151 ॥ इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते पूर्वभागे द्वितीये ऽनुषङ्गपादे कालसद्भाववर्णनं नाम त्रयोदशोंऽध्याय सुत उवाच अथान्तरेषु सर्वेषु अतीतानागतेष्विह । तुल्याभिमानिनः सर्वे जायन्ते नामरूपतः
151 // iti śrībrahmāṇḍe mahāpurāṇe vāyuprokte pūrvabhāge dvitīye 'nuṣaṅgapāde kālasadbhāvavarṇanaṃ nāma trayodaśoṃ'dhyāya suta uvāca athāntareṣu sarveṣu atītānāgateṣviha / tulyābhimāninaḥ sarve jāyante nāmarūpataḥ
1 ॥ देवाश्चाष्टविधा ये च तस्मिन्मम्वन्तरे ऽधिपाः । ऋषयो मनवश्चैव सर्वे तुल्यप्रयोजनाः
1 // devāścāṣṭavidhā ye ca tasminmamvantare 'dhipāḥ / ṛṣayo manavaścaiva sarve tulyaprayojanāḥ
2 ॥ महर्षिसर्गः संक्रान्तो वंशं स्वायंभुवस्य तु । विस्तरेणानुपूर्व्या च कीर्त्य मानं निबोधत
2 // maharṣisargaḥ saṃkrānto vaṃśaṃ svāyaṃbhuvasya tu / vistareṇānupūrvyā ca kīrtya mānaṃ nibodhata
3 ॥ मनोः स्वायंभूवस्यासन् दश पौत्रास्तु तत्समाः । यैरियं पृथिवी सर्वा सप्तद्वीपा सपत्तना
3 // manoḥ svāyaṃbhūvasyāsan daśa pautrāstu tatsamāḥ / yairiyaṃ pṛthivī sarvā saptadvīpā sapattanā
4 ॥ ससमुद्रा करवती प्रतिवर्षं निवेशिता । स्वायंभुवेंऽतरे पूर्वमाद्ये त्रेतायुगे तथा
4 // sasamudrā karavatī prativarṣaṃ niveśitā / svāyaṃbhuveṃ'tare pūrvamādye tretāyuge tathā
5 ॥ प्रियव्रतस्य पुत्रैस्तैः पौत्रैः स्वायंभुवस्य तु । प्रजा सत्त्वतपोयुक्तैस्तैरियं विनिवेशिता
5 // priyavratasya putraistaiḥ pautraiḥ svāyaṃbhuvasya tu / prajā sattvatapoyuktaistairiyaṃ viniveśitā
6 ॥ प्रियव्रतात्प्रजोपेतान् वीरान्काम्यान्व्यजायत । कन्या सा तु महाभाग कर्दमस्य प्रजा पतेः
6 // priyavratātprajopetān vīrānkāmyānvyajāyata / kanyā sā tu mahābhāga kardamasya prajā pateḥ
7 ॥ कन्ये द्वे दश पुत्राश्च सम्राट् कुक्षिश्च ते शुभे । तयोर्वै भ्रातरः शूराः प्रजापतिसमा दश
7 // kanye dve daśa putrāśca samrāṭ kukṣiśca te śubhe / tayorvai bhrātaraḥ śūrāḥ prajāpatisamā daśa
8 ॥ आग्नीध्रश्चाग्निबा हुश्च मेधा मेधातिथिर्वसुः । ज्योतिष्मान् द्युतिमान्हव्यः सवनः सभ्र एव च
8 // āgnīdhraścāgnibā huśca medhā medhātithirvasuḥ / jyotiṣmān dyutimānhavyaḥ savanaḥ sabhra eva ca
9 ॥ प्रियव्रतो ऽभ्यषिञ्चत्तान्सप्तसप्तसु पार्थिवान् । द्वीपेषु तेषु धर्मेण द्वीपान्ताश्च निबोधत
