152 ॥ इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने तृतीयपादे कृष्णादिमन्त्रभेदनिरूपणं नामैकाशीतितमो ऽध्यायः सनत्कुमार उवाच किं त्वं नारद जानासि पूर्वजन्मनि यत्त्वया । प्राप्तं भगवतः साक्षाच्छूलिनो युगलात्मकम्
152 // iti śrībṛhannāradīyapurāṇe pūrvabhāge bṛhadupākhyāne tṛtīyapāde kṛṣṇādimantrabhedanirūpaṇaṃ nāmaikāśītitamo 'dhyāyaḥ sanatkumāra uvāca kiṃ tvaṃ nārada jānāsi pūrvajanmani yattvayā / prāptaṃ bhagavataḥ sākṣācchūlino yugalātmakam
1 ॥ कृष्णमन्त्ररहस्यं च स्मर विस्मृतिमागतम् । सूत उवाच इत्युक्तो नारदो विप्राः कुमारेण तु धीमता
1 // kṛṣṇamantrarahasyaṃ ca smara vismṛtimāgatam / sūta uvāca ityukto nārado viprāḥ kumāreṇa tu dhīmatā
2 ॥ ध्याने विवेदाशु चिरं चरितं पूर्वजन्मनः । ततश्चिरं ध्यानपरो नारदो भगवत्प्रियः
2 // dhyāne vivedāśu ciraṃ caritaṃ pūrvajanmanaḥ / tataściraṃ dhyānaparo nārado bhagavatpriyaḥ
3 ॥ ज्ञात्वा सर्वं सुवृत्तान्तं सुप्रसन्नाननो ऽब्रवीत् । भगवन्सर्ववृत्तान्तः पूर्वकल्पसमुद्बवः
3 // jñātvā sarvaṃ suvṛttāntaṃ suprasannānano 'bravīt / bhagavansarvavṛttāntaḥ pūrvakalpasamudbavaḥ
4 ॥ मम स्मृतिमनुप्राप्तो विना युगललंभनम् । तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य नारदस्य महात्मनः
4 // mama smṛtimanuprāpto vinā yugalalaṃbhanam / tacchrutvā vacanaṃ tasya nāradasya mahātmanaḥ
5 ॥ सनत्कुमारो भगवान् व्याजहार यथातथम् । सनत्कुमार उवाच शृणु विप्र प्रवक्ष्यामि यस्मिञ्जन्मनि शूलिनः
5 // sanatkumāro bhagavān vyājahāra yathātatham / sanatkumāra uvāca śṛṇu vipra pravakṣyāmi yasmiñjanmani śūlinaḥ
6 ॥ प्राप्तं कृष्णरहस्यं वै सावधानो भवाधुना । अस्मात्सारस्वतात्कल्पात्पूर्वस्मिन्पञ्चविंशके
6 // prāptaṃ kṛṣṇarahasyaṃ vai sāvadhāno bhavādhunā / asmātsārasvatātkalpātpūrvasminpañcaviṃśake
7 ॥ कल्पे त्वं काश्यपो जातो नारदो नाम नामतः । तत्रैकदा त्वं कैलासं प्राप्तः कृष्णस्य योगिनः
7 // kalpe tvaṃ kāśyapo jāto nārado nāma nāmataḥ / tatraikadā tvaṃ kailāsaṃ prāptaḥ kṛṣṇasya yoginaḥ
8 ॥ संप्रष्टुं परमं तत्वं शिवं कैलासवासिनम् । त्वया पृष्टो महादेवो रहस्यं स्वप्रकाशितम्
8 // saṃpraṣṭuṃ paramaṃ tatvaṃ śivaṃ kailāsavāsinam / tvayā pṛṣṭo mahādevo rahasyaṃ svaprakāśitam
9 ॥ कथयामास तत्वेन नित्यलीलानुगं हरेः । ततस्तदन्ते तु पुनस्त्वया विज्ञापितो हरः
9 // kathayāmāsa tatvena nityalīlānugaṃ hareḥ / tatastadante tu punastvayā vijñāpito haraḥ
10 ॥ नित्यां लीलां हरेर्द्रष्टुं ततः प्राह सदाशिवः । गोपीजनपदस्यान्ते वल्लभेति पदं ततः
10 // nityāṃ līlāṃ harerdraṣṭuṃ tataḥ prāha sadāśivaḥ / gopījanapadasyānte vallabheti padaṃ tataḥ
11 ॥ चरणाच्छरणं पश्चात्प्रपद्ये इति वै मनुः । मन्त्रस्यास्य ऋषिः प्रोक्तो सुरभिश्छन्द एव च
11 // caraṇāccharaṇaṃ paścātprapadye iti vai manuḥ / mantrasyāsya ṛṣiḥ prokto surabhiśchanda eva ca
12 ॥ गायत्री देवता चास्य बल्लवीवल्लभो विभुः । प्रपन्नो ऽस्मीति तद्भक्तौ विनियोग उदाहृतः
12 // gāyatrī devatā cāsya ballavīvallabho vibhuḥ / prapanno 'smīti tadbhaktau viniyoga udāhṛtaḥ
13 ॥ नास्य सिद्धादिकं विप्र शोधनं न्यासकल्पनम् । केवलं चिन्तनं सद्यो नित्यलीलाप्रकाशकम्
13 // nāsya siddhādikaṃ vipra śodhanaṃ nyāsakalpanam / kevalaṃ cintanaṃ sadyo nityalīlāprakāśakam
14 ॥ आभ्यन्तरस्य धर्मस्य साधनं वच्मि सांप्रतम्
14 // ābhyantarasya dharmasya sādhanaṃ vacmi sāṃpratam
15 ॥ संगृह्य मन्त्रं गुरुभक्तियुक्तो विचिन्त्य सर्वं मनसा तदीहितम् । कृपां तदीयां निजधर्मसंस्थो विभावयन्नात्मनि तोषयेद्गुरुम्
15 // saṃgṛhya mantraṃ gurubhaktiyukto vicintya sarvaṃ manasā tadīhitam / kṛpāṃ tadīyāṃ nijadharmasaṃstho vibhāvayannātmani toṣayedgurum
16 ॥ सताः शिक्षेत वै धर्मांन्प्रपन्नानां भयापहान् । ऐहिकामुष्मिकीचिन्ताविधुरान् सिद्धिदायकान्
16 // satāḥ śikṣeta vai dharmāṃnprapannānāṃ bhayāpahān / aihikāmuṣmikīcintāvidhurān siddhidāyakān
17 ॥ स्वेष्टदेवधिया नित्यं तोषयेद्वैष्णवांस्तथा । भर्त्सनादिकमेतेषां न कदाचिद्विचिन्तयेत्
17 // sveṣṭadevadhiyā nityaṃ toṣayedvaiṣṇavāṃstathā / bhartsanādikameteṣāṃ na kadācidvicintayet
18 ॥ पूर्वकर्मवशाद्भव्यमैहिकं भोग्यमेव च । आयुष्यकं तथा कृष्णः स्वयमेव करिष्यति
18 // pūrvakarmavaśādbhavyamaihikaṃ bhogyameva ca / āyuṣyakaṃ tathā kṛṣṇaḥ svayameva kariṣyati
19 ॥ श्रीकृष्णं नित्यलीलास्थं चिन्तयेत्स्वधियानिशम् । श्रीमदर्चावतारेण कृष्णं परिचरेत्सदा
19 // śrīkṛṣṇaṃ nityalīlāsthaṃ cintayetsvadhiyāniśam / śrīmadarcāvatāreṇa kṛṣṇaṃ paricaretsadā
20 ॥ अनन्यचिन्तनीयो ऽसौ प्रपन्नैः शरणार्थिभिः । स्थेयं च देहगेहादावुदासीनतया बुधैः
20 // ananyacintanīyo 'sau prapannaiḥ śaraṇārthibhiḥ / stheyaṃ ca dehagehādāvudāsīnatayā budhaiḥ
21 ॥ गुरोरवज्ञां साधूनां निन्दां भेदं हरे हरौ । वेदनिन्दां हरेर्नामबलात्पापसमीहनम्
21 // guroravajñāṃ sādhūnāṃ nindāṃ bhedaṃ hare harau / vedanindāṃ harernāmabalātpāpasamīhanam
22 ॥ अर्थवादं हरेर् नाम्नि पाषण्डं नामसंग्रहे । अलसे नास्तिके चैव हरिनामोपदेशनम्
22 // arthavādaṃ harer nāmni pāṣaṇḍaṃ nāmasaṃgrahe / alase nāstike caiva harināmopadeśanam
23 ॥ नामविस्मरणं चापि नाम्न्यनादरमेव च । संत्यजेद् दूरतो वत्स दोषानेतान्सुदारुणान्
23 // nāmavismaraṇaṃ cāpi nāmnyanādarameva ca / saṃtyajed dūrato vatsa doṣānetānsudāruṇān
