मैत्रेय उवाच जनेषु प्रगृणत्स्व् एवं पृथुं पृथुल-विक्रमम् । तत्रोपजग्मुर् मुनयश् चत्वारः सूर्य-वर्चसः ॥
maitreya uvāca janeṣu pragṛṇatsv evaṃ pṛthuṃ pṛthula-vikramam / tatropajagmur munayaś catvāraḥ sūrya-varcasaḥ //
तांस् तु सिद्धेश्वरान् राजा व्योम्नो ऽवतरतो ऽर्चिषा । लोकान् अपापान् कुर्वाणान् सानुगो ऽचष्ट लक्षितान् ॥
tāṃs tu siddheśvarān rājā vyomno 'vatarato 'rciṣā / lokān apāpān kurvāṇān sānugo 'caṣṭa lakṣitān //
तद्-दर्शनोद्गतान् प्राणान् प्रत्यादित्सुर् इवोत्थितः । स-सदस्यानुगो वैन्य इन्द्रियेशो गुणान् इव ॥
tad-darśanodgatān prāṇān pratyāditsur ivotthitaḥ / sa-sadasyānugo vainya indriyeśo guṇān iva //
गौरवाद् यन्त्रितः सभ्यः प्रश्रयानत-कन्धरः । विधिवत् पूजयां चक्रे गृहीताध्यर्हणासनान् ॥
gauravād yantritaḥ sabhyaḥ praśrayānata-kandharaḥ / vidhivat pūjayāṃ cakre gṛhītādhyarhaṇāsanān //
तत्-पाद-शौच-सलिलैर् मार्जितालक-बन्धनः । तत्र शीलवतां वृत्तम् आचरन् मानयन्न् इव ॥
tat-pāda-śauca-salilair mārjitālaka-bandhanaḥ / tatra śīlavatāṃ vṛttam ācaran mānayann iva //
हाटकासन आसीनान् स्व-धिष्ण्येष्व् इव पावकान् । श्रद्धा-संयम-संयुक्तः प्रीतः प्राह भवाग्रजान् ॥
hāṭakāsana āsīnān sva-dhiṣṇyeṣv iva pāvakān / śraddhā-saṃyama-saṃyuktaḥ prītaḥ prāha bhavāgrajān //
पृथुर् उवाच अहो आचरितं किं मे मङ्गलं मङ्गलायनाः । यस्य वो दर्शनं ह्य् आसीद् दुर्दर्शानां च योगिभिः ॥
pṛthur uvāca aho ācaritaṃ kiṃ me maṅgalaṃ maṅgalāyanāḥ / yasya vo darśanaṃ hy āsīd durdarśānāṃ ca yogibhiḥ //
किं तस्य दुर्लभतरम् इह लोके परत्र च । यस्य विप्राः प्रसीदन्ति शिवो विष्णुश् च सानुगः ॥
kiṃ tasya durlabhataram iha loke paratra ca / yasya viprāḥ prasīdanti śivo viṣṇuś ca sānugaḥ //
नैव लक्षयते लोको लोकान् पर्यटतो ऽपि यान् । यथा सर्व-दृशं सर्व आत्मानं ये ऽस्य हेतवः ॥
naiva lakṣayate loko lokān paryaṭato 'pi yān / yathā sarva-dṛśaṃ sarva ātmānaṃ ye 'sya hetavaḥ //
अधना अपि ते धन्याः साधवो गृह-मेधिनः । यद्-गृहा ह्य् अर्ह-वर्याम्बु- तृण-भूमीश्वरावराः ॥
adhanā api te dhanyāḥ sādhavo gṛha-medhinaḥ / yad-gṛhā hy arha-varyāmbu- tṛṇa-bhūmīśvarāvarāḥ //
व्यालालय-द्रुमा वै तेष्व् अरिक्ताखिल-सम्पदः । यद्-गृहास् तीर्थ-पादीय- पादतीर्थ-विवर्जिताः ॥
vyālālaya-drumā vai teṣv ariktākhila-sampadaḥ / yad-gṛhās tīrtha-pādīya- pādatīrtha-vivarjitāḥ //
स्वागतं वो द्विज-श्रेष्ठा यद्-व्रतानि मुमुक्षवः । चरन्ति श्रद्धया धीरा बाला एव बृहन्ति च ॥
svāgataṃ vo dvija-śreṣṭhā yad-vratāni mumukṣavaḥ / caranti śraddhayā dhīrā bālā eva bṛhanti ca //
