सूत उवाच नमो धर्माय महते नमः कृष्णाय वेधसे । ब्रह्मणेभ्यो नमस्कृत्य धर्मान् वक्ष्ये सनातनान् ॥
sūta uvāca namo dharmāya mahate namaḥ kṛṣṇāya vedhase / brahmaṇebhyo namaskṛtya dharmān vakṣye sanātanān //
एतद् वः कथितं विप्रा विष्णोश् चरितम् अद्भुतम् । भवद्भिर् यद् अहं पृष्टो नराणां पुरुषोचितम् ॥
etad vaḥ kathitaṃ viprā viṣṇoś caritam adbhutam / bhavadbhir yad ahaṃ pṛṣṭo narāṇāṃ puruṣocitam //
अत्र सङ्कीर्तितः साक्षात् सर्व-पाप-हरो हरिः । नारायणो हृषीकेशो भगवान् सात्वताम् पतिः ॥
atra saṅkīrtitaḥ sākṣāt sarva-pāpa-haro hariḥ / nārāyaṇo hṛṣīkeśo bhagavān sātvatām patiḥ //
अत्र ब्रह्म परं गुह्यं जगतः प्रभवाप्ययम् । ज्ञानं च तद्-उपाख्यानं प्रोक्तं विज्ञान-संयुतम् ॥
atra brahma paraṃ guhyaṃ jagataḥ prabhavāpyayam / jñānaṃ ca tad-upākhyānaṃ proktaṃ vijñāna-saṃyutam //
भक्ति-योगः समाख्यातो वैराग्यं च तद्-आश्रयम् । पारीक्षितम् उपाख्यानं नारदाख्यानम् एव च ॥
bhakti-yogaḥ samākhyāto vairāgyaṃ ca tad-āśrayam / pārīkṣitam upākhyānaṃ nāradākhyānam eva ca //
प्रायोपवेशो राजर्षेर् विप्र-शापात् परीक्षितः । शुकस्य ब्रह्मर्षभस्य संवादश् च परीक्षितः ॥
prāyopaveśo rājarṣer vipra-śāpāt parīkṣitaḥ / śukasya brahmarṣabhasya saṃvādaś ca parīkṣitaḥ //
योग-धारणयोत्क्रान्तिः संवादो नारदाजयोः । अवतारानुगीतं च सर्गः प्राधानिको ऽग्रतः ॥
yoga-dhāraṇayotkrāntiḥ saṃvādo nāradājayoḥ / avatārānugītaṃ ca sargaḥ prādhāniko 'grataḥ //
विदुरोद्धव-संवादः क्षत्तृ-मैत्रेययोस् ततः । पुराण-संहिता-प्रश्नो महा-पुरुष-संस्थितिः ॥
viduroddhava-saṃvādaḥ kṣattṛ-maitreyayos tataḥ / purāṇa-saṃhitā-praśno mahā-puruṣa-saṃsthitiḥ //
ततः प्राकृतिकः सर्गः सप्त वैकृतिकाश् च ये । ततो ब्रह्माण्ड-सम्भूतिर् वैराजः पुरुषो यतः ॥
tataḥ prākṛtikaḥ sargaḥ sapta vaikṛtikāś ca ye / tato brahmāṇḍa-sambhūtir vairājaḥ puruṣo yataḥ //
कालस्य स्थूल-सूक्ष्मस्य गतिः पद्म-समुद्भवः । भुव उद्धरणे ऽम्भोधेर् हिरण्याक्ष-वधो यथा ॥
kālasya sthūla-sūkṣmasya gatiḥ padma-samudbhavaḥ / bhuva uddharaṇe 'mbhodher hiraṇyākṣa-vadho yathā //
ऊर्ध्व-तिर्यग्-अवाक्-सर्गो रुद्र-सर्गस् तथैव च । अर्ध-नारीश्वरस्याथ यतः स्वायम्भुवो मनुः ॥
ūrdhva-tiryag-avāk-sargo rudra-sargas tathaiva ca / ardha-nārīśvarasyātha yataḥ svāyambhuvo manuḥ //
