26 ॥ इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणोत्तरभागे मोहिनीचरिते सुतवधोद्यतस्य रुक्माङ्गदस्य भगवद्दर्शनं नाम चतुस्त्रिंशत्तमो ऽध्यायः यम उवाच विबुधेश जगन्नाथ चराचरगुरो प्रभो । मोहिनी निष्फला जाता वन्ध्या स्त्री जनने यथा
26 // iti śrībṛhannāradīyapurāṇottarabhāge mohinīcarite sutavadhodyatasya rukmāṅgadasya bhagavaddarśanaṃ nāma catustriṃśattamo 'dhyāyaḥ yama uvāca vibudheśa jagannātha carācaraguro prabho / mohinī niṣphalā jātā vandhyā strī janane yathā
1 ॥ रुक्माङ्गदप्रणीतेन मार्गेण कुशलाञ्छन । लोकः प्रयाति वैकुंण्ठं न मां कश्चित्प्रपद्यते
1 // rukmāṅgadapraṇītena mārgeṇa kuśalāñchana / lokaḥ prayāti vaikuṃṇṭhaṃ na māṃ kaścitprapadyate
2 ॥ गते ऽपि भूमिनाथेशे देहं देवस्य चक्रिणः । तथापि सर्वभूतानां न बुद्धिः परिवर्तते
2 // gate 'pi bhūminātheśe dehaṃ devasya cakriṇaḥ / tathāpi sarvabhūtānāṃ na buddhiḥ parivartate
3 ॥ उपोष्य वासरं विष्णोराकुमारात्तु मानवाः । प्रयान्ति परमं लोकं लुप्तपापाः पितामह
3 // upoṣya vāsaraṃ viṣṇorākumārāttu mānavāḥ / prayānti paramaṃ lokaṃ luptapāpāḥ pitāmaha
4 ॥ पुत्री ते व्रीडिता देवी मोहिनी मोहमागता । नायाति तव सामीप्यं न भुङ्क्ते लोकगर्हिता
4 // putrī te vrīḍitā devī mohinī mohamāgatā / nāyāti tava sāmīpyaṃ na bhuṅkte lokagarhitā
5 ॥ निर्व्यापारस्त्वहं जातः किं करोमि प्रशाधि माम् । रविपुत्रवचः श्रुत्वा प्रोवाच कमलासनः
5 // nirvyāpārastvahaṃ jātaḥ kiṃ karomi praśādhi mām / raviputravacaḥ śrutvā provāca kamalāsanaḥ
6 ॥ गच्छामः सहिताः सर्वे मोहिनीं प्रतिबोधितुम् । मोहिन्यां प्रतिबुद्धायां करिष्यामो दिवाकरे
6 // gacchāmaḥ sahitāḥ sarve mohinīṃ pratibodhitum / mohinyāṃ pratibuddhāyāṃ kariṣyāmo divākare
7 ॥ तव कार्यं न संदेहः संभ्रमस्त्यज्यतामयम् । ततो देव गणाः सर्वे शतक्रतुपुरोगमाः
7 // tava kāryaṃ na saṃdehaḥ saṃbhramastyajyatāmayam / tato deva gaṇāḥ sarve śatakratupurogamāḥ
8 ॥ ब्रह्मणा सहिताः पृथ्वीं विमानैः सूर्यसप्रभैः । समायाता महीपाल नारीं तां प्रतिबोधितुम्
8 // brahmaṇā sahitāḥ pṛthvīṃ vimānaiḥ sūryasaprabhaiḥ / samāyātā mahīpāla nārīṃ tāṃ pratibodhitum
9 ॥ ते विमानैः समन्तात्तु परिवार्य शुभाननाम् । तेजोहीनां निरानन्दां शुष्कतोयां नदीमिव
9 // te vimānaiḥ samantāttu parivārya śubhānanām / tejohīnāṃ nirānandāṃ śuṣkatoyāṃ nadīmiva
