75 ॥ इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते पूर्वभागे द्वितीये ऽनुषङ्गपादे प्रियव्रतवंशानुकीर्त्तनं नाम चतुदशो ऽध्यायः सूत उवाच एवं प्रजासन्निवेशं श्रुत्वा वै शांशपायनिः । पप्रच्छ नियतं सूतं पृथिव्युद धिविस्तरम्
75 // iti śrībrahmāṇḍe mahāpurāṇe vāyuprokte pūrvabhāge dvitīye 'nuṣaṅgapāde priyavratavaṃśānukīrttanaṃ nāma catudaśo 'dhyāyaḥ sūta uvāca evaṃ prajāsanniveśaṃ śrutvā vai śāṃśapāyaniḥ / papraccha niyataṃ sūtaṃ pṛthivyuda dhivistaram
1 ॥ कति द्वीपा समुद्रा वा पवता वा कति स्मृताः । कियन्ति चैव वर्षाणि तेषु नद्यश्च काः स्मृताः
1 // kati dvīpā samudrā vā pavatā vā kati smṛtāḥ / kiyanti caiva varṣāṇi teṣu nadyaśca kāḥ smṛtāḥ
2 ॥ महा भूतप्रमाणं च लोकालोकं तथैव च । पर्यायं परिमाणं च गतिं चन्द्रार्कयोस्तथा । एतत्प्रबूहि नः सर्वं विस्तरेण यथार्थतः
2 // mahā bhūtapramāṇaṃ ca lokālokaṃ tathaiva ca / paryāyaṃ parimāṇaṃ ca gatiṃ candrārkayostathā / etatprabūhi naḥ sarvaṃ vistareṇa yathārthataḥ
3 ॥ सूत उवाच हन्त वो ऽहं प्रवक्ष्यामि पृथिव्यायामविस्तरम्
3 // sūta uvāca hanta vo 'haṃ pravakṣyāmi pṛthivyāyāmavistaram
4 ॥ संख्यां चैव समुद्राणां द्वीपानां चैव विस्तरम् । द्वीपभेदसहस्राणि सप्तस्वन्तर्गतानि च
4 // saṃkhyāṃ caiva samudrāṇāṃ dvīpānāṃ caiva vistaram / dvīpabhedasahasrāṇi saptasvantargatāni ca
5 ॥ न शक्यन्ते क्रमेणेह वक्तुं यैः सततं जगत् । सप्त द्वीपान्प्रवक्ष्यामि चन्द्रादित्यग्रहैः सह
5 // na śakyante krameṇeha vaktuṃ yaiḥ satataṃ jagat / sapta dvīpānpravakṣyāmi candrādityagrahaiḥ saha
6 ॥ तेषां मनुष्या स्तर्क्केण प्रमाणानि प्रचक्षते । अचिन्त्याः खलु ये भावा न तांस्तर्केण साधयेत्
6 // teṣāṃ manuṣyā starkkeṇa pramāṇāni pracakṣate / acintyāḥ khalu ye bhāvā na tāṃstarkeṇa sādhayet
7 ॥ प्रकृतिभ्यः परं यच्च तदचिन्त्यं प्रचक्षते । नववर्षं प्रवक्ष्यामि जंबूद्वीपं यथातथम्
7 // prakṛtibhyaḥ paraṃ yacca tadacintyaṃ pracakṣate / navavarṣaṃ pravakṣyāmi jaṃbūdvīpaṃ yathātatham
8 ॥ विस्तरान्मण्डलाच्चैव योजनैस्तन्निबोधत । शतमेकं सहस्राणां योजनाग्रात्समन्ततः
8 // vistarānmaṇḍalāccaiva yojanaistannibodhata / śatamekaṃ sahasrāṇāṃ yojanāgrātsamantataḥ
9 ॥ नानाजनपदाकीर्णः पुरैश्च विविधैश्शुभैः । सिद्धचारणसंकीणः पर्वतैरुपशोभितः
9 // nānājanapadākīrṇaḥ puraiśca vividhaiśśubhaiḥ / siddhacāraṇasaṃkīṇaḥ parvatairupaśobhitaḥ