9 // priyavrato 'bhyaṣiñcattānsaptasaptasu pārthivān / dvīpeṣu teṣu dharmeṇa dvīpāntāśca nibodhata
10 ॥ जंबूद्वीपेश्वरं चक्रे आग्नीध्रं सुमहाबलम् । प्लक्षद्वीपेश्वरश्चापि तेन मेधातिथिः कृतः
10 // jaṃbūdvīpeśvaraṃ cakre āgnīdhraṃ sumahābalam / plakṣadvīpeśvaraścāpi tena medhātithiḥ kṛtaḥ
11 ॥ शाल्मले तु वपुष्मन्तं राजानं सो ऽभिषिक्तवान् । ज्योतिष्मन्तं कुशद्वीपे राजानं कृतवान्प्रभुः
11 // śālmale tu vapuṣmantaṃ rājānaṃ so 'bhiṣiktavān / jyotiṣmantaṃ kuśadvīpe rājānaṃ kṛtavānprabhuḥ
12 ॥ द्युतिमन्तं च राजानं क्रैञ्चद्वीपे ऽभ्यषेचयत् । शाकद्वीपेश्वरं चापि हव्यं चक्रे प्रियव्रतः
12 // dyutimantaṃ ca rājānaṃ kraiñcadvīpe 'bhyaṣecayat / śākadvīpeśvaraṃ cāpi havyaṃ cakre priyavrataḥ
13 ॥ पुष्कराधिपतिं चैव सवनं कृतवान्प्रभुः । पुष्करे सवनस्याथ महावीतः सुतो ऽभवत्
13 // puṣkarādhipatiṃ caiva savanaṃ kṛtavānprabhuḥ / puṣkare savanasyātha mahāvītaḥ suto 'bhavat
14 ॥ धातकिश्चापि द्वावेतौ पुत्रौ पुत्रवता वरौ । महावीतं स्मृतं वर्षं तस्य नाम्ना महात्मनः
14 // dhātakiścāpi dvāvetau putrau putravatā varau / mahāvītaṃ smṛtaṃ varṣaṃ tasya nāmnā mahātmanaḥ
15 ॥ नाम्ना च धातकेश्चापि धातकीखण्ड उच्यते । हव्यो व्यजनयत्पुत्राञ् शाकद्वीपेश्वराञ् प्रभुः
15 // nāmnā ca dhātakeścāpi dhātakīkhaṇḍa ucyate / havyo vyajanayatputrāñ śākadvīpeśvarāñ prabhuḥ
16 ॥ जलदं च कुमारं च सुकुमारं मणीवकम् । कुसुमोत्तरमोदाकौ सप्तमं च महाद्रुगम्
16 // jaladaṃ ca kumāraṃ ca sukumāraṃ maṇīvakam / kusumottaramodākau saptamaṃ ca mahādrugam
17 ॥ जलदं जलदस्याथ प्रथमं वर्षमुच्यते । कुमारस्य तु कौमारं द्वितीयं परिकीर्तितम्
17 // jaladaṃ jaladasyātha prathamaṃ varṣamucyate / kumārasya tu kaumāraṃ dvitīyaṃ parikīrtitam
18 ॥ सुकुमारं तृतीयं तु सुकुमारस्य तत्स्सतम् । मणीवस्य चतुर्थं तु मणीवकमिहोच्यते
18 // sukumāraṃ tṛtīyaṃ tu sukumārasya tatssatam / maṇīvasya caturthaṃ tu maṇīvakamihocyate
19 ॥ कुसुमोत्तरवर्षं यत्पञ्चमं कुसुमोत्तरम् । मोदकस्यापि मोदाकं षष्ठं वर्षं प्रकीर्त्तितम्
19 // kusumottaravarṣaṃ yatpañcamaṃ kusumottaram / modakasyāpi modākaṃ ṣaṣṭhaṃ varṣaṃ prakīrttitam
20 ॥ महाद्रुमस्य नाम्ना च सप्तमं तन्महाद्रुमम् । तेषां तु नामभिस्तानि सप्त वर्षाणि तत्र वै
20 // mahādrumasya nāmnā ca saptamaṃ tanmahādrumam / teṣāṃ tu nāmabhistāni sapta varṣāṇi tatra vai