10 ॥ शशिहीनां निशां भूप ऋत्विग्घीनां क्रियामिव । पराजितो यथा मर्त्यः प्रल्मानकुसुमं यथा
10 // śaśihīnāṃ niśāṃ bhūpa ṛtvigghīnāṃ kriyāmiva / parājito yathā martyaḥ pralmānakusumaṃ yathā
11 ॥ निवृत्तोत्सववेदीव विद्रुमं धवलं यथा । गतशालिस्तु केदारो निष्प्र यथा
11 // nivṛttotsavavedīva vidrumaṃ dhavalaṃ yathā / gataśālistu kedāro niṣpra yathā
12 ॥ मण्ड वा गतोद्वा यथा सरः । मन्थानं नवनीते वा उद्धृते धरणीपते
12 // maṇḍa vā gatodvā yathā saraḥ / manthānaṃ navanīte vā uddhṛte dharaṇīpate
13 ॥ असंस्कृता यथा वाणी मर्दिता च यथा चमूम् । हत नाथां तु युवतीं धान्यहीनां प्रजां यथा
13 // asaṃskṛtā yathā vāṇī marditā ca yathā camūm / hata nāthāṃ tu yuvatīṃ dhānyahīnāṃ prajāṃ yathā
14 ॥ मन्त्रहीनविधिं युद्धं धर्मं च दयया विना । पृथ्वीं भूपालहीना वा मन्त्रही यथा नृप
14 // mantrahīnavidhiṃ yuddhaṃ dharmaṃ ca dayayā vinā / pṛthvīṃ bhūpālahīnā vā mantrahī yathā nṛpa
15 ॥ धनधान्यविहीनं वा गृहं नृपवरोत्तम । जलहीनं यथा कुंभं पङ्कस्थं गोपतिं यथा
15 // dhanadhānyavihīnaṃ vā gṛhaṃ nṛpavarottama / jalahīnaṃ yathā kuṃbhaṃ paṅkasthaṃ gopatiṃ yathā
16 ॥ गृहस्थं भार्यया हीनं राष्ट्रभ्रष्टं च भूपतिम् । भग्नक्रियं यथा वैद्यं भग्नशाखं यथा द्रुमम्
16 // gṛhasthaṃ bhāryayā hīnaṃ rāṣṭrabhraṣṭaṃ ca bhūpatim / bhagnakriyaṃ yathā vaidyaṃ bhagnaśākhaṃ yathā drumam
17 ॥ तेजोहीनं यथागारं निर्जलं वा घनं यथा । विधूम इव सप्तार्चिर्विरश्मिरिव भास्करः
17 // tejohīnaṃ yathāgāraṃ nirjalaṃ vā ghanaṃ yathā / vidhūma iva saptārcirviraśmiriva bhāskaraḥ
18 ॥ मतिभ्रष्टो यथा मर्त्यः पर्वसंगी यथा नरः । अतृप्तः कान्तया कान्तः पन्नगश्च विषोज्झितः
18 // matibhraṣṭo yathā martyaḥ parvasaṃgī yathā naraḥ / atṛptaḥ kāntayā kāntaḥ pannagaśca viṣojjhitaḥ
19 ॥ लूनपक्षो यथा पक्षी वृत्तिहीनो यथा द्विजः । शिरोभ्रष्टा यथा माला पर्वतो धातुवर्जितः
19 // lūnapakṣo yathā pakṣī vṛttihīno yathā dvijaḥ / śirobhraṣṭā yathā mālā parvato dhātuvarjitaḥ
20 ॥ प्रभ्रष्टलिपि शास्त्रं वा ऋग्यजुर्विस्वरं यथा । स्वरहीनं यथा साम पद्महीनं यथा सरः
20 // prabhraṣṭalipi śāstraṃ vā ṛgyajurvisvaraṃ yathā / svarahīnaṃ yathā sāma padmahīnaṃ yathā saraḥ
21 ॥ यथा मार्गं तृणै रुद्धं पद्मं पत्रविवर्जितम् । ज्ञानं ममत्वसंयुक्तं पुमांसं प्रकृतिं विना
