Part 1 · Chapter 56

366 ॥ इति श्रीनारदीयपुराणे पूर्वभागे द्वितीयपादे बृहदुपाख्याने जातकनिरूपणन्नाम पञ्चपञ्चाशत्तमो ऽध्यायः सनन्दन उवाच क्रमाञ्चैत्रादिमासेषु मेषाद्याः संक्रमा मताः । चैत्रशुक्लप्रतिपदि यो वारः स नृपः स्मृतः

366 // iti śrīnāradīyapurāṇe pūrvabhāge dvitīyapāde bṛhadupākhyāne jātakanirūpaṇannāma pañcapañcāśattamo 'dhyāyaḥ sanandana uvāca kramāñcaitrādimāseṣu meṣādyāḥ saṃkramā matāḥ / caitraśuklapratipadi yo vāraḥ sa nṛpaḥ smṛtaḥ

1 ॥ मेषप्रवेशे सेनानीः कर्कटे सस्ययो भवेत् । समोद्यधीश्वरः सूर्यो मध्यमश्चोत्तमोविधुः

1 // meṣapraveśe senānīḥ karkaṭe sasyayo bhavet / samodyadhīśvaraḥ sūryo madhyamaścottamovidhuḥ

2 ॥ नेष्टः कुजो बुधो जीवो भृगुस्त्वतिशुभङ्करः । अधमो रविजो वाच्यो ज्ञात्वा चैषां बलाबलम्

2 // neṣṭaḥ kujo budho jīvo bhṛgustvatiśubhaṅkaraḥ / adhamo ravijo vācyo jñātvā caiṣāṃ balābalam

3 ॥ दण्डाकारे कबन्धे वा ध्वाङ्क्षाकारे ऽथ कीलके । दृष्टेर्ऽकमण्डले व्याधिर्भ्रान्तिश्चोरार्थनाशनम्

3 // daṇḍākāre kabandhe vā dhvāṅkṣākāre 'tha kīlake / dṛṣṭer'kamaṇḍale vyādhirbhrāntiścorārthanāśanam

4 ॥ छत्रध्वजपताकाद्यसन्निभस्तिमितैर्ध्वनैः । वरिमण्डलगैर्धूम्रैः सस्फुलिङ्गैर्जगत्क्षयः

4 // chatradhvajapatākādyasannibhastimitairdhvanaiḥ / varimaṇḍalagairdhūmraiḥ sasphuliṅgairjagatkṣayaḥ

5 ॥ सितरक्तैः पीतकृष्णैर्वणैर्विप्रादिपीडनम् । घ्नन्ति द्वित्रिचतुर्वर्णैर्भुवि राजजनान्मुने

5 // sitaraktaiḥ pītakṛṣṇairvaṇairviprādipīḍanam / ghnanti dvitricaturvarṇairbhuvi rājajanānmune

6 ॥ ऊर्द्धैर्भानुकरैस्ताम्रैर्नाश याति चमूपतिः । पीतैर्नृपसुतः श्वेतैः पुरोधाश्चित्रितैर्जनाः

6 // ūrddhairbhānukaraistāmrairnāśa yāti camūpatiḥ / pītairnṛpasutaḥ śvetaiḥ purodhāścitritairjanāḥ

7 ॥ धूम्रैर्नृपपिशङ्गैस्तु जलदाधोमुखैर्जगत् । शुभोर्ऽकः शिशिरे ताम्रः कुङ्कुमाभा वसंतिके

7 // dhūmrairnṛpapiśaṅgaistu jaladādhomukhairjagat / śubhor'kaḥ śiśire tāmraḥ kuṅkumābhā vasaṃtike

8 ॥ ग्रीष्मश्चापाण्डुरश्चैव विचित्रो जलदागमे । पद्मोदराभः शरदि हेमन्ते लोहितच्छविः

8 // grīṣmaścāpāṇḍuraścaiva vicitro jaladāgame / padmodarābhaḥ śaradi hemante lohitacchaviḥ