24 ॥ प्रपन्नो ऽस्मीति सततं चिन्तयेद्धृद्गतं हरिम् । स एव पालनं नित्यं करिष्यति ममेति च
24 // prapanno 'smīti satataṃ cintayeddhṛdgataṃ harim / sa eva pālanaṃ nityaṃ kariṣyati mameti ca
25 ॥ तवास्मि राधिकानाथ कर्मणा मनसा गिरा । कृष्णकान्तेति चैवास्मि युवामेव गतिर्मम
25 // tavāsmi rādhikānātha karmaṇā manasā girā / kṛṣṇakānteti caivāsmi yuvāmeva gatirmama
26 ॥ दासाः सखायः पितरः प्रेयस्यश्च हरेरिह । सर्वे नित्या मुनिश्रेष्ठ चिन्तनीया महात्मभिः
26 // dāsāḥ sakhāyaḥ pitaraḥ preyasyaśca hareriha / sarve nityā muniśreṣṭha cintanīyā mahātmabhiḥ
27 ॥ गमनागमने नित्यकरोति वनगोष्टयोः । गोचारणं वयस्यैश्च विनासुरविघातनम्
27 // gamanāgamane nityakaroti vanagoṣṭayoḥ / gocāraṇaṃ vayasyaiśca vināsuravighātanam
28 ॥ सखायो द्वादशाख्याता हरेः श्रीदामपूर्वकाः । राधिकायाः सुशीलाद्याः सख्यो द्वात्रिंशदीरिताः
28 // sakhāyo dvādaśākhyātā hareḥ śrīdāmapūrvakāḥ / rādhikāyāḥ suśīlādyāḥ sakhyo dvātriṃśadīritāḥ
29 ॥ आत्मानं चिन्तयेद्वत्स तासां मध्ये मनोरमाम् । रूपयौवनसंपन्नां किशोरीं च स्वलङ्कृताम्
29 // ātmānaṃ cintayedvatsa tāsāṃ madhye manoramām / rūpayauvanasaṃpannāṃ kiśorīṃ ca svalaṅkṛtām
30 ॥ नानाशिल्पकलाभिज्ञां कृष्णभोगानुरूपिणीम् । तत्सेवनसुखाह्लादभावेनातिसुनिर्वृताम्
30 // nānāśilpakalābhijñāṃ kṛṣṇabhogānurūpiṇīm / tatsevanasukhāhlādabhāvenātisunirvṛtām
31 ॥ ब्राह्मं मुहूर्तमारभ्य यावदर्धनिशा भवेत् । तावत्परिचरेत्तौ तु यथाकालानुसेवया
31 // brāhmaṃ muhūrtamārabhya yāvadardhaniśā bhavet / tāvatparicarettau tu yathākālānusevayā
32 ॥ सहस्रं च तयोर्न्नाम्नां पठेन्नित्यं समाहितः । एतसाधनमुद्दिष्टं प्रपन्नानां मुनीश्वर
32 // sahasraṃ ca tayornnāmnāṃ paṭhennityaṃ samāhitaḥ / etasādhanamuddiṣṭaṃ prapannānāṃ munīśvara
33 ॥ नाख्येयं कस्यचित्तुभ्यं मया तत्त्वं प्रकाशितम् । सनत्कुमार उवाच ततस्त्वं नारद पुनः पृष्टवान्वै सदाशिवम्
33 // nākhyeyaṃ kasyacittubhyaṃ mayā tattvaṃ prakāśitam / sanatkumāra uvāca tatastvaṃ nārada punaḥ pṛṣṭavānvai sadāśivam
34 ॥ नाम्नां सहस्रं तच्चापि प्रोक्तवां स्तच्छृणुष्व मे । ध्यात्वा वृन्दावने रम्ये यमुनातीरसंगतम्
34 // nāmnāṃ sahasraṃ taccāpi proktavāṃ stacchṛṇuṣva me / dhyātvā vṛndāvane ramye yamunātīrasaṃgatam
35 ॥ कल्पवृक्षं समाश्रित्य तिष्ठन्तं राधिकायुतम् । पठेन्नामसहस्रं तु युगलाख्यं महामुने
35 // kalpavṛkṣaṃ samāśritya tiṣṭhantaṃ rādhikāyutam / paṭhennāmasahasraṃ tu yugalākhyaṃ mahāmune
36 ॥ देवकीनन्दनः शौरिर्वासुदेवो बलानुजः । गदाग्रजः कंसमोहः कंससेवकमोहनः
36 // devakīnandanaḥ śaurirvāsudevo balānujaḥ / gadāgrajaḥ kaṃsamohaḥ kaṃsasevakamohanaḥ
37 ॥ भिन्नर्गलः भिन्नलोहः पितृबाह्यः पितृस्तुतः । मातृस्तुतः शिवध्येयो यमुनाजलभेदनः
37 // bhinnargalaḥ bhinnalohaḥ pitṛbāhyaḥ pitṛstutaḥ / mātṛstutaḥ śivadhyeyo yamunājalabhedanaḥ
38 ॥ व्रजवासी व्रजानन्दी नन्दबालो दयानिधिः । लीलाबालः पद्मनेत्रो गोकुलोत्सव ईश्वरः
38 // vrajavāsī vrajānandī nandabālo dayānidhiḥ / līlābālaḥ padmanetro gokulotsava īśvaraḥ
39 ॥ गोपिकानन्दनः कृष्णो गोपानन्दः सतां गतिः । बकप्राणहरो विष्णुर्बकमुक्तिप्रदो हरिः
39 // gopikānandanaḥ kṛṣṇo gopānandaḥ satāṃ gatiḥ / bakaprāṇaharo viṣṇurbakamuktiprado hariḥ
40 ॥ बलदोलाशयशयः श्यामलः सर्वसुंदरः । पद्मनाभो हृषीकेशः क्रीडामनुजबालकः
40 // baladolāśayaśayaḥ śyāmalaḥ sarvasuṃdaraḥ / padmanābho hṛṣīkeśaḥ krīḍāmanujabālakaḥ
41 ॥ लीलाविध्वस्तशकटो वेदमन्त्राभिषेचितः । यशोदानन्दनः कान्तो मुनिकोटिनिषेवितः
41 // līlāvidhvastaśakaṭo vedamantrābhiṣecitaḥ / yaśodānandanaḥ kānto munikoṭiniṣevitaḥ
42 ॥ नित्यं मधुवनावासी वैकुण्ठः संभवः क्रतुः । रमापतिर्यदुपतिर्मुरारिर्मधुसूदनः
42 // nityaṃ madhuvanāvāsī vaikuṇṭhaḥ saṃbhavaḥ kratuḥ / ramāpatiryadupatirmurārirmadhusūdanaḥ
43 ॥ माधवो मानहारी च श्रीपतिर्भूधरः प्रभुः । बृहद्वनमहालीलो नन्दसूनुर्महासनः
43 // mādhavo mānahārī ca śrīpatirbhūdharaḥ prabhuḥ / bṛhadvanamahālīlo nandasūnurmahāsanaḥ
44 ॥ तृणावर्तप्राणहारी यशोदाविस्मयप्रदः । त्रैलोक्यवक्त्रः पद्माक्षः पद्महस्तः प्रियङ्करः
44 // tṛṇāvartaprāṇahārī yaśodāvismayapradaḥ / trailokyavaktraḥ padmākṣaḥ padmahastaḥ priyaṅkaraḥ
45 ॥ ब्रह्मण्यो धर्मगोप्ता च भूपतिः श्रीधरः स्वराट् । अजाध्यक्षः शिवाध्यक्षो धर्माध्यक्षो महेश्वरः
45 // brahmaṇyo dharmagoptā ca bhūpatiḥ śrīdharaḥ svarāṭ / ajādhyakṣaḥ śivādhyakṣo dharmādhyakṣo maheśvaraḥ
46 ॥ वेदान्तवेद्यो ब्रह्मस्थः प्रजापतिरमोघदृक् । गोपीकरावलंबी च गोपबालकसुप्रियः
46 // vedāntavedyo brahmasthaḥ prajāpatiramoghadṛk / gopīkarāvalaṃbī ca gopabālakasupriyaḥ
47 ॥ बालानुयीयी बलवान् श्रीदामप्रिय आत्मवान् । गोपीगृहाङ्गणरतिर्भद्रः सुश्लोकमङ्गलः
47 // bālānuyīyī balavān śrīdāmapriya ātmavān / gopīgṛhāṅgaṇaratirbhadraḥ suślokamaṅgalaḥ
48 ॥ नवनीतहरो बालो नवनीतप्रियाशनः । बालवृन्दी मर्कवृन्दी चकिताक्षः पलायितः
48 // navanītaharo bālo navanītapriyāśanaḥ / bālavṛndī markavṛndī cakitākṣaḥ palāyitaḥ
49 ॥ यशोदातर्जितः कंपी मायारुदितशोभनः । दामोदरो ऽप्रमेयात्मा दयालुर्भक्तवत्सलः
49 // yaśodātarjitaḥ kaṃpī māyāruditaśobhanaḥ / dāmodaro 'prameyātmā dayālurbhaktavatsalaḥ
50 ॥ सुबद्धोलूखले नम्रशिरा गोपीकदर्थितः । वृक्षभङ्गी शोकभङ्गी धनदात्मजमोक्षणः