21 // yathā mārgaṃ tṛṇai ruddhaṃ padmaṃ patravivarjitam / jñānaṃ mamatvasaṃyuktaṃ pumāṃsaṃ prakṛtiṃ vinā
22 ॥ सांख्यानि तत्त्वहीनानि धर्मं दंभान्वितं यथा । तेजोहीनां तथापश्यन् मोहिनीं ते दिवौकसः
22 // sāṃkhyāni tattvahīnāni dharmaṃ daṃbhānvitaṃ yathā / tejohīnāṃ tathāpaśyan mohinīṃ te divaukasaḥ
23 ॥ ध्यायमानां निरुत्साहां दृश्यमानां जनैः प्रभो । आक्रोशवचनैः क्रूरैः पुत्रहत्यासमन्विताम्
23 // dhyāyamānāṃ nirutsāhāṃ dṛśyamānāṃ janaiḥ prabho / ākrośavacanaiḥ krūraiḥ putrahatyāsamanvitām
24 ॥ दुःशीलां धर्मसंत्यक्तां तद्वाक्यपरिमोषिताम् । स्ववाक्यपालनां चण्डामुचुर्देवाः समागताः
24 // duḥśīlāṃ dharmasaṃtyaktāṃ tadvākyaparimoṣitām / svavākyapālanāṃ caṇḍāmucurdevāḥ samāgatāḥ
25 ॥ मां शोकं कुरु वामोरु पौरुषं हि त्वया कृतम् । नहि माधवभक्तानां विद्यते मानखण्डनम्
25 // māṃ śokaṃ kuru vāmoru pauruṣaṃ hi tvayā kṛtam / nahi mādhavabhaktānāṃ vidyate mānakhaṇḍanam
26 ॥ सा त्वं हरिणशावाक्षि देवकार्यार्थमागता । तन्न सिद्धं वरारोहे स प्रयातो ऽधुनाभवम्
26 // sā tvaṃ hariṇaśāvākṣi devakāryārthamāgatā / tanna siddhaṃ varārohe sa prayāto 'dhunābhavam
27 ॥ विघ्नविध्वंसिनीं पूर्वं कृता रुक्माङ्गदेन हि । एकादशी महापुण्या मोहिनी माधवे सिते
27 // vighnavidhvaṃsinīṃ pūrvaṃ kṛtā rukmāṅgadena hi / ekādaśī mahāpuṇyā mohinī mādhave site
28 ॥ संवत्सरं विशालाक्षि कृच्छ्रपादप्रपूजिता । तस्यैवाध्युष्टिरतुला यत्सत्याचच्चलितो न हि
28 // saṃvatsaraṃ viśālākṣi kṛcchrapādaprapūjitā / tasyaivādhyuṣṭiratulā yatsatyācaccalito na hi
29 ॥ विघ्नराज्ञी तु वै नारी लोकेषु परिगीयते । कर्मणा मनसा वाचा पुत्रव्यापादने मतिम्
29 // vighnarājñī tu vai nārī lokeṣu parigīyate / karmaṇā manasā vācā putravyāpādane matim
30 ॥ कृत्वा चोद्धृत्य खङ्गं च त्यक्त्वा स्नेहं सुदूरुरतः । तादृशं निकषं प्रोक्ष्य भगवान्मधुसूदनः
30 // kṛtvā coddhṛtya khaṅgaṃ ca tyaktvā snehaṃ sudūrurataḥ / tādṛśaṃ nikaṣaṃ prokṣya bhagavānmadhusūdanaḥ
31 ॥ हनिष्यति प्रियं पुत्रं न भुङ्क्ते हरिवासरे । पुत्रस्य च प्रियायाश्च भावं प्रेक्ष्य नृपस्य च
31 // haniṣyati priyaṃ putraṃ na bhuṅkte harivāsare / putrasya ca priyāyāśca bhāvaṃ prekṣya nṛpasya ca
32 ॥ विष्णुना परेतुष्टेन नीताः स्वभवने त्रयः । सदेहाः क्षीणकर्माणो ह्य् अङ्गारो ऽग्निरिवाहितः
