Chapter 273

सोमवंशं प्रवक्ष्यामि पठितं पापनाशनम्

somavaṃśaṃ pravakṣyāmi paṭhitaṃ pāpanāśanam

विष्णुनाभ्यब्जजो ब्रह्मा ब्रह्मपुत्रो ऽत्रिरत्रितः

viṣṇunābhyabjajo brahmā brahmaputro 'triratritaḥ

सोमश् चक्रे राजसूयं त्रैलोक्यं दक्षिणान्ददौ

somaś cakre rājasūyaṃ trailokyaṃ dakṣiṇāndadau

समाप्ते ऽवभृथे सोमं तद्रूपालोकनेच्छवः

samāpte 'vabhṛthe somaṃ tadrūpālokanecchavaḥ

कामवाणाभितप्ताङ्ग्यो नरदेव्यः सिषेविरे

kāmavāṇābhitaptāṅgyo naradevyaḥ siṣevire

लक्ष्मीर् नरायणं त्यक्त्वा सिनीवाली च कर्दमम

lakṣmīr narāyaṇaṃ tyaktvā sinīvālī ca kardamama

द्युतिं विभावसुन्त्यक्त्वा पुष्टिर्धातारमव्ययम्

dyutiṃ vibhāvasuntyaktvā puṣṭirdhātāramavyayam

प्रभा प्रभाकरन्त्यक्त्वा हविष्मन्तं कुहूः स्वयम्

prabhā prabhākarantyaktvā haviṣmantaṃ kuhūḥ svayam

कीर्तिर्जयन्तम्भर्तारं वसुर्मारीचकश्ययम्

kīrtirjayantambhartāraṃ vasurmārīcakaśyayam

धृतिस्त्यक्त्वा पतिं नन्दीं सोममेवाभजत्तदा

dhṛtistyaktvā patiṃ nandīṃ somamevābhajattadā

स्वकीया इव सोमो ऽपि कामयामास तास्तदा

svakīyā iva somo 'pi kāmayāmāsa tāstadā

एवं कृतापचारस्य तासां भर्तृगणस्तदा

evaṃ kṛtāpacārasya tāsāṃ bhartṛgaṇastadā

न शशाकापचाराय शापैः शस्त्रादिभिः पुनः

na śaśākāpacārāya śāpaiḥ śastrādibhiḥ punaḥ

सप्तलोकैकनाथत्वमवाप्तस्तपसा ह्य् उत

saptalokaikanāthatvamavāptastapasā hy uta

विवभ्राम मतिस्तस्य विनयादनया हता

vivabhrāma matistasya vinayādanayā hatā

वृहस्पतेः स वै भार्यां तारां नाम यशस्विनीम्

vṛhaspateḥ sa vai bhāryāṃ tārāṃ nāma yaśasvinīm

जहार तरसा सोमो ह्य् अवमन्याङ्गिरःसुतम्

jahāra tarasā somo hy avamanyāṅgiraḥsutam

ततस्तद्युद्धमभवत् प्रख्यातं तारकामयम्

tatastadyuddhamabhavat prakhyātaṃ tārakāmayam

देवानां दानवानाञ्च लोकक्षयकरं महत्

devānāṃ dānavānāñca lokakṣayakaraṃ mahat

ब्रह्मा निवार्योशनसन्तारामङ्गिरसे ददौ

brahmā nivāryośanasantārāmaṅgirase dadau

तामन्तःप्रसवां दृष्ट्वा गर्भं त्यजाब्रवीद्गुरुः

tāmantaḥprasavāṃ dṛṣṭvā garbhaṃ tyajābravīdguruḥ

गर्भस्त्यक्तः प्रदीप्तो ऽथ प्राहाहं सोमसन्भवः

garbhastyaktaḥ pradīpto 'tha prāhāhaṃ somasanbhavaḥ

एवं सोमाद्बुधः पुत्त्रः पुत्त्रस्तस्य पुरूरवाः

evaṃ somādbudhaḥ puttraḥ puttrastasya purūravāḥ

स्वर्गन्त्यक्त्वोर्वशी सा तं वरयामास चाप्सराः