शतरूपा च या स्त्रीणाम् आद्या प्रकृतिर् उत्तमा । सन्तानो धर्म-पत्नीनां कर्दमस्य प्रजापतेः ॥
śatarūpā ca yā strīṇām ādyā prakṛtir uttamā / santāno dharma-patnīnāṃ kardamasya prajāpateḥ //
अवतारो भगवतः कपिलस्य महात्मनः । देवहूत्याश् च संवादः कपिलेन च धीमता ॥
avatāro bhagavataḥ kapilasya mahātmanaḥ / devahūtyāś ca saṃvādaḥ kapilena ca dhīmatā //
नव-ब्रह्म-समुत्पत्तिर् दक्ष-यज्ञ-विनाशनम् । ध्रुवस्य चरितं पश्चात् पृथोः प्राचीनबर्हिषः ॥
nava-brahma-samutpattir dakṣa-yajña-vināśanam / dhruvasya caritaṃ paścāt pṛthoḥ prācīnabarhiṣaḥ //
नारदस्य च संवादस् ततः प्रैयव्रतं द्विजाः । नाभेस् ततो ऽनुचरितम् ऋषभस्य भरतस्य च ॥
nāradasya ca saṃvādas tataḥ praiyavrataṃ dvijāḥ / nābhes tato 'nucaritam ṛṣabhasya bharatasya ca //
द्वीप-वर्ष-समुद्राणां गिरि-नद्य्-उपवर्णनम् । ज्योतिश्-चक्रस्य संस्थानं पाताल-नरक-स्थितिः ॥
dvīpa-varṣa-samudrāṇāṃ giri-nady-upavarṇanam / jyotiś-cakrasya saṃsthānaṃ pātāla-naraka-sthitiḥ //
दक्ष-जन्म प्रचेतोभ्यस् तत्-पुत्रीणां च सन्ततिः । यतो देवासुर-नरास् तिर्यङ्-नग-खगादयः ॥
dakṣa-janma pracetobhyas tat-putrīṇāṃ ca santatiḥ / yato devāsura-narās tiryaṅ-naga-khagādayaḥ //
त्वाष्ट्रस्य जन्म-निधनं पुत्रयोश् च दितेर् द्विजाः । दैत्येश्वरस्य चरितं प्रह्रादस्य महात्मनः ॥
tvāṣṭrasya janma-nidhanaṃ putrayoś ca diter dvijāḥ / daityeśvarasya caritaṃ prahrādasya mahātmanaḥ //
मन्व्-अन्तरानुकथनं गजेन्द्रस्य विमोक्षणम् । मन्व्-अन्तरावताराश् च विष्णोर् हयशिरादयः ॥
manv-antarānukathanaṃ gajendrasya vimokṣaṇam / manv-antarāvatārāś ca viṣṇor hayaśirādayaḥ //
कौर्मं मात्स्यं नारसिंहं वामनं च जगत्-पतेः । क्षीरोद-मथनं तद्वद् अमृतार्थे दिवौकसाम् ॥
kaurmaṃ mātsyaṃ nārasiṃhaṃ vāmanaṃ ca jagat-pateḥ / kṣīroda-mathanaṃ tadvad amṛtārthe divaukasām //
देवासुर-महा-युद्धं राज-वंशानुकीर्तनम् । इक्ष्वाकु-जन्म तद्-वंशः सुद्युम्नस्य महात्मनः ॥
devāsura-mahā-yuddhaṃ rāja-vaṃśānukīrtanam / ikṣvāku-janma tad-vaṃśaḥ sudyumnasya mahātmanaḥ //
इलोपाख्यानम् अत्रोक्तं तारोपाख्यानम् एव च । सूर्य-वंशानुकथनं शशादाद्या नृगादयः ॥
ilopākhyānam atroktaṃ tāropākhyānam eva ca / sūrya-vaṃśānukathanaṃ śaśādādyā nṛgādayaḥ //