32 // viṣṇunā paretuṣṭena nītāḥ svabhavane trayaḥ / sadehāḥ kṣīṇakarmāṇo hy aṅgāro 'gnirivāhitaḥ
33 ॥ फलं कर्मणि चारब्धे यदि देवी न सिद्ध्यति । सर्वयत्नेन सुभगे दोषः को ऽत्र तवाधुना
33 // phalaṃ karmaṇi cārabdhe yadi devī na siddhyati / sarvayatnena subhage doṣaḥ ko 'tra tavādhunā
34 ॥ एतस्माद् वरदाः सर्वे संप्राप्ता विबुधाः शुभे । सिद्धौ वाप्यथ वासिद्धौ कर्मकृत्स्याद्दृथा न हि
34 // etasmād varadāḥ sarve saṃprāptā vibudhāḥ śubhe / siddhau vāpyatha vāsiddhau karmakṛtsyāddṛthā na hi
35 ॥ भर्तव्यो भृत्यवर्गश्च भूभुजा धर्ममिच्छता । सद्भावे घटमानस्य यदि कर्म न सिद्ध्यति
35 // bhartavyo bhṛtyavargaśca bhūbhujā dharmamicchatā / sadbhāve ghaṭamānasya yadi karma na siddhyati
36 ॥ देयं वेतनमात्रं तु न च तुष्टिफलं भवेत् । यो न तस्मै प्रयच्छेत जीवनं जीवनाय वै
36 // deyaṃ vetanamātraṃ tu na ca tuṣṭiphalaṃ bhavet / yo na tasmai prayaccheta jīvanaṃ jīvanāya vai
37 ॥ गोवधं समवाप्नोति स नरो नात्र संशयः । तस्माद् देयं वरारोहे अभीष्टं वरसुन्दरि
37 // govadhaṃ samavāpnoti sa naro nātra saṃśayaḥ / tasmād deyaṃ varārohe abhīṣṭaṃ varasundari
38 ॥ सद्भावेन कृते सम्यग्विघ्नं कार्यं दिवौकसाम् । किं न कुर्वन्ति विबुधास् त्वया सह वरानने
38 // sadbhāvena kṛte samyagvighnaṃ kāryaṃ divaukasām / kiṃ na kurvanti vibudhās tvayā saha varānane
39 ॥ द्वादश्यास् तेजसा भग्ना याम् आहुर् विघ्रनाशिनीम् । विबुधैर् एवम् उक्ता तु मोहिनी लोकमोहिनी
39 // dvādaśyās tejasā bhagnā yām āhur vighranāśinīm / vibudhair evam uktā tu mohinī lokamohinī
40 ॥ उवाच सा निरानन्दा पतिहीनातिदुःखिता । धिगिदं जीवितं मह्यं येन कार्यं न साधितम्
40 // uvāca sā nirānandā patihīnātiduḥkhitā / dhigidaṃ jīvitaṃ mahyaṃ yena kāryaṃ na sādhitam
41 ॥ न कृतो जनसंबाधो यममार्गो ऽमराधिपाः । न तु लुप्तं हरिदिनं न भुक्तं हरिवासरे
41 // na kṛto janasaṃbādho yamamārgo 'marādhipāḥ / na tu luptaṃ haridinaṃ na bhuktaṃ harivāsare
42 ॥ भूभुजा तेन वीरेण कृतः पुत्रवधो मुदा । गतो मूर्ध्नि पदं दत्वा मम रुक्माङ्गदो हरिम्
42 // bhūbhujā tena vīreṇa kṛtaḥ putravadho mudā / gato mūrdhni padaṃ datvā mama rukmāṅgado harim
43 ॥ अप्रमेयगुणं विष्णुं निर्मलं निर्मलाश्रयम् । हंसं शुचिपदं व्योम प्रणवं बीजमव्ययम्
43 // aprameyaguṇaṃ viṣṇuṃ nirmalaṃ nirmalāśrayam / haṃsaṃ śucipadaṃ vyoma praṇavaṃ bījamavyayam
