Chapter 274

यदोरासन्पञ्च पुत्रा ज्येष्ठस्तेषु सहस्रजित्

yadorāsanpañca putrā jyeṣṭhasteṣu sahasrajit

धर्मनेत्रो हैहयस्य धर्मनेत्रस्य संहनः

dharmanetro haihayasya dharmanetrasya saṃhanaḥ

महिमा संहनस्यासीन्महिम्नओ भद्रसेनकः

mahimā saṃhanasyāsīnmahimnao bhadrasenakaḥ

भद्रसेनाद् दुर्गमो ऽभूद्दुर्गमात्कनको ऽभवत्

bhadrasenād durgamo 'bhūddurgamātkanako 'bhavat

कनकात् कृतवीर्यस्तु कृताग्निः करवीरकः

kanakāt kṛtavīryastu kṛtāgniḥ karavīrakaḥ

कृतौजाश् च चतुर्थो ऽभूत् कृतवीर्यात्तु सो ऽर्जुनः

kṛtaujāś ca caturtho 'bhūt kṛtavīryāttu so 'rjunaḥ

दत्तो ऽर्जुनाय तपते सप्तद्वीपमहीशताम्

datto 'rjunāya tapate saptadvīpamahīśatām

ददौ बाहुसहस्रञ्च अजेयत्वं रणे ऽरिणा

dadau bāhusahasrañca ajeyatvaṃ raṇe 'riṇā

अधर्मे वर्तमानस्य विष्णुहस्तान्मृतिर्ध्रुवा

adharme vartamānasya viṣṇuhastānmṛtirdhruvā

दश यज्ञसहस्राणि सो ऽर्जुनः कृतवान्नृपाः

daśa yajñasahasrāṇi so 'rjunaḥ kṛtavānnṛpāḥ

अनष्टद्रव्यता राष्ट्रे तस्य संस्मरणादभूत्

anaṣṭadravyatā rāṣṭre tasya saṃsmaraṇādabhūt

न नूनं कार्त्तवीर्यस्य गतिं यास्यन्ति वै नृपः

na nūnaṃ kārttavīryasya gatiṃ yāsyanti vai nṛpaḥ

यज्ञैर् दानैस्तपोभिश् च विक्रमेण श्रुतेन च

yajñair dānaistapobhiś ca vikrameṇa śrutena ca

कर्तवीर्यस्य च शतं पुत्राणां पञ्च वै पराः

kartavīryasya ca śataṃ putrāṇāṃ pañca vai parāḥ

सूरसेनश् च सूरश् च धृष्टोक्तः कृष्ण एव च

sūrasenaś ca sūraś ca dhṛṣṭoktaḥ kṛṣṇa eva ca

जयध्वजश् च नामासीदावन्त्यो नृपतिर्महान्

jayadhvajaś ca nāmāsīdāvantyo nṛpatirmahān

जयध्वजात्तालजङ्घस्तालजङ्घात्ततः सुताः

jayadhvajāttālajaṅghastālajaṅghāttataḥ sutāḥ

हैहयानां कुलाः पञ्च भोजाश्चावन्तयस् तथा

haihayānāṃ kulāḥ pañca bhojāścāvantayas tathā

वीतिहोत्राः स्वयं जाताः शौण्डिकेयास्तथैव च

vītihotrāḥ svayaṃ jātāḥ śauṇḍikeyāstathaiva ca

वीतिहोत्रादनन्तो ऽभुदनन्ताद्दुर्जयो नृपः

vītihotrādananto 'bhudanantāddurjayo nṛpaḥ

क्रोष्टोर्वंशं प्रवक्ष्यामि यत्र जातो हरिः स्वयम्

kroṣṭorvaṃśaṃ pravakṣyāmi yatra jāto hariḥ svayam

क्रोष्टोस्तु वृजिनीवांश् च स्वाहाभूद्वृजिनीवतः

kroṣṭostu vṛjinīvāṃś ca svāhābhūdvṛjinīvataḥ

स्वाहापुत्रओ रुषद्गुश् च तस्य चित्ररथः सुतः

svāhāputrao ruṣadguś ca tasya citrarathaḥ sutaḥ

शशविन्दुश्चित्ररथाच्चक्रवर्ती हरौ रतः

śaśavinduścitrarathāccakravartī harau rataḥ

शशविन्दोश् च पुत्त्राणां शतानामभवच्छतम्

śaśavindoś ca puttrāṇāṃ śatānāmabhavacchatam