9 ॥ पीतः शीते वृष्टौ ग्रीष्मे लोहितभारविः । रोगानावृष्टिभयकृत् क्रमादुक्तो मुनीश्वर

9 // pītaḥ śīte vṛṣṭau grīṣme lohitabhāraviḥ / rogānāvṛṣṭibhayakṛt kramādukto munīśvara

10 ॥ इन्द्रचापार्द्धमूर्तिस्तु भानुर्भूपविरोधकृत् । शशरक्तनिभे भानौ संग्रामो न चिराद्भुवि

10 // indracāpārddhamūrtistu bhānurbhūpavirodhakṛt / śaśaraktanibhe bhānau saṃgrāmo na cirādbhuvi

11 ॥ मयूरपत्र संकाशो द्वादशाब्दं न वर्षति । चन्द्रमासदृशो भानुः कुर्याद्भूपान्तरं क्षितौ

11 // mayūrapatra saṃkāśo dvādaśābdaṃ na varṣati / candramāsadṛśo bhānuḥ kuryādbhūpāntaraṃ kṣitau

12 ॥ अर्के श्यामे कीटभयं भस्माभे राष्ट्रजं तथा । छिद्रेर्ऽकमण्डले दृष्टं महाराजविनाशनम्

12 // arke śyāme kīṭabhayaṃ bhasmābhe rāṣṭrajaṃ tathā / chidrer'kamaṇḍale dṛṣṭaṃ mahārājavināśanam

13 ॥ घटाकृतिः क्षुद्भयकृत्पुरहा तोरणाकृतिः । छत्राकृते देशहतिः खण्डभानुनृपान्तकृत्

13 // ghaṭākṛtiḥ kṣudbhayakṛtpurahā toraṇākṛtiḥ / chatrākṛte deśahatiḥ khaṇḍabhānunṛpāntakṛt

14 ॥ उदयास्तमये काले विद्युदुल्काशनिर्यदि । तदा नृपवधो ज्ञेयस्त्वथवा राजविग्रहः

14 // udayāstamaye kāle vidyudulkāśaniryadi / tadā nṛpavadho jñeyastvathavā rājavigrahaḥ

15 ॥ पक्षं पक्षार्द्धमर्केन्दुपरिविष्टावहर्निशम् । राजानमन्यं कुरुतो लोहिताम्बुदयास्तगौ

15 // pakṣaṃ pakṣārddhamarkendupariviṣṭāvaharniśam / rājānamanyaṃ kuruto lohitāmbudayāstagau

16 ॥ उदयास्तमये भानुराच्छिन्नः शस्त्रसन्निभेः । घनैर्युद्धं खरोष्ट्राद्यैः पापरूपैर्भयप्रदम्

16 // udayāstamaye bhānurācchinnaḥ śastrasannibheḥ / ghanairyuddhaṃ kharoṣṭrādyaiḥ pāparūpairbhayapradam

17 ॥ याम्यशृङ्गोन्नत्तश्चन्द्रः शुभदी मीनमेषयोः । सौम्यशृङ्गोन्नतः श्रेष्ठो नृयुङ्मकरयोस्तथा

17 // yāmyaśṛṅgonnattaścandraḥ śubhadī mīnameṣayoḥ / saumyaśṛṅgonnataḥ śreṣṭho nṛyuṅmakarayostathā

18 ॥ घटोक्ष्णस्तु समः कर्कचापयोः शरसन्निभः । चापवत्कौर्महॄर्ंयोश्च शूलबत्तुलकर्कयोः

18 // ghaṭokṣṇastu samaḥ karkacāpayoḥ śarasannibhaḥ / cāpavatkaurmahṝrṃyośca śūlabattulakarkayoḥ

19 ॥ विपरीतोदितश्चन्द्रो दुर्भिक्षकलहप्रदः । आषाढद्वयमूलेन्द्रधिष्ण्यानां याम्यगः शशी

19 // viparītoditaścandro durbhikṣakalahapradaḥ / āṣāḍhadvayamūlendradhiṣṇyānāṃ yāmyagaḥ śaśī

20 ॥ अग्निप्रदस्तेयचरवनसर्पविनाशकृत् । विशाखा मित्रयोर्याम्यपार्श्वगः पापगः शशी

20 // agnipradasteyacaravanasarpavināśakṛt / viśākhā mitrayoryāmyapārśvagaḥ pāpagaḥ śaśī

21 ॥ मध्यमः पितृदैवत्ये द्विदैवे सैम्यगः शशी । अप्राप्यपौष्णभाद्रामदुक्षाविशशी शुभः

21 // madhyamaḥ pitṛdaivatye dvidaive saimyagaḥ śaśī / aprāpyapauṣṇabhādrāmadukṣāviśaśī śubhaḥ

22 ॥ मध्यगोद्वारदक्षाणि अतीत्य नववासवात् । यमेन्द्राहीशनोयेशमरुतश्चार्द्धतारकाः

22 // madhyagodvāradakṣāṇi atītya navavāsavāt / yamendrāhīśanoyeśamarutaścārddhatārakāḥ

23 ॥ ध्रुवादितिद्विदैवाः स्युरध्यर्द्धांश्चापराः समाः । याम्यशृङ्गोन्नतो नेष्टः शुभः शुक्ले पिपीलिका

23 // dhruvāditidvidaivāḥ syuradhyarddhāṃścāparāḥ samāḥ / yāmyaśṛṅgonnato neṣṭaḥ śubhaḥ śukle pipīlikā

24 ॥ कार्यहानिः कार्यवृद्धिर्हानिर्वृद्धिर्यथाक्रमम् । सुभिक्षकृद्विशालेन्दुरविशालोघनाशनः

24 // kāryahāniḥ kāryavṛddhirhānirvṛddhiryathākramam / subhikṣakṛdviśālenduraviśāloghanāśanaḥ

25 ॥ अधोमुखे शस्त्रभयङ्कलहोदण्डसन्निभे । कुजाद्यैर्निहते शृङ्गे मण्डले वा यथाक्रमम्

25 // adhomukhe śastrabhayaṅkalahodaṇḍasannibhe / kujādyairnihate śṛṅge maṇḍale vā yathākramam

26 ॥ क्षेमाद्यं वृष्टिभूपालजननाशः प्रजायते । सत्याष्टनवमर्क्षेषु सोदयाद्विक्रिमे कुजे

26 // kṣemādyaṃ vṛṣṭibhūpālajananāśaḥ prajāyate / satyāṣṭanavamarkṣeṣu sodayādvikrime kuje

27 ॥ तद्वक्रमुष्णंसंज्ञं स्यात्प्रजापीडाग्निसंभवः । दशमैकादशे ऋक्षे द्वादशर्वाग्रतीपयः

27 // tadvakramuṣṇaṃsaṃjñaṃ syātprajāpīḍāgnisaṃbhavaḥ / daśamaikādaśe ṛkṣe dvādaśarvāgratīpayaḥ

28 ॥ कूक्रं वक्रमुखं ज्ञेयं सस्यवृष्टिविनाशकृत् । कुजे त्रयोदशे ऋक्षे वक्रिते वा चतुर्दशे

28 // kūkraṃ vakramukhaṃ jñeyaṃ sasyavṛṣṭivināśakṛt / kuje trayodaśe ṛkṣe vakrite vā caturdaśe

29 ॥ बालास्यचक्रं तत्तस्मिन्सस्यवृष्टिविनाशनम् । पञ्चदशे षोडशर्क्षे वक्रे स्याद्रुधिराननम्

29 // bālāsyacakraṃ tattasminsasyavṛṣṭivināśanam / pañcadaśe ṣoḍaśarkṣe vakre syādrudhirānanam

30 ॥ दुर्भिक्षं क्षुद्भयं रोगान्करोति क्षितिनन्दनः । अष्टादशे सप्तदशे तद्वक्रं मुशलाह्वयम्

30 // durbhikṣaṃ kṣudbhayaṃ rogānkaroti kṣitinandanaḥ / aṣṭādaśe saptadaśe tadvakraṃ muśalāhvayam