50 // subaddholūkhale namraśirā gopīkadarthitaḥ / vṛkṣabhaṅgī śokabhaṅgī dhanadātmajamokṣaṇaḥ
51 ॥ देवर्षिवचनश्लाघी भक्तवात्सल्यसागरः । व्रजकोलाहलकरो व्रजानदविवर्द्धनः
51 // devarṣivacanaślāghī bhaktavātsalyasāgaraḥ / vrajakolāhalakaro vrajānadavivarddhanaḥ
52 ॥ गोपात्मा प्रेरकः साक्षी वृन्दावननिवासकृत् । वत्सपालो वत्सपतिर्गोपदारकमण्डनः
52 // gopātmā prerakaḥ sākṣī vṛndāvananivāsakṛt / vatsapālo vatsapatirgopadārakamaṇḍanaḥ
53 ॥ बालक्रीडो बालरतिर्बालकः कनकाङ्गदी । पीताम्बरो हेममाली मणिमुक्ताविभूषणः
53 // bālakrīḍo bālaratirbālakaḥ kanakāṅgadī / pītāmbaro hemamālī maṇimuktāvibhūṣaṇaḥ
54 ॥ किङ्किणीकटकी सूत्री नूपुरी मुद्रि कान्वितः । वत्सासुरपतिध्वंसी बकासुरविनाशनः
54 // kiṅkiṇīkaṭakī sūtrī nūpurī mudri kānvitaḥ / vatsāsurapatidhvaṃsī bakāsuravināśanaḥ
55 ॥ अघासुरविनाशी च विनिद्रीकृतबालकः । आद्य आत्मप्रदः संगी यमुनातीरभोजनः
55 // aghāsuravināśī ca vinidrīkṛtabālakaḥ / ādya ātmapradaḥ saṃgī yamunātīrabhojanaḥ
56 ॥ गोपालमण्डलीमध्यः सर्वगोपालभूषणः । कृतहस्ततलग्रासो व्यञ्जनाश्रितशाखिकः
56 // gopālamaṇḍalīmadhyaḥ sarvagopālabhūṣaṇaḥ / kṛtahastatalagrāso vyañjanāśritaśākhikaḥ
57 ॥ कृतबाहुशृङ्गयष्टिगुञ्जालङ्कृतकण्ठकः । मयूरपिच्छमुकुटो वनमालाविभूषितः
57 // kṛtabāhuśṛṅgayaṣṭiguñjālaṅkṛtakaṇṭhakaḥ / mayūrapicchamukuṭo vanamālāvibhūṣitaḥ
58 ॥ गैरिकाचित्रितवपुर्नवमेघवपुः स्मरः । कोटिकन्दर्पलावण्यो लसन्मकरकुण्डलः
58 // gairikācitritavapurnavameghavapuḥ smaraḥ / koṭikandarpalāvaṇyo lasanmakarakuṇḍalaḥ
59 ॥ आजानुबाहुर्भगवान्निद्रारहितलोचनः । कोटिसागरगाभीर्यः कालकालः सदाशिवः
59 // ājānubāhurbhagavānnidrārahitalocanaḥ / koṭisāgaragābhīryaḥ kālakālaḥ sadāśivaḥ
60 ॥ विरञ्चिमोहनवपुर्गोपवत्सवपुर्द्धरः । ब्रह्माण्डकोटिजनको ब्रह्ममोहविनाशकः
60 // virañcimohanavapurgopavatsavapurddharaḥ / brahmāṇḍakoṭijanako brahmamohavināśakaḥ
61 ॥ ब्रह्मा ब्रह्मेडितः स्वामी शक्रदर्पादिनाशनः । गिरिपूजोपदेष्टा च धृतगोवर्द्धनाचलः
61 // brahmā brahmeḍitaḥ svāmī śakradarpādināśanaḥ / giripūjopadeṣṭā ca dhṛtagovarddhanācalaḥ
62 ॥ पुरन्दरेडितः पूज्यः कामधेनुप्रपूजितः । सर्वतीर्थाभिषिक्तश्च गोविन्दो गोपरक्षकः
62 // purandareḍitaḥ pūjyaḥ kāmadhenuprapūjitaḥ / sarvatīrthābhiṣiktaśca govindo goparakṣakaḥ
63 ॥ कालियार्तिकरः क्रूरो नागपत्नीडितो विराट् । धेनुकारिः प्रलंबारिर्वृषासुरविमर्दनः
63 // kāliyārtikaraḥ krūro nāgapatnīḍito virāṭ / dhenukāriḥ pralaṃbārirvṛṣāsuravimardanaḥ
64 ॥ मायासुरात्मजध्वंसी केशिकण्ठविदारकः । गोपगोप्ता धेनुगोप्ता दावाग्निपरिशोषकः
64 // māyāsurātmajadhvaṃsī keśikaṇṭhavidārakaḥ / gopagoptā dhenugoptā dāvāgnipariśoṣakaḥ
65 ॥ गोपकन्यावस्त्रहारी गोपकन्यावरप्रदः । यज्ञपत्न्यन्नभोजी च मुनिमानापहारकः
65 // gopakanyāvastrahārī gopakanyāvarapradaḥ / yajñapatnyannabhojī ca munimānāpahārakaḥ
66 ॥ जलेशमानमथनो नन्दगोपालजीवनः । गन्धर्वशापमोक्ता च शङ्खचूडशिरोहरः
66 // jaleśamānamathano nandagopālajīvanaḥ / gandharvaśāpamoktā ca śaṅkhacūḍaśiroharaḥ
67 ॥ वंशी वटी वेणुवादी गोपीचिन्तापहारकः । सर्वगोप्ता समाह्वानः सर्वगोपीमनोरथः
67 // vaṃśī vaṭī veṇuvādī gopīcintāpahārakaḥ / sarvagoptā samāhvānaḥ sarvagopīmanorathaḥ
68 ॥ व्यङ्गधर्मप्रवक्ता च गोपीमण्डलमोहनः । रासक्रीडारसास्वादी रसिको राधिकाधवः
68 // vyaṅgadharmapravaktā ca gopīmaṇḍalamohanaḥ / rāsakrīḍārasāsvādī rasiko rādhikādhavaḥ
69 ॥ किशोरीप्राणनाथश्च वृषभानसुताप्रियः । सर्वगोपीजनानन्दी गोपीजनविमोहनः
69 // kiśorīprāṇanāthaśca vṛṣabhānasutāpriyaḥ / sarvagopījanānandī gopījanavimohanaḥ
70 ॥ गोपिकागीतचरितो गोपीनर्तनलालसः । गोपीस्कन्धाश्रितकरो गोपिकाचुंबनप्रियः
70 // gopikāgītacarito gopīnartanalālasaḥ / gopīskandhāśritakaro gopikācuṃbanapriyaḥ
71 ॥ गोपिकामार्जितमुखो गोपीव्यञ्जनवीजितः । गोपिकाकेशसंस्कारी गोपिकापुष्पसंस्तरः
71 // gopikāmārjitamukho gopīvyañjanavījitaḥ / gopikākeśasaṃskārī gopikāpuṣpasaṃstaraḥ
72 ॥ गोपिकाहृदयालंबी गोपीवहनतत्परः । गोपिकामदहारी च गोपिकापरमार्जितः
72 // gopikāhṛdayālaṃbī gopīvahanatatparaḥ / gopikāmadahārī ca gopikāparamārjitaḥ
73 ॥ गोपिकाकृतसंनीलो गोपिकासंस्मृतप्रियः । गोपिकावन्दितपदो गोपिकावशवर्तनः
73 // gopikākṛtasaṃnīlo gopikāsaṃsmṛtapriyaḥ / gopikāvanditapado gopikāvaśavartanaḥ
74 ॥ राधा पराजितः श्रीमान्निकुञ्जेसुविहारवान् । कुञ्जप्रियः कुञ्जवासी वृन्दावनविकासनः
74 // rādhā parājitaḥ śrīmānnikuñjesuvihāravān / kuñjapriyaḥ kuñjavāsī vṛndāvanavikāsanaḥ
75 ॥ यमुनाजलसिक्ताङ्गो यमुनासौख्यदायकः । शशिसंस्तंभनः शूरः कामी कामविमोहनः
75 // yamunājalasiktāṅgo yamunāsaukhyadāyakaḥ / śaśisaṃstaṃbhanaḥ śūraḥ kāmī kāmavimohanaḥ
76 ॥ कामाद्याः कामनाथश्च काममानसभेदनः । कामदः कामरूपश्च कामिनीकामसंचयः
76 // kāmādyāḥ kāmanāthaśca kāmamānasabhedanaḥ / kāmadaḥ kāmarūpaśca kāminīkāmasaṃcayaḥ
77 ॥ नित्यक्रीडो महालीलः सर्वः सर्वगतस्तथा । परमात्मा पराधीशः सर्वकारणकारणः (म्)
77 // nityakrīḍo mahālīlaḥ sarvaḥ sarvagatastathā / paramātmā parādhīśaḥ sarvakāraṇakāraṇaḥ (m)
78 ॥ गृहीतनारदवचा ह्यक्रूरपरिचिन्तितः । अक्रूरवन्दितपदो गोपिकातोषकारकः
78 // gṛhītanāradavacā hyakrūraparicintitaḥ / akrūravanditapado gopikātoṣakārakaḥ
