर्बभूव पुरतो जगन्मोहन रुपधृक्

19 // kirīṭahārakeyūrakuṇḍalādyairalaṅkṛtaḥ / prādurbabhūva purato jaganmohana rupadhṛk

BndP_3,14.

20 ॥ तं कुमारमथालिङ्ग्य ब्रह्मा लोकपितामहः । चक्रे कामेश्वरं नाम्ना कमनीयवपुर्धरम्

20 // taṃ kumāramathāliṅgya brahmā lokapitāmahaḥ / cakre kāmeśvaraṃ nāmnā kamanīyavapurdharam

BndP_3,14.

21 ॥ तस्यास्तु परमाशक्तेरनुरूपो वरस्त्वयम् । इति निश्चित्य तेनैव सहितास्तामथाययुः

21 // tasyāstu paramāśakteranurūpo varastvayam / iti niścitya tenaiva sahitāstāmathāyayuḥ

BndP_3,14.

22 ॥ अस्तुवंस्ते परां शक्तिं ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः । तां दृष्ट्वा मृगशावाक्षीं कुमारो नीललोहितः । अभवन्मन्मथाविष्टो विस्मृत्य सकलाः क्रियाः

22 // astuvaṃste parāṃ śaktiṃ brahmaviṣṇumaheśvarāḥ / tāṃ dṛṣṭvā mṛgaśāvākṣīṃ kumāro nīlalohitaḥ / abhavanmanmathāviṣṭo vismṛtya sakalāḥ kriyāḥ

BndP_3,14.

23 ॥ सापि तं वीक्ष्य तन्वङ्गो मूर्तिंमन्तमिव स्मरम् । मदनाविष्टसर्वाङ्गी स्वात्मरूपममन्यत । अन्योन्यालोकनासक्तौ तावृभौ मदनातुरौ

23 // sāpi taṃ vīkṣya tanvaṅgo mūrtiṃmantamiva smaram / madanāviṣṭasarvāṅgī svātmarūpamamanyata / anyonyālokanāsaktau tāvṛbhau madanāturau

BndP_3,14.

24 ॥ सर्वभावविशेषज्ञौ धृतिमन्तौ मनस्विनौ । परैरज्ञातचारित्रौ मुहूर्तास्वस्थचेतनौ

24 // sarvabhāvaviśeṣajñau dhṛtimantau manasvinau / parairajñātacāritrau muhūrtāsvasthacetanau

BndP_3,14.

25 ॥ अथोवाच महादेवीं ब्रह्मा लोकैकनायिकाम् । इमे देवाश्च ऋषयो गन्धर्वाप्सरसां गणाः । त्वामीशां द्रष्टुमिच्छन्ति सप्रियां परमाहवे

25 // athovāca mahādevīṃ brahmā lokaikanāyikām / ime devāśca ṛṣayo gandharvāpsarasāṃ gaṇāḥ / tvāmīśāṃ draṣṭumicchanti sapriyāṃ paramāhave

BndP_3,14.

26 ॥ को वानुरूपस्ते देवि प्रियो धन्यतमः पुमान् । लोकसंरक्षणार्थाय भजस्व पुरुषं परम्

26 // ko vānurūpaste devi priyo dhanyatamaḥ pumān / lokasaṃrakṣaṇārthāya bhajasva puruṣaṃ param

BndP_3,14.

27 ॥ राज्ञी भव पुरस्यास्य स्थिता भव वरासने । अभिषिक्तां महाभागैर्देवार्षे भिरकल्मषैः

27 // rājñī bhava purasyāsya sthitā bhava varāsane / abhiṣiktāṃ mahābhāgairdevārṣe bhirakalmaṣaiḥ

BndP_3,14.

28 ॥ साम्राज्यचिह्नसंयुक्तां सर्वाभरणसंयुताम् । सप्रियामासनगतां द्रष्टुमिच्छामहे वयम्

28 // sāmrājyacihnasaṃyuktāṃ sarvābharaṇasaṃyutām / sapriyāmāsanagatāṃ draṣṭumicchāmahe vayam

Edition, source and reuse
Edition
Brahmāṇḍa Purāṇa electronic text in GRETIL; printed edition is not identified in the header.
Electronic text
Members of the Sansknet Project · GRETIL, SUB Göttingen · 2020-07-31
Review status
Source imported; scholarly proofreading pending

The IAST Sanskrit is preserved from the source. Devanāgarī is generated from IAST and awaits proofreading. Source variants and edition notes are shown separately. Unusual numbering and repeated source lines are retained.

Inline GRETIL reference extraction, whitespace normalization and mechanical IAST-to-Devanāgarī conversion. Original XML preserved. No translation or commentary added.

This text and our script conversion are available under CC BY-NC-SA 4.0, including attribution, noncommercial use and share-alike requirements. This licence applies to the text, independently of the site design.

Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः