कार्त्तिकेयं परं तीर्थं कौमारम् इति विश्रुतम् यन्नामश्रवणाद् एव कुलवान् रूपवान् भवेत् ॥
kārttikeyaṃ paraṃ tīrthaṃ kaumāram iti viśrutam yannāmaśravaṇād eva kulavān rūpavān bhavet //
निहते तारके दैत्ये स्वस्थे जाते त्रिविष्टपे कार्त्तिकेयं सुतं ज्येष्ठं प्रीत्या प्रोवाच पार्वती ॥
nihate tārake daitye svasthe jāte triviṣṭape kārttikeyaṃ sutaṃ jyeṣṭhaṃ prītyā provāca pārvatī //
यथासुखं भुङ्क्ष्व भोगांस् त्रैलोक्ये मनसः प्रियान् ममाज्ञया प्रीतमनाः पितुश् चैव प्रसादतः ॥
yathāsukhaṃ bhuṅkṣva bhogāṃs trailokye manasaḥ priyān mamājñayā prītamanāḥ pituś caiva prasādataḥ //
एवम् उक्तः स वै मात्रा विशाखो देवतास्त्रियः यथासुखं बलाद् रेमे देवपत्न्यो ऽपि रेमिरे ॥
evam uktaḥ sa vai mātrā viśākho devatāstriyaḥ yathāsukhaṃ balād reme devapatnyo 'pi remire //
ततः संभुज्यमानासु देवपत्नीषु नारद नाशक्नुवन् वारयितुं कार्त्तिकेयं दिवौकसः ॥
tataḥ saṃbhujyamānāsu devapatnīṣu nārada nāśaknuvan vārayituṃ kārttikeyaṃ divaukasaḥ //
ततो निवेदयाम् आसुः पार्वत्यै पुत्रकर्म तत् असकृद् वार्यमाणो ऽपि मात्रा देवैः स शक्तिधृक् ॥
tato nivedayām āsuḥ pārvatyai putrakarma tat asakṛd vāryamāṇo 'pi mātrā devaiḥ sa śaktidhṛk //
नैवासाव् अकरोद् वाक्यं स्त्रीष्व् आसक्तस् तु षण्मुखः अभिशापभयाद् भीता पार्वती पर्यचिन्तयत् ॥
naivāsāv akarod vākyaṃ strīṣv āsaktas tu ṣaṇmukhaḥ abhiśāpabhayād bhītā pārvatī paryacintayat //
पुत्रस्नेहात् तथैवेशा देवानां कार्यसिद्धये देवपत्न्यश् चिरं रक्ष्या इति मत्वा पुनः पुनः ॥
putrasnehāt tathaiveśā devānāṃ kāryasiddhaye devapatnyaś ciraṃ rakṣyā iti matvā punaḥ punaḥ //
यस्यां तु रमते स्कन्दः पार्वती त्व् अपि तादृशी तद्रूपम् आत्मनः कृत्वा वर्तयाम् आस पार्वती ॥
yasyāṃ tu ramate skandaḥ pārvatī tv api tādṛśī tadrūpam ātmanaḥ kṛtvā vartayām āsa pārvatī //
इन्द्रस्य वरुणस्यापि भार्याम् आहूय षण्मुखः यावत् पश्यति तस्यां तु मातृरूपम् अपश्यत ॥
indrasya varuṇasyāpi bhāryām āhūya ṣaṇmukhaḥ yāvat paśyati tasyāṃ tu mātṛrūpam apaśyata //
ताम् अपास्य नमस्याथ पुनर् अन्याम् अथाह्वयत् तस्यां तु मातृरूपं स प्रेक्ष्य लज्जाम् उपेयिवान् ॥
tām apāsya namasyātha punar anyām athāhvayat tasyāṃ tu mātṛrūpaṃ sa prekṣya lajjām upeyivān //