79 ॥ अक्रूरवाक्यसंग्राही मथुरावासकारणः (म्) । अक्रूरतापशमनो रजकायुःप्रणाशनः
79 // akrūravākyasaṃgrāhī mathurāvāsakāraṇaḥ (m) / akrūratāpaśamano rajakāyuḥpraṇāśanaḥ
80 ॥ मथुरानन्ददायी च कंसवस्त्रविलुण्ठनः । कंसवस्त्रपरीधानो गोपवस्त्रप्रदायकः
80 // mathurānandadāyī ca kaṃsavastraviluṇṭhanaḥ / kaṃsavastraparīdhāno gopavastrapradāyakaḥ
81 ॥ सुदामगृहगामी च सुदामपरिपूजितः । तन्तुवाय कसंप्रीतः कुब्जाचन्दनलेपनः
81 // sudāmagṛhagāmī ca sudāmaparipūjitaḥ / tantuvāya kasaṃprītaḥ kubjācandanalepanaḥ
82 ॥ कुब्जारूपप्रदो विज्ञो मुकुन्दो विष्टरश्रवाः । सर्वज्ञो मथुरालोकी सर्वलोकाभिनन्दनः
82 // kubjārūpaprado vijño mukundo viṣṭaraśravāḥ / sarvajño mathurālokī sarvalokābhinandanaḥ
83 ॥ कृपाकटाक्षदर्शी च दैत्यारिर्देवपालकः । सर्वदुःखप्रशमनो धनुभर्ङ्गी महोत्सवः
83 // kṛpākaṭākṣadarśī ca daityārirdevapālakaḥ / sarvaduḥkhapraśamano dhanubharṅgī mahotsavaḥ
84 ॥ कुवलयापीडहॄन्ता दन्तस्कन्धबलाग्रणीः । कल्परूपधरोधीरो दिव्यवस्त्रानुलेपनः
84 // kuvalayāpīḍahṝntā dantaskandhabalāgraṇīḥ / kalparūpadharodhīro divyavastrānulepanaḥ
85 ॥ मल्लरूपो महाकालः कामरूपी बलान्वितः । कंसत्रासकरो भीमो मुष्टिकान्तश्च कंसहा
85 // mallarūpo mahākālaḥ kāmarūpī balānvitaḥ / kaṃsatrāsakaro bhīmo muṣṭikāntaśca kaṃsahā
86 ॥ चाणूरघ्नो भयहरः शलारिस्तोशलान्तकः । वैकुण्ठवासी कंसारिः सर्वदुष्टनिषूदनः
86 // cāṇūraghno bhayaharaḥ śalāristośalāntakaḥ / vaikuṇṭhavāsī kaṃsāriḥ sarvaduṣṭaniṣūdanaḥ
87 ॥ देवदुन्दुभिनिर्घोषी पितृशोकनिवारणः । यादवेन्द्रः सतांनाथो यादवारिप्रमर्द्दनः
87 // devadundubhinirghoṣī pitṛśokanivāraṇaḥ / yādavendraḥ satāṃnātho yādavāripramarddanaḥ
88 ॥ शौरिशोकविनाशी च देवकीतापनाशनः । उग्रसेनपरित्राता उग्रसेनाभिपूजितः
88 // śauriśokavināśī ca devakītāpanāśanaḥ / ugrasenaparitrātā ugrasenābhipūjitaḥ
89 ॥ उग्रसेनाभिषेकी च उग्रसेनदया परः । सर्वसात्वतसाक्षी च यदूनामभिनन्दनः
89 // ugrasenābhiṣekī ca ugrasenadayā paraḥ / sarvasātvatasākṣī ca yadūnāmabhinandanaḥ
90 ॥ सर्वमाथुरसंसेव्यः करुणो भक्तबान्धवः । सर्वगोपालधनदो गोपीगोपाललालसः
90 // sarvamāthurasaṃsevyaḥ karuṇo bhaktabāndhavaḥ / sarvagopāladhanado gopīgopālalālasaḥ
91 ॥ शौरिदत्तोपवीती च उग्रसेनदयाकरः । गुरुभक्तो ब्रह्मचारी निगमाध्ययने रतः
91 // śauridattopavītī ca ugrasenadayākaraḥ / gurubhakto brahmacārī nigamādhyayane rataḥ
92 ॥ संकर्षणसहाध्यायी सुदामसुहृदेव च । विद्यानिधिः कलाकोशो मृतपुत्रदस्तथा
92 // saṃkarṣaṇasahādhyāyī sudāmasuhṛdeva ca / vidyānidhiḥ kalākośo mṛtaputradastathā
93 ॥ चक्री पाञ्चजनी चैव सर्वनारकिमोचनः । यमार्चितः परो देवो नामोच्चारवसो (शो)ऽच्युतः
93 // cakrī pāñcajanī caiva sarvanārakimocanaḥ / yamārcitaḥ paro devo nāmoccāravaso (śo)'cyutaḥ
94 ॥ कुब्जा विलासी सुभगो दीनबन्धुरनूपमः । अक्रूरगृहगोप्ता च प्रतिज्ञापालकः शुभः
94 // kubjā vilāsī subhago dīnabandhuranūpamaḥ / akrūragṛhagoptā ca pratijñāpālakaḥ śubhaḥ
95 ॥ जरासंधजयी विद्वान् यवनान्तो द्विजाश्रयः । मुचुकुन्दप्रियकरोजरासंधपलायितः
95 // jarāsaṃdhajayī vidvān yavanānto dvijāśrayaḥ / mucukundapriyakarojarāsaṃdhapalāyitaḥ
96 ॥ द्वारकाजनको गूढो ब्रह्मण्यः सत्यसंगरः । लीलाधरः प्रियकरो विश्वकर्मा यशःप्रदः
96 // dvārakājanako gūḍho brahmaṇyaḥ satyasaṃgaraḥ / līlādharaḥ priyakaro viśvakarmā yaśaḥpradaḥ
97 ॥ रुक्मिणीप्रियसंदेशो रुक्मशोकविवर्द्धनः । चैद्यशोकालयः श्रेष्ठो दुष्टराजन्यनाशनः
97 // rukmiṇīpriyasaṃdeśo rukmaśokavivarddhanaḥ / caidyaśokālayaḥ śreṣṭho duṣṭarājanyanāśanaḥ
98 ॥ रुक्मिवैरूप्यकरणो रुक्मिणीवचने रतः । बलभद्रवचोग्राही मुक्तरुक्मी जनार्दनः
98 // rukmivairūpyakaraṇo rukmiṇīvacane rataḥ / balabhadravacogrāhī muktarukmī janārdanaḥ
99 ॥ रुक्मिणीप्राणनाथश्च सत्यभामापतिः स्वयम् । भक्तपक्षी भक्तिवश्यो ह्यक्रूरमणिदायकः
99 // rukmiṇīprāṇanāthaśca satyabhāmāpatiḥ svayam / bhaktapakṣī bhaktivaśyo hyakrūramaṇidāyakaḥ
100 ॥ शतधन्वाप्राणहारी ऋक्षराजसुताप्रियः । सत्राजित्तनयाकान्तो मित्रविन्दापहारकः
100 // śatadhanvāprāṇahārī ṛkṣarājasutāpriyaḥ / satrājittanayākānto mitravindāpahārakaḥ
101 ॥ सत्यापतिर्लक्ष्मणाजित्पूज्यो भद्राप्रियङ्करः । नरका सुरघातीं च लीलाकन्याहरो जयी
101 // satyāpatirlakṣmaṇājitpūjyo bhadrāpriyaṅkaraḥ / narakā suraghātīṃ ca līlākanyāharo jayī
102 ॥ मुरारिर्मदनेशो ऽपि धरित्रीदुःखनाशनः । वैनतेयी स्वर्गगामी अदित्य कुण्डलप्रदः
102 // murārirmadaneśo 'pi dharitrīduḥkhanāśanaḥ / vainateyī svargagāmī aditya kuṇḍalapradaḥ
103 ॥ इन्द्रार्चितो रमाकान्तो वज्रिभार्याप्रपूजितः । पारिजातापहारी च शक्रमानापहारकः
103 // indrārcito ramākānto vajribhāryāprapūjitaḥ / pārijātāpahārī ca śakramānāpahārakaḥ
104 ॥ प्रद्युम्नजनकः सांबतातो बहुसुतो विधुः । गर्गाचार्यः सत्यगतिर्धर्माधारो धारधरः
104 // pradyumnajanakaḥ sāṃbatāto bahusuto vidhuḥ / gargācāryaḥ satyagatirdharmādhāro dhāradharaḥ
105 ॥ द्वारकामण्डनः श्लोक्यः सुश्लोको निगमालयः । पैण्ड्रकप्राणहारी च काशीराजशिरोहरः
105 // dvārakāmaṇḍanaḥ ślokyaḥ suśloko nigamālayaḥ / paiṇḍrakaprāṇahārī ca kāśīrājaśiroharaḥ
106 ॥ अवैष्णवविप्रदाही सुदक्षिणभयाबहः । जरासंधविदारीं च धर्मनन्दनयज्ञकृत्