31 ॥ दुर्भिक्षं धनधान्यादिनाशने भयकृत्सदा । फआल्गुन्योरुदितो भौमो वैश्वदेवे प्रतीपगः

31 // durbhikṣaṃ dhanadhānyādināśane bhayakṛtsadā / phaālgunyorudito bhaumo vaiśvadeve pratīpagaḥ

32 ॥ अस्तगश्चतुरास्यार्क्षे लोकत्रयविनाशकृत् । उदितः श्रवणे पुष्ये वक्तृगोश्वनहानिदः

32 // astagaścaturāsyārkṣe lokatrayavināśakṛt / uditaḥ śravaṇe puṣye vaktṛgośvanahānidaḥ

33 ॥ यद्दिग्गो ऽभ्युदितो भौमस्तद्दिग्भूपभयप्रदः । मधामध्यगतो भौमस्तत्र चैव प्रतीपगः

33 // yaddiggo 'bhyudito bhaumastaddigbhūpabhayapradaḥ / madhāmadhyagato bhaumastatra caiva pratīpagaḥ

34 ॥ अवृष्टिशस्त्रभयदः पीड्यं देवा नृपन्तकृत् । पितृद्विदैवधातॄणां भिद्यन्ते गण्डतारकाः

34 // avṛṣṭiśastrabhayadaḥ pīḍyaṃ devā nṛpantakṛt / pitṛdvidaivadhātṝṇāṃ bhidyante gaṇḍatārakāḥ

35 ॥ दुर्भिक्षं मरणं रोगं करोति क्षितिजस्तदा । त्रिषूत्तरासु रोहिण्यां नैरृते श्रवणे मृगे

35 // durbhikṣaṃ maraṇaṃ rogaṃ karoti kṣitijastadā / triṣūttarāsu rohiṇyāṃ nairṛte śravaṇe mṛge

36 ॥ अवृषअटिदश्चरन्भौमो दक्षिणेरोहिणीस्थितः । भूमिजः सर्वधिष्ण्यानामुदगामी शुभघप्रदः

36 // avṛṣaaṭidaścaranbhaumo dakṣiṇerohiṇīsthitaḥ / bhūmijaḥ sarvadhiṣṇyānāmudagāmī śubhaghapradaḥ

37 ॥ याम्यगो ऽनिष्टफलदो भवेद्भेदकरो नृणाम् । विनोत्पातेन शशिनः कदाचिन्नोदयं व्रजेत्

37 // yāmyago 'niṣṭaphalado bhavedbhedakaro nṛṇām / vinotpātena śaśinaḥ kadācinnodayaṃ vrajet

38 ॥ अनावृष्टाग्निभयकृदनर्थनृपविग्रहऋ । वसुवैष्णवविश्वेन्दुधातृभेषु चरन्बुधः

38 // anāvṛṣṭāgnibhayakṛdanarthanṛpavigrahaṛ / vasuvaiṣṇavaviśvendudhātṛbheṣu caranbudhaḥ

39 ॥ भिनत्ति यदि तत्तारां बाधावृष्टिभयङ्करः । आर्द्रादिपितृभान्तेषु दृश्यते यदि चन्द्रजः

39 // bhinatti yadi tattārāṃ bādhāvṛṣṭibhayaṅkaraḥ / ārdrādipitṛbhānteṣu dṛśyate yadi candrajaḥ

40 ॥ तदा दुर्भिक्षकलहरोगानावृष्टिभीतिकृत् । हस्तादिषट्सु तारासु विचरन्निन्दुनन्दनः

40 // tadā durbhikṣakalaharogānāvṛṣṭibhītikṛt / hastādiṣaṭsu tārāsu vicarannindunandanaḥ

41 ॥ क्षेमं सुभिक्षमारोग्यं कुरुते रोगनाशनम् । अहिर्बुध्न्यार्यमाग्नेययाम्यभेषु चरन्बुधः

