महे प्रतिहते शक्रो भृशं कोपसमन्वितः संवर्तकं नाम गणं तोयदानाम् अथाब्रवीत् ॥
mahe pratihate śakro bhṛśaṃ kopasamanvitaḥ saṃvartakaṃ nāma gaṇaṃ toyadānām athābravīt //
भो भो मेघा निशम्यैतद् वदतो वचनं मम आज्ञानन्तरम् एवाशु क्रियताम् अविचारितम् ॥
bho bho meghā niśamyaitad vadato vacanaṃ mama ājñānantaram evāśu kriyatām avicāritam //
नन्दगोपः सुदुर्बुद्धिर् गोपैर् अन्यैः सहायवान् कृष्णाश्रयबलाध्मातो महभङ्गम् अचीकरत् ॥
nandagopaḥ sudurbuddhir gopair anyaiḥ sahāyavān kṛṣṇāśrayabalādhmāto mahabhaṅgam acīkarat //
आजीवो यः परं तेषां गोपत्वस्य च कारणम् ता गावो वृष्टिपातेन पीड्यन्तां वचनान् मम ॥
ājīvo yaḥ paraṃ teṣāṃ gopatvasya ca kāraṇam tā gāvo vṛṣṭipātena pīḍyantāṃ vacanān mama //
अहम् अप्य् अद्रिशृङ्गाभं तुङ्गम् आरुह्य वारणम् साहाय्यं वः करिष्यामि वायूनां संगमेन च ॥
aham apy adriśṛṅgābhaṃ tuṅgam āruhya vāraṇam sāhāyyaṃ vaḥ kariṣyāmi vāyūnāṃ saṃgamena ca //
इत्य् आज्ञप्ताः सुरेन्द्रेण मुमुचुस् ते बलाहकाः वातवर्षं महाभीमम् अभावाय गवां द्विजाः ॥
ity ājñaptāḥ surendreṇa mumucus te balāhakāḥ vātavarṣaṃ mahābhīmam abhāvāya gavāṃ dvijāḥ //
ततः क्षणेन धरणी ककुभो ऽम्बरम् एव च एकं धारामहासारपूरणेनाभवद् द्विजाः ॥
tataḥ kṣaṇena dharaṇī kakubho 'mbaram eva ca ekaṃ dhārāmahāsārapūraṇenābhavad dvijāḥ //
गावस् तु तेन पतता वर्षवातेन वेगिना धुताः प्राणाञ् जहुः सर्वास् तिर्यङ्मुखशिरोधराः ॥
gāvas tu tena patatā varṣavātena veginā dhutāḥ prāṇāñ jahuḥ sarvās tiryaṅmukhaśirodharāḥ //
क्रोडेन वत्सान् आक्रम्य तस्थुर् अन्या द्विजोत्तमाः गावो विवत्साश् च कृता वारिपूरेण चापराः ॥
kroḍena vatsān ākramya tasthur anyā dvijottamāḥ gāvo vivatsāś ca kṛtā vāripūreṇa cāparāḥ //
वत्साश् च दीनवदनाः पवनाकम्पिकंधराः त्राहि त्राहीत्य् अल्पशब्दाः कृष्णम् ऊचुर् इवार्तकाः ॥
vatsāś ca dīnavadanāḥ pavanākampikaṃdharāḥ trāhi trāhīty alpaśabdāḥ kṛṣṇam ūcur ivārtakāḥ //
ततस् तद् गोकुलं सर्वं गोगोपीगोपसंकुलम् अतीवार्तं हरिर् दृष्ट्वा त्राणायाचिन्तयत् तदा ॥
tatas tad gokulaṃ sarvaṃ gogopīgopasaṃkulam atīvārtaṃ harir dṛṣṭvā trāṇāyācintayat tadā //
एतत् कृतं महेन्द्रेण महभङ्गविरोधिना तद् एतद् अखिलं गोष्ठं त्रातव्यम् अधुना मया ॥
etat kṛtaṃ mahendreṇa mahabhaṅgavirodhinā tad etad akhilaṃ goṣṭhaṃ trātavyam adhunā mayā //
इमम् अद्रिम् अहं वीर्याद् उत्पाट्योरुशिलातलम् धारयिष्यामि गोष्ठस्य पृथुच्छत्त्रम् इवोपरि ॥