106 // avaiṣṇavavipradāhī sudakṣiṇabhayābahaḥ / jarāsaṃdhavidārīṃ ca dharmanandanayajñakṛt
107 ॥ शिशुपालशिररश्चेदी दन्तवक्रविनाशनः । विदूरथांसकः श्रीशः श्रीदो द्विविदनाशनः
107 // śiśupālaśiraraścedī dantavakravināśanaḥ / vidūrathāṃsakaḥ śrīśaḥ śrīdo dvividanāśanaḥ
108 ॥ रुक्मिणीमानहारी च रुक्मिणीमानवर्द्धनः । देवर्षिशापहर्ता च द्रौपदीवाक्यपालकः
108 // rukmiṇīmānahārī ca rukmiṇīmānavarddhanaḥ / devarṣiśāpahartā ca draupadīvākyapālakaḥ
109 ॥ दुर्वासो भयहाति व पाञ्चालीस्मरणागतः । पार्थदूतः पार्थमन्त्री पार्थदुःखौधनाशनः
109 // durvāso bhayahāti va pāñcālīsmaraṇāgataḥ / pārthadūtaḥ pārthamantrī pārthaduḥkhaudhanāśanaḥ
110 ॥ पार्थमानापहारी च पार्थजीवनदायकः । पाञ्चाली वस्त्रदाता च विश्वपालकपालकः
110 // pārthamānāpahārī ca pārthajīvanadāyakaḥ / pāñcālī vastradātā ca viśvapālakapālakaḥ
111 ॥ श्वेताश्वसारथिः सत्यः सत्यसाध्यो भयापहः । सत्यसंधः सत्यरतिः सत्यप्रिय उदारधीः
111 // śvetāśvasārathiḥ satyaḥ satyasādhyo bhayāpahaḥ / satyasaṃdhaḥ satyaratiḥ satyapriya udāradhīḥ
112 ॥ महासेनजयी चैव शिवसैन्यविनाशननः । बाणासुरभुजच्छेत्ता बाणबाहुवरप्रदः
112 // mahāsenajayī caiva śivasainyavināśananaḥ / bāṇāsurabhujacchettā bāṇabāhuvarapradaḥ
113 ॥ तार्क्ष्यमानापहारी च तार्क्ष्यतेजोविवर्द्धनः । रामस्वरूपधारी च सत्यभामामुदावहः
113 // tārkṣyamānāpahārī ca tārkṣyatejovivarddhanaḥ / rāmasvarūpadhārī ca satyabhāmāmudāvahaḥ
114 ॥ रत्नाकरजलक्रीडो व्रजलीलाप्रदर्शकः । स्वप्रतिज्ञापरिध्वंसी भीष्माज्ञापरिपालकः
114 // ratnākarajalakrīḍo vrajalīlāpradarśakaḥ / svapratijñāparidhvaṃsī bhīṣmājñāparipālakaḥ
115 ॥ वीरायुधहरः कालः कालिकेशो महाबलः । वर्वरीषशिरोहारी वर्वरीषशिरःप्रदः
115 // vīrāyudhaharaḥ kālaḥ kālikeśo mahābalaḥ / varvarīṣaśirohārī varvarīṣaśiraḥpradaḥ
116 ॥ धर्मपुत्रजयी शूरदुर्योधनमदान्तकः । गोपिकाप्रीतिनिर्बन्धनित्यक्रीडो व्रजेश्वरः
116 // dharmaputrajayī śūraduryodhanamadāntakaḥ / gopikāprītinirbandhanityakrīḍo vrajeśvaraḥ
117 ॥ राधाकुण्डरतिर्धन्यः सदान्दोलसमाश्रितः । सदामधुवनानन्दी सदावृन्दावनप्रियः
117 // rādhākuṇḍaratirdhanyaḥ sadāndolasamāśritaḥ / sadāmadhuvanānandī sadāvṛndāvanapriyaḥ
118 ॥ अशोकवनसन्नद्धः सदातिलकसंगतः । सदागोवर्द्धनरतिः सदा गोकुलवल्लभः
118 // aśokavanasannaddhaḥ sadātilakasaṃgataḥ / sadāgovarddhanaratiḥ sadā gokulavallabhaḥ
119 ॥ भाण्डीरवटसंवासी नित्यं वंशीवटस्थितः । नन्दग्रामकृतावासो वृषभानुग्रहप्रियः
119 // bhāṇḍīravaṭasaṃvāsī nityaṃ vaṃśīvaṭasthitaḥ / nandagrāmakṛtāvāso vṛṣabhānugrahapriyaḥ
120 ॥ गृहीतकामिनीरूपो नित्यं रासिविलासकृत् । वल्लवीजनसंगोप्ता वल्लवीजनवल्लभः
120 // gṛhītakāminīrūpo nityaṃ rāsivilāsakṛt / vallavījanasaṃgoptā vallavījanavallabhaḥ
121 ॥ देवशर्मकृपाकर्ता कल्पपादपसंस्थितः । शिलानुगन्धनिलयः पादचारी घनच्छविः
121 // devaśarmakṛpākartā kalpapādapasaṃsthitaḥ / śilānugandhanilayaḥ pādacārī ghanacchaviḥ
122 ॥ अतसीकुसुमप्रख्यः सदा लक्ष्मीकृपाकरः । त्रिपुरारिप्रियकरो ह्युग्रधन्वापराजितः
122 // atasīkusumaprakhyaḥ sadā lakṣmīkṛpākaraḥ / tripurāripriyakaro hyugradhanvāparājitaḥ
123 ॥ षड्धुरध्वंसकर्ता च निकुंभप्राणहारकः । वज्रनाभपुरध्वंसी पैण्ड्रकप्राणहारकः
123 // ṣaḍdhuradhvaṃsakartā ca nikuṃbhaprāṇahārakaḥ / vajranābhapuradhvaṃsī paiṇḍrakaprāṇahārakaḥ
124 ॥ बहुलाश्वप्रीतिकर्ता द्विजवर्यप्रियङ्करः । शिवसंकटहारी च वृकासुरविनाशनः
124 // bahulāśvaprītikartā dvijavaryapriyaṅkaraḥ / śivasaṃkaṭahārī ca vṛkāsuravināśanaḥ
125 ॥ भृगुसत्कारकारी च शिवसात्त्विकताप्रदः । गोकर्णपूजकः सांबकुष्ठविध्वंसकारणः
125 // bhṛgusatkārakārī ca śivasāttvikatāpradaḥ / gokarṇapūjakaḥ sāṃbakuṣṭhavidhvaṃsakāraṇaḥ
126 ॥ वेदस्तुतो वेदवेत्ता यदुवंशविवर्द्धनः । यदुवंशविनाशी च उद्धवोद्धारकारकः
126 // vedastuto vedavettā yaduvaṃśavivarddhanaḥ / yaduvaṃśavināśī ca uddhavoddhārakārakaḥ
127 ॥ राधा च राधिका चैव आनन्दा वृषभानुजा । वृन्दावनेश्वरी पुण्या कृष्णमानसहारिणी
127 // rādhā ca rādhikā caiva ānandā vṛṣabhānujā / vṛndāvaneśvarī puṇyā kṛṣṇamānasahāriṇī
128 ॥ प्रगल्भा चतुरा कामा कामिनी हरिमोहिनी । ललिता मधुरा माध्वी किशोरी कनकप्रभा
128 // pragalbhā caturā kāmā kāminī harimohinī / lalitā madhurā mādhvī kiśorī kanakaprabhā
129 ॥ जितचन्द्रा जितमृगा जितसिंहा जितद्विपा । जितरंभा जितपिका गोविन्दहृदयोद्भवा
129 // jitacandrā jitamṛgā jitasiṃhā jitadvipā / jitaraṃbhā jitapikā govindahṛdayodbhavā
130 ॥ जितबिंबा जितशुका जितपद्मा कुमारिका । श्रीकृष्णाकर्षणा देवी नित्यं युग्मस्वरूपिणी
130 // jitabiṃbā jitaśukā jitapadmā kumārikā / śrīkṛṣṇākarṣaṇā devī nityaṃ yugmasvarūpiṇī
131 ॥ नित्यं विहारिणी कान्ता रसिका कृष्णवल्लभा । आमोदिनी मोदवती नन्दनन्दनभूषिता
131 // nityaṃ vihāriṇī kāntā rasikā kṛṣṇavallabhā / āmodinī modavatī nandanandanabhūṣitā
132 ॥ दिव्यांबरा दिव्यहारा मुक्तामणिविभूषिता । कुञ्जप्रिया कुञ्जवासा कुञ्जनायकनायिका
132 // divyāṃbarā divyahārā muktāmaṇivibhūṣitā / kuñjapriyā kuñjavāsā kuñjanāyakanāyikā
133 ॥ चारुरूपा चारुवक्त्रा चारुहेमाङ्गदा शुभा । श्रीकृष्णवेणुसंगीता मुरलीहारिणी शिवा
133 // cārurūpā cāruvaktrā cāruhemāṅgadā śubhā / śrīkṛṣṇaveṇusaṃgītā muralīhāriṇī śivā
134 ॥ भद्रा भगवती शान्ता कुमुदा सुन्दरी प्रिया । कृष्णरतिः श्रीकृष्णसहचारिणी
