श्री-शुक उवाच अत्रानुवर्ण्यते ऽभीक्ष्णं विश्वात्मा भगवान् हरिः । यस्य प्रसाद-जो ब्रह्मा रुद्रः क्रोध-समुद्भवः ॥
śrī-śuka uvāca atrānuvarṇyate 'bhīkṣṇaṃ viśvātmā bhagavān hariḥ / yasya prasāda-jo brahmā rudraḥ krodha-samudbhavaḥ //
त्वं तु राजन् मरिष्येति पशु-बुद्धिम् इमां जहि । न जातः प्राग् अभूतो ऽद्य देह-वत् त्वं न नङ्क्ष्यसि ॥
tvaṃ tu rājan mariṣyeti paśu-buddhim imāṃ jahi / na jātaḥ prāg abhūto 'dya deha-vat tvaṃ na naṅkṣyasi //
न भविष्यसि भूत्वा त्वं पुत्र-पौत्रादि-रूपवान् । बीजाङ्कुर-वद् देहादेर् व्यतिरिक्तो यथानलः ॥
na bhaviṣyasi bhūtvā tvaṃ putra-pautrādi-rūpavān / bījāṅkura-vad dehāder vyatirikto yathānalaḥ //
स्वप्ने यथा शिरश्-छेदं पञ्चत्वाद्य् आत्मनः स्वयम् । यस्मात् पश्यति देहस्य तत आत्मा ह्य् अजो ऽमरः ॥
svapne yathā śiraś-chedaṃ pañcatvādy ātmanaḥ svayam / yasmāt paśyati dehasya tata ātmā hy ajo 'maraḥ //
घटे भिन्ने घटाकाश आकाशः स्याद् यथा पुरा । एवं देहे मृते जीवो ब्रह्म सम्पद्यते पुनः ॥
ghaṭe bhinne ghaṭākāśa ākāśaḥ syād yathā purā / evaṃ dehe mṛte jīvo brahma sampadyate punaḥ //
मनः सृजति वै देहान् गुणान् कर्माणि चात्मनः । तन् मनः सृजते माया ततो जीवस्य संसृतिः ॥
manaḥ sṛjati vai dehān guṇān karmāṇi cātmanaḥ / tan manaḥ sṛjate māyā tato jīvasya saṃsṛtiḥ //
स्नेहाधिष्ठान-वर्त्य्-अग्नि- संयोगो यावद् ईयते । तावद् दीपस्य दीपत्वम् एवं देह-कृतो भवः । रजः-सत्त्व-तमो-वृत्त्या जायते ऽथ विनश्यति ॥
snehādhiṣṭhāna-varty-agni- saṃyogo yāvad īyate / tāvad dīpasya dīpatvam evaṃ deha-kṛto bhavaḥ / rajaḥ-sattva-tamo-vṛttyā jāyate 'tha vinaśyati //
न तत्रात्मा स्वयं-ज्योतिर् यो व्यक्ताव्यक्तयोः परः । आकाश इव चाधारो ध्रुवो ऽनन्तोपमस् ततः ॥
na tatrātmā svayaṃ-jyotir yo vyaktāvyaktayoḥ paraḥ / ākāśa iva cādhāro dhruvo 'nantopamas tataḥ //
एवम् आत्मानम् आत्म-स्थम् आत्मनैवामृश प्रभो । बुद्ध्यानुमान-गर्भिण्या वासुदेवानुचिन्तया ॥
evam ātmānam ātma-stham ātmanaivāmṛśa prabho / buddhyānumāna-garbhiṇyā vāsudevānucintayā //
चोदितो विप्र-वाक्येन न त्वां धक्ष्यति तक्षकः । मृत्यवो नोपधक्ष्यन्ति मृत्यूनां मृत्युम् ईश्वरम् ॥
codito vipra-vākyena na tvāṃ dhakṣyati takṣakaḥ / mṛtyavo nopadhakṣyanti mṛtyūnāṃ mṛtyum īśvaram //
अहं ब्रह्म परं धाम ब्रह्माहं परमं पदम् । एवं समीक्ष्य चात्मानम् आत्मन्य् आधाय निष्कले ॥
ahaṃ brahma paraṃ dhāma brahmāhaṃ paramaṃ padam / evaṃ samīkṣya cātmānam ātmany ādhāya niṣkale //
दशन्तं तक्षकं पादे लेलिहानं विषाननैः । न द्रक्ष्यसि शरीरं च विश्वं च पृथग् आत्मनः ॥
daśantaṃ takṣakaṃ pāde lelihānaṃ viṣānanaiḥ / na drakṣyasi śarīraṃ ca viśvaṃ ca pṛthag ātmanaḥ //
एतत् ते कथितं तात यद् आत्मा पृष्टवान् नृप । हरेर् विश्वात्मनश् चेष्टां किं भूयः श्रोतुम् इच्छसि ॥
etat te kathitaṃ tāta yad ātmā pṛṣṭavān nṛpa / harer viśvātmanaś ceṣṭāṃ kiṃ bhūyaḥ śrotum icchasi //