svargantyaktvorvaśī sā taṃ varayāmāsa cāpsarāḥ

तया सहाचरद्राजा दशवर्षाणि पञ्च च

tayā sahācaradrājā daśavarṣāṇi pañca ca

पञ्च षट् सप्त चाष्टौ च दश चाष्टौ महामुने

pañca ṣaṭ sapta cāṣṭau ca daśa cāṣṭau mahāmune

एको ऽग्निरभवत् पूर्वं तेन त्रेता प्रवर्तिता

eko 'gnirabhavat pūrvaṃ tena tretā pravartitā

पुरूरवा योगशीलो गान्धर्वलोकमीयिवान्

purūravā yogaśīlo gāndharvalokamīyivān

आयुर्दृ.ढायुरश्वायुर्धनायुर्धृतिमान् वसुः

āyurdṛ.ḍhāyuraśvāyurdhanāyurdhṛtimān vasuḥ

दिविजातः शतायुश् च सुषुवे चोर्वशी नृपान्

divijātaḥ śatāyuś ca suṣuve corvaśī nṛpān

आयुषो नहुषः पुत्रो वृद्धशर्मा रजिस् तथा

āyuṣo nahuṣaḥ putro vṛddhaśarmā rajis tathā

दर्भो विपाप्मा पञ्चाग्न्यं रजेः पुत्रशतं ह्य् अभूत्

darbho vipāpmā pañcāgnyaṃ rajeḥ putraśataṃ hy abhūt

राजेया इति विख्याता विष्णुदत्तवरो रजिः

rājeyā iti vikhyātā viṣṇudattavaro rajiḥ

देवासुरे रणे दैत्यानबधीत्सुरयाचितः

devāsure raṇe daityānabadhītsurayācitaḥ

गतायेन्द्राय पुत्रत्वं दत्वा राज्यं दिवङ्गतः

gatāyendrāya putratvaṃ datvā rājyaṃ divaṅgataḥ

रजेः पुत्रैर् हृतं राज्यं शक्रस्याथ सुदुर्मनाः

rajeḥ putrair hṛtaṃ rājyaṃ śakrasyātha sudurmanāḥ

ग्रहशान्त्यादिविधिना गुरुरिन्द्राय तद्ददौ

grahaśāntyādividhinā gururindrāya taddadau

मोहयित्वा रजिसुतानासंस्ते निजधर्मगाः

mohayitvā rajisutānāsaṃste nijadharmagāḥ

नहुषस्य सुताः सप्त यतिर्ययातिरुत्तमः

nahuṣasya sutāḥ sapta yatiryayātiruttamaḥ

उद्भवः पञ्चकश् चैव शर्यातिमेघपालकौ

udbhavaḥ pañcakaś caiva śaryātimeghapālakau

यतिः कुमारभावे ऽपि विष्णुं ध्यात्वा हरिं गतः

yatiḥ kumārabhāve 'pi viṣṇuṃ dhyātvā hariṃ gataḥ

देवयानी शक्रकन्या ययातेः पत्न्य् अभूत् तदा

devayānī śakrakanyā yayāteḥ patny abhūt tadā

वृषपर्वजा शर्मिष्ठा ययातेः पञ्च तत्सुताः

vṛṣaparvajā śarmiṣṭhā yayāteḥ pañca tatsutāḥ

यदुञ्च तुर्वसुञ्चैव देवयानी व्यजायत

yaduñca turvasuñcaiva devayānī vyajāyata

द्रुह्यञ्चानूञ्च पूरुञ्च शर्मिष्ठा वार्षपर्वणी

druhyañcānūñca pūruñca śarmiṣṭhā vārṣaparvaṇī

यदुः पूरुश्चाभवतान्तेषां वंशविवर्धनौ

yaduḥ pūruścābhavatānteṣāṃ vaṃśavivardhanau

नीलाञ्जको रधुः क्रोष्टुः शतजिच्च सहस्रजित्

nīlāñjako radhuḥ kroṣṭuḥ śatajicca sahasrajit

शतजिद्धैहयो रेणुहयो हय इति त्रयः

śatajiddhaihayo reṇuhayo haya iti trayaḥ