Chapter 123

वक्ष्ये जयशुभाद्यर्थं सारं युद्धजयार्णवे

vakṣye jayaśubhādyarthaṃ sāraṃ yuddhajayārṇave

अ+इ+उ+ए+ओ स्वराः स्युः क्रमान्नन्दादिका तिथिः

a+i+u+e+o svarāḥ syuḥ kramānnandādikā tithiḥ

कादिहान्ता भौमरवी ज्ञसोमौ गुरुभार्गवौ

kādihāntā bhaumaravī jñasomau gurubhārgavau

शनिर्दक्षिणनाड्यान्तु भौमार्कशनयः परे

śanirdakṣiṇanāḍyāntu bhaumārkaśanayaḥ pare

खार्णवः खससैर् गुण्यो रुद्रैर् भागं समाहरेत्

khārṇavaḥ khasasair guṇyo rudrair bhāgaṃ samāharet

रसाहतन्तु तत् कृत्वा पूर्वभागेन भाजयेत्

rasāhatantu tat kṛtvā pūrvabhāgena bhājayet

वह्निभिश्चाहतं कृत्वा रूपन्तत्रैव निक्षिपेत्

vahnibhiścāhataṃ kṛtvā rūpantatraiva nikṣipet

स्पन्दनं नाड्याः फलानि सप्राणस्पन्दनं पुनः

spandanaṃ nāḍyāḥ phalāni saprāṇaspandanaṃ punaḥ

अनेनैव तु मानेन उदयन्ति दिने दिने

anenaiva tu mānena udayanti dine dine

स्फुरणैस्रिभिरुच्छ्वास उच्छ्वासैस्तु पलं स्मृतम्

sphuraṇaisribhirucchvāsa ucchvāsaistu palaṃ smṛtam

षष्टिभिश् च पलैर् लिप्ता लिप्ताषष्टिस्त्वहर्निशं

ṣaṣṭibhiś ca palair liptā liptāṣaṣṭistvaharniśaṃ

पञ्चमार्धोदये बालकुमारयुववृद्धकाः

pañcamārdhodaye bālakumārayuvavṛddhakāḥ

मृत्युर्येनोदयस्तेन चास्तमेकादशांशकैः

mṛtyuryenodayastena cāstamekādaśāṃśakaiḥ

कुलागमे भवेद्भङ्गः समृत्युः पञ्चमो ऽपिवा

kulāgame bhavedbhaṅgaḥ samṛtyuḥ pañcamo 'pivā

शनिचक्रे चार्धमासङ्ग्रहाणामुदयः क्रमात्

śanicakre cārdhamāsaṅgrahāṇāmudayaḥ kramāt

विभागैः पञ्चदशभिः शनिभागस्तु मृत्युदः

vibhāgaiḥ pañcadaśabhiḥ śanibhāgastu mṛtyudaḥ

दशकोतिसहस्राणि अर्वुदान्यर्वुदं हरेत्

daśakotisahasrāṇi arvudānyarvudaṃ haret

त्रयोदशे च लक्षाणि प्रमाणं कूर्मरूपिणः

trayodaśe ca lakṣāṇi pramāṇaṃ kūrmarūpiṇaḥ

मघादौ कृत्तिकाद्यन्तस्तद्देशान्तः शनिस्थितौ

maghādau kṛttikādyantastaddeśāntaḥ śanisthitau

राहुचक्रे च सप्तोर्धमधः सप्त च संलिखेत्

rāhucakre ca saptordhamadhaḥ sapta ca saṃlikhet

वाय्वग्न्योश् चैव नैरृत्ये पूर्णिमाग्नेयभागतः

vāyvagnyoś caiva nairṛtye pūrṇimāgneyabhāgataḥ

अभावास्यां वायवे च राहुर्वै तिथिरूपकः

abhāvāsyāṃ vāyave ca rāhurvai tithirūpakaḥ

रकारं दक्षभागे तु हकारं वायवे लिखेत्

rakāraṃ dakṣabhāge tu hakāraṃ vāyave likhet

प्रतिपदादौ ककारादीन् सकारं नैरृते पुनः

pratipadādau kakārādīn sakāraṃ nairṛte punaḥ

राहोएमुखे तु भङ्गः स्यादिति राहुरुदाहृतः

rāhoemukhe tu bhaṅgaḥ syāditi rāhurudāhṛtaḥ

विष्टिरग्नौ पौर्णमास्यां कराणीन्द्रे तृतीयकं

viṣṭiragnau paurṇamāsyāṃ karāṇīndre tṛtīyakaṃ

घोरा याम्यान्तु सप्तम्यां दशम्यां रौद्रसौम्यगा

ghorā yāmyāntu saptamyāṃ daśamyāṃ raudrasaumyagā

चतुर्दश्यान्तु वायव्ये चतुर्थ्यां वरुणाश्रये

caturdaśyāntu vāyavye caturthyāṃ varuṇāśraye

शुक्लाष्टभ्यां दक्षिणे च एकादश्यां भृशन्त्यजेत्

śuklāṣṭabhyāṃ dakṣiṇe ca ekādaśyāṃ bhṛśantyajet

रौद्रश् चैव तथा श्वेतो मैत्रः सारभटस् तथा

raudraś caiva tathā śveto maitraḥ sārabhaṭas tathā

सावित्री विरोचनश् च जयदेवो ऽभिजित्तथा

sāvitrī virocanaś ca jayadevo 'bhijittathā

रावणो विजयश् चैव नन्दी वरुण एव च

