Living Bliss — Awakening Inner Bliss
Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः
Brahma Purāṇa

Chapter 190

ब्रह्मपुराणम्

BrP_190.1

ककुद्मिनि हते ऽरिष्टे धेनुके च निपातिते प्रलम्बे निधनं नीते धृते गोवर्धनाचले ॥

kakudmini hate 'riṣṭe dhenuke ca nipātite pralambe nidhanaṃ nīte dhṛte govardhanācale //

BrP_190.2

दमिते कालिये नागे भग्ने तुङ्गद्रुमद्वये हतायां पूतनायां च शकटे परिवर्तिते ॥

damite kāliye nāge bhagne tuṅgadrumadvaye hatāyāṃ pūtanāyāṃ ca śakaṭe parivartite //

BrP_190.3

कंसाय नारदः प्राह यथावृत्तम् अनुक्रमात् यशोदादेवकीगर्भपरिवर्ताद्य् अशेषतः ॥

kaṃsāya nāradaḥ prāha yathāvṛttam anukramāt yaśodādevakīgarbhaparivartādy aśeṣataḥ //

BrP_190.4

श्रुत्वा तत् सकलं कंसो नारदाद् देवदर्शनात् वसुदेवं प्रति तदा कोपं चक्रे स दुर्मतिः ॥

śrutvā tat sakalaṃ kaṃso nāradād devadarśanāt vasudevaṃ prati tadā kopaṃ cakre sa durmatiḥ //

BrP_190.5

सो ऽतिकोपाद् उपालभ्य सर्वयादवसंसदि जगर्हे यादवांश् चापि कार्यं चैतद् अचिन्तयत् ॥

so 'tikopād upālabhya sarvayādavasaṃsadi jagarhe yādavāṃś cāpi kāryaṃ caitad acintayat //

BrP_190.6

यावन् न बलम् आरूढौ बलकृष्णौ सुबालकौ तावद् एव मया वध्याव् असाध्यौ रूढयौवनौ ॥

yāvan na balam ārūḍhau balakṛṣṇau subālakau tāvad eva mayā vadhyāv asādhyau rūḍhayauvanau //

BrP_190.7

चाणूरो ऽत्र महावीर्यो मुष्टिकश् च महाबलः एताभ्यां मल्लयुद्धे तौ घातयिष्यामि दुर्मदौ ॥

cāṇūro 'tra mahāvīryo muṣṭikaś ca mahābalaḥ etābhyāṃ mallayuddhe tau ghātayiṣyāmi durmadau //

BrP_190.8

धनुर्महमहायागव्याजेनानीय तौ व्रजात् तथा तथा करिष्यामि यास्यतः संक्षयं यथा ॥

dhanurmahamahāyāgavyājenānīya tau vrajāt tathā tathā kariṣyāmi yāsyataḥ saṃkṣayaṃ yathā //

BrP_190.9

इत्य् आलोच्य स दुष्टात्मा कंसो रामजनार्दनौ हन्तुं कृतमतिर् वीरम् अक्रूरं वाक्यम् अब्रवीत् ॥

ity ālocya sa duṣṭātmā kaṃso rāmajanārdanau hantuṃ kṛtamatir vīram akrūraṃ vākyam abravīt //

BrP_190.10

भो भो दानपते वाक्यं क्रियतां प्रीतये मम इतः स्यन्दनम् आरुह्य गम्यतां नन्दगोकुलम् ॥

bho bho dānapate vākyaṃ kriyatāṃ prītaye mama itaḥ syandanam āruhya gamyatāṃ nandagokulam //

BrP_190.11

वसुदेवसुतौ तत्र विष्णोर् अंशसमुद्भवौ नाशाय किल संभूतौ मम दुष्टौ प्रवर्धतः ॥

vasudevasutau tatra viṣṇor aṃśasamudbhavau nāśāya kila saṃbhūtau mama duṣṭau pravardhataḥ //

BrP_190.12

धनुर्महमहायागश् चतुर्दश्यां भविष्यति आनेयौ भवता तौ तु मल्लयुद्धाय तत्र वै ॥

dhanurmahamahāyāgaś caturdaśyāṃ bhaviṣyati āneyau bhavatā tau tu mallayuddhāya tatra vai //

BrP_190.13

चाणूरमुष्टिकौ मल्लौ नियुद्धकुशलौ मम ताभ्यां सहानयोर् युद्धं सर्वलोको ऽत्र पश्यतु ॥

cāṇūramuṣṭikau mallau niyuddhakuśalau mama tābhyāṃ sahānayor yuddhaṃ sarvaloko 'tra paśyatu //