21 ॥ क्रैञ्चद्वीपेश्वरस्यापि पुत्रो द्युतिमतस्तु वै । कुशलो मनोनुगस्छोष्णः पावनश्चान्धकारकः
21 // kraiñcadvīpeśvarasyāpi putro dyutimatastu vai / kuśalo manonugaschoṣṇaḥ pāvanaścāndhakārakaḥ
22 ॥ मुनिश्च दुन्दुभिश्चैव सुता द्युतिमतस्तु वै । तेषां स्वनामभिर्देशाः क्रैञ्चद्वीपाश्रयाः शुभाः
22 // muniśca dundubhiścaiva sutā dyutimatastu vai / teṣāṃ svanāmabhirdeśāḥ kraiñcadvīpāśrayāḥ śubhāḥ
23 ॥ कुशलस्य तु देशो ऽभूत कौशलो नाम विश्रुतः । देशो मनोनुगस्यापि मानोनुगे इते स्मृतः
23 // kuśalasya tu deśo 'bhūta kauśalo nāma viśrutaḥ / deśo manonugasyāpi mānonuge ite smṛtaḥ
24 ॥ उष्णस्योष्णः स्मृतो देशः पावनस्यापि पावनः । अन्धकारस्य देशस्तु आन्धकारः प्रकीर्त्तितः
24 // uṣṇasyoṣṇaḥ smṛto deśaḥ pāvanasyāpi pāvanaḥ / andhakārasya deśastu āndhakāraḥ prakīrttitaḥ
25 ॥ मुनेश्च मौनिदेशो वै दुन्दुभेर्दुन्दुभिः स्मृतः । एते जनपदाः सप्त क्रैञ्चद्वीपे तु भास्वराः
25 // muneśca maunideśo vai dundubherdundubhiḥ smṛtaḥ / ete janapadāḥ sapta kraiñcadvīpe tu bhāsvarāḥ
26 ॥ ज्योतिष्मतः कुशद्वीपे सप्तैवासन्महौजसः । उद्भिज्जो वेणुमांश्चैव वैरथो लवणो धृतिः
26 // jyotiṣmataḥ kuśadvīpe saptaivāsanmahaujasaḥ / udbhijjo veṇumāṃścaiva vairatho lavaṇo dhṛtiḥ
27 ॥ षष्ठः प्रभाकरश्चा पि सप्तमः कपिलः स्मृतः । उद्भिज्जं प्रथमं वर्षं द्वितीयं वेणुमण्डलम्
27 // ṣaṣṭhaḥ prabhākaraścā pi saptamaḥ kapilaḥ smṛtaḥ / udbhijjaṃ prathamaṃ varṣaṃ dvitīyaṃ veṇumaṇḍalam
28 ॥ तृतीयं वै रथाकारं चतुर्थं लवणं स्मृतम् । पञ्चमं धृतिमद्वर्षं षष्ठं वर्षं प्रभाकरम्
28 // tṛtīyaṃ vai rathākāraṃ caturthaṃ lavaṇaṃ smṛtam / pañcamaṃ dhṛtimadvarṣaṃ ṣaṣṭhaṃ varṣaṃ prabhākaram
29 ॥ सप्तमं कपिलं नाम कपिलस्य प्रकीर्त्तितम् । तेषां देशाः कशद्वीपे तत्सनामान एव च
29 // saptamaṃ kapilaṃ nāma kapilasya prakīrttitam / teṣāṃ deśāḥ kaśadvīpe tatsanāmāna eva ca
30 ॥ आश्रमाचारयुक्ताभिः प्रजाभिः समलङ्कृताः । शाल्मलस्येश्वराः सप्त सुतास्ते च वपुष्मतः
30 // āśramācārayuktābhiḥ prajābhiḥ samalaṅkṛtāḥ / śālmalasyeśvarāḥ sapta sutāste ca vapuṣmataḥ
31 ॥ श्वेतश्च हरितश्चैव जीमूतो रोहितस्तथा । वैद्युतो मानसश्चापि सुप्रभः सप्तमस्तथा
31 // śvetaśca haritaścaiva jīmūto rohitastathā / vaidyuto mānasaścāpi suprabhaḥ saptamastathā