rāvaṇo vijayaś caiva nandī varuṇa eva ca

यमसौम्यौ भवश्चान्ते दशपञ्चमुहूर्तकाः

yamasaumyau bhavaścānte daśapañcamuhūrtakāḥ

रौद्रे रौद्राणि कुर्वीत श्वेते स्नानादिकं चरेत्

raudre raudrāṇi kurvīta śvete snānādikaṃ caret

मैत्रे कन्याविवाहादि शुभं सारभटे चरेत्

maitre kanyāvivāhādi śubhaṃ sārabhaṭe caret

सावित्रे स्थापनाद्यं वा विरोचने नृपक्रिया

sāvitre sthāpanādyaṃ vā virocane nṛpakriyā

जयदेवे जयं कुर्याद् रावणे रणकर्म च

jayadeve jayaṃ kuryād rāvaṇe raṇakarma ca

विजये कृषिवाणिज्यं पटबन्धं च नन्दिनि

vijaye kṛṣivāṇijyaṃ paṭabandhaṃ ca nandini

वरुणे च तडागादि नाशकर्म यमे चरेत्

varuṇe ca taḍāgādi nāśakarma yame caret

सौम्ये सौम्यादि कुर्वीत भवेल्लग्नमहर्दिवा

saumye saumyādi kurvīta bhavellagnamahardivā

योगा नाम्ना विरुद्धाः स्युर्योगा नाम्नैव शोभनाः

yogā nāmnā viruddhāḥ syuryogā nāmnaiva śobhanāḥ

राहुरिन्द्रात्समीरञ्च वायोर्दक्षं यमाच्छिवम्

rāhurindrātsamīrañca vāyordakṣaṃ yamācchivam

शिवादाप्यञ्जलादग्निरग्नेः सौम्यन्ततस्त्रयम्

śivādāpyañjalādagniragneḥ saumyantatastrayam

ततश् च सङ्क्रमं हन्ति चतस्रो घटिकाभ्रमन्

tataś ca saṅkramaṃ hanti catasro ghaṭikābhraman

चण्डीन्द्राणी वाराही च मुशली गिरिकर्णिका

caṇḍīndrāṇī vārāhī ca muśalī girikarṇikā

बला चातिबला क्षीरी मल्लिकाजातियूथिकाः

balā cātibalā kṣīrī mallikājātiyūthikāḥ

यथालाभं धारयेत्ताः श्वेतार्कश् च शतावरी

yathālābhaṃ dhārayettāḥ śvetārkaś ca śatāvarī

गुडूची वागुरी दिव्या ओषध्यो धारिता जये

guḍūcī vāgurī divyā oṣadhyo dhāritā jaye

अनेनैव तु मन्त्रेण शिखाबन्धादिकृज्जये

anenaiva tu mantreṇa śikhābandhādikṛjjaye

तिलकञ्चाञ्जनञ्चैव धूपलेपनमेव च

tilakañcāñjanañcaiva dhūpalepanameva ca

स्नानपानानि तैलानि योगधूलिमतः शृणु

snānapānāni tailāni yogadhūlimataḥ śṛṇu

शुभगा मनःशिला तालं लाक्षारससमन्वितं

śubhagā manaḥśilā tālaṃ lākṣārasasamanvitaṃ

तरुणीक्षीरसंयुक्तो ललाटे तिलको वशे

taruṇīkṣīrasaṃyukto lalāṭe tilako vaśe

विष्णुक्रान्ता च सर्पाक्षी सहदेवञ्च रोचना

viṣṇukrāntā ca sarpākṣī sahadevañca rocanā

अजादुग्धेन संपिष्टं तिलकोवश्यकारकः

ajādugdhena saṃpiṣṭaṃ tilakovaśyakārakaḥ

प्रियङ्गुकुङ्कुमं कुष्ठं मोहनी तगरं घृतं

priyaṅgukuṅkumaṃ kuṣṭhaṃ mohanī tagaraṃ ghṛtaṃ

तिलको वश्यकृत्तच्च रोचना रक्तचन्दनं

tilako vaśyakṛttacca rocanā raktacandanaṃ

निशा मनःशिला तालं प्रियङ्गुसर्षपास् तथा

niśā manaḥśilā tālaṃ priyaṅgusarṣapās tathā

मोहनी हरिता क्रान्ता सहदेवी शिखा तथा

mohanī haritā krāntā sahadevī śikhā tathā

मातुलङ्गरसैः पिष्टं ललाटे तिलको वशे

mātulaṅgarasaiḥ piṣṭaṃ lalāṭe tilako vaśe

सेन्द्राः सुरा वशं यान्ति किं पुनः क्षुद्रमानुषाः

sendrāḥ surā vaśaṃ yānti kiṃ punaḥ kṣudramānuṣāḥ

मञ्जिष्ठा चन्दनं रक्तं कट्कन्दा विलासिनी

mañjiṣṭhā candanaṃ raktaṃ kaṭkandā vilāsinī

पुनर्नवासमायुक्तो लेपो ऽयं भास्करो वशे

punarnavāsamāyukto lepo 'yaṃ bhāskaro vaśe

चन्दनं नागपुष्पञ्च मञ्जिष्ठा तगरं वचा

candanaṃ nāgapuṣpañca mañjiṣṭhā tagaraṃ vacā

लोध्नप्रियङ्गुरजनीमांसीतैलं वशङ्करं

lodhnapriyaṅgurajanīmāṃsītailaṃ vaśaṅkaraṃ