BrP_190.14

नागः कुवलयापीडो महामात्रप्रचोदितः स तौ निहंस्यते पापौ वसुदेवात्मजौ शिशू ॥

nāgaḥ kuvalayāpīḍo mahāmātrapracoditaḥ sa tau nihaṃsyate pāpau vasudevātmajau śiśū //

BrP_190.15

तौ हत्वा वसुदेवं च नन्दगोपं च दुर्मतिम् हनिष्ये पितरं चैव उग्रसेनं च दुर्मतिम् ॥

tau hatvā vasudevaṃ ca nandagopaṃ ca durmatim haniṣye pitaraṃ caiva ugrasenaṃ ca durmatim //

BrP_190.16

ततः समस्तगोपानां गोधनान्य् अखिलान्य् अहम् वित्तं चापहरिष्यामि दुष्टानां मद्वधैषिणाम् ॥

tataḥ samastagopānāṃ godhanāny akhilāny aham vittaṃ cāpahariṣyāmi duṣṭānāṃ madvadhaiṣiṇām //

BrP_190.17

त्वाम् ऋते यादवाश् चेमे दुष्टा दानपते मम एतेषां च वधायाहं प्रयतिष्याम्य् अनुक्रमात् ॥

tvām ṛte yādavāś ceme duṣṭā dānapate mama eteṣāṃ ca vadhāyāhaṃ prayatiṣyāmy anukramāt //

BrP_190.18

ततो निष्कण्टकं सर्वं राज्यम् एतद् अयादवम् प्रसाधिष्ये त्वया तस्मान् मत्प्रीत्या वीर गम्यताम् ॥

tato niṣkaṇṭakaṃ sarvaṃ rājyam etad ayādavam prasādhiṣye tvayā tasmān matprītyā vīra gamyatām //

BrP_190.19

यथा च माहिषं सर्पिर् दधि चाप्य् उपहार्य वै गोपाः समानयन्त्य् आशु त्वया वाच्यास् तथा तथा ॥

yathā ca māhiṣaṃ sarpir dadhi cāpy upahārya vai gopāḥ samānayanty āśu tvayā vācyās tathā tathā //

BrP_190.20

इत्य् आज्ञप्तस् तदाक्रूरो महाभागवतो द्विजाः प्रीतिमान् अभवत् कृष्णं श्वो द्रक्ष्यामीति सत्वरः ॥

ity ājñaptas tadākrūro mahābhāgavato dvijāḥ prītimān abhavat kṛṣṇaṃ śvo drakṣyāmīti satvaraḥ //

BrP_190.21

तथेत्य् उक्त्वा तु राजानं रथम् आरुह्य सत्वरः निश्चक्राम तदा पुर्या मथुराया मधुप्रियः ॥

tathety uktvā tu rājānaṃ ratham āruhya satvaraḥ niścakrāma tadā puryā mathurāyā madhupriyaḥ //

BrP_190.22

केशी चापि बलोदग्रः कंसदूतः प्रचोदितः कृष्णस्य निधनाकाङ्क्षी वृन्दावनम् उपागमत् ॥

keśī cāpi balodagraḥ kaṃsadūtaḥ pracoditaḥ kṛṣṇasya nidhanākāṅkṣī vṛndāvanam upāgamat //

BrP_190.23

स खुरक्षतभूपृष्ठः सटाक्षेपधुताम्बुदः पुनर् विक्रान्तचन्द्रार्कमार्गो गोपान्तम् आगमत् ॥

sa khurakṣatabhūpṛṣṭhaḥ saṭākṣepadhutāmbudaḥ punar vikrāntacandrārkamārgo gopāntam āgamat //

BrP_190.24

तस्य ह्रेषितशब्देन गोपाला दैत्यवाजिनः गोप्यश् च भयसंविग्ना गोविन्दं शरणं ययुः ॥

tasya hreṣitaśabdena gopālā daityavājinaḥ gopyaś ca bhayasaṃvignā govindaṃ śaraṇaṃ yayuḥ //

BrP_190.25

त्राहि त्राहीति गोविन्दस् तेषां श्रुत्वा तु तद्वचः सतोयजलदध्वानगम्भीरम् इदम् उक्तवान् ॥

trāhi trāhīti govindas teṣāṃ śrutvā tu tadvacaḥ satoyajaladadhvānagambhīram idam uktavān //