धीमतां चारुरूपाणां भूरिद्रविणतेजसाम्

dhīmatāṃ cārurūpāṇāṃ bhūridraviṇatejasām

पृथुश्रवाः प्रधानो ऽभूत्तस्य पुत्रः सुयज्ञकः

pṛthuśravāḥ pradhāno 'bhūttasya putraḥ suyajñakaḥ

सुयज्ञस्योशनाः पुत्रस्तितिक्षुरुशनःसुतः

suyajñasyośanāḥ putrastitikṣuruśanaḥsutaḥ

तितिक्षोस्तु मरुत्तो ऽभूत्तस्मात्कम्बलवर्हिषः

titikṣostu marutto 'bhūttasmātkambalavarhiṣaḥ

पञ्चाशद्रुक्मकवचाद्रुक्मेषुः पृथुरुक्मकः

pañcāśadrukmakavacādrukmeṣuḥ pṛthurukmakaḥ

हविर्ज्यामघः पापघ्नो ज्यामघः स्त्रीजितो ऽभवत्

havirjyāmaghaḥ pāpaghno jyāmaghaḥ strījito 'bhavat

सेव्यायां ज्यामघादासीद्विदर्भस्तस्य कौशिकः

sevyāyāṃ jyāmaghādāsīdvidarbhastasya kauśikaḥ

लोमपादः क्रथः श्रेष्ठात् कृतिः स्याल्लोमपदतः

lomapādaḥ krathaḥ śreṣṭhāt kṛtiḥ syāllomapadataḥ

कौशिकस्य चिदिः पुत्रस्तस्माच्चैद्या नृपाः स्मृताः

kauśikasya cidiḥ putrastasmāccaidyā nṛpāḥ smṛtāḥ

क्रथाद्विदर्भपुत्राश् च कुन्तिः कुन्तेस्तु धृष्टकः

krathādvidarbhaputrāś ca kuntiḥ kuntestu dhṛṣṭakaḥ

धृष्टस्य निधृतिस्तस्य उदर्काख्यो विदूरथः

dhṛṣṭasya nidhṛtistasya udarkākhyo vidūrathaḥ

दशार्हपुत्रो व्योमस्तु व्योमाज्जीमूत उच्यते

daśārhaputro vyomastu vyomājjīmūta ucyate

जीमूतपुत्रो विकलस्तस्य भीमरथः सुतः

jīmūtaputro vikalastasya bhīmarathaḥ sutaḥ

भीमरथान्नवरथस्ततो दृढरथो ऽभवत्

bhīmarathānnavarathastato dṛḍharatho 'bhavat

शकुन्तिश् च दृढरथात् शकुन्तेश् च करम्भकः

śakuntiś ca dṛḍharathāt śakunteś ca karambhakaḥ

करम्भाद्देवलातो ऽभूत् देवक्षेत्रश् च तत्सुतः

karambhāddevalāto 'bhūt devakṣetraś ca tatsutaḥ

देवक्षेत्रान्मधुर्नाम मधोर्द्रवरसो ऽभवत्

devakṣetrānmadhurnāma madhordravaraso 'bhavat

द्रवरसात् पुरुहूतो ऽभूज्जन्तुरासीत्तु तत्सुतः

dravarasāt puruhūto 'bhūjjanturāsīttu tatsutaḥ

गुणी तु यादवो राजा जन्तुपुत्रस्तु सात्त्वतः

guṇī tu yādavo rājā jantuputrastu sāttvataḥ

सात्त्वताद्भजमानस्तु वृष्णिरन्धक एव च

sāttvatādbhajamānastu vṛṣṇirandhaka eva ca

देवावृधश् च चत्वारस्तेषां वंशास्तु विश्रुताः

devāvṛdhaś ca catvārasteṣāṃ vaṃśāstu viśrutāḥ

भजमानस्य वाह्यो ऽभूद्वृष्टिः कृमिर्निमिस् तथा

bhajamānasya vāhyo 'bhūdvṛṣṭiḥ kṛmirnimis tathā

देवावृधाद्वभ्रुरासीत्तस्य श्लोको ऽत्र गीयते

devāvṛdhādvabhrurāsīttasya śloko 'tra gīyate

यथैव शृणुमो दूरात् गुणांस्तद्वत्समन्तिकात्

yathaiva śṛṇumo dūrāt guṇāṃstadvatsamantikāt

वभ्रुः श्रेष्ठो मनुष्याणां देवैर् देवावृधःसमः

