श्रीराजोवाच बलेः पदत्रयं भूमेः कस्माद्धरिरयाचत । भूतेश्वरः कृपणवल् लब्धार्थो ऽपि बबन्ध तम् ॥
śrīrājovāca baleḥ padatrayaṃ bhūmeḥ kasmāddharirayācata / bhūteśvaraḥ kṛpaṇaval labdhārtho 'pi babandha tam //
एतद्वेदितुमिच्छामो महत् कौतूहलं हि नः । यज्ञेश्वरस्य पूर्णस्य बन्धनं चाप्य् अनागसः ॥
etadveditumicchāmo mahat kautūhalaṃ hi naḥ / yajñeśvarasya pūrṇasya bandhanaṃ cāpy anāgasaḥ //
श्रीशुक उवाच पराजितश्रीरसुभिश्च हापितो हीन्द्रेण राजन् भृगुभिः स जीवितः । सर्वात्मना तान् अभजद्भृगून् बलिः शिष्यो महात्मार्थनिवेदनेन ॥
śrīśuka uvāca parājitaśrīrasubhiśca hāpito hīndreṇa rājan bhṛgubhiḥ sa jīvitaḥ / sarvātmanā tān abhajadbhṛgūn baliḥ śiṣyo mahātmārthanivedanena //
तं ब्राह्मणा भृगवः प्रीयमाणा अयाजयन् विश्वजिता त्रिणाकम् । जिगीषमाणं विधिनाभिषिच्य महाभिषेकेण महानुभावाः ॥
taṃ brāhmaṇā bhṛgavaḥ prīyamāṇā ayājayan viśvajitā triṇākam / jigīṣamāṇaṃ vidhinābhiṣicya mahābhiṣekeṇa mahānubhāvāḥ //
ततो रथः काञ्चनपट्टनद्धो हयाश्च हर्यश्वतुरङ्गवर्णाः । ध्वजश्च सिंहेन विराजमानो हुताशनादास हविर्भिरिष्टात् ॥
tato rathaḥ kāñcanapaṭṭanaddho hayāśca haryaśvaturaṅgavarṇāḥ / dhvajaśca siṃhena virājamāno hutāśanādāsa havirbhiriṣṭāt //
धनुश्च दिव्यं पुरटोपनद्धं तूणावरिक्तौ कवचं च दिव्यम् । पितामहस्तस्य ददौ च मालाम् अम्लानपुष्पां जलजं च शुक्रः ॥
dhanuśca divyaṃ puraṭopanaddhaṃ tūṇāvariktau kavacaṃ ca divyam / pitāmahastasya dadau ca mālām amlānapuṣpāṃ jalajaṃ ca śukraḥ //
एवं स विप्रार्जितयोधनार्थस् तैः कल्पितस्वस्त्ययनो ऽथ विप्रान् । प्रदक्षिणीकृत्य कृतप्रणामः प्रह्रादमामन्त्र्य नमश्चकार ॥
evaṃ sa viprārjitayodhanārthas taiḥ kalpitasvastyayano 'tha viprān / pradakṣiṇīkṛtya kṛtapraṇāmaḥ prahrādamāmantrya namaścakāra //
अथारुह्य रथं दिव्यं भृगुदत्तं महारथः । सुस्रग्धरो ऽथ सन्नह्य धन्वी खड्गी धृतेषुधिः ॥
athāruhya rathaṃ divyaṃ bhṛgudattaṃ mahārathaḥ / susragdharo 'tha sannahya dhanvī khaḍgī dhṛteṣudhiḥ //
हेमाङ्गदलसद्बाहुः स्फुरन्मकरकुण्डलः । रराज रथमारूढो धिष्ण्यस्थ इव हव्यवाट् ॥
hemāṅgadalasadbāhuḥ sphuranmakarakuṇḍalaḥ / rarāja rathamārūḍho dhiṣṇyastha iva havyavāṭ //
तुल्यैश्वर्यबलश्रीभिः स्वयूथैर्दैत्ययूथपैः । पिबद्भिरिव खं दृग्भिर्दहद्भिः परिधीन् इव ॥
tulyaiśvaryabalaśrībhiḥ svayūthairdaityayūthapaiḥ / pibadbhiriva khaṃ dṛgbhirdahadbhiḥ paridhīn iva //
वृतो विकर्षन् महतीमासुरीं ध्वजिनीं विभुः । ययाविन्द्रपुरीं स्वृद्धां कम्पयन्निव रोदसी ॥
vṛto vikarṣan mahatīmāsurīṃ dhvajinīṃ vibhuḥ / yayāvindrapurīṃ svṛddhāṃ kampayanniva rodasī //
रम्यामुपवनोद्यानैः श्रीमद्भिर्नन्दनादिभिः । कूजद्विहङ्गमिथुनैर्गायन्मत्तमधुव्रतैः ॥