सौकन्यं चाथ शर्यातेः ककुत्स्थस्य च धीमतः । खट्वाङ्गस्य च मान्धातुः सौभरेः सगरस्य च ॥
saukanyaṃ cātha śaryāteḥ kakutsthasya ca dhīmataḥ / khaṭvāṅgasya ca māndhātuḥ saubhareḥ sagarasya ca //
रामस्य कोशलेन्द्रस्य चरितं किल्बिषापहम् । निमेर् अङ्ग-परित्यागो जनकानां च सम्भवः ॥
rāmasya kośalendrasya caritaṃ kilbiṣāpaham / nimer aṅga-parityāgo janakānāṃ ca sambhavaḥ //
रामस्य भार्गवेन्द्रस्य निःक्षतृई-करणं भुवः । ऐलस्य सोम-वंशस्य ययातेर् नहुषस्य च ॥
rāmasya bhārgavendrasya niḥkṣatṛī-karaṇaṃ bhuvaḥ / ailasya soma-vaṃśasya yayāter nahuṣasya ca //
दौष्मन्तेर् भरतस्यापि शान्तनोस् तत्-सुतस्य च । ययातेर् ज्येष्ठ-पुत्रस्य यदोर् वंशो ऽनुकीर्तितः ॥
dauṣmanter bharatasyāpi śāntanos tat-sutasya ca / yayāter jyeṣṭha-putrasya yador vaṃśo 'nukīrtitaḥ //
यत्रावतीऋणो भगवान् कृष्णाख्यो जगद्-ईश्वरः । वसुदेव-गृहे जन्म ततो वृद्धिश् च गोकुले ॥
yatrāvatīṛṇo bhagavān kṛṣṇākhyo jagad-īśvaraḥ / vasudeva-gṛhe janma tato vṛddhiś ca gokule //
तस्य कर्माण्य् अपाराणि कीर्तितान्य् असुर-द्विषः । पूतनासु-पयः-पानं शकटोच्चाटनं शिशोः ॥
tasya karmāṇy apārāṇi kīrtitāny asura-dviṣaḥ / pūtanāsu-payaḥ-pānaṃ śakaṭoccāṭanaṃ śiśoḥ //
तृणावर्तस्य निष्पेषस् तथैव बक-वत्सयोः । अघासुर-वधो धात्रा वत्स-पालावगूहनम् ॥
tṛṇāvartasya niṣpeṣas tathaiva baka-vatsayoḥ / aghāsura-vadho dhātrā vatsa-pālāvagūhanam //
धेनुकस्य सह-भ्रातुः प्रलम्बस्य च सङ्क्षयः । गोपानां च परित्राणं दावाग्नेः परिसर्पतः ॥
dhenukasya saha-bhrātuḥ pralambasya ca saṅkṣayaḥ / gopānāṃ ca paritrāṇaṃ dāvāgneḥ parisarpataḥ //
दमनं कालियस्याहेर् महाहेर् नन्द-मोक्षणम् । व्रत-चर्या तु कन्यानां यत्र तुष्टो ऽच्युतो व्रतैः ॥
damanaṃ kāliyasyāher mahāher nanda-mokṣaṇam / vrata-caryā tu kanyānāṃ yatra tuṣṭo 'cyuto vrataiḥ //
प्रसादो यज्ञ-पत्नीभ्यो विप्राणां चानुतापनम् । गोवर्धनोद्धारणं च शक्रस्य सुरभेर् अथ ॥
prasādo yajña-patnībhyo viprāṇāṃ cānutāpanam / govardhanoddhāraṇaṃ ca śakrasya surabher atha //
यज्ञभिषेकः कृष्णस्य स्त्रीभिः क्रीडा च रात्रिषु । शङ्खचूडस्य दुर्बुद्धेर् वधो ऽरिष्टस्य केशिनः ॥
yajñabhiṣekaḥ kṛṣṇasya strībhiḥ krīḍā ca rātriṣu / śaṅkhacūḍasya durbuddher vadho 'riṣṭasya keśinaḥ //
