श्री-शुक उवाच नन्द-व्रजं गते रामे करूषाधिपतिर् नृप । वासुदेवो ऽहम् इत्य् अज्ञो दूतं कृष्णाय प्राहिणोत् ॥
śrī-śuka uvāca nanda-vrajaṃ gate rāme karūṣādhipatir nṛpa / vāsudevo 'ham ity ajño dūtaṃ kṛṣṇāya prāhiṇot //
त्वं वासुदेवो भगवान् अवतीऋनो जगत्-पतिः । इति प्रस्तोभितो बालैर् मेन आत्मानम् अच्युतम् ॥
tvaṃ vāsudevo bhagavān avatīṛno jagat-patiḥ / iti prastobhito bālair mena ātmānam acyutam //
दूतं च प्राहिणोन् मन्दः कृष्णायाव्यक्त-वर्त्मने । द्वारकायां यथा बालो नृपो बाल-कृतो ऽबुधः ॥
dūtaṃ ca prāhiṇon mandaḥ kṛṣṇāyāvyakta-vartmane / dvārakāyāṃ yathā bālo nṛpo bāla-kṛto 'budhaḥ //
दूतस् तु द्वारकाम् एत्य सभायाम् आस्थितं प्रभुम् । कृष्णं कमल-पत्राक्षं राज-सन्देशम् अब्रवीत् ॥
dūtas tu dvārakām etya sabhāyām āsthitaṃ prabhum / kṛṣṇaṃ kamala-patrākṣaṃ rāja-sandeśam abravīt //
वासुदेवो ऽवतीर्नो ऽहम् एक एव न चापरः । भूतानाम् अनुकम्पार्थं त्वं तु मिथ्याभिधां त्यज ॥
vāsudevo 'vatīrno 'ham eka eva na cāparaḥ / bhūtānām anukampārthaṃ tvaṃ tu mithyābhidhāṃ tyaja //
यानि त्वम् अस्मच्-चिह्नानि मौढ्याद् बिभर्षि सात्वत । त्यक्त्वैहि मां त्वं शरणं नो चेद् देहि ममाहवम् ॥
yāni tvam asmac-cihnāni mauḍhyād bibharṣi sātvata / tyaktvaihi māṃ tvaṃ śaraṇaṃ no ced dehi mamāhavam //
श्री-शुक उवाच कत्थनं तद् उपाकर्ण्य पौण्ड्रकस्याल्प-मेधसः । उग्रसेनादयः सभ्या उच्चकैर् जहसुस् तदा ॥
śrī-śuka uvāca katthanaṃ tad upākarṇya pauṇḍrakasyālpa-medhasaḥ / ugrasenādayaḥ sabhyā uccakair jahasus tadā //
उवाच दूतं भगवान् परिहास-कथाम् अनु । उत्स्रक्ष्ये मूढ चिह्नानि यैस् त्वम् एवं विकत्थसे ॥
uvāca dūtaṃ bhagavān parihāsa-kathām anu / utsrakṣye mūḍha cihnāni yais tvam evaṃ vikatthase //
मुखं तद् अपिधायाज्ञ कङ्क-गृध्र-वटैर् वृतः । शयिष्यसे हतस् तत्र भविता शरणं शुनाम् ॥
mukhaṃ tad apidhāyājña kaṅka-gṛdhra-vaṭair vṛtaḥ / śayiṣyase hatas tatra bhavitā śaraṇaṃ śunām //
इति दूतस् तम् आक्षेपं स्वामिने सर्वम् आहरत् । कृष्णो ऽपि रथम् आस्थाय काशीम् उपजगाम ह ॥
iti dūtas tam ākṣepaṃ svāmine sarvam āharat / kṛṣṇo 'pi ratham āsthāya kāśīm upajagāma ha //
पौण्ड्रको ऽपि तद्-उद्योगम् उपलभ्य महा-रथः । अक्षौहिणीभ्यां संयुक्तो निश्चक्राम पुराद् द्रुतम् ॥
pauṇḍrako 'pi tad-udyogam upalabhya mahā-rathaḥ / akṣauhiṇībhyāṃ saṃyukto niścakrāma purād drutam //
तस्य काशी-पतिर् मित्रं पार्ष्णि-ग्राहो ऽन्वयान् नृप । अक्षौहिणीभिस् तिसृभिर् अपश्यत् पौण्ड्रकं हरिः ॥
tasya kāśī-patir mitraṃ pārṣṇi-grāho 'nvayān nṛpa / akṣauhiṇībhis tisṛbhir apaśyat pauṇḍrakaṃ hariḥ //
शङ्खार्य्-असि-गदा-शार्ङ्ग- श्रीवत्साद्य्-उपलक्षितम् । बिभ्राणं कौस्तुभ-मणिं वन-माला-विभूषितम् ॥
śaṅkhāry-asi-gadā-śārṅga- śrīvatsādy-upalakṣitam / bibhrāṇaṃ kaustubha-maṇiṃ vana-mālā-vibhūṣitam //
कौशेय-वाससी पीते वसानं गरुड-ध्वजम् । अमूल्य-मौल्य्-आभरणं स्फुरन्-मकर-कुण्डलम् ॥
kauśeya-vāsasī pīte vasānaṃ garuḍa-dhvajam / amūlya-mauly-ābharaṇaṃ sphuran-makara-kuṇḍalam //
दृष्ट्वा तम् आत्मनस् तुल्यं वेषं कृत्रिमम् आस्थितम् । यथा नटं रङ्ग-गतं विजहास भृशं हरीः ॥
dṛṣṭvā tam ātmanas tulyaṃ veṣaṃ kṛtrimam āsthitam / yathā naṭaṃ raṅga-gataṃ vijahāsa bhṛśaṃ harīḥ //
शुलैर् गदाभिः परिघैः शक्त्य्-ऋष्टि-प्रास-तोमरैः । असिभिः पट्टिशैर् बाणैः प्राहरन्न् अरयो हरिम् ॥
śulair gadābhiḥ parighaiḥ śakty-ṛṣṭi-prāsa-tomaraiḥ / asibhiḥ paṭṭiśair bāṇaiḥ prāharann arayo harim //
कृष्णस् तु तत् पौण्ड्रक-काशिराजयोर् बलं गज-स्यन्दन-वाजि-पत्ति-मत् अम्प्; गदासि-चक्रेषुभिर् आर्दयद् भृशं यथा युगान्ते हुत-भुक् पृथक् प्रजाः ॥
kṛṣṇas tu tat pauṇḍraka-kāśirājayor balaṃ gaja-syandana-vāji-patti-mat amp; gadāsi-cakreṣubhir ārdayad bhṛśaṃ yathā yugānte huta-bhuk pṛthak prajāḥ //
आयोधनं तद् रथ-वाजि-कुञ्जर- द्विपत्-खरोष्ट्रैर् अरिणावखण्डितैः । बभौ चितं मोद-वहं मनस्विनाम् आक्रीडनं भूत-पतेर् इवोल्बणम् ॥
āyodhanaṃ tad ratha-vāji-kuñjara- dvipat-kharoṣṭrair ariṇāvakhaṇḍitaiḥ / babhau citaṃ moda-vahaṃ manasvinām ākrīḍanaṃ bhūta-pater ivolbaṇam //
अथाह पौण्ड्रकं शौरिर् भो भो पौण्ड्रक यद् भवान् । दूत-वाक्येन माम् आह तान्य् अस्त्रण्य् उत्सृजामि ते ॥
athāha pauṇḍrakaṃ śaurir bho bho pauṇḍraka yad bhavān / dūta-vākyena mām āha tāny astraṇy utsṛjāmi te //
त्याजयिष्ये ऽभिधानं मे यत् त्वयाज्ञ मृषा धृतम् । व्रजामि शरनं ते ऽद्य यदि नेच्छामि संयुगम् ॥
tyājayiṣye 'bhidhānaṃ me yat tvayājña mṛṣā dhṛtam / vrajāmi śaranaṃ te 'dya yadi necchāmi saṃyugam //
इति क्षिप्त्वा शितैर् बाणैर् विरथी-कृत्य पौण्ड्रकम् । शिरो ऽवृश्चद् रथाङ्गेन वज्रेणेन्द्रो यथा गिरेः ॥
iti kṣiptvā śitair bāṇair virathī-kṛtya pauṇḍrakam / śiro 'vṛścad rathāṅgena vajreṇendro yathā gireḥ //
तथा काशी-पतेः कायाच् छिर उत्कृत्य पत्रिभिः । न्यपातयत् काशी-पुर्यां पद्म-कोशम् इवानिलः ॥
tathā kāśī-pateḥ kāyāc chira utkṛtya patribhiḥ / nyapātayat kāśī-puryāṃ padma-kośam ivānilaḥ //
एवं मत्सरिणम् हत्वा पौण्ड्रकं स-सखं हरिः । द्वारकाम् आविशत् सिद्धैर् गीयमान-कथामृतः ॥
evaṃ matsariṇam hatvā pauṇḍrakaṃ sa-sakhaṃ hariḥ / dvārakām āviśat siddhair gīyamāna-kathāmṛtaḥ //
स नित्यं भगवद्-ध्यान- प्रध्वस्ताखिल-बन्धनः । बिभ्राणश् च हरे राजन् स्वरूपं तन्-मयो ऽभवत् ॥
sa nityaṃ bhagavad-dhyāna- pradhvastākhila-bandhanaḥ / bibhrāṇaś ca hare rājan svarūpaṃ tan-mayo 'bhavat //
शिरः पतितम् आलोक्य राज-द्वारे स-कुण्डलम् । किम् इदं कस्य वा वक्त्रम् इति संशिशिरे जनाः ॥
śiraḥ patitam ālokya rāja-dvāre sa-kuṇḍalam / kim idaṃ kasya vā vaktram iti saṃśiśire janāḥ //
राज्ञः काशी-पतेर् ज्ञात्वा महिष्यः पुत्र-बान्धवाः । पौराश् च हा हता राजन् नाथ नाथेति प्रारुदन् ॥
rājñaḥ kāśī-pater jñātvā mahiṣyaḥ putra-bāndhavāḥ / paurāś ca hā hatā rājan nātha nātheti prārudan //
सुदक्षिणस् तस्य सुतः कृत्वा संस्था-विधिं पतेः । निहत्य पितृ-हन्तारं यास्याम्य् अपचितिं पितुः ॥
sudakṣiṇas tasya sutaḥ kṛtvā saṃsthā-vidhiṃ pateḥ / nihatya pitṛ-hantāraṃ yāsyāmy apacitiṃ pituḥ //
इत्य् आत्मनाभिसन्धाय सोपाध्यायो महेश्वरम् । सु-दक्षिणो ऽर्चयाम् आस परमेण समाधिना ॥
ity ātmanābhisandhāya sopādhyāyo maheśvaram / su-dakṣiṇo 'rcayām āsa parameṇa samādhinā //
प्रीतो ऽविमुक्ते भगवांस् तस्मै वरम् अदाद् विभुः । पितृ-हन्तृ-वधोपायं स वव्रे वरम् ईप्सितम् ॥
prīto 'vimukte bhagavāṃs tasmai varam adād vibhuḥ / pitṛ-hantṛ-vadhopāyaṃ sa vavre varam īpsitam //
दक्षिणाग्निं परिचर ब्राह्मणैः समम् ऋत्विजम् । अभिचार-विधानेन स चाग्निः प्रमथैर् वृतः ॥
dakṣiṇāgniṃ paricara brāhmaṇaiḥ samam ṛtvijam / abhicāra-vidhānena sa cāgniḥ pramathair vṛtaḥ //
साधयिष्यति सङ्कल्पम् अब्रह्मण्ये प्रयोजितः । इत्य् आदिष्टस् तथा चक्रे कृष्णायाभिचरन् व्रती ॥
sādhayiṣyati saṅkalpam abrahmaṇye prayojitaḥ / ity ādiṣṭas tathā cakre kṛṣṇāyābhicaran vratī //
ततो ऽग्निर् उत्थितः कुण्डान् मूर्तिमान् अति-भीषणः । तप्त-ताम्र-शिखा-श्मश्रुर् अङ्गारोद्गारि-लोचनः ॥
tato 'gnir utthitaḥ kuṇḍān mūrtimān ati-bhīṣaṇaḥ / tapta-tāmra-śikhā-śmaśrur aṅgārodgāri-locanaḥ //
दंष्ट्रोग्र-भ्रु-कुटी-दण्ड- कठोरास्यः स्व-जिह्वया । आलिहन् सृक्वणी नग्नो विधुन्वंस् त्रि-शिखं ज्वलत् ॥
daṃṣṭrogra-bhru-kuṭī-daṇḍa- kaṭhorāsyaḥ sva-jihvayā / ālihan sṛkvaṇī nagno vidhunvaṃs tri-śikhaṃ jvalat //
पद्भ्यां ताल-प्रमाणाभ्यां कम्पयन्न् अवनी-तलम् । सो ऽभ्यधावद् वृतो भूतैर् द्वारकां प्रदहन् दिशः ॥
padbhyāṃ tāla-pramāṇābhyāṃ kampayann avanī-talam / so 'bhyadhāvad vṛto bhūtair dvārakāṃ pradahan diśaḥ //
तम् आभिचार-दहनम् आयान्तं द्वारकौकसः । विलोक्य तत्रसुः सर्वे वन-दाहे मृगा यथा ॥
tam ābhicāra-dahanam āyāntaṃ dvārakaukasaḥ / vilokya tatrasuḥ sarve vana-dāhe mṛgā yathā //
अक्षैः सभायां क्रीडन्तं भगवन्तं भयातुराः । त्राहि त्राहि त्रि-लोकेश वह्नेः प्रदहतः पुरम् ॥
akṣaiḥ sabhāyāṃ krīḍantaṃ bhagavantaṃ bhayāturāḥ / trāhi trāhi tri-lokeśa vahneḥ pradahataḥ puram //
श्रुत्वा तज् जन-वैक्लव्यं दृष्ट्वा स्वानां च साध्वसम् । शरण्यः सम्प्रहस्याह मा भैष्टेत्य् अवितास्म्य् अहम् ॥
śrutvā taj jana-vaiklavyaṃ dṛṣṭvā svānāṃ ca sādhvasam / śaraṇyaḥ samprahasyāha mā bhaiṣṭety avitāsmy aham //
सर्वस्यान्तर्-बहिः-साक्षी कृत्यां माहेश्वरीं विभुः । विज्ञाय तद्-विघातार्थं पार्श्व-स्थं चक्रम् आदिशत् ॥
sarvasyāntar-bahiḥ-sākṣī kṛtyāṃ māheśvarīṃ vibhuḥ / vijñāya tad-vighātārthaṃ pārśva-sthaṃ cakram ādiśat //
तत् सूर्य-कोटि-प्रतिमं सुदर्शनं जाज्वल्यमानं प्रलयानल-प्रभम् । स्व-तेजसा खं ककुभो ऽथ रोदसी चक्रं मुकुन्दास्त्रं अथाग्निम् आर्दयत् ॥
tat sūrya-koṭi-pratimaṃ sudarśanaṃ jājvalyamānaṃ pralayānala-prabham / sva-tejasā khaṃ kakubho 'tha rodasī cakraṃ mukundāstraṃ athāgnim ārdayat //
कृत्यानलः प्रतिहतः स रथान्ग-पाणेर् अस्त्रौजसा स नृप भग्न-मुखो निवृत्तः अम्प्; वाराणसीं परिसमेत्य सुदक्षिणं तं सर्त्विग्-जनं समदहत् स्व-कृतो ऽभिचारः ॥
kṛtyānalaḥ pratihataḥ sa rathānga-pāṇer astraujasā sa nṛpa bhagna-mukho nivṛttaḥ amp; vārāṇasīṃ parisametya sudakṣiṇaṃ taṃ sartvig-janaṃ samadahat sva-kṛto 'bhicāraḥ //
चक्रं च विष्णोस् तद्-अनुप्रविष्टं वारानसीं साट्ट-सभालयापणाम् । स-गोपुराट्टालक-कोष्ठ-सङ्कुलां स-कोश-हस्त्य्-अश्व-रथान्न-शालिनीम् ॥
cakraṃ ca viṣṇos tad-anupraviṣṭaṃ vārānasīṃ sāṭṭa-sabhālayāpaṇām / sa-gopurāṭṭālaka-koṣṭha-saṅkulāṃ sa-kośa-hasty-aśva-rathānna-śālinīm //
दग्ध्वा वाराणसीं सर्वां विष्णोश् चक्रं सुदर्शनम् । भूयः पार्श्वम् उपातिष्ठत् कृष्णस्याक्लिष्ट-कर्मणः ॥
dagdhvā vārāṇasīṃ sarvāṃ viṣṇoś cakraṃ sudarśanam / bhūyaḥ pārśvam upātiṣṭhat kṛṣṇasyākliṣṭa-karmaṇaḥ //
य एनं श्रावयेन् मर्त्य उत्तमः-श्लोक-विक्रमम् । समाहितो वा शृणुयात् सर्व-पापैः प्रमुच्यते ॥
ya enaṃ śrāvayen martya uttamaḥ-śloka-vikramam / samāhito vā śṛṇuyāt sarva-pāpaiḥ pramucyate //