ramyāmupavanodyānaiḥ śrīmadbhirnandanādibhiḥ / kūjadvihaṅgamithunairgāyanmattamadhuvrataiḥ //
प्रवालफलपुष्पोरु भारशाखामरद्रुमैः । हंससारसचक्राह्व कारण्डवकुलाकुलाः । नलिन्यो यत्र क्रीडन्ति प्रमदाः सुरसेविताः ॥
pravālaphalapuṣporu bhāraśākhāmaradrumaiḥ / haṃsasārasacakrāhva kāraṇḍavakulākulāḥ / nalinyo yatra krīḍanti pramadāḥ surasevitāḥ //
आकाशगङ्गया देव्या वृतां परिखभूतया । प्राकारेणाग्निवर्णेन साट्टालेनोन्नतेन च ॥
ākāśagaṅgayā devyā vṛtāṃ parikhabhūtayā / prākāreṇāgnivarṇena sāṭṭālenonnatena ca //
रुक्मपट्टकपाटैश्च द्वारैः स्फटिकगोपुरैः । जुष्टां विभक्तप्रपथां विश्वकर्मविनिर्मिताम् ॥
rukmapaṭṭakapāṭaiśca dvāraiḥ sphaṭikagopuraiḥ / juṣṭāṃ vibhaktaprapathāṃ viśvakarmavinirmitām //
सभाचत्वररथ्याढ्यां विमानैर्न्यर्बुदैर्युताम् । शृङ्गाटकैर्मणिमयैर्वज्रविद्रुमवेदिभिः ॥
sabhācatvararathyāḍhyāṃ vimānairnyarbudairyutām / śṛṅgāṭakairmaṇimayairvajravidrumavedibhiḥ //
यत्र नित्यवयोरूपाः श्यामा विरजवाससः । भ्राजन्ते रूपवन्नार्यो ह्य् अर्चिर्भिरिव वह्नयः ॥
yatra nityavayorūpāḥ śyāmā virajavāsasaḥ / bhrājante rūpavannāryo hy arcirbhiriva vahnayaḥ //
सुरस्त्रीकेशविभ्रष्ट नवसौगन्धिकस्रजाम् । यत्रामोदमुपादाय मार्ग आवाति मारुतः ॥
surastrīkeśavibhraṣṭa navasaugandhikasrajām / yatrāmodamupādāya mārga āvāti mārutaḥ //
हेमजालाक्षनिर्गच्छद् धूमेनागुरुगन्धिना । पाण्डुरेण प्रतिच्छन्न मार्गे यान्ति सुरप्रियाः ॥
hemajālākṣanirgacchad dhūmenāgurugandhinā / pāṇḍureṇa praticchanna mārge yānti surapriyāḥ //
मुक्तावितानैर्मणिहेमकेतुभिर् नानापताकावलभीभिरावृताम् । शिखण्डिपारावतभृङ्गनादितां वैमानिकस्त्रीकलगीतमङ्गलाम् ॥
muktāvitānairmaṇihemaketubhir nānāpatākāvalabhībhirāvṛtām / śikhaṇḍipārāvatabhṛṅganāditāṃ vaimānikastrīkalagītamaṅgalām //
मृदङ्गशङ्खानकदुन्दुभिस्वनैः सतालवीणामुरजेष्टवेणुभिः । नृत्यैः सवाद्यैरुपदेवगीतकैर् मनोरमां स्वप्रभया जितप्रभाम् ॥
mṛdaṅgaśaṅkhānakadundubhisvanaiḥ satālavīṇāmurajeṣṭaveṇubhiḥ / nṛtyaiḥ savādyairupadevagītakair manoramāṃ svaprabhayā jitaprabhām //
यां न व्रजन्त्य् अधर्मिष्ठाः खला भूतद्रुहः शठाः । मानिनः कामिनो लुब्धा एभिर्हीना व्रजन्ति यत् ॥
yāṃ na vrajanty adharmiṣṭhāḥ khalā bhūtadruhaḥ śaṭhāḥ / māninaḥ kāmino lubdhā ebhirhīnā vrajanti yat //
तां देवधानीं स वरूथिनीपतिर् बहिः समन्ताद्रुरुधे पृतन्यया । आचार्यदत्तं जलजं महास्वनं दध्मौ प्रयुञ्जन् भयमिन्द्रयोषिताम् ॥
tāṃ devadhānīṃ sa varūthinīpatir bahiḥ samantādrurudhe pṛtanyayā / ācāryadattaṃ jalajaṃ mahāsvanaṃ dadhmau prayuñjan bhayamindrayoṣitām //
मघवांस्तमभिप्रेत्य बलेः परममुद्यमम् । सर्वदेवगणोपेतो गुरुमेतदुवाच ह ॥
maghavāṃstamabhipretya baleḥ paramamudyamam / sarvadevagaṇopeto gurumetaduvāca ha //