BrP_190.26

अलं त्रासेन गोपालाः केशिनः किं भयातुरैः भवद्भिर् गोपजातीयैर् वीरवीर्यं विलोप्यते ॥

alaṃ trāsena gopālāḥ keśinaḥ kiṃ bhayāturaiḥ bhavadbhir gopajātīyair vīravīryaṃ vilopyate //

BrP_190.27

किम् अनेनाल्पसारेण ह्रेषितारोपकारिणा दैतेयबलवाह्येन वल्गता दुष्टवाजिना ॥

kim anenālpasāreṇa hreṣitāropakāriṇā daiteyabalavāhyena valgatā duṣṭavājinā //

BrP_190.28

एह्य् एहि दुष्ट कृष्णो ऽहं पूष्णस् त्व् इव पिनाकधृक् पातयिष्यामि दशनान् वदनाद् अखिलांस् तव ॥

ehy ehi duṣṭa kṛṣṇo 'haṃ pūṣṇas tv iva pinākadhṛk pātayiṣyāmi daśanān vadanād akhilāṃs tava //

BrP_190.29

इत्य् उक्त्वा स तु गोविन्दः केशिनः संमुखं ययौ विवृतास्यश् च सो ऽप्य् एनं दैतेयश् च उपाद्रवत् ॥

ity uktvā sa tu govindaḥ keśinaḥ saṃmukhaṃ yayau vivṛtāsyaś ca so 'py enaṃ daiteyaś ca upādravat //

BrP_190.30

बाहुम् आभोगिनं कृत्वा मुखे तस्य जनार्दनः प्रवेशयाम् आस तदा केशिनो दुष्टवाजिनः ॥

bāhum ābhoginaṃ kṛtvā mukhe tasya janārdanaḥ praveśayām āsa tadā keśino duṣṭavājinaḥ //

BrP_190.31

केशिनो वदनं तेन विशता कृष्णबाहुना शातिता दशनास् तस्य सिताभ्रावयवा इव ॥

keśino vadanaṃ tena viśatā kṛṣṇabāhunā śātitā daśanās tasya sitābhrāvayavā iva //

BrP_190.32

कृष्णस्य ववृधे बाहुः केशिदेहगतो द्विजाः विनाशाय यथा व्याधिर् आप्तभूतैर् उपेक्षितः ॥

kṛṣṇasya vavṛdhe bāhuḥ keśidehagato dvijāḥ vināśāya yathā vyādhir āptabhūtair upekṣitaḥ //

BrP_190.33

विपाटितौष्ठो बहुलं सफेनं रुधिरं वमन् सृक्कणी विवृते चक्रे विश्लिष्टे मुक्तबन्धने ॥

vipāṭitauṣṭho bahulaṃ saphenaṃ rudhiraṃ vaman sṛkkaṇī vivṛte cakre viśliṣṭe muktabandhane //

BrP_190.34

जगाम धरणीं पादैः शकृन्मूत्रं समुत्सृजन् स्वेदार्द्रगात्रः श्रान्तश् च निर्यत्नः सो ऽभवत् ततः ॥

jagāma dharaṇīṃ pādaiḥ śakṛnmūtraṃ samutsṛjan svedārdragātraḥ śrāntaś ca niryatnaḥ so 'bhavat tataḥ //

BrP_190.35

व्यादितास्यो महारौद्रः सो ऽसुरः कृष्णबाहुना निपपात द्विधाभूतो वैद्युतेन यथा द्रुमः ॥

vyāditāsyo mahāraudraḥ so 'suraḥ kṛṣṇabāhunā nipapāta dvidhābhūto vaidyutena yathā drumaḥ //

BrP_190.36

द्विपादपृष्ठपुच्छार्धश्रवणैकाक्षनासिके केशिनस् ते द्विधा भूते शकले च विरेजतुः ॥

dvipādapṛṣṭhapucchārdhaśravaṇaikākṣanāsike keśinas te dvidhā bhūte śakale ca virejatuḥ //

BrP_190.37

हत्वा तु केशिनं कृष्णो मुदितैर् गोपकैर् वृतः अनायस्ततनुः स्वस्थो हसंस् तत्रैव संस्थितः ॥

hatvā tu keśinaṃ kṛṣṇo muditair gopakair vṛtaḥ anāyastatanuḥ svastho hasaṃs tatraiva saṃsthitaḥ //

BrP_190.38

ततो गोपाश् च गोप्यश् च हते केशिनि विस्मिताः तुष्टुवुः पुण्डरीकाक्षम् अनुरागमनोरमम् ॥

tato gopāś ca gopyaś ca hate keśini vismitāḥ tuṣṭuvuḥ puṇḍarīkākṣam anurāgamanoramam //