imam adrim ahaṃ vīryād utpāṭyoruśilātalam dhārayiṣyāmi goṣṭhasya pṛthucchattram ivopari //
इति कृत्वा मतिं कृष्णो गोवर्धनमहीधरम् उत्पाट्यैककरेणैव धारयाम् आस लीलया ॥
iti kṛtvā matiṃ kṛṣṇo govardhanamahīdharam utpāṭyaikakareṇaiva dhārayām āsa līlayā //
गोपांश् चाह जगन्नाथः समुत्पाटितभूधरः विशध्वम् अत्र सहिताः कृतं वर्षनिवारणम् ॥
gopāṃś cāha jagannāthaḥ samutpāṭitabhūdharaḥ viśadhvam atra sahitāḥ kṛtaṃ varṣanivāraṇam //
सुनिर्वातेषु देशेषु यथायोग्यम् इहास्यताम् प्रविश्य नात्र भेतव्यं गिरिपातस्य निर्भयैः ॥
sunirvāteṣu deśeṣu yathāyogyam ihāsyatām praviśya nātra bhetavyaṃ giripātasya nirbhayaiḥ //
इत्य् उक्तास् तेन ते गोपा विविशुर् गोधनैः सह शकटारोपितैर् भाण्डैर् गोप्यश् चासारपीडिताः ॥
ity uktās tena te gopā viviśur godhanaiḥ saha śakaṭāropitair bhāṇḍair gopyaś cāsārapīḍitāḥ //
कृष्णो ऽपि तं दधारैवं शैलम् अत्यन्तनिश्चलम् व्रजौकोवासिभिर् हर्षविस्मिताक्षैर् निरीक्षितः ॥
kṛṣṇo 'pi taṃ dadhāraivaṃ śailam atyantaniścalam vrajaukovāsibhir harṣavismitākṣair nirīkṣitaḥ //
गोपगोपीजनैर् हृष्टैः प्रीतिविस्तारितेक्षणैः संस्तूयमानचरितः कृष्णः शैलम् अधारयत् ॥
gopagopījanair hṛṣṭaiḥ prītivistāritekṣaṇaiḥ saṃstūyamānacaritaḥ kṛṣṇaḥ śailam adhārayat //
सप्तरात्रं महामेघा ववर्षुर् नन्दगोकुले इन्द्रेण चोदिता मेघा गोपानां नाशकारिणा ॥
saptarātraṃ mahāmeghā vavarṣur nandagokule indreṇa coditā meghā gopānāṃ nāśakāriṇā //
ततो धृते महाशैले परित्राते च गोकुले मिथ्याप्रतिज्ञो बलभिद् वारयाम् आस तान् घनान् ॥
tato dhṛte mahāśaile paritrāte ca gokule mithyāpratijño balabhid vārayām āsa tān ghanān //
व्यभ्रे नभसि देवेन्द्रे वितथे शक्रमन्त्रिते निष्क्रम्य गोकुलं हृष्टः स्वस्थानं पुनर् आगमत् ॥
vyabhre nabhasi devendre vitathe śakramantrite niṣkramya gokulaṃ hṛṣṭaḥ svasthānaṃ punar āgamat //
मुमोच कृष्णो ऽपि तदा गोवर्धनमहागिरिम् स्वस्थाने विस्मितमुखैर् दृष्टस् तैर् व्रजवासिभिः ॥
mumoca kṛṣṇo 'pi tadā govardhanamahāgirim svasthāne vismitamukhair dṛṣṭas tair vrajavāsibhiḥ //
धृते गोवर्धने शैले परित्राते च गोकुले रोचयाम् आस कृष्णस्य दर्शनं पाकशासनः ॥
dhṛte govardhane śaile paritrāte ca gokule rocayām āsa kṛṣṇasya darśanaṃ pākaśāsanaḥ //
सो ऽधिरुह्य महानागम् ऐरावतम् अमित्रजित् गोवर्धनगिरौ कृष्णं ददर्श त्रिदशाधिपः ॥