134 // bhadrā bhagavatī śāntā kumudā sundarī priyā / kṛṣṇaratiḥ śrīkṛṣṇasahacāriṇī
135 ॥ वंशीवटप्रियस्थाना युग्मायुग्मस्वरूपिणी । भाण्डीरवासिनी शुभ्रा गोपीनाथप्रिया सखी
135 // vaṃśīvaṭapriyasthānā yugmāyugmasvarūpiṇī / bhāṇḍīravāsinī śubhrā gopīnāthapriyā sakhī
136 ॥ श्रुतिनिःश्वसिता दिव्या गोविन्दरसदायिनी । श्रीकृष्णप्रार्थनीशाना महानन्दप्रदायिनी
136 // śrutiniḥśvasitā divyā govindarasadāyinī / śrīkṛṣṇaprārthanīśānā mahānandapradāyinī
137 ॥ वैकुण्ठजनसंसेव्या कोटिलक्ष्मी सुखावहा । कोटिकन्दर्पलावण्या रतिकोटिरतिप्रदा
137 // vaikuṇṭhajanasaṃsevyā koṭilakṣmī sukhāvahā / koṭikandarpalāvaṇyā ratikoṭiratipradā
138 ॥ भक्तिग्राह्या भक्तिरूपा लावण्यसरसी उमा । ब्रह्मरुद्रादिसंराध्या नित्यं कौतूहलान्विता
138 // bhaktigrāhyā bhaktirūpā lāvaṇyasarasī umā / brahmarudrādisaṃrādhyā nityaṃ kautūhalānvitā
139 ॥ नित्यलीला नित्यकामा नित्यशृङ्गारभूषिता । नित्यवृन्दावनरसा नन्दनन्दनसंयुता
139 // nityalīlā nityakāmā nityaśṛṅgārabhūṣitā / nityavṛndāvanarasā nandanandanasaṃyutā
140 ॥ गोपगिकामण्डलीयुक्ता नित्यं गोपालसंगता । गोरसक्षेपणी शूरा सानन्दानन्ददायिनी
140 // gopagikāmaṇḍalīyuktā nityaṃ gopālasaṃgatā / gorasakṣepaṇī śūrā sānandānandadāyinī
141 ॥ महालीला प्रकृष्टा च नागरी नगचारिणी । नित्यमाघूर्णिता पूर्णा कस्तूरीतिलकान्विता
141 // mahālīlā prakṛṣṭā ca nāgarī nagacāriṇī / nityamāghūrṇitā pūrṇā kastūrītilakānvitā
142 ॥ पद्मा श्यामा मृगाक्षी च सिद्धिरूपा रसावहा । कोटिचन्द्रानना गौरी कोटिकोकिलसुस्वरा
142 // padmā śyāmā mṛgākṣī ca siddhirūpā rasāvahā / koṭicandrānanā gaurī koṭikokilasusvarā
143 ॥ शीलसैन्दर्यनिलया नन्दनन्दनलालिता । अशोकवनसंवासा भाण्डीरवनसङ्गता
143 // śīlasaindaryanilayā nandanandanalālitā / aśokavanasaṃvāsā bhāṇḍīravanasaṅgatā
144 ॥ कल्पद्रुमतलाविष्टा कृष्णा विश्वा हरिप्रिया । अजागम्या भवागम्या गोवर्द्धनकृतालया
144 // kalpadrumatalāviṣṭā kṛṣṇā viśvā haripriyā / ajāgamyā bhavāgamyā govarddhanakṛtālayā
145 ॥ यमुनातीरनिलया शश्वद्गोविन्दजल्पिनी । शश्वन्मानवती स्निग्धा श्रीकृष्णपरिवन्दिता
145 // yamunātīranilayā śaśvadgovindajalpinī / śaśvanmānavatī snigdhā śrīkṛṣṇaparivanditā
146 ॥ कृष्णस्तुता कृष्णवृता श्रीकृष्णहृदयालया । देवद्रुमफला सेव्या वृन्दावनरसालया
146 // kṛṣṇastutā kṛṣṇavṛtā śrīkṛṣṇahṛdayālayā / devadrumaphalā sevyā vṛndāvanarasālayā
147 ॥ कोटितीर्थमयी सत्या कोटितीर्थफलप्रदा । कोटियोगसुदुष्प्राप्या कोटियज्ञदुराश्रया
147 // koṭitīrthamayī satyā koṭitīrthaphalapradā / koṭiyogasuduṣprāpyā koṭiyajñadurāśrayā
148 ॥ मनसा शशिलेखा च श्रीकोटिसुभगानघा । कोटिमुक्तसुखा सौम्या लक्ष्मीकोटिविलासिनी
148 // manasā śaśilekhā ca śrīkoṭisubhagānaghā / koṭimuktasukhā saumyā lakṣmīkoṭivilāsinī
149 ॥ तिलोत्तमा त्रिकालस्था त्रिकालज्ञाप्यधीश्वरी । त्रिवेदज्ञा त्रिलोकज्ञा तुरीयान्तनिवासिनी
149 // tilottamā trikālasthā trikālajñāpyadhīśvarī / trivedajñā trilokajñā turīyāntanivāsinī
150 ॥ दुर्गाराध्या रमाराध्या विश्वाराध्या चिदात्मिका । देवाराध्या पराराध्या ब्रह्माराध्या परात्मिका
150 // durgārādhyā ramārādhyā viśvārādhyā cidātmikā / devārādhyā parārādhyā brahmārādhyā parātmikā
151 ॥ शिवाराध्या प्रेमसाध्या भक्ताराध्या रसात्मिका । कृष्णप्राणार्पिणी भामा शुद्धप्रेमविलासिनी
151 // śivārādhyā premasādhyā bhaktārādhyā rasātmikā / kṛṣṇaprāṇārpiṇī bhāmā śuddhapremavilāsinī
152 ॥ कृष्णाराध्या भक्तिसाध्या भक्तवृन्दनिषेविता । विश्वाधारा कृपाधारा जीवधारातिनायिका
152 // kṛṣṇārādhyā bhaktisādhyā bhaktavṛndaniṣevitā / viśvādhārā kṛpādhārā jīvadhārātināyikā
153 ॥ शुद्धप्रेममयी लज्जा नित्यसिद्धा शिरोमणिः । दिव्यरूपा दिव्यभोगा दिव्यवेषा मुदान्विता
153 // śuddhapremamayī lajjā nityasiddhā śiromaṇiḥ / divyarūpā divyabhogā divyaveṣā mudānvitā
154 ॥ दिव्याङ्गनावृन्दसारा नित्यनूतनयौवना । परब्रह्मावृता ध्येया महारूपा महोज्ज्वला
154 // divyāṅganāvṛndasārā nityanūtanayauvanā / parabrahmāvṛtā dhyeyā mahārūpā mahojjvalā
155 ॥ कोटिसूर्यप्रभा कोटिचन्द्रबिंबाधिकच्छविः । कोमलामृतवागाद्या वेदाद्या वेददुर्लभा
155 // koṭisūryaprabhā koṭicandrabiṃbādhikacchaviḥ / komalāmṛtavāgādyā vedādyā vedadurlabhā
156 ॥ कृष्णासक्ता कृष्णभक्ता चन्द्रावलिनिषेविता । कलाषोडशसंपूर्णा कृष्णदेहार्द्धधारिणी
156 // kṛṣṇāsaktā kṛṣṇabhaktā candrāvaliniṣevitā / kalāṣoḍaśasaṃpūrṇā kṛṣṇadehārddhadhāriṇī
157 ॥ कृष्णबुद्धिः कृष्णसाराकृष्णरूपविहारिणी । कृष्णकान्ता कृष्णधना कृष्णमोहनकारिणी
157 // kṛṣṇabuddhiḥ kṛṣṇasārākṛṣṇarūpavihāriṇī / kṛṣṇakāntā kṛṣṇadhanā kṛṣṇamohanakāriṇī
158 ॥ कृष्णदृष्टिः कृष्णगोत्री कृष्णदेवी कुलोद्वहा । सर्वभूतस्थितावात्मा सर्वलोकनमस्कृता
158 // kṛṣṇadṛṣṭiḥ kṛṣṇagotrī kṛṣṇadevī kulodvahā / sarvabhūtasthitāvātmā sarvalokanamaskṛtā
159 ॥ कृष्णदात्री प्रेमधात्री स्वर्णगात्री मनोरमा । नगधात्री यशोठात्री महादेवी शुभङ्करी
159 // kṛṣṇadātrī premadhātrī svarṇagātrī manoramā / nagadhātrī yaśoṭhātrī mahādevī śubhaṅkarī
160 ॥ श्रीशेषदेवजननी अवतारगणप्रसूः । उत्पलाङ्कारविन्दाङ्का प्रसादाङ्का द्वितीयका
160 // śrīśeṣadevajananī avatāragaṇaprasūḥ / utpalāṅkāravindāṅkā prasādāṅkā dvitīyakā