vabhruḥ śreṣṭho manuṣyāṇāṃ devair devāvṛdhaḥsamaḥ

चत्वारश् च सुता वभ्रोर्वासुदेवपरा नृपाः

catvāraś ca sutā vabhrorvāsudevaparā nṛpāḥ

कुहुरो भजमानस्तु शिनिः कम्बलवर्हिषः

kuhuro bhajamānastu śiniḥ kambalavarhiṣaḥ

कुहुरस्य सुतो धृष्णुधृष्णोस्तु तनयो धृतिः

kuhurasya suto dhṛṣṇudhṛṣṇostu tanayo dhṛtiḥ

धृतेः कपोतरोमाभूत्तस्य पुत्रस्तु तित्तिरिः

dhṛteḥ kapotaromābhūttasya putrastu tittiriḥ

तित्तिरेस्तु नरः पुत्रस्तस्य चन्दनदुन्दुभिः

tittirestu naraḥ putrastasya candanadundubhiḥ

पुनर्वसुस्तस्य पुत्र आहुकश्चाहुकीसुतः

punarvasustasya putra āhukaścāhukīsutaḥ

आहुकाद्देवको जज्ञे उग्रसेनस्ततो ऽभवत्

āhukāddevako jajñe ugrasenastato 'bhavat

देववानुपदेवश् च देवकस्य सुताः स्मृताः

devavānupadevaś ca devakasya sutāḥ smṛtāḥ

तेषां स्वसारः सप्तासन् वसुदेवाय ता ददौ

teṣāṃ svasāraḥ saptāsan vasudevāya tā dadau

देवकी श्रुतदेवी च मित्रदेवी यथोधरा

devakī śrutadevī ca mitradevī yathodharā

श्रीदेवी सत्यदेवी च सुरापी चेति सप्तमी

śrīdevī satyadevī ca surāpī ceti saptamī

नवोग्रसेनस्य सुताः कंसस्तेषाञ्च पूर्वजः

navograsenasya sutāḥ kaṃsasteṣāñca pūrvajaḥ

न्यग्रोधश् च सुनामा च कङ्कः शङ्कुश् च भूमिपः

nyagrodhaś ca sunāmā ca kaṅkaḥ śaṅkuś ca bhūmipaḥ

सुतनूराष्ट्रपालश् च युद्धमुष्टिः सुमुष्टिकः

sutanūrāṣṭrapālaś ca yuddhamuṣṭiḥ sumuṣṭikaḥ

भजमानस्य पुत्रो ऽथ रथमुख्यो विदूरथः

bhajamānasya putro 'tha rathamukhyo vidūrathaḥ

राजाधिदेवः शूरश् च विदूरथसुतो ऽभवत्

rājādhidevaḥ śūraś ca vidūrathasuto 'bhavat

राजाधिदेवपुत्रौ द्वौ शोणाश् चः श्वेतवाहनः

rājādhidevaputrau dvau śoṇāś caḥ śvetavāhanaḥ

शोणाश्वस्य सुताः पञ्च शमी शत्रुजिदादयः

śoṇāśvasya sutāḥ pañca śamī śatrujidādayaḥ

शमीपुत्रः प्रतिक्षेत्रः प्रतिक्षेत्रस्य भोजकः

śamīputraḥ pratikṣetraḥ pratikṣetrasya bhojakaḥ

भोजस्य हृदिकः पुत्रो ह्य् अदिकस्य दशात्मजाः

bhojasya hṛdikaḥ putro hy adikasya daśātmajāḥ

कृतवर्मा शतधन्वा देवार्हो भीषणादयः

kṛtavarmā śatadhanvā devārho bhīṣaṇādayaḥ

देवार्हात् कम्बलवर्हिरसमौजास्ततो ऽभवत्

devārhāt kambalavarhirasamaujāstato 'bhavat

सुदंष्ट्रश् च सुवासश् च धृष्टो ऽभूदसमौजसः

sudaṃṣṭraś ca suvāsaś ca dhṛṣṭo 'bhūdasamaujasaḥ

गान्धारी चैव माद्री च धृष्टभार्ये बभूवतुः

gāndhārī caiva mādrī ca dhṛṣṭabhārye babhūvatuḥ

सुमित्रो ऽभूच्च गान्धार्यां माद्री जज्ञे युधाजितम्

sumitro 'bhūcca gāndhāryāṃ mādrī jajñe yudhājitam