so 'dhiruhya mahānāgam airāvatam amitrajit govardhanagirau kṛṣṇaṃ dadarśa tridaśādhipaḥ //
चारयन्तं महावीर्यं गाश् च गोपवपुर्धरम् कृत्स्नस्य जगतो गोपं वृतं गोपकुमारकैः ॥
cārayantaṃ mahāvīryaṃ gāś ca gopavapurdharam kṛtsnasya jagato gopaṃ vṛtaṃ gopakumārakaiḥ //
गरुडं च ददर्शोच्चैर् अन्तर्धानगतं द्विजाः कृतच्छायं हरेर् मूर्ध्नि पक्षाभ्यां पक्षिपुंगवम् ॥
garuḍaṃ ca dadarśoccair antardhānagataṃ dvijāḥ kṛtacchāyaṃ harer mūrdhni pakṣābhyāṃ pakṣipuṃgavam //
अवरुह्य स नागेन्द्राद् एकान्ते मधुसूदनम् शक्रः सस्मितम् आहेदं प्रीतिविस्फारितेक्षणः ॥
avaruhya sa nāgendrād ekānte madhusūdanam śakraḥ sasmitam āhedaṃ prītivisphāritekṣaṇaḥ //
कृष्ण कृष्ण शृणुष्वेदं यदर्थम् अहम् आगतः त्वत्समीपं महाबाहो नैतच् चिन्त्यं त्वयान्यथा ॥
kṛṣṇa kṛṣṇa śṛṇuṣvedaṃ yadartham aham āgataḥ tvatsamīpaṃ mahābāho naitac cintyaṃ tvayānyathā //
भारावतरणार्धाय पृथिव्याः पृथिवीतलम् अवतीर्णो ऽखिलाधारस् त्वम् एव परमेश्वर ॥
bhārāvataraṇārdhāya pṛthivyāḥ pṛthivītalam avatīrṇo 'khilādhāras tvam eva parameśvara //
महभङ्गविरुद्धेन मया गोकुलनाशकाः समादिष्टा महामेघास् तैश् चैतत् कदनं कृतम् ॥
mahabhaṅgaviruddhena mayā gokulanāśakāḥ samādiṣṭā mahāmeghās taiś caitat kadanaṃ kṛtam //
त्रातास् तापात् त्वया गावः समुत्पाट्य महागिरिम् तेनाहं तोषितो वीर कर्मणात्यद्भुतेन ते ॥
trātās tāpāt tvayā gāvaḥ samutpāṭya mahāgirim tenāhaṃ toṣito vīra karmaṇātyadbhutena te //
साधितं कृष्ण देवानाम् अद्य मन्ये प्रयोजनम् त्वयायम् अद्रिप्रवरः करेणैकेन चोद्धृतः ॥
sādhitaṃ kṛṣṇa devānām adya manye prayojanam tvayāyam adripravaraḥ kareṇaikena coddhṛtaḥ //
गोभिश् च नोदितः कृष्ण त्वत्समीपम् इहागतः त्वया त्राताभिर् अत्यर्थं युष्मत्कारणकारणात् ॥
gobhiś ca noditaḥ kṛṣṇa tvatsamīpam ihāgataḥ tvayā trātābhir atyarthaṃ yuṣmatkāraṇakāraṇāt //
स त्वां कृष्णाभिषेक्ष्यामि गवां वाक्यप्रचोदितः उपेन्द्रत्वे गवाम् इन्द्रो गोविन्दस् त्वं भविष्यसि ॥
sa tvāṃ kṛṣṇābhiṣekṣyāmi gavāṃ vākyapracoditaḥ upendratve gavām indro govindas tvaṃ bhaviṣyasi //
अथोपवाह्याद् आदाय घण्टाम् ऐरावताद् गजात् अभिषेकं तया चक्रे पवित्रजलपूर्णया ॥
athopavāhyād ādāya ghaṇṭām airāvatād gajāt abhiṣekaṃ tayā cakre pavitrajalapūrṇayā //
क्रियमाणे ऽभिषेके तु गावः कृष्णस्य तत्क्षणात् प्रस्रवोद्भूतदुग्धार्द्रां सद्यश् चक्रुर् वसुंधराम् ॥
kriyamāṇe 'bhiṣeke tu gāvaḥ kṛṣṇasya tatkṣaṇāt prasravodbhūtadugdhārdrāṃ sadyaś cakrur vasuṃdharām //