10 ॥ सर्वधातुनिबद्धैश्च शिलाजाल समुद्भवैः । पर्वतप्रभवाभिश्च नदीभिः सर्वतस्ततः
10 // sarvadhātunibaddhaiśca śilājāla samudbhavaiḥ / parvataprabhavābhiśca nadībhiḥ sarvatastataḥ
11 ॥ जंबूद्वीपः पृथुः श्रीमान् सर्वतः पृथुमण्डलः । नवभिश्चावृतः सर्वो भुवनैर्भूतभावनैः
11 // jaṃbūdvīpaḥ pṛthuḥ śrīmān sarvataḥ pṛthumaṇḍalaḥ / navabhiścāvṛtaḥ sarvo bhuvanairbhūtabhāvanaiḥ
12 ॥ लवणेन समुद्रेण सर्वतः परिवारितः । जंबूद्वीपस्य विस्तारात् समेन तु समन्ततः
12 // lavaṇena samudreṇa sarvataḥ parivāritaḥ / jaṃbūdvīpasya vistārāt samena tu samantataḥ
13 ॥ प्रागायताः सूपर्वाणः षडिमे वर्षपर्वताः । अवगाढा ह्युभयतः मसुद्रौ पूर्वपश्चिमौ
13 // prāgāyatāḥ sūparvāṇaḥ ṣaḍime varṣaparvatāḥ / avagāḍhā hyubhayataḥ masudrau pūrvapaścimau
14 ॥ हिमप्रायश्च हिमवान् हेमकूटश्च हेमवान् । सर्वर्त्तुषु सुखश्चापि निषधः पर्वतो महान्
14 // himaprāyaśca himavān hemakūṭaśca hemavān / sarvarttuṣu sukhaścāpi niṣadhaḥ parvato mahān
15 ॥ चतुर्वर्णश्च सौवर्णो मेरुश्चारुतमः स्मृतः । द्वात्रिंशच्च सहस्राणि विस्तीर्णः स च मूर्द्धनि
15 // caturvarṇaśca sauvarṇo meruścārutamaḥ smṛtaḥ / dvātriṃśacca sahasrāṇi vistīrṇaḥ sa ca mūrddhani
16 ॥ वृत्ताकृतिप्रमाणश्च चतुरस्रः समुच्छ्रितः । नानावर्णास्तु पार्श्वेषु प्रजापतिगुणान्वितः
16 // vṛttākṛtipramāṇaśca caturasraḥ samucchritaḥ / nānāvarṇāstu pārśveṣu prajāpatiguṇānvitaḥ
17 ॥ नाभिबन्धनसंभूतो ब्रह्मणो ऽव्यक्तजन्मनः । पूर्वतर्ः श्वेतवर्णश्च ब्राह्मणस्तस्य तेन तत्
17 // nābhibandhanasaṃbhūto brahmaṇo 'vyaktajanmanaḥ / pūrvatarḥ śvetavarṇaśca brāhmaṇastasya tena tat
18 ॥ पार्श्वमुत्तरतस्तस्य रक्तवर्मः स्वभावतः । तेनास्य क्षत्त्रभावस्तु मेरोर्नानार्थकारणात्
18 // pārśvamuttaratastasya raktavarmaḥ svabhāvataḥ / tenāsya kṣattrabhāvastu merornānārthakāraṇāt
19 ॥ पीतश्च दक्षिणेनासौ तेन वैश्यत्वमिष्यते । भृङ्गपत्रनिभश्चापि पश्चिमेन समाचितः
19 // pītaśca dakṣiṇenāsau tena vaiśyatvamiṣyate / bhṛṅgapatranibhaścāpi paścimena samācitaḥ
20 ॥ तेनास्य शूद्रभावः स्यादिति वर्णाः प्रकीर्त्तिताः । वृत्तः स्वभावतः प्रोक्तो वर्णतः परिमाणतः
20 // tenāsya śūdrabhāvaḥ syāditi varṇāḥ prakīrttitāḥ / vṛttaḥ svabhāvataḥ prokto varṇataḥ parimāṇataḥ
21 ॥ नीलश्च वैदुर्यमयः श्वेतः घुक्लो हिरण्मयः । मयुरबर्हवर्णस्तु शातकैंभश्च शृङ्गवान्