अनमित्रः शिनिर्धृष्टात्ततो वै देवमीढुषः

anamitraḥ śinirdhṛṣṭāttato vai devamīḍhuṣaḥ

अनमित्रसुतो निघ्नो निघ्नस्यापि प्रसेनकः

anamitrasuto nighno nighnasyāpi prasenakaḥ

सत्राजितः प्रसेनो ऽथ मणिं सूर्यात्स्यमन्तकम्

satrājitaḥ praseno 'tha maṇiṃ sūryātsyamantakam

प्राप्यारण्ये चरन्तन्तु सिंहो हत्वाग्रहीन्मणिं

prāpyāraṇye carantantu siṃho hatvāgrahīnmaṇiṃ

हतो जाम्बवता सिंहो जाम्बवान् हरिणा जितः

hato jāmbavatā siṃho jāmbavān hariṇā jitaḥ

तस्मान्मणिं जाम्बवतीं प्राप्यागाद्दारकां पुरीम्

tasmānmaṇiṃ jāmbavatīṃ prāpyāgāddārakāṃ purīm

सत्राजिताय प्रददौ शतधन्वा जघान तम्

satrājitāya pradadau śatadhanvā jaghāna tam

हत्वा शतधनुं कृष्णो मणिमादाय कीर्तिभाक्

hatvā śatadhanuṃ kṛṣṇo maṇimādāya kīrtibhāk

बलयादवमुख्याग्रे अक्रूरान्मणिमर्पयेत्

balayādavamukhyāgre akrūrānmaṇimarpayet

मिथ्याभिशस्तिं कृष्णस्य त्यक्त्वा स्वर्गी च सम्पठन्

mithyābhiśastiṃ kṛṣṇasya tyaktvā svargī ca sampaṭhan

सत्राजितो भङ्गकारः सत्यभामा हरेः प्रिया

satrājito bhaṅgakāraḥ satyabhāmā hareḥ priyā

अनमित्राच्छिनिर्जज्ञे सत्यकस्तु शिनेः सुतः

anamitrācchinirjajñe satyakastu śineḥ sutaḥ

सत्यकात्सात्यकिर्जज्ञे युयुधानाद्धुनिर्ह्यभूत्

satyakātsātyakirjajñe yuyudhānāddhunirhyabhūt

धुनेर्युगन्धरः पुत्रः स्वाह्यो ऽभुत् स युधाजितः

dhuneryugandharaḥ putraḥ svāhyo 'bhut sa yudhājitaḥ

ऋषभक्षेत्रकौ तस्य ह्य् ऋषभाच्च स्वफल्ककः

ṛṣabhakṣetrakau tasya hy ṛṣabhācca svaphalkakaḥ

स्वफल्कपुत्रो ह्य् अक्रूरो अकूराच्च सुधन्वकः

svaphalkaputro hy akrūro akūrācca sudhanvakaḥ

शूरात्तु वसुदेवाद्याः पृथा पाण्डोः प्रियाभवत्

śūrāttu vasudevādyāḥ pṛthā pāṇḍoḥ priyābhavat

धर्माद्युधिष्ठिरः पाण्डोर्वायोः कुन्त्यां वृकोदरः

dharmādyudhiṣṭhiraḥ pāṇḍorvāyoḥ kuntyāṃ vṛkodaraḥ

इन्द्राद्धनञ्जयो माद्र्यां नकुलः सहदेवकः

indrāddhanañjayo mādryāṃ nakulaḥ sahadevakaḥ

वसुदेवाच्च रोहिण्यां रामः सारणदुर्गमौ

vasudevācca rohiṇyāṃ rāmaḥ sāraṇadurgamau

वसुदेवाच्च देवक्यामादौ जातः सुसेनकः

vasudevācca devakyāmādau jātaḥ susenakaḥ

कीर्तिमान् भद्रसेनश् च जारुख्यो विष्णुदासकः

kīrtimān bhadrasenaś ca jārukhyo viṣṇudāsakaḥ

भद्रदेहः कंश एतान् षड्गर्भान्निजघान ह

bhadradehaḥ kaṃśa etān ṣaḍgarbhānnijaghāna ha

ततो बलस्ततः कृष्णः सुभद्रा भद्रभाषिणी

tato balastataḥ kṛṣṇaḥ subhadrā bhadrabhāṣiṇī

चारुदेष्णश् च शाम्बाद्याः कृष्णाज्जाम्बवतीसुताः

cārudeṣṇaś ca śāmbādyāḥ kṛṣṇājjāmbavatīsutāḥ