एवं बह्वीषु तद् रूपं दृष्ट्वा मातृमयं जगत् इति संचिन्त्य गाङ्गेयो वैराग्यम् अगमत् तदा ॥
evaṃ bahvīṣu tad rūpaṃ dṛṣṭvā mātṛmayaṃ jagat iti saṃcintya gāṅgeyo vairāgyam agamat tadā //
स तु मातृकृतं ज्ञात्वा प्रवृत्तस्य निवर्तनम् निवार्यश् चेद् अहं भोगात् किंतु पूर्वं प्रवर्तितः ॥
sa tu mātṛkṛtaṃ jñātvā pravṛttasya nivartanam nivāryaś ced ahaṃ bhogāt kiṃtu pūrvaṃ pravartitaḥ //
तस्मान् मातृकृतं सर्वं मम हास्यास्पदं त्व् इति लज्जया परया युक्तो गौतमीम् अगमत् तदा ॥
tasmān mātṛkṛtaṃ sarvaṃ mama hāsyāspadaṃ tv iti lajjayā parayā yukto gautamīm agamat tadā //
इयं च मातृरूपा मे शृणोतु मम भाषितम् इतः स्त्रीनामधेयं यन् मम मातृसमं मतम् ॥
iyaṃ ca mātṛrūpā me śṛṇotu mama bhāṣitam itaḥ strīnāmadheyaṃ yan mama mātṛsamaṃ matam //
एवं ज्ञात्वा लोकनाथः पार्वत्या सह शंकरः पुत्रं निवारयाम् आस वृत्तम् इत्य् अब्रवीद् गुरुः ॥
evaṃ jñātvā lokanāthaḥ pārvatyā saha śaṃkaraḥ putraṃ nivārayām āsa vṛttam ity abravīd guruḥ //
ततः सुरपतिः प्रीतः किं ददामीति चिन्तयन् कृताञ्जलिपुटः स्कन्दः पितरं पुनर् अब्रवीत् ॥
tataḥ surapatiḥ prītaḥ kiṃ dadāmīti cintayan kṛtāñjalipuṭaḥ skandaḥ pitaraṃ punar abravīt //
सेनापतिः सुरपतिस् तव पुत्रो ऽहम् इत्य् अपि अलम् एतेन देवेश किं वरैः सुरपूजित ॥
senāpatiḥ surapatis tava putro 'ham ity api alam etena deveśa kiṃ varaiḥ surapūjita //
अथवा दातुकामो ऽसि लोकानां हितकाम्यया याचे ऽहं नात्मना देव तद् अनुज्ञातुम् अर्हसि ॥
athavā dātukāmo 'si lokānāṃ hitakāmyayā yāce 'haṃ nātmanā deva tad anujñātum arhasi //
महापातकिनः केचिद् गुरुदाराभिगामिनः अत्राप्लवनमात्रेण धौतपापा भवन्तु ते ॥
mahāpātakinaḥ kecid gurudārābhigāminaḥ atrāplavanamātreṇa dhautapāpā bhavantu te //
आप्नुवन्तूत्तमां जातिं तिर्यञ्चो ऽपि सुरेश्वर कुरूपो रूपसंपत्तिम् अत्र स्नानाद् अवाप्नुयात् ॥
āpnuvantūttamāṃ jātiṃ tiryañco 'pi sureśvara kurūpo rūpasaṃpattim atra snānād avāpnuyāt //
एवम् अस्त्व् इति तं शंभुः प्रत्यनन्दत् सुतेरितम् ततः प्रभृति तत् तीर्थं कार्त्तिकेयम् इति श्रुतम् तत्र स्नानं च दानं च सर्वक्रतुफलप्रदम् ॥
evam astv iti taṃ śaṃbhuḥ pratyanandat suteritam tataḥ prabhṛti tat tīrthaṃ kārttikeyam iti śrutam tatra snānaṃ ca dānaṃ ca sarvakratuphalapradam //