44 ॥ निराकारं निराभासं निष्प्रपञ्चं निरञ्जनम् । शून्यं वियत्स्वरूपं च ध्येयध्यानविवर्जितम्
44 // nirākāraṃ nirābhāsaṃ niṣprapañcaṃ nirañjanam / śūnyaṃ viyatsvarūpaṃ ca dhyeyadhyānavivarjitam
45 ॥ अस्ति नास्तीति यं प्राहुर्न दूरे नापि चान्तिके । परं धाम मनोग्राह्यं पुरुषाख्यं जगन्मयम्
45 // asti nāstīti yaṃ prāhurna dūre nāpi cāntike / paraṃ dhāma manogrāhyaṃ puruṣākhyaṃ jaganmayam
46 ॥ हृत्पङ्कजसमासीनं तेजोरूपं सनातनम् । तस्मिंल् लयम् अनुप्राप्ते किं नु मे जीविते फलम्
46 // hṛtpaṅkajasamāsīnaṃ tejorūpaṃ sanātanam / tasmiṃl layam anuprāpte kiṃ nu me jīvite phalam
47 ॥ असाधिते तु यः कार्ये नरो गृह्णाति वेतनम् । स्वामिनं तु परित्यज्य प्रयाति नरकं ध्रुवम्
47 // asādhite tu yaḥ kārye naro gṛhṇāti vetanam / svāminaṃ tu parityajya prayāti narakaṃ dhruvam
48 ॥ न साधयन्ति ये कार्यं स्वामिनां तु दिवौकसः । भृत्या वेतनभोक्तारो जायन्ते भूतले हयाः
48 // na sādhayanti ye kāryaṃ svāmināṃ tu divaukasaḥ / bhṛtyā vetanabhoktāro jāyante bhūtale hayāḥ
49 ॥ असाधिनीयं कार्यस्य भर्तृपुत्रविनाशिनी । कथं वरं तु गृह्णामि भवतां नाकवासिनाम्
49 // asādhinīyaṃ kāryasya bhartṛputravināśinī / kathaṃ varaṃ tu gṛhṇāmi bhavatāṃ nākavāsinām
50 ॥ देवा ऊचुः ब्रूहि मोहिनि दास्यामि यत्ते हृदि समीहितम् । अनृणास्तु भविष्यामः कृत्वा चोपकृतिं तव
50 // devā ūcuḥ brūhi mohini dāsyāmi yatte hṛdi samīhitam / anṛṇāstu bhaviṣyāmaḥ kṛtvā copakṛtiṃ tava
51 ॥ परिश्रमः कृतो देवि त्वया राजप्रयोजने । तस्य त्वं फलभाग्देवि तादृशार्थे कृतस्य तु
51 // pariśramaḥ kṛto devi tvayā rājaprayojane / tasya tvaṃ phalabhāgdevi tādṛśārthe kṛtasya tu
52 ॥ एवमुच्चरमाणानां देवतानां महीपते । नृपतेराजगामाथ पुरोधाः पावकप्रभः
52 // evamuccaramāṇānāṃ devatānāṃ mahīpate / nṛpaterājagāmātha purodhāḥ pāvakaprabhaḥ
53 ॥ उषितो जलमध्ये तु प्राणायामरतो मुनिः । द्वादशाब्दे ततः पूर्णे निर्गतो जलमध्यतः
53 // uṣito jalamadhye tu prāṇāyāmarato muniḥ / dvādaśābde tataḥ pūrṇe nirgato jalamadhyataḥ
54 ॥ निर्गतेन श्रुतं तेन मोहिनीचेष्टितं नृप । सक्रोधो मुनिशार्दूलो देववृन्दमुपागतः
54 // nirgatena śrutaṃ tena mohinīceṣṭitaṃ nṛpa / sakrodho muniśārdūlo devavṛndamupāgataḥ
55 ॥ उवाच विबुधान्सर्वान्मोहिनीवरदायिनः । धिगिमां धिग्देवसंघं कर्म धिक्पापसंज्ञितम्