21 // nīlaśca vaiduryamayaḥ śvetaḥ ghuklo hiraṇmayaḥ / mayurabarhavarṇastu śātakaiṃbhaśca śṛṅgavān
22 ॥ एते पर्वतराजानः सिद्धचारणसेविताः । तेषामन्तरविष्कंभो नवसाहस्र उच्यते
22 // ete parvatarājānaḥ siddhacāraṇasevitāḥ / teṣāmantaraviṣkaṃbho navasāhasra ucyate
23 ॥ मध्ये त्विलावृतं नाम महामेरोः समन्तमः । नवैवं तु सहस्राणि विस्तीर्णं सर्वतस्तु तत्
23 // madhye tvilāvṛtaṃ nāma mahāmeroḥ samantamaḥ / navaivaṃ tu sahasrāṇi vistīrṇaṃ sarvatastu tat
24 ॥ मध्ये तस्य महामेरुर्विधूम इव पावकः । वेद्यर्द्धं दक्षिणं मेरोरुत्तरार्द्धं तथोत्तरम्
24 // madhye tasya mahāmerurvidhūma iva pāvakaḥ / vedyarddhaṃ dakṣiṇaṃ meroruttarārddhaṃ tathottaram
25 ॥ वर्षाणि यानि षट् चैव तेषां ये वर्षपर्वताः । द्वे द्वे सहस्रे विस्तीर्णा योजनानां समुच्छ्रयात्
25 // varṣāṇi yāni ṣaṭ caiva teṣāṃ ye varṣaparvatāḥ / dve dve sahasre vistīrṇā yojanānāṃ samucchrayāt
26 ॥ जंबूद्वीपस्य विस्तारात्तेषामायाम उच्यते । योजनानां सहस्राणि शतं द्वावायतौ गिरी
26 // jaṃbūdvīpasya vistārātteṣāmāyāma ucyate / yojanānāṃ sahasrāṇi śataṃ dvāvāyatau girī
27 ॥ नीलश्च निषधश्चैव ताभ्यां हीनास्तु ये परे । श्वेतश्च हेमकूटश्च हिमवाञ्छृङ्गवांस्तथा
27 // nīlaśca niṣadhaścaiva tābhyāṃ hīnāstu ye pare / śvetaśca hemakūṭaśca himavāñchṛṅgavāṃstathā
28 ॥ नवती द्वे अशीती द्वे सहस्राण्यायतास्तु तेः । तेषां मध्ये जनपदास्तानि वर्णाणि सप्त वै
28 // navatī dve aśītī dve sahasrāṇyāyatāstu teḥ / teṣāṃ madhye janapadāstāni varṇāṇi sapta vai
29 ॥ प्रपातविषमैस्तैस्तु पर्वतैरावृतानि तु । संततानि नदीभेदैरगम्यानि परस्परम्
29 // prapātaviṣamaistaistu parvatairāvṛtāni tu / saṃtatāni nadībhedairagamyāni parasparam
30 ॥ वसंति तेषु सत्त्वानि नानाजातीनि सर्वशः । इदं हैमवतं वर्षं भारतं नाम विश्रुतम्
30 // vasaṃti teṣu sattvāni nānājātīni sarvaśaḥ / idaṃ haimavataṃ varṣaṃ bhārataṃ nāma viśrutam
31 ॥ हेमकूटं परं ह्यस्मा न्नान्ना किंषुरुपं स्मृतम् । नैषधं हेमकूटात्तु हरिवर्षं तदुच्यते
31 // hemakūṭaṃ paraṃ hyasmā nnānnā kiṃṣurupaṃ smṛtam / naiṣadhaṃ hemakūṭāttu harivarṣaṃ taducyate
32 ॥ हरिवर्षात्परं चापि मेरोश्व तदिलावृतम् । इलावृतात्पिरं नीलं सम्यकं नाम विश्रुतम्
32 // harivarṣātparaṃ cāpi merośva tadilāvṛtam / ilāvṛtātpiraṃ nīlaṃ samyakaṃ nāma viśrutam