32 ॥ श्वेतस्तु देशः श्वेतस्य हरितस्य सुहारितः । जीमूतस्यापि जीमूतो रोहितस्यापि रोहितः
32 // śvetastu deśaḥ śvetasya haritasya suhāritaḥ / jīmūtasyāpi jīmūto rohitasyāpi rohitaḥ
33 ॥ वैद्युतो वैद्युतस्यापि मानसस्य तु मानसः । सुप्रभः सुप्रभस्यापि सप्तैते देशपालकाः
33 // vaidyuto vaidyutasyāpi mānasasya tu mānasaḥ / suprabhaḥ suprabhasyāpi saptaite deśapālakāḥ
34 ॥ प्लक्ष द्वीपं प्रवक्ष्यामि जंबूद्वीपादनन्तरम् । सप्त मेधातिथे पुत्राः प्लक्षद्वीपेश्वरा नृपाः
34 // plakṣa dvīpaṃ pravakṣyāmi jaṃbūdvīpādanantaram / sapta medhātithe putrāḥ plakṣadvīpeśvarā nṛpāḥ
35 ॥ ज्येष्ठः शान्तभयो नाम द्वितीयः शिशिरः स्मृतः । सुखोदयस्तृतीयस्तु चतुर्थो नन्द उच्यते
35 // jyeṣṭhaḥ śāntabhayo nāma dvitīyaḥ śiśiraḥ smṛtaḥ / sukhodayastṛtīyastu caturtho nanda ucyate
36 ॥ शिवस्तु पेचमस्तेषां क्षेमकः षष्ठ उच्यते । ध्रुवस्तु सप्तमो ज्ञेयः पुत्रा मेधातिथेः स्मृताः
36 // śivastu pecamasteṣāṃ kṣemakaḥ ṣaṣṭha ucyate / dhruvastu saptamo jñeyaḥ putrā medhātitheḥ smṛtāḥ
37 ॥ सप्तानां नामभिस्तेषां तानि वर्षाणि सप्त वै । तस्माच्छान्तभयं चैव शिशिरं च सुखोदयम्
37 // saptānāṃ nāmabhisteṣāṃ tāni varṣāṇi sapta vai / tasmācchāntabhayaṃ caiva śiśiraṃ ca sukhodayam
38 ॥ आनन्दं च शिवं चैव क्षेमकं च ध्रुवं तथा । तानि तेषां समानानि सप्त वर्षाणि भागशः
38 // ānandaṃ ca śivaṃ caiva kṣemakaṃ ca dhruvaṃ tathā / tāni teṣāṃ samānāni sapta varṣāṇi bhāgaśaḥ
39 ॥ निवेशितानि तैस्तानि पूर्वं स्वायंभूवेन्तरे । मेधा तिथेस्तु पुत्रैस्तैः प्लक्षद्वीपेश्वरैर्नृबैः
39 // niveśitāni taistāni pūrvaṃ svāyaṃbhūventare / medhā tithestu putraistaiḥ plakṣadvīpeśvarairnṛbaiḥ
40 ॥ वर्णाश्रमाचारयुक्ताः प्लक्षद्वीपे प्रजाः कृताः । प्लक्षद्वीपादिषु त्वेषु शाकद्वीपान्तिकेषु वै
40 // varṇāśramācārayuktāḥ plakṣadvīpe prajāḥ kṛtāḥ / plakṣadvīpādiṣu tveṣu śākadvīpāntikeṣu vai
41 ॥ ज्ञेयः पञ्चसु धर्मो वै वर्णाश्रमविभाजकः । सुखमायुश्च रूपं च बलं धर्मश्च नित्यशः
41 // jñeyaḥ pañcasu dharmo vai varṇāśramavibhājakaḥ / sukhamāyuśca rūpaṃ ca balaṃ dharmaśca nityaśaḥ
42 ॥ पञ्चस्वेतेषु द्वीपेषु सर्वसाधा रणं स्मृतम् । प्रक्षद्वीपः परिष्क्रान्तो जंबूद्वीपं निबोधत
42 // pañcasveteṣu dvīpeṣu sarvasādhā raṇaṃ smṛtam / prakṣadvīpaḥ pariṣkrānto jaṃbūdvīpaṃ nibodhata
43 ॥ आग्नीध्रं ज्येष्ठदायादं काम्यापुत्रं महाबलम् । प्रियव्रतो ऽभ्य षिञ्चत्तं जंबूद्वीपेश्वरं नृपम्
43 // āgnīdhraṃ jyeṣṭhadāyādaṃ kāmyāputraṃ mahābalam / priyavrato 'bhya ṣiñcattaṃ jaṃbūdvīpeśvaraṃ nṛpam
44 ॥ तस्य पुत्रा बभूवुर्हि प्रजापतिसमा नव । ज्येष्ठो नाभिरिति ख्यातस्तस्य किंपुरुषो ऽनुजः
44 // tasya putrā babhūvurhi prajāpatisamā nava / jyeṣṭho nābhiriti khyātastasya kiṃpuruṣo 'nujaḥ
45 ॥ हरिवर्षस्तृतीयस्तु चतुर्थो ऽभूदिलावृतः । रम्यस्तु पञ्चमः पुत्रो हिरण्वान् षष्ठ उच्यते
45 // harivarṣastṛtīyastu caturtho 'bhūdilāvṛtaḥ / ramyastu pañcamaḥ putro hiraṇvān ṣaṣṭha ucyate
46 ॥ कुरुस्तु सप्तमस्तेषां भद्राश्वश्चाष्टमः स्मृतः । नवमः केतुमालश्च तेषां देशान्निबोधत
46 // kurustu saptamasteṣāṃ bhadrāśvaścāṣṭamaḥ smṛtaḥ / navamaḥ ketumālaśca teṣāṃ deśānnibodhata
47 ॥ नाभेस्तु दक्षिणं वर्षं हिमाख्यं तु पिता ददौ । हेमकूटं तु यद्वर्षं ददौ किपुरुषाय तत्
47 // nābhestu dakṣiṇaṃ varṣaṃ himākhyaṃ tu pitā dadau / hemakūṭaṃ tu yadvarṣaṃ dadau kipuruṣāya tat
48 ॥ नैषधं यत्स्मृतं वर्षं हरिवर्षाय तं ददौ । मध्यमं यत्सुमेरोस्तु ददौ स तदिलावृतम्
48 // naiṣadhaṃ yatsmṛtaṃ varṣaṃ harivarṣāya taṃ dadau / madhyamaṃ yatsumerostu dadau sa tadilāvṛtam
49 ॥ नीलं तु यत्स्मृतं वर्षं रम्यायैतप्तिता ददौ । श्वेतं यदुत्तरं तस्मात्पित्रा दत्तं हिरण्वते
49 // nīlaṃ tu yatsmṛtaṃ varṣaṃ ramyāyaitaptitā dadau / śvetaṃ yaduttaraṃ tasmātpitrā dattaṃ hiraṇvate
50 ॥ यदुत्तरे शृङ्गवतो वर्षं तत्कुरवे ददौ । साल्यवन्तं तथा वर्षं भद्राश्वाय न्यवेदयत्
50 // yaduttare śṛṅgavato varṣaṃ tatkurave dadau / sālyavantaṃ tathā varṣaṃ bhadrāśvāya nyavedayat
51 ॥ गन्धमादनवर्षं तु केतुमाले न्यवेदयत् । इत्येतानि मयोक्तानि नव वर्षाणि भागशः
51 // gandhamādanavarṣaṃ tu ketumāle nyavedayat / ityetāni mayoktāni nava varṣāṇi bhāgaśaḥ
52 ॥ आग्नी ध्रस्तेषु वर्षेषु पुत्रांस्तानभ्यषेचयत् । यथाक्रमं स धर्मात्मा ततस्तु तपसि स्थितः
52 // āgnī dhrasteṣu varṣeṣu putrāṃstānabhyaṣecayat / yathākramaṃ sa dharmātmā tatastu tapasi sthitaḥ
53 ॥ इत्येतौः सप्तभिः कृत्स्ना सप्तद्वीपा निवे शिताः । प्रियव्रतस्य पुत्रैस्तैः पौतैः स्वायंभुवस्य च