BrP_190.39

आययौ त्वरितो विप्रो नारदो जलदस्थितः केशिनं निहतं दृष्ट्वा हर्षनिर्भरमानसः ॥

āyayau tvarito vipro nārado jaladasthitaḥ keśinaṃ nihataṃ dṛṣṭvā harṣanirbharamānasaḥ //

BrP_190.40

साधु साधु जगन्नाथ लीलयैव यद् अच्युत निहतो ऽयं त्वया केशी क्लेशदस् त्रिदिवौकसाम् ॥

sādhu sādhu jagannātha līlayaiva yad acyuta nihato 'yaṃ tvayā keśī kleśadas tridivaukasām //

BrP_190.41

सुकर्माण्य् अवतारे तु कृतानि मधुसूदन यानि वै विस्मितं चेतस् तोषम् एतेन मे गतम् ॥

sukarmāṇy avatāre tu kṛtāni madhusūdana yāni vai vismitaṃ cetas toṣam etena me gatam //

BrP_190.42

तुरगस्यास्य शक्रो ऽपि कृष्ण देवाश् च बिभ्यति धुतकेसरजालस्य ह्रेषतो ऽभ्रावलोकिनः ॥

turagasyāsya śakro 'pi kṛṣṇa devāś ca bibhyati dhutakesarajālasya hreṣato 'bhrāvalokinaḥ //

BrP_190.43

यस्मात् त्वयैष दुष्टात्मा हतः केशी जनार्दन तस्मात् केशवनाम्ना त्वं लोके गेयो भविष्यसि ॥

yasmāt tvayaiṣa duṣṭātmā hataḥ keśī janārdana tasmāt keśavanāmnā tvaṃ loke geyo bhaviṣyasi //

BrP_190.44

स्वस्त्य् अस्तु ते गमिष्यामि कंसयुद्धे ऽधुना पुनः परश्वो ऽहं समेष्यामि त्वया केशिनिषूदन ॥

svasty astu te gamiṣyāmi kaṃsayuddhe 'dhunā punaḥ paraśvo 'haṃ sameṣyāmi tvayā keśiniṣūdana //

BrP_190.45

उग्रसेनसुते कंसे सानुगे विनिपातिते भारावतारकर्ता त्वं पृथिव्या धरणीधर ॥

ugrasenasute kaṃse sānuge vinipātite bhārāvatārakartā tvaṃ pṛthivyā dharaṇīdhara //

BrP_190.46

तत्रानेकप्रकारेण युद्धानि पृथिवीक्षिताम् द्रष्टव्यानि मया युष्मत्प्रणीतानि जनार्दन ॥

tatrānekaprakāreṇa yuddhāni pṛthivīkṣitām draṣṭavyāni mayā yuṣmatpraṇītāni janārdana //

BrP_190.47

सो ऽहं यास्यामि गोविन्द देवकार्यं महत् कृतम् त्वया सभाजितश् चाहं स्वस्ति ते ऽस्तु व्रजाम्य् अहम् ॥

so 'haṃ yāsyāmi govinda devakāryaṃ mahat kṛtam tvayā sabhājitaś cāhaṃ svasti te 'stu vrajāmy aham //

BrP_190.48

नारदे तु गते कृष्णः सह गोपैर् अविस्मितः विवेश गोकुलं गोपीनेत्रपानैकभाजनम् ॥

nārade tu gate kṛṣṇaḥ saha gopair avismitaḥ viveśa gokulaṃ gopīnetrapānaikabhājanam //

Edition, source and reuse
Edition
Tübingen Purāṇa Project electronic text, chapters 1–246. Printed edition not identified in the GRETIL header.
Electronic text
Peter Schreiner and Renate Söhnen-Thieme · GRETIL, SUB Göttingen · 2020-07-31
Review status
Source imported; scholarly proofreading pending

The IAST Sanskrit is preserved from the source. Devanāgarī is generated from IAST and awaits proofreading. Source variants and edition notes are shown separately. Unusual numbering and repeated source lines are retained.

TEI chapter extraction, regularized readings, whitespace normalization, reference labels and mechanical IAST-to-Devanāgarī conversion. Original XML preserved. No translation or commentary added.

This text and our script conversion are available under CC BY-NC-SA 4.0, including attribution, noncommercial use and share-alike requirements. This licence applies to the text, independently of the site design.

Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः