अथ द्विपञ्चाशदधिकत्रिशततमो . अध्यायः
atha dvipañcāśadadhikatriśatatamo . adhyāyaḥ
नपुंसकशब्दसिद्धरूपं
napuṃsakaśabdasiddharūpaṃ
स्कन्द उवाच
skanda uvāca
नपुंसके किं के कानि किं के कानि ततो जलं
napuṃsake kiṃ ke kāni kiṃ ke kāni tato jalaṃ
सर्वं सर्वे च पूर्वाद्याः सोमपं सोमपानि च
sarvaṃ sarve ca pūrvādyāḥ somapaṃ somapāni ca
ग्रामणि ग्रामणिनी च ग्रामणि ग्रामणीन्यपि
grāmaṇi grāmaṇinī ca grāmaṇi grāmaṇīnyapi
वारि वारिणी वारीणि वारिणां वारिणीदृशं
vāri vāriṇī vārīṇi vāriṇāṃ vāriṇīdṛśaṃ
शुचये शुचिने देहि मृदुने मृदवे तथा
śucaye śucine dehi mṛdune mṛdave tathā
त्रपु त्रपुणि त्रपुणाञ्च खलपूनि खलप्वि च
trapu trapuṇi trapuṇāñca khalapūni khalapvi ca
कर्त्रा च कर्तृणे कर्त्रे अतिर्यतिरिणान्तथा
kartrā ca kartṛṇe kartre atiryatiriṇāntathā
अभिन्यभिनिनी चैवे सुवचांसि सुवचांसि सुवाक्षु च
abhinyabhininī caive suvacāṃsi suvacāṃsi suvākṣu ca
यद्यत्त्विमे तत् कर्माणि इदञ्चेमे त्विमानि च
yadyattvime tat karmāṇi idañceme tvimāni ca
ईदृक्त्वदो ऽमुनी अमूनि अमुना स्यादमीषु च
īdṛktvado 'munī amūni amunā syādamīṣu ca
अहमावां वयं मां वै आबामस्मान्मया कृतं
ahamāvāṃ vayaṃ māṃ vai ābāmasmānmayā kṛtaṃ
आवाभ्याञ्च तथास्माभिर्मह्यमस्मभ्यमेव च
āvābhyāñca tathāsmābhirmahyamasmabhyameva ca
मदावाभ्यां मदस्मच्च पुत्रो ऽयं मम चावयोः
madāvābhyāṃ madasmacca putro 'yaṃ mama cāvayoḥ
अस्माकमपि चास्मासु त्वं युवां यूयमीजिरे
asmākamapi cāsmāsu tvaṃ yuvāṃ yūyamījire
त्वां युवाञ्च युष्मांश् च त्वया युष्माभिरीरितं
tvāṃ yuvāñca yuṣmāṃś ca tvayā yuṣmābhirīritaṃ
तुभ्यं युवाभ्यां युम्मभ्यं त्वत् युवाभ्याञ्च युष्मत्
tubhyaṃ yuvābhyāṃ yummabhyaṃ tvat yuvābhyāñca yuṣmat
तव युवयोर्युष्माकं त्वयि युष्मासु भारती
tava yuvayoryuṣmākaṃ tvayi yuṣmāsu bhāratī
उपलक्षणमत्रैव अज्झलन्ताश् च ते स्मृताः
upalakṣaṇamatraiva ajjhalantāś ca te smṛtāḥ
इत्य् आग्नेये महापुराणे व्याकरणे नपुंसकशब्दसिद्धरूपं नाम द्विपञ्चाशदधिकत्रिशततमो ऽध्यायः :प् 250
ity āgneye mahāpurāṇe vyākaraṇe napuṃsakaśabdasiddharūpaṃ nāma dvipañcāśadadhikatriśatatamo 'dhyāyaḥ :p 250