33 ॥ रम्यकात्परतर्ः श्वेतं विश्रुतं तद्धिरण्मयम् । हिरण्मयात्परं चैव शृङ्गवत्तः कुरु स्मृतम्
33 // ramyakātparatarḥ śvetaṃ viśrutaṃ taddhiraṇmayam / hiraṇmayātparaṃ caiva śṛṅgavattaḥ kuru smṛtam
34 ॥ धनुःसंस्थे तु विज्ञेये द्वे वर्षे दक्षिणोत्तरे । दीर्घाणि तत्र चत्वारि मध्यमं तदिलावृतम्
34 // dhanuḥsaṃsthe tu vijñeye dve varṣe dakṣiṇottare / dīrghāṇi tatra catvāri madhyamaṃ tadilāvṛtam
35 ॥ अर्वाक् च निषधस्याथ वेद्यर्द्धं दक्षिणं स्मृतम् । परं नीलवतो यच्च वेद्यर्द्धं तु तदुत्तरम्
35 // arvāk ca niṣadhasyātha vedyarddhaṃ dakṣiṇaṃ smṛtam / paraṃ nīlavato yacca vedyarddhaṃ tu taduttaram
36 ॥ वेद्यर्द्धे दक्षिणे त्रीणि त्रीणि वर्षाणि चोत्तरे । तयोर्मध्ये तु विज्ञेयो मेरुर्मध्य इलावृतम्
36 // vedyarddhe dakṣiṇe trīṇi trīṇi varṣāṇi cottare / tayormadhye tu vijñeyo merurmadhya ilāvṛtam
37 ॥ दक्षिणेन तु नीलस्य निषधस्योत्तरेम तु । उदगायेतो महाशैलो माल्यवान्नाम नामतः
37 // dakṣiṇena tu nīlasya niṣadhasyottarema tu / udagāyeto mahāśailo mālyavānnāma nāmataḥ
38 ॥ योजनानां सहस्रं तु आनील निषधायतः । आयामतश्चतुस्त्रिंशत्सहस्राणि प्रकीर्तितः
38 // yojanānāṃ sahasraṃ tu ānīla niṣadhāyataḥ / āyāmataścatustriṃśatsahasrāṇi prakīrtitaḥ
39 ॥ तस्य प्रतीच्यां विज्ञेयः पर्वतो गन्धमादनः । आयामतो ऽथ विस्तारान्माल्यवा नितिविश्रुतः
39 // tasya pratīcyāṃ vijñeyaḥ parvato gandhamādanaḥ / āyāmato 'tha vistārānmālyavā nitiviśrutaḥ
40 ॥ परिमण्डलयोर्मेरुर्मध्ये कनकपर्वतः । चतुर्वणः स सौवर्णः चतुरस्रः समुच्छ्रितः
40 // parimaṇḍalayormerurmadhye kanakaparvataḥ / caturvaṇaḥ sa sauvarṇaḥ caturasraḥ samucchritaḥ
41 ॥ सुमेरुः शुशुभेशुभ्रो राजव त्समधिष्ठितः । तरुणादित्यवर्णाभो विधूम इव पावकः
41 // sumeruḥ śuśubheśubhro rājava tsamadhiṣṭhitaḥ / taruṇādityavarṇābho vidhūma iva pāvakaḥ
42 ॥ योजनानां सहस्राणि चतुरशीतरुच्छ्रितः । प्रविष्टः षोडशाधस्ताद्विस्तृतः षोडशैव तु
42 // yojanānāṃ sahasrāṇi caturaśītarucchritaḥ / praviṣṭaḥ ṣoḍaśādhastādvistṛtaḥ ṣoḍaśaiva tu
43 ॥ शरावसंस्थितत्वात्तु द्वात्रिंशन्मूर्ध्निविस्तृतः । विस्तारात्रिगुणस्तस्य परिणाहः समन्ततः
43 // śarāvasaṃsthitatvāttu dvātriṃśanmūrdhnivistṛtaḥ / vistārātriguṇastasya pariṇāhaḥ samantataḥ
44 ॥ मण्डलेन प्रमाणेन त्र्यस्रे मानं तदिष्यते । चत्वारिंशत्सहस्राणि योजनानां समन्ततः
44 // maṇḍalena pramāṇena tryasre mānaṃ tadiṣyate / catvāriṃśatsahasrāṇi yojanānāṃ samantataḥ