कच्चिन् नः कुशलं नाथा इन्द्रियार्थार्थ-वेदिनाम् । व्यसनावाप एतस्मिन् पतितानां स्व-कर्मभिः ॥
kaccin naḥ kuśalaṃ nāthā indriyārthārtha-vedinām / vyasanāvāpa etasmin patitānāṃ sva-karmabhiḥ //
भवत्सु कुशल-प्रश्न आत्मारामेषु नेष्यते । कुशलाकुशला यत्र न सन्ति मति-वृत्तयः ॥
bhavatsu kuśala-praśna ātmārāmeṣu neṣyate / kuśalākuśalā yatra na santi mati-vṛttayaḥ //
तद् अहं कृत-विश्रम्भः सुहृदो वस् तपस्विनाम् । सम्पृच्छे भव एतस्मिन् क्षेमः केनाञ्जसा भवेत् ॥
tad ahaṃ kṛta-viśrambhaḥ suhṛdo vas tapasvinām / sampṛcche bhava etasmin kṣemaḥ kenāñjasā bhavet //
व्यक्तम् आत्मवताम् आत्मा भगवान् आत्म-भावनः । स्वानाम् अनुग्रहायेमां सिद्ध-रूपी चरत्य् अजः ॥
vyaktam ātmavatām ātmā bhagavān ātma-bhāvanaḥ / svānām anugrahāyemāṃ siddha-rūpī caraty ajaḥ //
मैत्रेय उवाच पृथोस् तत् सूक्तम् आकर्ण्य सारं सुष्ठु मितं मधु । स्मयमान इव प्रीत्या कुमारः प्रत्युवाच ह ॥
maitreya uvāca pṛthos tat sūktam ākarṇya sāraṃ suṣṭhu mitaṃ madhu / smayamāna iva prītyā kumāraḥ pratyuvāca ha //
सनत्-कुमार उवाच साधु पृष्टं महाराज सर्व-भूत-हितात्मना । भवता विदुषा चापि साधूनां मतिर् ईदृशी ॥
sanat-kumāra uvāca sādhu pṛṣṭaṃ mahārāja sarva-bhūta-hitātmanā / bhavatā viduṣā cāpi sādhūnāṃ matir īdṛśī //
सङ्गमः खलु साधूनाम् उभयेषां च सम्मतः । यत्-सम्भाषण-सम्प्रश्नः सर्वेषां वितनोति शम् ॥
saṅgamaḥ khalu sādhūnām ubhayeṣāṃ ca sammataḥ / yat-sambhāṣaṇa-sampraśnaḥ sarveṣāṃ vitanoti śam //
अस्त्य् एव राजन् भवतो मधुद्विषः पादारविन्दस्य गुणानुवादने । रतिर् दुरापा विधुनोति नैष्ठिकी कामं कषायं मलम् अन्तर्-आत्मनः ॥
asty eva rājan bhavato madhudviṣaḥ pādāravindasya guṇānuvādane / ratir durāpā vidhunoti naiṣṭhikī kāmaṃ kaṣāyaṃ malam antar-ātmanaḥ //
शास्त्रेष्व् इयान् एव सुनिश्चितो नृणां क्षेमस्य सध्र्यग्-विमृशेषु हेतुः । असङ्ग आत्म-व्यतिरिक्त आत्मनि दृढा रतिर् ब्रह्मणि निर्गुणे च या ॥
śāstreṣv iyān eva suniścito nṛṇāṃ kṣemasya sadhryag-vimṛśeṣu hetuḥ / asaṅga ātma-vyatirikta ātmani dṛḍhā ratir brahmaṇi nirguṇe ca yā //
सा श्रद्धया भगवद्-धर्म-चर्यया जिज्ञासयाध्यात्मिक-योग-निष्ठया । योगेश्वरोपासनया च नित्यं पुण्य-श्रवः-कथया पुण्यया च ॥
sā śraddhayā bhagavad-dharma-caryayā jijñāsayādhyātmika-yoga-niṣṭhayā / yogeśvaropāsanayā ca nityaṃ puṇya-śravaḥ-kathayā puṇyayā ca //
अर्थेन्द्रियाराम-सगोष्ठ्य्-अतृष्णया तत्-सम्मतानाम् अपरिग्रहेण च । विविक्त-रुच्या परितोष आत्मनि विना हरेर् गुण-पीयूष-पानात् ॥