अक्रूरागमनं पश्चात् प्रस्थानं राम-कृष्णयोः । व्रज-स्त्रीणां विलापश् च मथुरालोकनं ततः ॥
akrūrāgamanaṃ paścāt prasthānaṃ rāma-kṛṣṇayoḥ / vraja-strīṇāṃ vilāpaś ca mathurālokanaṃ tataḥ //
गज-मुष्टिक-चाणूर- कंसादीनां तथा वधः । मृतस्यानयनं सूनोः पुनः सान्दीपनेर् गुरोः ॥
gaja-muṣṭika-cāṇūra- kaṃsādīnāṃ tathā vadhaḥ / mṛtasyānayanaṃ sūnoḥ punaḥ sāndīpaner guroḥ //
मथुरायां निवसता यदु-चक्रस्य यत् प्रियम् । कृतम् उद्धव-रामाभ्यां युतेन हरिणा द्विजाः ॥
mathurāyāṃ nivasatā yadu-cakrasya yat priyam / kṛtam uddhava-rāmābhyāṃ yutena hariṇā dvijāḥ //
जरासन्ध-समानीत- सैन्यस्य बहुशो वधः । घातनं यवनेन्द्रस्य कुशस्थल्या निवेशनम् ॥
jarāsandha-samānīta- sainyasya bahuśo vadhaḥ / ghātanaṃ yavanendrasya kuśasthalyā niveśanam //
आदानं पारिजातस्य सुधर्मायाः सुरालयात् । रुक्मिण्या हरणं युद्धे प्रमथ्य द्विषतो हरेः ॥
ādānaṃ pārijātasya sudharmāyāḥ surālayāt / rukmiṇyā haraṇaṃ yuddhe pramathya dviṣato hareḥ //
हरस्य जृम्भणं युद्धे बाणस्य भुज-कृन्तनम् । प्राग्ज्योतिष-पतिं हत्वा कन्यानां हरणं च यत् ॥
harasya jṛmbhaṇaṃ yuddhe bāṇasya bhuja-kṛntanam / prāgjyotiṣa-patiṃ hatvā kanyānāṃ haraṇaṃ ca yat //
चैद्य-पौण्ड्रक-शाल्वानां दन्तवक्रस्य दुर्मतेः । शम्बरो द्विविदः पीठो मुरः पञ्चजनादयः ॥
caidya-pauṇḍraka-śālvānāṃ dantavakrasya durmateḥ / śambaro dvividaḥ pīṭho muraḥ pañcajanādayaḥ //
माहात्म्यं च वधस् तेषां वाराणस्याश् च दाहनम् । भारावतरणं भूमेर् निमित्ती-कृत्य पाण्डवान् ॥
māhātmyaṃ ca vadhas teṣāṃ vārāṇasyāś ca dāhanam / bhārāvataraṇaṃ bhūmer nimittī-kṛtya pāṇḍavān //
विप्र-शापापदेशेन संहारः स्व-कुलस्य च । उद्धवस्य च संवादो वसुदेवस्य चाद्भुतः ॥
vipra-śāpāpadeśena saṃhāraḥ sva-kulasya ca / uddhavasya ca saṃvādo vasudevasya cādbhutaḥ //
यत्रात्म-विद्या ह्य् अखिला प्रोक्ता धर्म-विनिर्णयः । ततो मर्त्य-परित्याग आत्म-योगानुभावतः ॥
yatrātma-vidyā hy akhilā proktā dharma-vinirṇayaḥ / tato martya-parityāga ātma-yogānubhāvataḥ //
युग-लक्षण-वृत्तिश् च कलौ नॄणाम् उपप्लवः । चतुर्-विधश् च प्रलय उत्पत्तिस् त्रि-विधा तथा ॥
yuga-lakṣaṇa-vṛttiś ca kalau nṝṇām upaplavaḥ / catur-vidhaś ca pralaya utpattis tri-vidhā tathā //