45 ॥ अष्टाभिरधिकानि स्युस्त्र्यस्रे मानं प्रकीर्त्तितम् । चतुरस्रेण मानेन परिणाहः समन्ततः
45 // aṣṭābhiradhikāni syustryasre mānaṃ prakīrttitam / caturasreṇa mānena pariṇāhaḥ samantataḥ
46 ॥ चतुः षष्टिसहस्राणि योजनानां विधीयते । स पर्वतो महादिव्यो दिव्यौषधिसमन्वितः
46 // catuḥ ṣaṣṭisahasrāṇi yojanānāṃ vidhīyate / sa parvato mahādivyo divyauṣadhisamanvitaḥ
47 ॥ भुवनैरावृतः सर्वो जातरूपमयैः शुभैः । तत्र देवगणाः सर्वे गन्धर्वोरगराक्षसाः
47 // bhuvanairāvṛtaḥ sarvo jātarūpamayaiḥ śubhaiḥ / tatra devagaṇāḥ sarve gandharvoragarākṣasāḥ
48 ॥ शैलराजे प्रदृश्यन्ते शुभाश्चाप्सरसां गणाः । स तु मेरुः परिवृतो भुवनैर्भूतभावनैः
48 // śailarāje pradṛśyante śubhāścāpsarasāṃ gaṇāḥ / sa tu meruḥ parivṛto bhuvanairbhūtabhāvanaiḥ
49 ॥ चत्वारो यस्य देशा वै चतुःपार्श्वेष्वधिष्ठिताः । भद्राश्वा भरताश्वैव केतुमालाश्च पश्चिमाः
49 // catvāro yasya deśā vai catuḥpārśveṣvadhiṣṭhitāḥ / bhadrāśvā bharatāśvaiva ketumālāśca paścimāḥ
50 ॥ उत्तराः कुरवश्चैव कृतपुण्यप्रतिश्रयाः । गन्धमादनपर्श्वे तु परैषापरगण्डिका
50 // uttarāḥ kuravaścaiva kṛtapuṇyapratiśrayāḥ / gandhamādanaparśve tu paraiṣāparagaṇḍikā
51 ॥ सर्वर्त्तुरमणीया च नित्यं प्रमुदिता शिवा । द्वात्रिंशत्तु सहस्राणि योजनैः पूर्वपश्चिमात्
51 // sarvartturamaṇīyā ca nityaṃ pramuditā śivā / dvātriṃśattu sahasrāṇi yojanaiḥ pūrvapaścimāt
52 ॥ आयामतश्चतुस्त्रिंशत्सहस्राणि प्रमाणतः । तत्र ते शुभकर्माणः केतुमालाः प्रतिष्ठिताः
52 // āyāmataścatustriṃśatsahasrāṇi pramāṇataḥ / tatra te śubhakarmāṇaḥ ketumālāḥ pratiṣṭhitāḥ
53 ॥ तत्र काला नराः सर्वे महासत्त्वा महाबलाः । स्त्रियश्चोत्पल पत्राभाः सर्वास्ताः प्रियदर्शनाः
53 // tatra kālā narāḥ sarve mahāsattvā mahābalāḥ / striyaścotpala patrābhāḥ sarvāstāḥ priyadarśanāḥ
54 ॥ तत्र दिव्यो महावृक्षः पनसः पड्रसाश्रयः । ईश्वरो ब्रह्मणः पुत्रः कामचारी मनोजवः
54 // tatra divyo mahāvṛkṣaḥ panasaḥ paḍrasāśrayaḥ / īśvaro brahmaṇaḥ putraḥ kāmacārī manojavaḥ
55 ॥ तस्य पीत्वा फलरसं जीवन्ति च समायुतम् । पार्श्वे माल्यवतश्चापि पूर्वे ऽपूर्वा तु गण्डिका
55 // tasya pītvā phalarasaṃ jīvanti ca samāyutam / pārśve mālyavataścāpi pūrve 'pūrvā tu gaṇḍikā
56 ॥ आयामादथ विस्ताराद्यथैषापरगण्डिका । भद्राश्वास्तत्र विज्ञेया नित्यं मुदितमानसाः