arthendriyārāma-sagoṣṭhy-atṛṣṇayā tat-sammatānām aparigraheṇa ca / vivikta-rucyā paritoṣa ātmani vinā harer guṇa-pīyūṣa-pānāt //
अहिंसया पारमहंस्य-चर्यया स्मृत्या मुकुन्दाचरिताग्र्य-सीधुना । यमैर् अकामैर् नियमैश् चाप्य् अनिन्दया निरीहया द्वन्द्व-तितिक्षया च ॥
ahiṃsayā pāramahaṃsya-caryayā smṛtyā mukundācaritāgrya-sīdhunā / yamair akāmair niyamaiś cāpy anindayā nirīhayā dvandva-titikṣayā ca //
हरेर् मुहुस् तत्पर-कर्ण-पूर- गुणाभिधानेन विजृम्भमाणया । भक्त्या ह्य् असङ्गः सद्-असत्य् अनात्मनि स्यान् निर्गुणे ब्रह्मणि चाञ्जसा रतिः ॥
harer muhus tatpara-karṇa-pūra- guṇābhidhānena vijṛmbhamāṇayā / bhaktyā hy asaṅgaḥ sad-asaty anātmani syān nirguṇe brahmaṇi cāñjasā ratiḥ //
यदा रतिर् ब्रह्मणि नैष्ठिकी पुमान् आचार्यवान् ज्ञान-विराग-रंहसा । दहत्य् अवीर्यं हृदयं जीव-कोशं पञ्चात्मकं योनिम् इवोत्थितो ऽग्निः ॥
yadā ratir brahmaṇi naiṣṭhikī pumān ācāryavān jñāna-virāga-raṃhasā / dahaty avīryaṃ hṛdayaṃ jīva-kośaṃ pañcātmakaṃ yonim ivotthito 'gniḥ //
दग्धाशयो मुक्त-समस्त-तद्-गुणो नैवात्मनो बहिर् अन्तर् विचष्टे । परात्मनोर् यद्-व्यवधानं पुरस्तात् स्वप्ने यथा पुरुषस् तद्-विनाशे ॥
dagdhāśayo mukta-samasta-tad-guṇo naivātmano bahir antar vicaṣṭe / parātmanor yad-vyavadhānaṃ purastāt svapne yathā puruṣas tad-vināśe //
आत्मानम् इन्द्रियार्थं च परं यद् उभयोर् अपि । सत्य् आशय उपाधौ वै पुमान् पश्यति नान्यदा ॥
ātmānam indriyārthaṃ ca paraṃ yad ubhayor api / saty āśaya upādhau vai pumān paśyati nānyadā //
निमित्ते सति सर्वत्र जलादाव् अपि पूरुषः । आत्मनश् च परस्यापि भिदां पश्यति नान्यदा ॥
nimitte sati sarvatra jalādāv api pūruṣaḥ / ātmanaś ca parasyāpi bhidāṃ paśyati nānyadā //
इन्द्रियैर् विषयाकृष्टैर् आक्षिप्तं ध्यायतां मनः । चेतनां हरते बुद्धेः स्तम्बस् तोयम् इव ह्रदात् ॥
indriyair viṣayākṛṣṭair ākṣiptaṃ dhyāyatāṃ manaḥ / cetanāṃ harate buddheḥ stambas toyam iva hradāt //
भ्रश्यत्य् अनुस्मृतिश् चित्तं ज्ञान-भ्रंशः स्मृति-क्षये । तद्-रोधं कवयः प्राहुर् आत्मापह्नवम् आत्मनः ॥
bhraśyaty anusmṛtiś cittaṃ jñāna-bhraṃśaḥ smṛti-kṣaye / tad-rodhaṃ kavayaḥ prāhur ātmāpahnavam ātmanaḥ //
नातः परतरो लोके पुंसः स्वार्थ-व्यतिक्रमः । यद्-अध्य् अन्यस्य प्रेयस्त्वम् आत्मनः स्व-व्यतिक्रमात् ॥
nātaḥ parataro loke puṃsaḥ svārtha-vyatikramaḥ / yad-adhy anyasya preyastvam ātmanaḥ sva-vyatikramāt //
अर्थेन्द्रियार्थाभिध्यानं सर्वार्थापह्नवो नृणाम् । भ्रंशितो ज्ञान-विज्ञानाद् येनाविशति मुख्यताम् ॥
arthendriyārthābhidhyānaṃ sarvārthāpahnavo nṛṇām / bhraṃśito jñāna-vijñānād yenāviśati mukhyatām //