देह-त्यागश् च राजर्षेर् विष्णु-रातस्य धीमतः । शाखा-प्रणयनम् ऋषेर् मार्कण्डेयस्य सत्-कथा । महा-पुरुष-विन्यासः सूर्यस्य जगद्-आत्मनः ॥
deha-tyāgaś ca rājarṣer viṣṇu-rātasya dhīmataḥ / śākhā-praṇayanam ṛṣer mārkaṇḍeyasya sat-kathā / mahā-puruṣa-vinyāsaḥ sūryasya jagad-ātmanaḥ //
इति चोक्तं द्विज-श्रेष्ठा यत् पृष्टो ऽहम् इहास्मि वः । लीलावतार-कर्माणि कीर्तितानीह सर्वशः ॥
iti coktaṃ dvija-śreṣṭhā yat pṛṣṭo 'ham ihāsmi vaḥ / līlāvatāra-karmāṇi kīrtitānīha sarvaśaḥ //
पतितः स्खलितश् चार्तः क्षुत्त्वा वा विवशो गृणन् । हरये नम इत्य् उच्चैर् मुच्यते सर्व-पातकात् ॥
patitaḥ skhalitaś cārtaḥ kṣuttvā vā vivaśo gṛṇan / haraye nama ity uccair mucyate sarva-pātakāt //
सङ्कीर्त्यमानो भगवान् अनन्तः श्रुतानुभावो व्यसनं हि पुंसाम् । प्रविश्य चित्तं विधुनोत्य् अशेषं यथा तमो ऽर्को ऽभ्रम् इवाति-वातः ॥
saṅkīrtyamāno bhagavān anantaḥ śrutānubhāvo vyasanaṃ hi puṃsām / praviśya cittaṃ vidhunoty aśeṣaṃ yathā tamo 'rko 'bhram ivāti-vātaḥ //
मृषा गिरस् ता ह्य् असतीर् असत्-कथा न कथ्यते यद् भगवान् अधोक्षजः । तद् एव सत्यं तद् उ हैव मङ्गलं तद् एव पुण्यं भगवद्-गुणोदयम् ॥
mṛṣā giras tā hy asatīr asat-kathā na kathyate yad bhagavān adhokṣajaḥ / tad eva satyaṃ tad u haiva maṅgalaṃ tad eva puṇyaṃ bhagavad-guṇodayam //
तद् एव रम्यं रुचिरं नवं नवं तद् एव शश्वन् मनसो महोत्सवम् । तद् एव शोकार्णव-शोषणं नृणां यद् उत्तमःश्लोक-यशो ऽनुगीयते ॥
tad eva ramyaṃ ruciraṃ navaṃ navaṃ tad eva śaśvan manaso mahotsavam / tad eva śokārṇava-śoṣaṇaṃ nṛṇāṃ yad uttamaḥśloka-yaśo 'nugīyate //
न यद् वचश् चित्र-पदं हरेर् यशो जगत्-पवित्रं प्रगृणीत कर्हिचित् अम्प्; तद् ध्वाङ्क्ष-तीऋथं न तु हंस-सेवितं यत्राच्युतस् तत्र हि साधवो ऽमलाः ॥
na yad vacaś citra-padaṃ harer yaśo jagat-pavitraṃ pragṛṇīta karhicit amp; tad dhvāṅkṣa-tīṛthaṃ na tu haṃsa-sevitaṃ yatrācyutas tatra hi sādhavo 'malāḥ //
तद् वाग्-विसर्गो जनताघ-सम्प्लवो यस्मिन् प्रति-श्लोकम् अबद्धवत्य् अपि । नामान्य् अनन्तस्य यशो ऽङ्कितानि यत् शृण्वन्ति गायन्ति गृणन्ति साधवः ॥
tad vāg-visargo janatāgha-samplavo yasmin prati-ślokam abaddhavaty api / nāmāny anantasya yaśo 'ṅkitāni yat śṛṇvanti gāyanti gṛṇanti sādhavaḥ //