53 // ityetauḥ saptabhiḥ kṛtsnā saptadvīpā nive śitāḥ / priyavratasya putraistaiḥ pautaiḥ svāyaṃbhuvasya ca
54 ॥ एवं वर्षेषु सर्वेषु सन्निवेशाः पुनः पुनः । क्रियन्ते प्रलये वृत्ते सप्त सप्तसु पार्थिवैः
54 // evaṃ varṣeṣu sarveṣu sanniveśāḥ punaḥ punaḥ / kriyante pralaye vṛtte sapta saptasu pārthivaiḥ
55 ॥ एवं स्वभावः कल्पानां द्वीपानां च निवेशने । यानि किंपुरुषाद्यानि वर्णाण्यष्टौ श्रुतानि तु
55 // evaṃ svabhāvaḥ kalpānāṃ dvīpānāṃ ca niveśane / yāni kiṃpuruṣādyāni varṇāṇyaṣṭau śrutāni tu
56 ॥ तेषां स्वभावतः सिद्धिः सुखप्रायमयत्नतः । विपर्ययो न तेष्वस्ति जरामृत्युभयं न च
56 // teṣāṃ svabhāvataḥ siddhiḥ sukhaprāyamayatnataḥ / viparyayo na teṣvasti jarāmṛtyubhayaṃ na ca
57 ॥ धर्माधर्मौं न तेष्वास्ता नोत्तमाधममध्यमाः । न तेष्वस्ति युगावस्था क्षेत्रेष्वष्टासु सर्वशः
57 // dharmādharmauṃ na teṣvāstā nottamādhamamadhyamāḥ / na teṣvasti yugāvasthā kṣetreṣvaṣṭāsu sarvaśaḥ
58 ॥ नाभेर्निसर्गं वक्ष्यामि हिमाह्वे ऽस्मिन्निबोधत । नाभिस्त्वज नयत्पुत्रं मेरुदेव्यां महाद्युतिम्
58 // nābhernisargaṃ vakṣyāmi himāhve 'sminnibodhata / nābhistvaja nayatputraṃ merudevyāṃ mahādyutim
59 ॥ ऋषभं पार्थिवश्रेष्ठं सर्वक्षत्रस्य पूर्वजम् । ऋषभाद्भरतो जज्ञे वीरः पुत्रशताग्रजः
59 // ṛṣabhaṃ pārthivaśreṣṭhaṃ sarvakṣatrasya pūrvajam / ṛṣabhādbharato jajñe vīraḥ putraśatāgrajaḥ
60 ॥ सोभिषिच्यर्षभः पुत्रं महाप्रव्रज्यया स्थितः । हिमाह्वं दक्षिणं वर्षं भरताय न्यवेदयत्
60 // sobhiṣicyarṣabhaḥ putraṃ mahāpravrajyayā sthitaḥ / himāhvaṃ dakṣiṇaṃ varṣaṃ bharatāya nyavedayat
61 ॥ तस्मात्तु भारतं वर्षं तस्य नाम्ना विदुर्बुधाः । भरतस्यात्मजो विद्वान्सुमतिर्नाम धार्मिकः
61 // tasmāttu bhārataṃ varṣaṃ tasya nāmnā vidurbudhāḥ / bharatasyātmajo vidvānsumatirnāma dhārmikaḥ
62 ॥ बभूव तस्मिन् राज्ये तंभरतस्त्वभ्यषेचयत् । पुत्रसंक्रामितश्रीस्तु वनं राजा विवेश सः
62 // babhūva tasmin rājye taṃbharatastvabhyaṣecayat / putrasaṃkrāmitaśrīstu vanaṃ rājā viveśa saḥ
63 ॥ तेजसस्तत्सुतश्चापि प्रजापतिरमित्रजित् । तेजसस्यात्मजो विद्वानिन्द्रद्युम्न इति स्मृतः
63 // tejasastatsutaścāpi prajāpatiramitrajit / tejasasyātmajo vidvānindradyumna iti smṛtaḥ
64 ॥ परमेष्ठी सुतश्चापि निधने तस्य चाप्यभूत् । प्रतीहारः कुलं तस्य नाम्ना जज्ञे तदन्वयः