न कुर्यात् कर्हिचित् सङ्गं तमस् तीव्रं तितीरिषुः । धर्मार्थ-काम-मोक्षाणां यद् अत्यन्त-विघातकम् ॥
na kuryāt karhicit saṅgaṃ tamas tīvraṃ titīriṣuḥ / dharmārtha-kāma-mokṣāṇāṃ yad atyanta-vighātakam //
तत्रापि मोक्ष एवार्थ आत्यन्तिकतयेष्यते । त्रैवर्ग्यो ऽर्थो यतो नित्यं कृतान्त-भय-संयुतः ॥
tatrāpi mokṣa evārtha ātyantikatayeṣyate / traivargyo 'rtho yato nityaṃ kṛtānta-bhaya-saṃyutaḥ //
परे ऽवरे च ये भावा गुण-व्यतिकराद् अनु । न तेषां विद्यते क्षेमम् ईश-विध्वंसिताशिषाम् ॥
pare 'vare ca ye bhāvā guṇa-vyatikarād anu / na teṣāṃ vidyate kṣemam īśa-vidhvaṃsitāśiṣām //
तत् त्वं नरेन्द्र जगताम् अथ तस्थूषां च देहेन्द्रियासु-धिषणात्मभिर् आवृतानाम् अम्प्; यः क्षेत्रवित्-तपतया हृदि विश्वग् आविः प्रत्यक् चकास्ति भगवांस् तम् अवेहि सो ऽस्मि ॥
tat tvaṃ narendra jagatām atha tasthūṣāṃ ca dehendriyāsu-dhiṣaṇātmabhir āvṛtānām amp; yaḥ kṣetravit-tapatayā hṛdi viśvag āviḥ pratyak cakāsti bhagavāṃs tam avehi so 'smi //
यस्मिन्न् इदं सद्-असद्-आत्मतया विभाति माया विवेक-विधुति स्रजि वाहि-बुद्धिः यस्मिन्न् इदं सद्-असद्-आत्मतया विभाति माया विवेक-विधुति स्रजि वाहि-बुद्धिः तं नित्य-मुक्त-परिशुद्ध-विशुद्ध-तत्त्वं प्रत्यूढ-कर्म-कलिल-प्रकृतिं प्रपद्ये ॥
yasminn idaṃ sad-asad-ātmatayā vibhāti māyā viveka-vidhuti sraji vāhi-buddhiḥ yasminn idaṃ sad-asad-ātmatayā vibhāti māyā viveka-vidhuti sraji vāhi-buddhiḥ taṃ nitya-mukta-pariśuddha-viśuddha-tattvaṃ pratyūḍha-karma-kalila-prakṛtiṃ prapadye //
यत्-पाद-पङ्कज-पलाश-विलास-भक्त्या कर्माशयं ग्रथितम् उद्ग्रथयन्ति सन्तः यत्-पाद-पङ्कज-पलाश-विलास-भक्त्या कर्माशयं ग्रथितम् उद्ग्रथयन्ति सन्तः तद्वन् न रिक्त-मतयो यतयो ऽपि रुद्ध- स्रोतो-गणास् तम् अरणं भज वासुदेवम् ॥
yat-pāda-paṅkaja-palāśa-vilāsa-bhaktyā karmāśayaṃ grathitam udgrathayanti santaḥ yat-pāda-paṅkaja-palāśa-vilāsa-bhaktyā karmāśayaṃ grathitam udgrathayanti santaḥ tadvan na rikta-matayo yatayo 'pi ruddha- sroto-gaṇās tam araṇaṃ bhaja vāsudevam //
कृच्छ्रो महान् इह भवार्णवम् अप्लवेशां षड्-वर्ग-नक्रम् असुखेन तितीर्षन्ति कृच्छ्रो महान् इह भवार्णवम् अप्लवेशां षड्-वर्ग-नक्रम् असुखेन तितीर्षन्ति तत् त्वं हरेर् भगवतो भजनीयम् अङ्घ्रिं कृत्वोडुपं व्यसनम् उत्तर दुस्तरार्णम् ॥
kṛcchro mahān iha bhavārṇavam aplaveśāṃ ṣaḍ-varga-nakram asukhena titīrṣanti kṛcchro mahān iha bhavārṇavam aplaveśāṃ ṣaḍ-varga-nakram asukhena titīrṣanti tat tvaṃ harer bhagavato bhajanīyam aṅghriṃ kṛtvoḍupaṃ vyasanam uttara dustarārṇam //