नैष्कर्म्यम् अप्य् अच्युत-भाव-वर्जितं न शोभते ज्ञानम् अलं निरञ्जनम् अम्प्; कुतः पुनः शश्वद् अभद्रम् ईश्वरे न ह्य् अर्पितं कर्म यद् अप्य् अनुत्तमम् ॥
naiṣkarmyam apy acyuta-bhāva-varjitaṃ na śobhate jñānam alaṃ nirañjanam amp; kutaḥ punaḥ śaśvad abhadram īśvare na hy arpitaṃ karma yad apy anuttamam //
यशः-श्रियाम् एव परिश्रमः परो वर्णाश्रमाचार-तपः-श्रुतादिषु । अविस्मृतिः श्रीधर-पाद-पद्मयोर् गुणानुवाद-श्रवणादरादिभिः ॥
yaśaḥ-śriyām eva pariśramaḥ paro varṇāśramācāra-tapaḥ-śrutādiṣu / avismṛtiḥ śrīdhara-pāda-padmayor guṇānuvāda-śravaṇādarādibhiḥ //
अविस्मृतिः कृष्ण-पदारविन्दयोः क्षिणोत्य् अभद्राणि च शं तनोति । सत्त्वस्य शुद्धिं परमात्म-भक्तिं ज्ञानं च विज्ञान-विराग-युक्तम् ॥
avismṛtiḥ kṛṣṇa-padāravindayoḥ kṣiṇoty abhadrāṇi ca śaṃ tanoti / sattvasya śuddhiṃ paramātma-bhaktiṃ jñānaṃ ca vijñāna-virāga-yuktam //
यूयं द्विजाग्र्या बत भूरि-भागा यच् छश्वद् आत्मन्य् अखिलात्म-भूतम् । नारायणं देवम् अदेवम् ईशम् अजस्र-भावा भजताविवेश्य ॥
yūyaṃ dvijāgryā bata bhūri-bhāgā yac chaśvad ātmany akhilātma-bhūtam / nārāyaṇaṃ devam adevam īśam ajasra-bhāvā bhajatāviveśya //
अहं च संस्मारित आत्म-तत्त्वं श्रुतं पुरा मे परमर्षि-वक्त्रात् । प्रायोपवेशे नृपतेः परीक्षितः सदस्य् ऋषीणां महतां च शृण्वताम् ॥
ahaṃ ca saṃsmārita ātma-tattvaṃ śrutaṃ purā me paramarṣi-vaktrāt / prāyopaveśe nṛpateḥ parīkṣitaḥ sadasy ṛṣīṇāṃ mahatāṃ ca śṛṇvatām //
एतद् वः कथितं विप्राः कथनीयोरु-कर्मणः । माहात्म्यं वासुदेवस्य सर्वाशुभ-विनाशनम् ॥
etad vaḥ kathitaṃ viprāḥ kathanīyoru-karmaṇaḥ / māhātmyaṃ vāsudevasya sarvāśubha-vināśanam //
य एतत् श्रावयेन् नित्यं याम-क्षणम् अनन्य-धीः । श्लोकम् एकं तद्-अर्धं वा पादं पादार्धम् एव वा । श्रद्धावान् यो ऽनुशृणुयात् पुनात्य् आत्मानम् एव सः ॥
ya etat śrāvayen nityaṃ yāma-kṣaṇam ananya-dhīḥ / ślokam ekaṃ tad-ardhaṃ vā pādaṃ pādārdham eva vā / śraddhāvān yo 'nuśṛṇuyāt punāty ātmānam eva saḥ //
द्वादश्याम् एकादश्यां वा शृण्वन्न् आयुष्यवान् भवेत् । पठत्य् अनश्नन् प्रयतः पूतो भवति पातकात् ॥
dvādaśyām ekādaśyāṃ vā śṛṇvann āyuṣyavān bhavet / paṭhaty anaśnan prayataḥ pūto bhavati pātakāt //
पुष्करे मथुरयां च द्वारवत्यां यतात्मवान् । उपोष्य संहिताम् एतां पठित्वा मुच्यते भयात् ॥
