Aṃśa 1 · Chapter 16

कथितो भवता वंशो मानवानां महामुने कारणं चास्य जगतो विष्णुर् एव सनातनः ॥

kathito bhavatā vaṃśo mānavānāṃ mahāmune kāraṇaṃ cāsya jagato viṣṇur eva sanātanaḥ //

यत् त्व् एतद् भगवान् आह प्रह्लादं दैत्यसत्तमम् ददाह नाग्निर् नास्त्रैश् च क्षुण्णस् तत्याज जीवितम् ॥

yat tv etad bhagavān āha prahlādaṃ daityasattamam dadāha nāgnir nāstraiś ca kṣuṇṇas tatyāja jīvitam //

जगाम वसुधा क्षोभं यत्राब्धिसलिले स्थिते बन्धबद्धो ऽपि चलति विक्षिप्ताङ्गैः समाहता ॥

jagāma vasudhā kṣobhaṃ yatrābdhisalile sthite bandhabaddho 'pi calati vikṣiptāṅgaiḥ samāhatā //

शैलैर् आक्रान्तदेहो ऽपि न ममार च यः पुरा त्वयैवातीव माहात्म्यं कथितं यस्य धीमतः ॥

śailair ākrāntadeho 'pi na mamāra ca yaḥ purā tvayaivātīva māhātmyaṃ kathitaṃ yasya dhīmataḥ //

तस्य प्रभावम् अतुलं विष्णोर् भक्तिमतो मुने श्रोतुम् इच्छामि यस्यैतच् चरितं त्व् अमितौजसः ॥

tasya prabhāvam atulaṃ viṣṇor bhaktimato mune śrotum icchāmi yasyaitac caritaṃ tv amitaujasaḥ //

किंनिमित्तम् असौ शस्त्रैर् विक्षतो दितिजैर् मुने किमर्थं चाब्धिसलिले निक्षिप्तो धर्मतत्परः ॥

kiṃnimittam asau śastrair vikṣato ditijair mune kimarthaṃ cābdhisalile nikṣipto dharmatatparaḥ //

आक्रान्तः पर्वतैः कस्मात् कस्माद् दष्टो महोरगैः क्षिप्तः किम् अद्रिशिखरात् किं वा पावकसंचये ॥

ākrāntaḥ parvataiḥ kasmāt kasmād daṣṭo mahoragaiḥ kṣiptaḥ kim adriśikharāt kiṃ vā pāvakasaṃcaye //

दिग्दन्तिनां दन्तभूमिः स च कस्मान् निरूपितः संशोषको ऽनिलश् चास्य प्रयुक्तः किं महासुरैः ॥

digdantināṃ dantabhūmiḥ sa ca kasmān nirūpitaḥ saṃśoṣako 'nilaś cāsya prayuktaḥ kiṃ mahāsuraiḥ //

कृत्यां च दैत्यगुरवो युयुजुस् ते तु किं मुने शम्बरश् चापि मायानां सहस्रं किं प्रयुक्तवान् ॥

kṛtyāṃ ca daityaguravo yuyujus te tu kiṃ mune śambaraś cāpi māyānāṃ sahasraṃ kiṃ prayuktavān //

हालाहलं विषं घोरं दैत्यसूदैर् महात्मनः कस्माद् दत्तं विनाशाय यज् जीर्णं तेन धीमता ॥

hālāhalaṃ viṣaṃ ghoraṃ daityasūdair mahātmanaḥ kasmād dattaṃ vināśāya yaj jīrṇaṃ tena dhīmatā //

एतत् सर्वं महाभाग प्रह्लादस्य महात्मनः चरितं श्रोतुम् इच्छामि महामाहात्म्यसूचकम् ॥

etat sarvaṃ mahābhāga prahlādasya mahātmanaḥ caritaṃ śrotum icchāmi mahāmāhātmyasūcakam //

न हि कौतूहलं तत्र यद् दैत्यैर् न हतो हि सः अनन्यमनसो विष्णौ कः समर्थो निपातने ॥

na hi kautūhalaṃ tatra yad daityair na hato hi saḥ ananyamanaso viṣṇau kaḥ samartho nipātane //

तस्मिन् धर्मपरे नित्यं केशवाराधनोद्यते स्ववंशप्रभवैर् दैत्यैः कर्तुं द्वेषो ऽतिदुष्करः ॥

tasmin dharmapare nityaṃ keśavārādhanodyate svavaṃśaprabhavair daityaiḥ kartuṃ dveṣo 'tiduṣkaraḥ //

धर्मात्मनि महाभागे विष्णुभक्ते विमत्सरे दैतेयैः प्रहृतं कस्मात् तन् ममाख्यातुम् अर्हसि ॥

dharmātmani mahābhāge viṣṇubhakte vimatsare daiteyaiḥ prahṛtaṃ kasmāt tan mamākhyātum arhasi //

प्रहरन्ति महात्मानो विपक्षे चापि नेदृशे गुणैः समन्विते साधौ किं पुनर् यः स्वपक्षजः ॥

praharanti mahātmāno vipakṣe cāpi nedṛśe guṇaiḥ samanvite sādhau kiṃ punar yaḥ svapakṣajaḥ //

तद् एतत् कथ्यतां सर्वं विस्तरान् मुनिसत्तम दैत्येश्वरस्य चरितं श्रोतुम् इच्छाम्य् अशेषतः ॥

tad etat kathyatāṃ sarvaṃ vistarān munisattama daityeśvarasya caritaṃ śrotum icchāmy aśeṣataḥ //