56 // āyāmādatha vistārādyathaiṣāparagaṇḍikā / bhadrāśvāstatra vijñeyā nityaṃ muditamānasāḥ
57 ॥ भद्रशालवनं चात्र कालाम्रस्तु महाद्रुमः । तत्र ते पुरुषाः स्वेता महोत्साहा बलान्विताः
57 // bhadraśālavanaṃ cātra kālāmrastu mahādrumaḥ / tatra te puruṣāḥ svetā mahotsāhā balānvitāḥ
58 ॥ स्त्रियः कुमुदवर्णाभाः सुन्दर्यः प्रियदर्शनाः । चन्द्रप्रभाश्चन्द्रवर्णाः पूर्णचन्द्र निभाननाः
58 // striyaḥ kumudavarṇābhāḥ sundaryaḥ priyadarśanāḥ / candraprabhāścandravarṇāḥ pūrṇacandra nibhānanāḥ
59 ॥ चन्द्रशीतलगात्र्यस्ताः स्त्रिय उत्पलगन्धिकाः । दशवर्षसहस्राणि तेषामायुरनामयम्
59 // candraśītalagātryastāḥ striya utpalagandhikāḥ / daśavarṣasahasrāṇi teṣāmāyuranāmayam
60 ॥ कालाम्रस्य रसं पीत्वा सर्वे च स्थिरयौवनाः । दक्षिणेन तु श्वेतस्य नीलस्यैवोत्तरेण च
60 // kālāmrasya rasaṃ pītvā sarve ca sthirayauvanāḥ / dakṣiṇena tu śvetasya nīlasyaivottareṇa ca
61 ॥ वर्षं रमणकं नाम जायन्ते तत्र मानवाः । रतिप्रधाना विमला जरादौर्गन्ध्यवर्जिताः
61 // varṣaṃ ramaṇakaṃ nāma jāyante tatra mānavāḥ / ratipradhānā vimalā jarādaurgandhyavarjitāḥ
62 ॥ शुक्लाभिजनसंपन्नाः सर्वे च प्रियदर्शनाः । तत्रापि सुमहान्वृक्षो न्यग्रोधो रोहितो महान्
62 // śuklābhijanasaṃpannāḥ sarve ca priyadarśanāḥ / tatrāpi sumahānvṛkṣo nyagrodho rohito mahān
63 ॥ तस्यापि ते फलरसं पिबन्तो वर्त्तयन्ति वै । दशवर्षसहस्राणि शतानि दश पञ्च च
63 // tasyāpi te phalarasaṃ pibanto varttayanti vai / daśavarṣasahasrāṇi śatāni daśa pañca ca
64 ॥ जीवन्ति ते महाभागाः सदा त्दृष्टा नरोत्तमाः । दक्षिणे वै शृङ्गवतः श्वेतस्याप्युत्तरेण च
64 // jīvanti te mahābhāgāḥ sadā tdṛṣṭā narottamāḥ / dakṣiṇe vai śṛṅgavataḥ śvetasyāpyuttareṇa ca
65 ॥ वर्षं हैरण्वतं नाम यत्र हैरण्वती नदी । महाबलाः सुतेजस्का जायन्ते तत्र मानवाः
65 // varṣaṃ hairaṇvataṃ nāma yatra hairaṇvatī nadī / mahābalāḥ sutejaskā jāyante tatra mānavāḥ
66 ॥ यक्षा वीरा महासत्त्वा धनिनः प्रियदर्शनाः । एकादशसहस्राणि वर्षाणां ते महौजसः
66 // yakṣā vīrā mahāsattvā dhaninaḥ priyadarśanāḥ / ekādaśasahasrāṇi varṣāṇāṃ te mahaujasaḥ
67 ॥ आयुः प्रमाणं जीवन्ति शतानि दश पञ्च च । यस्मिन्वर्षे महावृक्षो लकुचः षड्रसाश्रयः
67 // āyuḥ pramāṇaṃ jīvanti śatāni daśa pañca ca / yasminvarṣe mahāvṛkṣo lakucaḥ ṣaḍrasāśrayaḥ