puṣkare mathurayāṃ ca dvāravatyāṃ yatātmavān / upoṣya saṃhitām etāṃ paṭhitvā mucyate bhayāt //
देवता मुनयः सिद्धाः पितरो मनवो नृपाः । यच्छन्ति कामान् गृणतः शृण्वतो यस्य कीर्तनात् ॥
devatā munayaḥ siddhāḥ pitaro manavo nṛpāḥ / yacchanti kāmān gṛṇataḥ śṛṇvato yasya kīrtanāt //
ऋचो यजूंषि सामानि द्विजो ऽधीत्यानुविन्दते । मधु-कुल्या घृत-कुल्याः पयः-कुल्याश् च तत् फलम् ॥
ṛco yajūṃṣi sāmāni dvijo 'dhītyānuvindate / madhu-kulyā ghṛta-kulyāḥ payaḥ-kulyāś ca tat phalam //
पुराण-संहिताम् एताम् अधीत्य प्रयतो द्विजः । प्रोक्तं भगवता यत् तु तत् पदं परमं व्रजेत् ॥
purāṇa-saṃhitām etām adhītya prayato dvijaḥ / proktaṃ bhagavatā yat tu tat padaṃ paramaṃ vrajet //
विप्रो ऽधीत्याप्नुयात् प्रज्ञां राजन्योदधि-मेखलाम् । वैश्यो निधि-पतित्वं च शूद्रः शुध्येत पातकात् ॥
vipro 'dhītyāpnuyāt prajñāṃ rājanyodadhi-mekhalām / vaiśyo nidhi-patitvaṃ ca śūdraḥ śudhyeta pātakāt //
कलि-मल-संहति-कालनो ऽखिलेशो हरिर् इतरत्र न गीयते ह्य् अभीक्ष्णम् । इह तु पुनर् भगवान् अशेष-मूर्तिः परिपठितो ऽनु-पदं कथा-प्रसङ्गैः ॥
kali-mala-saṃhati-kālano 'khileśo harir itaratra na gīyate hy abhīkṣṇam / iha tu punar bhagavān aśeṣa-mūrtiḥ paripaṭhito 'nu-padaṃ kathā-prasaṅgaiḥ //
तम् अहम् अजम् अनन्तम् आत्म-तत्त्वं जगद्-उदय-स्थिति-संयमात्म-शक्तिम् । द्यु-पतिभिर् अज-शक्र-शङ्कराद्यैर् दुरवसित-स्तवम् अच्युतं नतो ऽस्मि ॥
tam aham ajam anantam ātma-tattvaṃ jagad-udaya-sthiti-saṃyamātma-śaktim / dyu-patibhir aja-śakra-śaṅkarādyair duravasita-stavam acyutaṃ nato 'smi //
उपचित-नव-शक्तिभिः स्व आत्मन्य् उपरचित-स्थिर-जङ्गमालयाय । भगवत उपलब्धि-मात्र-धम्ने सुर-ऋषभाय नमः सनातनाय ॥
upacita-nava-śaktibhiḥ sva ātmany uparacita-sthira-jaṅgamālayāya / bhagavata upalabdhi-mātra-dhamne sura-ṛṣabhāya namaḥ sanātanāya //
स्व-सुख-निभृत-चेतास् तद्-व्युदस्तान्य-भावो ऽप्य् अजित-रुचिर-लीलाकृष्ट-सारस् तदीयम् अम्प्; व्यतनुत कृपया यस् तत्त्व-दीपं पुराणं तम् अखिल-वृजिन-घ्नं व्यास-सूनुं नतो ऽस्मि ॥
sva-sukha-nibhṛta-cetās tad-vyudastānya-bhāvo 'py ajita-rucira-līlākṛṣṭa-sāras tadīyam amp; vyatanuta kṛpayā yas tattva-dīpaṃ purāṇaṃ tam akhila-vṛjina-ghnaṃ vyāsa-sūnuṃ nato 'smi //