अभिषिच्य गवां वाक्याद् देवेन्द्रो वै जनार्दनम् प्रीत्या सप्रश्रयं कृष्णं पुनर् आह शचीपतिः ॥
abhiṣicya gavāṃ vākyād devendro vai janārdanam prītyā sapraśrayaṃ kṛṣṇaṃ punar āha śacīpatiḥ //
गवाम् एतत् कृतं वाक्यात् तथान्यद् अपि मे शृणु यद् ब्रवीमि महाभाग भारावतरणेच्छया ॥
gavām etat kṛtaṃ vākyāt tathānyad api me śṛṇu yad bravīmi mahābhāga bhārāvataraṇecchayā //
ममांशः पुरुषव्याघ्रः पृथिव्यां पृथिवीधर अवतीर्णो ऽर्जुनो नाम स रक्ष्यो भवता सदा ॥
mamāṃśaḥ puruṣavyāghraḥ pṛthivyāṃ pṛthivīdhara avatīrṇo 'rjuno nāma sa rakṣyo bhavatā sadā //
भारावतरणे सख्यं स ते वीरः करिष्यति स रक्षणीयो भवता यथात्मा मधुसूदन ॥
bhārāvataraṇe sakhyaṃ sa te vīraḥ kariṣyati sa rakṣaṇīyo bhavatā yathātmā madhusūdana //
जानामि भारते वंशे जातं पार्थं तवांशतः तम् अहं पालयिष्यामि यावद् अस्मि महीतले ॥
jānāmi bhārate vaṃśe jātaṃ pārthaṃ tavāṃśataḥ tam ahaṃ pālayiṣyāmi yāvad asmi mahītale //
यावन् महीतले शक्र स्थास्याम्य् अहम् अरिंदम न तावद् अर्जुनं कश्चिद् देवेन्द्र युधि जेष्यति ॥
yāvan mahītale śakra sthāsyāmy aham ariṃdama na tāvad arjunaṃ kaścid devendra yudhi jeṣyati //
कंसो नाम महाबाहुर् दैत्यो ऽरिष्टस् तथा परः केशी कुवलयापीडो नरकाद्यास् तथापरे ॥
kaṃso nāma mahābāhur daityo 'riṣṭas tathā paraḥ keśī kuvalayāpīḍo narakādyās tathāpare //
हतेषु तेषु देवेन्द्र भविष्यति महाहवः तत्र विद्धि सहस्राक्ष भारावतरणं कृतम् ॥
hateṣu teṣu devendra bhaviṣyati mahāhavaḥ tatra viddhi sahasrākṣa bhārāvataraṇaṃ kṛtam //
स त्वं गच्छ न संतापं पुत्रार्थे कर्तुम् अर्हसि नार्जुनस्य रिपुः कश्चिन् ममाग्रे प्रभविष्यति ॥
sa tvaṃ gaccha na saṃtāpaṃ putrārthe kartum arhasi nārjunasya ripuḥ kaścin mamāgre prabhaviṣyati //
अर्जुनार्थे त्व् अहं सर्वान् युधिष्ठिरपुरोगमान् निवृत्ते भारते युद्धे कुन्त्यै दास्यामि विक्षतान् ॥
arjunārthe tv ahaṃ sarvān yudhiṣṭhirapurogamān nivṛtte bhārate yuddhe kuntyai dāsyāmi vikṣatān //
इत्य् उक्तः संपरिष्वज्य देवराजो जनार्दनम् आरुह्यैरावतं नागं पुनर् एव दिवं ययौ ॥
ity uktaḥ saṃpariṣvajya devarājo janārdanam āruhyairāvataṃ nāgaṃ punar eva divaṃ yayau //
कृष्णो ऽपि सहितो गोभिर् गोपालैश् च पुनर् व्रजम् आजगामाथ गोपीनां दृष्टपूतेन वर्त्मना ॥
kṛṣṇo 'pi sahito gobhir gopālaiś ca punar vrajam ājagāmātha gopīnāṃ dṛṣṭapūtena vartmanā //