श्री-शुक उवाच अथ तत्रागमद् ब्रह्मा भवान्या च समं भवः । महेन्द्र-प्रमुखा देवा मुनयः स-प्रजेश्वराः ॥
śrī-śuka uvāca atha tatrāgamad brahmā bhavānyā ca samaṃ bhavaḥ / mahendra-pramukhā devā munayaḥ sa-prajeśvarāḥ //
पितरः सिद्ध-गन्धर्वा विद्याधर-महोरगाः । चारणा यक्ष-रक्षांसि किन्नराप्सरसो द्विजाः ॥
pitaraḥ siddha-gandharvā vidyādhara-mahoragāḥ / cāraṇā yakṣa-rakṣāṃsi kinnarāpsaraso dvijāḥ //
द्रष्टु-कामा भगवतो निर्याणं परमोत्सुकाः । गायन्तश् च गृणन्तश् च शौरेः कर्माणि जन्म च ॥
draṣṭu-kāmā bhagavato niryāṇaṃ paramotsukāḥ / gāyantaś ca gṛṇantaś ca śaureḥ karmāṇi janma ca //
ववृषुः पुष्प-वर्षाणि विमानावलिभिर् नभः । कुर्वन्तः सङ्कुलं राजन् भक्त्या परमया युताः ॥
vavṛṣuḥ puṣpa-varṣāṇi vimānāvalibhir nabhaḥ / kurvantaḥ saṅkulaṃ rājan bhaktyā paramayā yutāḥ //
भगवान् पितामहं वीक्ष्य विभूतीर् आत्मनो विभुः । संयोज्यात्मनि चात्मानं पद्म-नेत्रे न्यमीलयत् ॥
bhagavān pitāmahaṃ vīkṣya vibhūtīr ātmano vibhuḥ / saṃyojyātmani cātmānaṃ padma-netre nyamīlayat //
लोकाभिरामां स्व-तनुं धारणा-ध्यान-मङ्गलम् । योग-धारणयाग्नेय्या- दग्ध्वा धामाविशत् स्वकम् ॥
lokābhirāmāṃ sva-tanuṃ dhāraṇā-dhyāna-maṅgalam / yoga-dhāraṇayāgneyyā- dagdhvā dhāmāviśat svakam //
दिवि दुन्दुभयो नेदुः पेतुः सुमनसश् च खात् । सत्यं धर्मो धृतिर् भूमेः कीर्तिः श्रीश् चानु तं ययुः ॥
divi dundubhayo neduḥ petuḥ sumanasaś ca khāt / satyaṃ dharmo dhṛtir bhūmeḥ kīrtiḥ śrīś cānu taṃ yayuḥ //
देवादयो ब्रह्म-मुख्या न विशन्तं स्व-धामनि । अविज्ञात-गतिं कृष्णं ददृशुश् चाति-विस्मिताः ॥
devādayo brahma-mukhyā na viśantaṃ sva-dhāmani / avijñāta-gatiṃ kṛṣṇaṃ dadṛśuś cāti-vismitāḥ //
सौदामन्या यथाक्लाशे यान्त्या हित्वाभ्र-मण्डलम् । गतिर् न लक्ष्यते मर्त्यैस् तथा कृष्णस्य दैवतैः ॥
saudāmanyā yathāklāśe yāntyā hitvābhra-maṇḍalam / gatir na lakṣyate martyais tathā kṛṣṇasya daivataiḥ //
ब्रह्म-रुद्रादयस् ते तु दृष्ट्वा योग-गतिं हरेः । विस्मितास् तां प्रशंसन्तः स्वं स्वं लोकं ययुस् तदा ॥
brahma-rudrādayas te tu dṛṣṭvā yoga-gatiṃ hareḥ / vismitās tāṃ praśaṃsantaḥ svaṃ svaṃ lokaṃ yayus tadā //
राजन् परस्य तनु-भृज्-जननाप्ययेहा माया-विडम्बनम् अवेहि यथा नटस्य अम्प्; सृष्ट्वात्मनेदम् अनुविश्य विहृत्य चान्ते संहृत्य चात्म-महिनोपरतः स आस्ते ॥