55 // uvāca vibudhānsarvānmohinīvaradāyinaḥ / dhigimāṃ dhigdevasaṃghaṃ karma dhikpāpasaṃjñitam
56 ॥ भवतां भावनाशाय पुरुषार्थे प्ररोहकम् । भवन्तो यच्च दातारो मोहिन्या वाञ्छितं वरम्
56 // bhavatāṃ bhāvanāśāya puruṣārthe prarohakam / bhavanto yacca dātāro mohinyā vāñchitaṃ varam
57 ॥ हत्यायुता भर्तृसुतोपघातिनी विहिनवृत्तिश्च मराशिरूपा । नास्मा हि लोके भवतीह शुद्धिः समिद्धवह्नौ पतने ऽपि देवाः
57 // hatyāyutā bhartṛsutopaghātinī vihinavṛttiśca marāśirūpā / nāsmā hi loke bhavatīha śuddhiḥ samiddhavahnau patane 'pi devāḥ
58 ॥ "हत्यायुतं भर्तृवधो निरर्थकमेतत्समं विप्रवरैः पुराकृतम् । न चापि चास्या भवतीह शुद्धिः समिद्भवह्नौ पतने ऽपि देवाः"
58 // "hatyāyutaṃ bhartṛvadho nirarthakametatsamaṃ vipravaraiḥ purākṛtam / na cāpi cāsyā bhavatīha śuddhiḥ samidbhavahnau patane 'pi devāḥ"
59 ॥ विमोयित्वा वचनैः सुधामयैरुक्माङ्गदं धर्मंविभूषणं च । प्रियायुतं मोक्षपदं निहत्य चकार भूमिं नृपवर्जितां च
59 // vimoyitvā vacanaiḥ sudhāmayairukmāṅgadaṃ dharmaṃvibhūṣaṇaṃ ca / priyāyutaṃ mokṣapadaṃ nihatya cakāra bhūmiṃ nṛpavarjitāṃ ca
59 ॥ न चापि वासो नरकेषु देवा अस्याः स्थितिः क्क त्रिदिवे ऽल्पबुद्धेः । न चापि राज्ञो निकटे च देवा नाप्येतु विष्णोः पदमव्ययं यत्
59 // na cāpi vāso narakeṣu devā asyāḥ sthitiḥ kka tridive 'lpabuddheḥ / na cāpi rājño nikaṭe ca devā nāpyetu viṣṇoḥ padamavyayaṃ yat
60 ॥ न लोकवादेन विदूषिताया लोकेषु कुत्रापि भवेच्च वासः । धिरजीवनं कर्ग्मविगर्हिताया देवाः सदा पापसमारतायाः
60 // na lokavādena vidūṣitāyā lokeṣu kutrāpi bhavecca vāsaḥ / dhirajīvanaṃ kargmavigarhitāyā devāḥ sadā pāpasamāratāyāḥ
61 ॥ पतिं हत्वा सुतं हत्वा सपत्नीं जननीसमाम् । हत्वा धरां समस्तां वा कां गतिं यास्यते सुराः
61 // patiṃ hatvā sutaṃ hatvā sapatnīṃ jananīsamām / hatvā dharāṃ samastāṃ vā kāṃ gatiṃ yāsyate surāḥ
62 ॥ इयं पापतरा देवा धर्मविध्वंसिनी हरेः । सर्वदाप्यनया प्रोक्तं भुज्यतां हरिवासरे
62 // iyaṃ pāpatarā devā dharmavidhvaṃsinī hareḥ / sarvadāpyanayā proktaṃ bhujyatāṃ harivāsare
63 ॥ प्राणसंवर्द्धनार्थाय तेषामेवाप्यधोगतिः । भुज्यतां वासरे विष्णोर्हन्यतां गौर्द्विजान्विता
63 // prāṇasaṃvarddhanārthāya teṣāmevāpyadhogatiḥ / bhujyatāṃ vāsare viṣṇorhanyatāṃ gaurdvijānvitā