भगवन्नुद्यमो भूयान् बलेर्नः पूर्ववैरिणः । अविषह्यमिमं मन्ये केनासीत् तेजसोर्जितः ॥
bhagavannudyamo bhūyān balernaḥ pūrvavairiṇaḥ / aviṣahyamimaṃ manye kenāsīt tejasorjitaḥ //
नैनं कश्चित् कुतो वापि प्रतिव्योढुमधीश्वरः । पिबन्निव मुखेनेदं लिहन्निव दिशो दश । दहन्निव दिशो दृग्भिः संवर्ताग्निरिवोत्थितः ॥
nainaṃ kaścit kuto vāpi prativyoḍhumadhīśvaraḥ / pibanniva mukhenedaṃ lihanniva diśo daśa / dahanniva diśo dṛgbhiḥ saṃvartāgnirivotthitaḥ //
ब्रूहि कारणमेतस्य दुर्धर्षत्वस्य मद्रिपोः । ओजः सहो बलं तेजो यत एतत् समुद्यमः ॥
brūhi kāraṇametasya durdharṣatvasya madripoḥ / ojaḥ saho balaṃ tejo yata etat samudyamaḥ //
श्रीगुरुरुवाच जानामि मघवन् छत्रोरुन्नतेरस्य कारणम् । शिष्यायोपभृतं तेजो भृगुभिर्ब्रह्मवादिभिः ॥
śrīgururuvāca jānāmi maghavan chatrorunnaterasya kāraṇam / śiṣyāyopabhṛtaṃ tejo bhṛgubhirbrahmavādibhiḥ //
ओजस्विनं बलिं जेतुं न समर्थो ऽस्ति कश्चन । भवद्विधो भवान् वापि वर्जयित्वेश्वरं हरिम् ॥
ojasvinaṃ baliṃ jetuṃ na samartho 'sti kaścana / bhavadvidho bhavān vāpi varjayitveśvaraṃ harim //
विजेष्यति न को ऽप्य् एनं ब्रह्मतेजःसमेधितम् । नास्य शक्तः पुरः स्थातुं कृतान्तस्य यथा जनाः ॥
vijeṣyati na ko 'py enaṃ brahmatejaḥsamedhitam / nāsya śaktaḥ puraḥ sthātuṃ kṛtāntasya yathā janāḥ //
तस्मान् निलयमुत्सृज्य यूयं सर्वे त्रिविष्टपम् । यात कालं प्रतीक्षन्तो यतः शत्रोर्विपर्ययः ॥
tasmān nilayamutsṛjya yūyaṃ sarve triviṣṭapam / yāta kālaṃ pratīkṣanto yataḥ śatrorviparyayaḥ //
एष विप्रबलोदर्कः सम्प्रत्य् ऊर्जितविक्रमः । तेषामेवापमानेन सानुबन्धो विनङ्क्ष्यति ॥
eṣa viprabalodarkaḥ sampraty ūrjitavikramaḥ / teṣāmevāpamānena sānubandho vinaṅkṣyati //
एवं सुमन्त्रितार्थास्ते गुरुणार्थानुदर्शिना । हित्वा त्रिविष्टपं जग्मुर्गीर्वाणाः कामरूपिणः ॥
evaṃ sumantritārthāste guruṇārthānudarśinā / hitvā triviṣṭapaṃ jagmurgīrvāṇāḥ kāmarūpiṇaḥ //
देवेष्वथ निलीनेषु बलिर्वैरोचनः पुरीम् । देवधानीमधिष्ठाय वशं निन्ये जगत्त्रयम् ॥
deveṣvatha nilīneṣu balirvairocanaḥ purīm / devadhānīmadhiṣṭhāya vaśaṃ ninye jagattrayam //
तं विश्वजयिनं शिष्यं भृगवः शिष्यवत्सलाः । शतेन हयमेधानामनुव्रतमयाजयन् ॥
taṃ viśvajayinaṃ śiṣyaṃ bhṛgavaḥ śiṣyavatsalāḥ / śatena hayamedhānāmanuvratamayājayan //
ततस्तदनुभावेन भुवनत्रयविश्रुताम् । कीर्तिं दिक्षुवितन्वानः स रेज उडुराड् इव ॥
tatastadanubhāvena bhuvanatrayaviśrutām / kīrtiṃ dikṣuvitanvānaḥ sa reja uḍurāḍ iva //
बुभुजे च श्रियं स्वृद्धां द्विजदेवोपलम्भिताम् । कृतकृत्यमिवात्मानं मन्यमानो महामनाः ॥
bubhuje ca śriyaṃ svṛddhāṃ dvijadevopalambhitām / kṛtakṛtyamivātmānaṃ manyamāno mahāmanāḥ //