rājan parasya tanu-bhṛj-jananāpyayehā māyā-viḍambanam avehi yathā naṭasya amp; sṛṣṭvātmanedam anuviśya vihṛtya cānte saṃhṛtya cātma-mahinoparataḥ sa āste //
मर्त्येन यो गुरु-सुतं यम-लोक-नीतं त्वां चानयच् छरण-दः परमास्त्र-दग्धम् मर्त्येन यो गुरु-सुतं यम-लोक-नीतं त्वां चानयच् छरण-दः परमास्त्र-दग्धम् जिग्ये ऽन्तकान्तकम् अपीशम् असाव् अनीशः किं स्वावने स्वर् अनयन् मृगयुं स-देहम् ॥
martyena yo guru-sutaṃ yama-loka-nītaṃ tvāṃ cānayac charaṇa-daḥ paramāstra-dagdham martyena yo guru-sutaṃ yama-loka-nītaṃ tvāṃ cānayac charaṇa-daḥ paramāstra-dagdham jigye 'ntakāntakam apīśam asāv anīśaḥ kiṃ svāvane svar anayan mṛgayuṃ sa-deham //
तथाप्य् अशेष-स्थिति-सम्भवाप्ययेष्व् अनन्य-हेतुर् यद् अशेष-शक्ति-धृक् तथाप्य् अशेष-स्थिति-सम्भवाप्ययेष्व् अनन्य-हेतुर् यद् अशेष-शक्ति-धृक् नैच्छत् प्रणेतुं वपुर् अत्र शेषितं मर्त्येन किं स्व-स्थ-गतिं प्रदर्शयन् ॥
tathāpy aśeṣa-sthiti-sambhavāpyayeṣv ananya-hetur yad aśeṣa-śakti-dhṛk tathāpy aśeṣa-sthiti-sambhavāpyayeṣv ananya-hetur yad aśeṣa-śakti-dhṛk naicchat praṇetuṃ vapur atra śeṣitaṃ martyena kiṃ sva-stha-gatiṃ pradarśayan //
य एतां प्रातर् उत्थाय कृष्णस्य पदवीं पराम् । प्रयतः कीर्तयेद् भक्त्या ताम् एवाप्नोत्य् अनुत्तमाम् ॥
ya etāṃ prātar utthāya kṛṣṇasya padavīṃ parām / prayataḥ kīrtayed bhaktyā tām evāpnoty anuttamām //
दारुको द्वारकाम् एत्य वसुदेवोग्रसेनयोः । पतित्वा चरणाव् अस्रैर् न्यषिञ्चत् कृष्ण-विच्युतः ॥
dāruko dvārakām etya vasudevograsenayoḥ / patitvā caraṇāv asrair nyaṣiñcat kṛṣṇa-vicyutaḥ //
कथयाम् आस निधनं वृष्णीनां कृत्स्नशो नृप । तच् छ्रुत्वोद्विग्न-हृदया जनाः शोक-विर्मूर्च्छिताः ॥
kathayām āsa nidhanaṃ vṛṣṇīnāṃ kṛtsnaśo nṛpa / tac chrutvodvigna-hṛdayā janāḥ śoka-virmūrcchitāḥ //
तत्र स्म त्वरिता जग्मुः कृष्ण-विश्लेष-विह्वलाः । व्यसवः शेरते यत्र ज्ञातयो घ्नन्त आननम् ॥
tatra sma tvaritā jagmuḥ kṛṣṇa-viśleṣa-vihvalāḥ / vyasavaḥ śerate yatra jñātayo ghnanta ānanam //
देवकी रोहिणी चैव वसुदेवस् तथा सुतौ । कृष्ण-रामाव् अपश्यन्तः शोकार्ता विजहुः स्मृतिम् ॥
devakī rohiṇī caiva vasudevas tathā sutau / kṛṣṇa-rāmāv apaśyantaḥ śokārtā vijahuḥ smṛtim //
प्राणांश् च विजहुस् तत्र भगवद्-विरहातुराः । उपगुह्य पतींस् तात चिताम् आरुरुहुः स्त्रियः ॥
prāṇāṃś ca vijahus tatra bhagavad-virahāturāḥ / upaguhya patīṃs tāta citām āruruhuḥ striyaḥ //
राम-पत्न्यश् च तद्-देहम् उपगुह्याग्निम् आविशन् । वसुदेव-पत्न्यस् तद्-गात्रं प्रद्युम्नादीन् हरेः स्नुषाः । कृष्ण-पत्न्यो ऽविशन्न् अग्निं रुक्मिण्य्-आद्यास् तद्-आत्मिकाः ॥
rāma-patnyaś ca tad-deham upaguhyāgnim āviśan / vasudeva-patnyas tad-gātraṃ pradyumnādīn hareḥ snuṣāḥ / kṛṣṇa-patnyo 'viśann agniṃ rukmiṇy-ādyās tad-ātmikāḥ //
अर्जुनः प्रेयसः सख्युः कृष्णस्य विरहातुरः । आत्मानं सान्त्वयाम् आस कृष्ण-गीतैः सद्-उक्तिभिः ॥
arjunaḥ preyasaḥ sakhyuḥ kṛṣṇasya virahāturaḥ / ātmānaṃ sāntvayām āsa kṛṣṇa-gītaiḥ sad-uktibhiḥ //
बन्धूनां नष्ट-गोत्राणाम् अर्जुनः साम्परायिकम् । हतानां कारयाम् आस यथा-वद् अनुपूर्वशः ॥
bandhūnāṃ naṣṭa-gotrāṇām arjunaḥ sāmparāyikam / hatānāṃ kārayām āsa yathā-vad anupūrvaśaḥ //
द्वारकां हरिणा त्यक्तां समुद्रो ऽप्लावयत् क्षणात् । वर्जयित्वा महा-राज श्रीमद्-भगवद्-आलयम् ॥
dvārakāṃ hariṇā tyaktāṃ samudro 'plāvayat kṣaṇāt / varjayitvā mahā-rāja śrīmad-bhagavad-ālayam //
नित्यं सन्निहितस् तत्र भगवान् मधुसूदनः । स्मृत्याशेषाशुभ-हरं सर्व-मङ्गल-मङ्गलम् ॥
nityaṃ sannihitas tatra bhagavān madhusūdanaḥ / smṛtyāśeṣāśubha-haraṃ sarva-maṅgala-maṅgalam //
स्त्री-बाल-वृद्धान् आदाय हत-शेषान् धनञ्जयः । इन्द्रप्रस्थं समावेश्य वज्रं तत्राभ्यषेचयत् ॥
strī-bāla-vṛddhān ādāya hata-śeṣān dhanañjayaḥ / indraprasthaṃ samāveśya vajraṃ tatrābhyaṣecayat //
श्रुत्वा सुहृद्-वधं राजन्न् अर्जुनात् ते पितामहाः । त्वां तु वंश-धरं कृत्वा जग्मुः सर्वे महा-पथम् ॥
śrutvā suhṛd-vadhaṃ rājann arjunāt te pitāmahāḥ / tvāṃ tu vaṃśa-dharaṃ kṛtvā jagmuḥ sarve mahā-patham //
य एतद् देव-देवस्य विष्णोः कर्माणि जन्म च । कीर्तयेच् छ्रद्धया मर्त्यः सर्व-पापैः प्रमुच्यते ॥
ya etad deva-devasya viṣṇoḥ karmāṇi janma ca / kīrtayec chraddhayā martyaḥ sarva-pāpaiḥ pramucyate //
इत्थं हरेर् भगवतो रुचिरावतार- वीर्याणि बाल-चरितानि च शन्तमानि अम्प्; अन्यत्र चेह च श्रुतानि गृणन् मनुष्यो भक्तिं परां परमहंस-गतौ लभेत ॥
itthaṃ harer bhagavato rucirāvatāra- vīryāṇi bāla-caritāni ca śantamāni amp; anyatra ceha ca śrutāni gṛṇan manuṣyo bhaktiṃ parāṃ paramahaṃsa-gatau labheta //