64 ॥ अपेयं पीयता मुक्त्वा कथं वासं लभेद्दिवि । एतदज्ञानिनां प्रोक्तं ज्ञाननां तु न निर्णयः
64 // apeyaṃ pīyatā muktvā kathaṃ vāsaṃ labheddivi / etadajñānināṃ proktaṃ jñānanāṃ tu na nirṇayaḥ
65 ॥ अज्ञानाव्द्याहृते वाक्ये भुज्यतां हरिवासरे । तस्यापि शुद्धिर्गदिता प्राणायामशतेन हि
65 // ajñānāvdyāhṛte vākye bhujyatāṃ harivāsare / tasyāpi śuddhirgaditā prāṇāyāmaśatena hi
66 ॥ अथवाप्युपवासेन एकादश्या दिवौकसः । ऋक्षेण संयुतायास्तु ज्येष्ठकुण्डाप्लवेन वा
66 // athavāpyupavāsena ekādaśyā divaukasaḥ / ṛkṣeṇa saṃyutāyāstu jyeṣṭhakuṇḍāplavena vā
67 ॥ शौकरस्पर्शना द्वापि नरो देवार्चनेन वा । व्याहृते कथितं विप्रैः सेयमद्य सुनिष्ठुरा
67 // śaukarasparśanā dvāpi naro devārcanena vā / vyāhṛte kathitaṃ vipraiḥ seyamadya suniṣṭhurā
68 ॥ भोजने पापनिरता दिने विष्णोर्दुरासदे । भर्तुर्वाक्यं व्यपोह्यैव घातयित्वा सुतं प्रियम्
68 // bhojane pāpaniratā dine viṣṇordurāsade / bharturvākyaṃ vyapohyaiva ghātayitvā sutaṃ priyam
69 ॥ वाक्यज्ञं वाक्यनिरतं मातॄणां तु हिते रतम् । विष्णुधर्मप्रलोप्त्रीयं बहुपापसमन्विता
69 // vākyajñaṃ vākyanirataṃ mātṝṇāṃ tu hite ratam / viṣṇudharmapraloptrīyaṃ bahupāpasamanvitā
70 ॥ नैषा स्पृश्यास्ति देवेशाः कथमस्या वरप्रदाः । भवन्तो न्याययुक्तेषु धर्मयुक्तेषु तत्पराः
70 // naiṣā spṛśyāsti deveśāḥ kathamasyā varapradāḥ / bhavanto nyāyayukteṣu dharmayukteṣu tatparāḥ
71 ॥ पालनं पापयुक्तस्य न कुर्वन्ति दिवौकसः । धर्माधाराः स्मृता देवा धर्मो वेदेसमास्थितः
71 // pālanaṃ pāpayuktasya na kurvanti divaukasaḥ / dharmādhārāḥ smṛtā devā dharmo vedesamāsthitaḥ
72 ॥ वेदैः शुश्रूषणं भर्तुः स्त्रीणां धर्मः प्रकीर्तितः । यद्ब्रवीति पतिः किञ्चित्तत्कार्यमाविशङ्कया
72 // vedaiḥ śuśrūṣaṇaṃ bhartuḥ strīṇāṃ dharmaḥ prakīrtitaḥ / yadbravīti patiḥ kiñcittatkāryamāviśaṅkayā
73 ॥ शुक्लं शुक्लमिति ब्रूयात्कृष्णं कृष्णेति चामराः । शुश्रूषा सा हि विज्ञेया न शुश्रूषा हि सेवनम्
73 // śuklaṃ śuklamiti brūyātkṛṣṇaṃ kṛṣṇeti cāmarāḥ / śuśrūṣā sā hi vijñeyā na śuśrūṣā hi sevanam
74 ॥ भर्तुराज्ञा हता देवा आत्माज्ञास्थापनेच्छया । तस्मात्पापा न संदेहो मोहिनी सर्वयोषिताम् । सत्यस्य साधनार्थाय शपथैर्यन्त्रितो नृपः