मैत्रेय उवाच स एवं ब्रह्म-पुत्रेण कुमारेणात्म-मेधसा । दर्शितात्म-गतिः सम्यक् प्रशस्योवाच तं नृपः ॥
maitreya uvāca sa evaṃ brahma-putreṇa kumāreṇātma-medhasā / darśitātma-gatiḥ samyak praśasyovāca taṃ nṛpaḥ //
राजोवाच कृतो मे ऽनुग्रहः पूर्वं हरिणार्तानुकम्पिना । तम् आपादयितुं ब्रह्मन् भगवन् यूयम् आगताः ॥
rājovāca kṛto me 'nugrahaḥ pūrvaṃ hariṇārtānukampinā / tam āpādayituṃ brahman bhagavan yūyam āgatāḥ //
निष्पादितश् च कार्त्स्न्येन भगवद्भिर् घृणालुभिः । साधूच्छिष्टं हि मे सर्वम् आत्मना सह किं ददे ॥
niṣpāditaś ca kārtsnyena bhagavadbhir ghṛṇālubhiḥ / sādhūcchiṣṭaṃ hi me sarvam ātmanā saha kiṃ dade //
प्राणा दाराः सुता ब्रह्मन् गृहाश् च स-परिच्छदाः । राज्यं बलं मही कोश इति सर्वं निवेदितम् ॥
prāṇā dārāḥ sutā brahman gṛhāś ca sa-paricchadāḥ / rājyaṃ balaṃ mahī kośa iti sarvaṃ niveditam //
सैना-पत्यं च राज्यं च दण्ड-नेतृत्वम् एव च । सर्व लोकाधिपत्यं च वेद-शास्त्र-विद् अर्हति ॥
sainā-patyaṃ ca rājyaṃ ca daṇḍa-netṛtvam eva ca / sarva lokādhipatyaṃ ca veda-śāstra-vid arhati //
स्वम् एव ब्राह्मणो भुङ्क्ते स्वं वस्ते स्वं ददाति च । तस्यैवानुग्रहेणान्नं भुञ्जते क्षत्रियादयः ॥
svam eva brāhmaṇo bhuṅkte svaṃ vaste svaṃ dadāti ca / tasyaivānugraheṇānnaṃ bhuñjate kṣatriyādayaḥ //
यैर् ईदृशी भगवतो गतिर् आत्म-वाद एकान्ततो निगमिभिः प्रतिपादिता नः अम्प्; तुष्यन्त्व् अदभ्र-करुणाः स्व-कृतेन नित्यं को नाम तत् प्रतिकरोति विनोद-पात्रम् ॥
yair īdṛśī bhagavato gatir ātma-vāda ekāntato nigamibhiḥ pratipāditā naḥ amp; tuṣyantv adabhra-karuṇāḥ sva-kṛtena nityaṃ ko nāma tat pratikaroti vinoda-pātram //
मैत्रेय उवाच त आत्म-योग-पतय आदि-राजेन पूजिताः । शीलं तदीयं शंसन्तः खे ऽभवन् मिषतां नृणाम् ॥
maitreya uvāca ta ātma-yoga-pataya ādi-rājena pūjitāḥ / śīlaṃ tadīyaṃ śaṃsantaḥ khe 'bhavan miṣatāṃ nṛṇām //
वैन्यस् तु धुर्यो महतां संस्थित्याध्यात्म-शिक्षया । आप्त-कामम् इवात्मानं मेन आत्मन्य् अवस्थितः ॥
vainyas tu dhuryo mahatāṃ saṃsthityādhyātma-śikṣayā / āpta-kāmam ivātmānaṃ mena ātmany avasthitaḥ //
कर्माणि च यथा-कालं यथा-देशं यथा-बलम् । यथोचितं यथा-वित्तम् अकरोद् ब्रह्म-सात्-कृतम् ॥
karmāṇi ca yathā-kālaṃ yathā-deśaṃ yathā-balam / yathocitaṃ yathā-vittam akarod brahma-sāt-kṛtam //
फलं ब्रह्मणि सन्न्यस्य निर्विषङ्गः समाहितः । कर्माध्यक्षं च मन्वान आत्मानं प्रकृतेः परम् ॥
phalaṃ brahmaṇi sannyasya nirviṣaṅgaḥ samāhitaḥ / karmādhyakṣaṃ ca manvāna ātmānaṃ prakṛteḥ param //