161 ॥ रथाङ्का कुञ्जराङ्का च कुण्डलाङ्कपदस्थिता । छत्राङ्का विद्युदङ्का च पुष्पमालाङ्कितापि च
161 // rathāṅkā kuñjarāṅkā ca kuṇḍalāṅkapadasthitā / chatrāṅkā vidyudaṅkā ca puṣpamālāṅkitāpi ca
162 ॥ दण्डाङ्का मुकुटाङ्का च पूर्णचन्द्रा शुकाङ्किता । कृष्णात्रहारपाका च वृन्दाकुञ्जविहारिणी
162 // daṇḍāṅkā mukuṭāṅkā ca pūrṇacandrā śukāṅkitā / kṛṣṇātrahārapākā ca vṛndākuñjavihāriṇī
163 ॥ कृष्णप्रबोधनकरी कृष्णशेषान्नभोजिनी । पद्मकेसरमध्यस्था संगीतागमवेदिनी
163 // kṛṣṇaprabodhanakarī kṛṣṇaśeṣānnabhojinī / padmakesaramadhyasthā saṃgītāgamavedinī
164 ॥ कोटिकल्पान्तभ्रूभङ्गा अप्राप्तप्रलयाच्युता । सर्वसत्त्वनिधिः पद्मशङ्खादिनिधिसेविता
164 // koṭikalpāntabhrūbhaṅgā aprāptapralayācyutā / sarvasattvanidhiḥ padmaśaṅkhādinidhisevitā
165 ॥ अणिमादिगुणैश्वर्या देववृन्दविमोहिनी । सस्वानन्दप्रदा सर्वा सुवर्णलतिकाकृतिः
165 // aṇimādiguṇaiśvaryā devavṛndavimohinī / sasvānandapradā sarvā suvarṇalatikākṛtiḥ
166 ॥ कृष्णाभिसारसंकेता मालिनी नृत्यपण्डिता । गोपीसिंधुसकाशाह्वां गोपमण्डपशोभिनी
166 // kṛṣṇābhisārasaṃketā mālinī nṛtyapaṇḍitā / gopīsiṃdhusakāśāhvāṃ gopamaṇḍapaśobhinī
167 ॥ श्रीकृष्णप्रीतिदा भीता प्रत्यङ्गपुलकाञ्चिता । श्रीकृष्णालिङ्गनरता गोविन्दविरहाक्षमा
167 // śrīkṛṣṇaprītidā bhītā pratyaṅgapulakāñcitā / śrīkṛṣṇāliṅganaratā govindavirahākṣamā
168 ॥ अनन्तगुणसंपन्ना कृष्णकीर्तनलालसा । बीजत्रयमयी मूर्तिः कृष्णानुग्रहवाञ्छिता
168 // anantaguṇasaṃpannā kṛṣṇakīrtanalālasā / bījatrayamayī mūrtiḥ kṛṣṇānugrahavāñchitā
169 ॥ विमलादिनिषेव्या च ललिताद्यार्चिता सती । पद्मवृन्दस्थिता हृष्टा त्रिपुरापरिसेविता
169 // vimalādiniṣevyā ca lalitādyārcitā satī / padmavṛndasthitā hṛṣṭā tripurāparisevitā
170 ॥ वृन्तावत्यर्चिता श्रद्धा दुर्ज्ञेया भक्तवल्लभा । दुर्लभा सांद्रसौख्यात्मा श्रेयोहेतुः सुभोगदा
170 // vṛntāvatyarcitā śraddhā durjñeyā bhaktavallabhā / durlabhā sāṃdrasaukhyātmā śreyohetuḥ subhogadā
171 ॥ सारङ्गा शारदा बोधा सद्वृन्दावनचारिणी । ब्रह्मानन्दा चिदानन्दा ध्यानान्दार्द्धमात्रिका
171 // sāraṅgā śāradā bodhā sadvṛndāvanacāriṇī / brahmānandā cidānandā dhyānāndārddhamātrikā
172 ॥ गन्धर्वा सुरतज्ञा च गोविन्दप्राणसंगमा । कृष्णाङ्गभूषणा रत्नभूषणा स्वर्णभूषिता
172 // gandharvā suratajñā ca govindaprāṇasaṃgamā / kṛṣṇāṅgabhūṣaṇā ratnabhūṣaṇā svarṇabhūṣitā
173 ॥ श्रीकृष्णहृदयावासमुक्ताकनकनालि (सि) का । सद्रत्नकङ्कणयुता श्रीमन्नीलगिरिस्थिता
173 // śrīkṛṣṇahṛdayāvāsamuktākanakanāli (si) kā / sadratnakaṅkaṇayutā śrīmannīlagiristhitā
174 ॥ स्वर्णनूपुरसंपन्ना स्वर्णकिङ्किणिमण्डिता । अशेषरासकुतुका रंभोरूस्तनुमध्यमा
174 // svarṇanūpurasaṃpannā svarṇakiṅkiṇimaṇḍitā / aśeṣarāsakutukā raṃbhorūstanumadhyamā
175 ॥ पराकृतिः पररानन्दा परस्वर्गविहारिणी । प्रसूनकबरी चित्रा महासिंदूरसुन्दरी
175 // parākṛtiḥ pararānandā parasvargavihāriṇī / prasūnakabarī citrā mahāsiṃdūrasundarī
176 ॥ कैशोरवयसा बाला प्रमदाकुलशेखरा । कृष्णाधरसुधा स्वादा श्यामप्रेमविनोदिनी
176 // kaiśoravayasā bālā pramadākulaśekharā / kṛṣṇādharasudhā svādā śyāmapremavinodinī
177 ॥ शिखिपिच्छलसच्चूडा स्वर्णचंपकभूषिता । कुङ्कुमालक्तकस्तूरीमण्डिता चापराजिता
177 // śikhipicchalasaccūḍā svarṇacaṃpakabhūṣitā / kuṅkumālaktakastūrīmaṇḍitā cāparājitā
178 ॥ हेमहरान्वितापुष्पा हाराढ्या रसवत्यपि । माधुर्य्यमधुरा पद्मा पद्महस्ता सुविश्रुता
178 // hemaharānvitāpuṣpā hārāḍhyā rasavatyapi / mādhuryyamadhurā padmā padmahastā suviśrutā
179 ॥ भ्रूभङ्गाभङ्गकोदण्डकटाक्षशरसंधिनी । शेषदेवाशिरस्था च नित्यस्थलविहारिणी
179 // bhrūbhaṅgābhaṅgakodaṇḍakaṭākṣaśarasaṃdhinī / śeṣadevāśirasthā ca nityasthalavihāriṇī
180 ॥ कारुण्यजलमध्यस्था नित्यमत्ताधिरोहिणी । अष्टभाषवती चाष्टनायिका लक्षणान्विता
180 // kāruṇyajalamadhyasthā nityamattādhirohiṇī / aṣṭabhāṣavatī cāṣṭanāyikā lakṣaṇānvitā
181 ॥ सुनूतिज्ञा श्रुतिज्ञा च सर्वज्ञा दुःखहारिणी । रजोगुणेश्वरी चैव जरच्चन्द्रनिभानना
181 // sunūtijñā śrutijñā ca sarvajñā duḥkhahāriṇī / rajoguṇeśvarī caiva jaraccandranibhānanā
182 ॥ केतकीकुसुमाभासा सदा सिंधुवनस्थिता । हेमपुष्पाधिककरा पञ्चशक्तिमयी हिता
182 // ketakīkusumābhāsā sadā siṃdhuvanasthitā / hemapuṣpādhikakarā pañcaśaktimayī hitā
183 ॥ स्तनकुभी नराढ्या च क्षीणापुण्या यशस्वनी । वैराजसूयजननी श्रीशा भुवनमोहिनी
183 // stanakubhī narāḍhyā ca kṣīṇāpuṇyā yaśasvanī / vairājasūyajananī śrīśā bhuvanamohinī
184 ॥ महाशोभा महामाया महाकान्तिर्महास्मृतिः । महामोहा महाविद्या महाकीर्र्तिंमहारतिः
184 // mahāśobhā mahāmāyā mahākāntirmahāsmṛtiḥ / mahāmohā mahāvidyā mahākīrrtiṃmahāratiḥ
185 ॥ महाधैर्या महावीर्या महाशक्तिर्महाद्युतिः । महागौरी महासंपन्महाभोगविलासिनी
185 // mahādhairyā mahāvīryā mahāśaktirmahādyutiḥ / mahāgaurī mahāsaṃpanmahābhogavilāsinī
186 ॥ समया भक्तिदाशोका वात्सल्यरसदायिनी । सुहृद्भक्तिप्रदा स्वच्छा माधुर्यरसवर्षिणी
186 // samayā bhaktidāśokā vātsalyarasadāyinī / suhṛdbhaktipradā svacchā mādhuryarasavarṣiṇī
187 ॥ भावभक्तिप्रदा शुद्धप्रेमभक्तिविधायिनी । गोपरामाभघिरामा च क्रीडारामा परेश्वरी
187 // bhāvabhaktipradā śuddhapremabhaktividhāyinī / goparāmābhaghirāmā ca krīḍārāmā pareśvarī