74 // bharturājñā hatā devā ātmājñāsthāpanecchayā / tasmātpāpā na saṃdeho mohinī sarvayoṣitām / satyasya sādhanārthāya śapathairyantrito nṛpaḥ
75 ॥ उवाच विविधं वाक्यं सा नैच्छत्पुत्रघातिनी । तेन मोक्षं गतो राजा पापमस्यां विसृज्य च
75 // uvāca vividhaṃ vākyaṃ sā naicchatputraghātinī / tena mokṣaṃ gato rājā pāpamasyāṃ visṛjya ca
76 ॥ सेयं पापशरीरा हि हत्यायुतसमन्विता
76 // seyaṃ pāpaśarīrā hi hatyāyutasamanvitā
77 ॥ दातारं सर्वदानानां ब्रह्मण्यं हरिदैवतम् । प्रजारञ्जनशीलं च हरिवासरसेविनम्
77 // dātāraṃ sarvadānānāṃ brahmaṇyaṃ haridaivatam / prajārañjanaśīlaṃ ca harivāsarasevinam
78 ॥ परदारेषु निःस्नेहं विषये विगतस्पृहम् । परार्थत्यक्तकामं च सदा मखनिषेविणम्
78 // paradāreṣu niḥsnehaṃ viṣaye vigataspṛham / parārthatyaktakāmaṃ ca sadā makhaniṣeviṇam
79 ॥ सदैव दुष्टदमने वर्तमानं धरातले । व्यसनैः सप्तभिर्घोरैरनाक्रान्तं महीपतिम्
79 // sadaiva duṣṭadamane vartamānaṃ dharātale / vyasanaiḥ saptabhirghorairanākrāntaṃ mahīpatim
80 ॥ संनिरस्य दुराचारा वरयोग्या कथं भवेत् । यो ऽस्याः पक्षेतु वर्तेत देवो वा दानवो ऽपि वा
80 // saṃnirasya durācārā varayogyā kathaṃ bhavet / yo 'syāḥ pakṣetu varteta devo vā dānavo 'pi vā
81 ॥ तं चापि भस्मसात्कुर्यां क्षणेन सुरसत्तमाः । मोहिन्या रक्षणे यस्तु प्रयत्नं कुरुते सुराः
81 // taṃ cāpi bhasmasātkuryāṃ kṣaṇena surasattamāḥ / mohinyā rakṣaṇe yastu prayatnaṃ kurute surāḥ
82 ॥ तस्य तज्जायते पापं यन्मोहिन्यां व्यवस्थितम्
82 // tasya tajjāyate pāpaṃ yanmohinyāṃ vyavasthitam
83 ॥ स एवमुक्त्वा नृपते द्विजेन्द्रः संगृह्य पाणौ सलिलं च तीव्रम् । क्रोधेन संवीक्ष्य विधिप्रसूतां चिक्षेप तन्मूर्घ्न्यनलप्रकाशम्
83 // sa evamuktvā nṛpate dvijendraḥ saṃgṛhya pāṇau salilaṃ ca tīvram / krodhena saṃvīkṣya vidhiprasūtāṃ cikṣepa tanmūrghnyanalaprakāśam
84 ॥ निक्षिप्तमात्रे सलिले महीप सद्यः प्रजज्वाल च तच्छरीरम् । संपश्यतां नाकनिवासिनां तु तृण्या यथा वह्निशिखावलीढा
84 // nikṣiptamātre salile mahīpa sadyaḥ prajajvāla ca taccharīram / saṃpaśyatāṃ nākanivāsināṃ tu tṛṇyā yathā vahniśikhāvalīḍhā
85 ॥ कोपं विभो संहर संहरेति यावद्गिरः खे मरुतां बभूवुः । तावत्स वह्निर्द्विजवाक्यमृष्टो भस्मावशेषां प्रमदां चकार
85 // kopaṃ vibho saṃhara saṃhareti yāvadgiraḥ khe marutāṃ babhūvuḥ / tāvatsa vahnirdvijavākyamṛṣṭo bhasmāvaśeṣāṃ pramadāṃ cakāra