गृहेषु वर्तमानो ऽपि स साम्राज्य-श्रियान्वितः । नासज्जतेन्द्रियार्थेषु निरहम्-मतिर् अर्कवत् ॥
gṛheṣu vartamāno 'pi sa sāmrājya-śriyānvitaḥ / nāsajjatendriyārtheṣu niraham-matir arkavat //
एवम् अध्यात्म-योगेन कर्माण्य् अनुसमाचरन् । पुत्रान् उत्पादयाम् आस पञ्चार्चिष्य् आत्म-सम्मतान् ॥
evam adhyātma-yogena karmāṇy anusamācaran / putrān utpādayām āsa pañcārciṣy ātma-sammatān //
विजिताश्वं धूम्रकेशं हर्यक्षं द्रविणं वृकम् । सर्वेषां लोक-पालानां दधारैकः पृथुर् गुणान् ॥
vijitāśvaṃ dhūmrakeśaṃ haryakṣaṃ draviṇaṃ vṛkam / sarveṣāṃ loka-pālānāṃ dadhāraikaḥ pṛthur guṇān //
गोपीथाय जगत्-सृष्टेः काले स्वे स्वे ऽच्युतात्मकः । मनो-वाग्-वृत्तिभिः सौम्यैर् गुणैः संरञ्जयन् प्रजाः ॥
gopīthāya jagat-sṛṣṭeḥ kāle sve sve 'cyutātmakaḥ / mano-vāg-vṛttibhiḥ saumyair guṇaiḥ saṃrañjayan prajāḥ //
राजेत्य् अधान् नामधेयं सोम-राज इवापरः । सूर्यवद् विसृजन् गृह्णन् प्रतपंश् च भुवो वसु ॥
rājety adhān nāmadheyaṃ soma-rāja ivāparaḥ / sūryavad visṛjan gṛhṇan pratapaṃś ca bhuvo vasu //
दुर्धर्षस् तेजसेवाग्निर् महेन्द्र इव दुर्जयः । तितिक्षया धरित्रीव द्यौर् इवाभीष्ट-दो नृणाम् ॥
durdharṣas tejasevāgnir mahendra iva durjayaḥ / titikṣayā dharitrīva dyaur ivābhīṣṭa-do nṛṇām //
वर्षति स्म यथा-कामं पर्जन्य इव तर्पयन् । समुद्र इव दुर्बोधः सत्त्वेनाचल-राड् इव ॥
varṣati sma yathā-kāmaṃ parjanya iva tarpayan / samudra iva durbodhaḥ sattvenācala-rāḍ iva //
धर्म-राड् इव शिक्षायाम् आश्चर्ये हिमवान् इव । कुवेर इव कोशाढ्यो गुप्तार्थो वरुणो यथा ॥
dharma-rāḍ iva śikṣāyām āścarye himavān iva / kuvera iva kośāḍhyo guptārtho varuṇo yathā //
मातरिश्वेव सर्वात्मा बलेन महसौजसा । अविषह्यतया देवो भगवान् भूत-राड् इव ॥
mātariśveva sarvātmā balena mahasaujasā / aviṣahyatayā devo bhagavān bhūta-rāḍ iva //
कन्दर्प इव सौन्दर्ये मनस्वी मृग-राड् इव । वात्सल्ये मनुवन् नृणां प्रभुत्वे भगवान् अजः ॥
kandarpa iva saundarye manasvī mṛga-rāḍ iva / vātsalye manuvan nṛṇāṃ prabhutve bhagavān ajaḥ //
बृहस्पतिर् ब्रह्म-वादे आत्मवत्त्वे स्वयं हरिः । भक्त्या गो-गुरु-विप्रेषु विष्वक्सेनानुवर्तिषु । ह्रिया प्रश्रय-शीलाभ्याम् आत्म-तुल्यः परोद्यमे ॥
bṛhaspatir brahma-vāde ātmavattve svayaṃ hariḥ / bhaktyā go-guru-vipreṣu viṣvaksenānuvartiṣu / hriyā praśraya-śīlābhyām ātma-tulyaḥ parodyame //
कीर्त्योर्ध्व-गीतया पुम्भिस् त्रैलोक्ये तत्र तत्र ह । प्रविष्टः कर्ण-रन्ध्रेषु स्त्रीणां रामः सताम् इव ॥
kīrtyordhva-gītayā pumbhis trailokye tatra tatra ha / praviṣṭaḥ karṇa-randhreṣu strīṇāṃ rāmaḥ satām iva //