188 ॥ नित्यरामा चात्मरामा कृष्णरामा रमेश्वरी । एकानैकजगद्व्याप्ता विश्वलीलाप्रकाशिनी
188 // nityarāmā cātmarāmā kṛṣṇarāmā rameśvarī / ekānaikajagadvyāptā viśvalīlāprakāśinī
189 ॥ सरस्वकती शा दुर्गेशा जगदीशा जगद्विधिः । विष्णुवंशनिवासा च विष्णुवंशसमुद्भवा
189 // sarasvakatī śā durgeśā jagadīśā jagadvidhiḥ / viṣṇuvaṃśanivāsā ca viṣṇuvaṃśasamudbhavā
190 ॥ विष्णुवंशस्तुता कर्त्री विष्णुवंशावनी सदा । आरामस्था वनस्था च सूर्य्यपुत्र्यवगाहिनी
190 // viṣṇuvaṃśastutā kartrī viṣṇuvaṃśāvanī sadā / ārāmasthā vanasthā ca sūryyaputryavagāhinī
191 ॥ प्रीतिस्था नित्ययन्त्रस्था गोलोकस्था विभूतिदा । स्वानुभूतिस्थिता व्यक्ता सर्वलोकनिवासिनी
191 // prītisthā nityayantrasthā golokasthā vibhūtidā / svānubhūtisthitā vyaktā sarvalokanivāsinī
192 ॥ अमृता ह्यद्भुता श्रीमन्नारायणसमीडिता । अक्षरापि च कूटस्था महापुरुषसंभवा
192 // amṛtā hyadbhutā śrīmannārāyaṇasamīḍitā / akṣarāpi ca kūṭasthā mahāpuruṣasaṃbhavā
193 ॥ औदार्यभावसाध्या च स्थूलसूक्ष्मातिरूपिणी । शिरीषपुष्पमृदुला गाङ्गेयमुकुरप्रभा
193 // audāryabhāvasādhyā ca sthūlasūkṣmātirūpiṇī / śirīṣapuṣpamṛdulā gāṅgeyamukuraprabhā
194 ॥ नीलोत्पलजिताक्षी च सद्रत्नकवरान्विता । प्रेमपर्यकनिलया तेजोमण्डलमध्यगा
194 // nīlotpalajitākṣī ca sadratnakavarānvitā / premaparyakanilayā tejomaṇḍalamadhyagā
195 ॥ कृष्णाङ्गगोपनाभेदा लीलावरणनायिका । सुधासिंधुसमुल्लासामृतास्यन्दविधायिनी
195 // kṛṣṇāṅgagopanābhedā līlāvaraṇanāyikā / sudhāsiṃdhusamullāsāmṛtāsyandavidhāyinī
196 ॥ कृष्णचित्ता रासचित्ता प्रेमचित्ता हरिप्रिया । अचिन्तनगुणग्रामा कृष्णलीला मलापहा
196 // kṛṣṇacittā rāsacittā premacittā haripriyā / acintanaguṇagrāmā kṛṣṇalīlā malāpahā
197 ॥ राससिंधुशशाङ्का च रासमण्डलमण्डीनी । नतव्रता सिंहरीच्छा सुमीर्तिः सुखन्दिता
197 // rāsasiṃdhuśaśāṅkā ca rāsamaṇḍalamaṇḍīnī / natavratā siṃharīcchā sumīrtiḥ sukhanditā
198 ॥ गोपीचूडामणिर्गोपीगणेड्या विरजाधिका । गोपप्रेष्ठा गोपकन्या गोपनारी सुगोपिका
198 // gopīcūḍāmaṇirgopīgaṇeḍyā virajādhikā / gopapreṣṭhā gopakanyā gopanārī sugopikā
199 ॥ गोपधामा सुदामांबा गोपाली गोपमोहिनी । गोपभूषा कृष्णभूषा श्रीवृन्दावनचन्द्रिका
199 // gopadhāmā sudāmāṃbā gopālī gopamohinī / gopabhūṣā kṛṣṇabhūṣā śrīvṛndāvanacandrikā
200 ॥ वीणादिघोषनिरता रासोत्सवविकासिनी । कृष्णचेष्टा परिज्ञाता कोटिकन्दर्पमोहिनी
200 // vīṇādighoṣaniratā rāsotsavavikāsinī / kṛṣṇaceṣṭā parijñātā koṭikandarpamohinī
201 ॥ श्रीकृष्ण गुणनागाढ्या देवसुंदरिमोहिनी । कृष्णचन्द्रमनोज्ञा च कृष्णदेवसहोदरी
201 // śrīkṛṣṇa guṇanāgāḍhyā devasuṃdarimohinī / kṛṣṇacandramanojñā ca kṛṣṇadevasahodarī
202 ॥ कृष्णाभिलाषिणी कृष्णप्रेमानुग्रहवाञ्छिता । क्षेमा च मधुरालापा भ्रुवोमाया सुभद्रिका
202 // kṛṣṇābhilāṣiṇī kṛṣṇapremānugrahavāñchitā / kṣemā ca madhurālāpā bhruvomāyā subhadrikā
203 ॥ प्रकृतिः परमानन्दा नीपद्रुमतलस्थिता । कृपाकटाक्षा बिंबोष्टी रंभा चारुनितंबिनी
203 // prakṛtiḥ paramānandā nīpadrumatalasthitā / kṛpākaṭākṣā biṃboṣṭī raṃbhā cārunitaṃbinī
204 ॥ स्मरकेलिनिधाना च गण्डताटङ्कमण्डिता । हेमाद्रिकान्तिरुचिरा प्रेमाद्या मदमन्थरा
204 // smarakelinidhānā ca gaṇḍatāṭaṅkamaṇḍitā / hemādrikāntirucirā premādyā madamantharā
205 ॥ कृष्णचिन्ता प्रेमचिन्ता रतिचिन्ता च कृष्णदा । रासचिन्ता भावचिन्ता शुद्धचन्ता महारसा
205 // kṛṣṇacintā premacintā raticintā ca kṛṣṇadā / rāsacintā bhāvacintā śuddhacantā mahārasā
206 ॥ कृष्णादृष्टित्रुटियुगा दृष्टिपक्ष्मिविनिन्दिनी । कन्दर्पजननी मुख्या वैकुण्ठगतिदायिनी
206 // kṛṣṇādṛṣṭitruṭiyugā dṛṣṭipakṣmivinindinī / kandarpajananī mukhyā vaikuṇṭhagatidāyinī
207 ॥ रासभावा प्रियाश्लिष्टा प्रेष्ठा प्रथमनायिका । शुद्धादेहिनी च श्रीरामा रसमञ्जरी
207 // rāsabhāvā priyāśliṣṭā preṣṭhā prathamanāyikā / śuddhādehinī ca śrīrāmā rasamañjarī
208 ॥ सुप्रभावा शुभाचारा स्वर्णदी नर्मदांबिका । गोमती चन्द्रभागेड्या सरयूस्ताम्रपर्णिसूः
208 // suprabhāvā śubhācārā svarṇadī narmadāṃbikā / gomatī candrabhāgeḍyā sarayūstāmraparṇisūḥ
209 ॥ निष्कलङ्कचरित्रा च निर्गुणा च निरञ्जना । एतन्नामसहस्रं तु युग्मरूपस्य नारद
209 // niṣkalaṅkacaritrā ca nirguṇā ca nirañjanā / etannāmasahasraṃ tu yugmarūpasya nārada
210 ॥ पठनीयं प्रयत्नेन वृन्दावनरसावहे । महापापप्रशमनं वन्ध्यात्वविनिवर्तकम्
210 // paṭhanīyaṃ prayatnena vṛndāvanarasāvahe / mahāpāpapraśamanaṃ vandhyātvavinivartakam
211 ॥ दारिद्रय शमनं रोगनाशनं कामदं महत् । पापापहं वैरिहरं राधामाधवभक्तिदम्
211 // dāridraya śamanaṃ roganāśanaṃ kāmadaṃ mahat / pāpāpahaṃ vairiharaṃ rādhāmādhavabhaktidam
212 ॥ नमस्तस्मै भगवते कृष्णायाकुण्ठमेधसे । राधासंगसुधासिंधौ नमो नित्यविहारिणे
212 // namastasmai bhagavate kṛṣṇāyākuṇṭhamedhase / rādhāsaṃgasudhāsiṃdhau namo nityavihāriṇe
213 ॥ राधादेवी जगत्कर्त्री जगत्पालनतगत्परा । जगल्लयविधात्री च सर्वेशी सर्वसूतिका
213 // rādhādevī jagatkartrī jagatpālanatagatparā / jagallayavidhātrī ca sarveśī sarvasūtikā
214 ॥ तस्या नामसहस्रं वै मया प्रोक्तं मुनीश्वर । भुक्तिमुक्तिप्रदं दिव्यं किं भूयः श्रोतुमिच्छसि
214 // tasyā nāmasahasraṃ vai mayā proktaṃ munīśvara / bhuktimuktipradaṃ divyaṃ kiṃ bhūyaḥ śrotumicchasi