64 // parameṣṭhī sutaścāpi nidhane tasya cāpyabhūt / pratīhāraḥ kulaṃ tasya nāmnā jajñe tadanvayaḥ
65 ॥ प्रतिहर्तेति विख्यातो जज्ञे तस्यापि धीमतः । उन्नेता प्रतिहर्तुस्तु भूमा तस्य सुतः स्मृतः
65 // pratiharteti vikhyāto jajñe tasyāpi dhīmataḥ / unnetā pratihartustu bhūmā tasya sutaḥ smṛtaḥ
66 ॥ उद्गीथस्तस्य पुत्रो ऽभूतप्रस्ताविश्चापि तत्सुतः । प्रस्तावेस्तु विभुः पुत्रः पृथुस्तस्य सुतो ऽभवत्
66 // udgīthastasya putro 'bhūtaprastāviścāpi tatsutaḥ / prastāvestu vibhuḥ putraḥ pṛthustasya suto 'bhavat
67 ॥ पृथोश्चापि सुतो नक्तो नक्तस्यापि गयः सुतः । गयस्यापि नरः पुत्रो नरस्यापि सुतो विराट्
67 // pṛthoścāpi suto nakto naktasyāpi gayaḥ sutaḥ / gayasyāpi naraḥ putro narasyāpi suto virāṭ
68 ॥ विराट्सुतो महावीर्यो धीमांस्तस्य सुतो ऽभवत् । धीमतश्च महान्पुत्रो महतश्चापि भौवनः
68 // virāṭsuto mahāvīryo dhīmāṃstasya suto 'bhavat / dhīmataśca mahānputro mahataścāpi bhauvanaḥ
69 ॥ भौवनस्य सतस्त्वष्टा विरजास्तस्य चात्मजः । रजा विरजसः पुत्रः शतजिद्रजसस्तथा
69 // bhauvanasya satastvaṣṭā virajāstasya cātmajaḥ / rajā virajasaḥ putraḥ śatajidrajasastathā
70 ॥ तस्य पुत्रशतं त्वासीद्राजानः सर्व एव तु । विश्वज्योतिष्प्रधानास्ते यैरिमा वर्द्धिताः प्रजाः
70 // tasya putraśataṃ tvāsīdrājānaḥ sarva eva tu / viśvajyotiṣpradhānāste yairimā varddhitāḥ prajāḥ
71 ॥ तैरिदं भारतं वर्षं सप्तद्वीपमिहाङ्कितम् । तेषां वंशप्रसूतैस्तु भुक्तेयं भारती पुरा
71 // tairidaṃ bhārataṃ varṣaṃ saptadvīpamihāṅkitam / teṣāṃ vaṃśaprasūtaistu bhukteyaṃ bhāratī purā
72 ॥ कृतत्रेतादियुक्तास्तु युगाख्या ह्येकसप्ततिः । ये ऽतीतास्तैर्युगैः सार्धं राजानस्ते तदन्वयाः
72 // kṛtatretādiyuktāstu yugākhyā hyekasaptatiḥ / ye 'tītāstairyugaiḥ sārdhaṃ rājānaste tadanvayāḥ
73 ॥ स्वायंभुवेंऽतरे पूर्वं शतशो ऽथ सहस्रशः । एवं स्वायं भुवः सर्गो येनेदं पूरितं जगत्
73 // svāyaṃbhuveṃ'tare pūrvaṃ śataśo 'tha sahasraśaḥ / evaṃ svāyaṃ bhuvaḥ sargo yenedaṃ pūritaṃ jagat
74 ॥ ऋषिभिर्दैवतैश्चापि पिर्तृगन्धवराक्षसैः । यक्षभूतपिशाचैश्च मनुष्यमृगपक्षिभिः । तेषां सृष्टिरियं प्रोक्ता युगैः सह विवर्त्तते
74 // ṛṣibhirdaivataiścāpi pirtṛgandhavarākṣasaiḥ / yakṣabhūtapiśācaiśca manuṣyamṛgapakṣibhiḥ / teṣāṃ sṛṣṭiriyaṃ proktā yugaiḥ saha vivarttate