68 ॥ तस्य पीत्वा फलरसं ते जीवन्ति निरामयाः । त्रीणि शृङ्गवतः शृङ्गाण्युच्छ्रितानि महान्ति च
68 // tasya pītvā phalarasaṃ te jīvanti nirāmayāḥ / trīṇi śṛṅgavataḥ śṛṅgāṇyucchritāni mahānti ca
69 ॥ एकं मणिमयं तेषामेकं चैव हिरण्मयम् । सर्वरत्नमयं चैकं भवनैरुपशोभितम्
69 // ekaṃ maṇimayaṃ teṣāmekaṃ caiva hiraṇmayam / sarvaratnamayaṃ caikaṃ bhavanairupaśobhitam
70 ॥ उत्तरे वै शृङ्गावतः समुद्रस्य च दक्षिणे । कुरवस्तत्र तद्वर्षं पुण्यं सिद्धनिषेवितम्
70 // uttare vai śṛṅgāvataḥ samudrasya ca dakṣiṇe / kuravastatra tadvarṣaṃ puṇyaṃ siddhaniṣevitam
71 ॥ तत्र वृक्षा मधु फला नित्यपुष्पफलोपगाः । वस्त्राणि च प्रसूयन्ते फलेष्वाभरणानि च
71 // tatra vṛkṣā madhu phalā nityapuṣpaphalopagāḥ / vastrāṇi ca prasūyante phaleṣvābharaṇāni ca
72 ॥ सर्वकामप्रदास्तत्र केचिद्वक्षा मनोरमाः । गन्धवर्णरसो पेतं प्रक्षरन्ति मधूत्तमम्
72 // sarvakāmapradāstatra kecidvakṣā manoramāḥ / gandhavarṇaraso petaṃ prakṣaranti madhūttamam
73 ॥ अपरे क्षीरिणो नाम वृक्षास्तत्र मनोरमाः । ये क्षरन्ति सदा क्षीरं षड्रसं ह्यमृतोपमम्
73 // apare kṣīriṇo nāma vṛkṣāstatra manoramāḥ / ye kṣaranti sadā kṣīraṃ ṣaḍrasaṃ hyamṛtopamam
74 ॥ सर्वा मणिमयी भूमिः सूक्ष्मकाञ्चनवालुका । सर्वर्तुसुखसंपन्ना न्निष्पङ्का नीरजा शुभा
74 // sarvā maṇimayī bhūmiḥ sūkṣmakāñcanavālukā / sarvartusukhasaṃpannā nniṣpaṅkā nīrajā śubhā
75 ॥ देवलोकच्युतास्तत्र जायन्ते मानवाः शुभाः । शुक्लाभिजनसंपन्नाः सर्वे च स्थिरयौवनाः
75 // devalokacyutāstatra jāyante mānavāḥ śubhāḥ / śuklābhijanasaṃpannāḥ sarve ca sthirayauvanāḥ
76 ॥ मिथुनानि प्रसूयन्ते स्त्रियश्चाप्सरसः समाः । तेषां ते क्षीरिणां क्षीरं पिबन्ति ह्यमृतो पमम्
76 // mithunāni prasūyante striyaścāpsarasaḥ samāḥ / teṣāṃ te kṣīriṇāṃ kṣīraṃ pibanti hyamṛto pamam
77 ॥ मिथुनं जायते सद्यः समं चैव विवर्द्धते । समं शीलं च रूपं च प्रियता चैव तत्समा
77 // mithunaṃ jāyate sadyaḥ samaṃ caiva vivarddhate / samaṃ śīlaṃ ca rūpaṃ ca priyatā caiva tatsamā
78 ॥ अन्योन्यमनुरक्ताश्च चक्रवाकसधर्मिणः । अनामया ह्यशोकाश्च नित्यं सुखनिषेविणः
78 // anyonyamanuraktāśca cakravākasadharmiṇaḥ / anāmayā hyaśokāśca nityaṃ sukhaniṣeviṇaḥ
79 ॥ त्रयोदशसहस्राणि शतानि दश पञ्च च । जीवन्ति ते महावीर्या न चान्यस्त्रीनिषेविणः
79 // trayodaśasahasrāṇi śatāni daśa pañca ca / jīvanti te mahāvīryā na cānyastrīniṣeviṇaḥ