41 // kṣemaṃ subhikṣamārogyaṃ kurute roganāśanam / ahirbudhnyāryamāgneyayāmyabheṣu caranbudhaḥ

42 ॥ भिषक्तरङ्गवाणिज्यवृत्तीनां नाशकृत्तादा । पूर्वात्रयेचरन्सौम्यो योगतारां भिनत्ति चेत्

42 // bhiṣaktaraṅgavāṇijyavṛttīnāṃ nāśakṛttādā / pūrvātrayecaransaumyo yogatārāṃ bhinatti cet

43 ॥ क्षुच्छस्त्रानलचौरेभ्यो भयदः प्राणिनां तदा । याम्याग्निधातृवायव्यधिष्णयेषु प्राकृता गतिः

43 // kṣucchastrānalacaurebhyo bhayadaḥ prāṇināṃ tadā / yāmyāgnidhātṛvāyavyadhiṣṇayeṣu prākṛtā gatiḥ

44 ॥ रौद्रेन्दुसार्पपित्र्येषु ज्ञेया मिश्राह्वया गतिः । भाग्यार्यमेज्यादितिषु संक्षिप्ता गतिरुच्यते

44 // raudrendusārpapitryeṣu jñeyā miśrāhvayā gatiḥ / bhāgyāryamejyāditiṣu saṃkṣiptā gatirucyate

45 ॥ गतितीक्ष्णाजचरणाहिर्बुध्यभाश्रिभेषुया । योमातिकातिविश्वाबुमूलमत्स्यैन्यजस्य च

45 // gatitīkṣṇājacaraṇāhirbudhyabhāśribheṣuyā / yomātikātiviśvābumūlamatsyainyajasya ca

46 ॥ घोरा गतिर्हरित्वाष्ट्रवसुवारुणभेषु च । इन्द्राग्निमित्रमार्तण्डभेषु पापाह्वयागतिः

46 // ghorā gatirharitvāṣṭravasuvāruṇabheṣu ca / indrāgnimitramārtaṇḍabheṣu pāpāhvayāgatiḥ

47 ॥ प्राकृताद्यासु गति ह्युदितो ऽस्तमितोपिवा । यावन्त्येव दिनान्येष दृश्यस्तावत्यदृश्यगः

47 // prākṛtādyāsu gati hyudito 'stamitopivā / yāvantyeva dinānyeṣa dṛśyastāvatyadṛśyagaḥ

48 ॥ चत्वारिंशत्क्रमात्रिंशद्रवीन्द्र भूसुतो नव । पञ्चदशैकादशभिर्दिवसैः शशिनन्दनः

48 // catvāriṃśatkramātriṃśadravīndra bhūsuto nava / pañcadaśaikādaśabhirdivasaiḥ śaśinandanaḥ

49 ॥ प्राकृतायां गतः सौम्यः क्षेमारोग्यसुभिक्षकृत् । मिश्रसक्षिप्तयोर्मध्ये फलदो ऽन्यासु वृष्टिदः

49 // prākṛtāyāṃ gataḥ saumyaḥ kṣemārogyasubhikṣakṛt / miśrasakṣiptayormadhye phalado 'nyāsu vṛṣṭidaḥ

50 ॥ वैशाख श्रावणे पौषे आषाढे ऽभ्युदितो बुधः । जगतां पापफलदस्त्वितरेषु शुभप्रदः

50 // vaiśākha śrāvaṇe pauṣe āṣāḍhe 'bhyudito budhaḥ / jagatāṃ pāpaphaladastvitareṣu śubhapradaḥ

51 ॥ इषोर्जमासयोः शस्त्रदुर्भिक्षाग्निभयप्रदः । उदितश्चन्द्रजः श्रेष्ठो रजतस्फटिकोपयः

51 // iṣorjamāsayoḥ śastradurbhikṣāgnibhayapradaḥ / uditaścandrajaḥ śreṣṭho rajatasphaṭikopayaḥ

52 ॥ द्विभाटजोदिमास्तस्य पञ्चमैकादशास्त्रिमाधवः शुभदो ज्येष्टो नृणां मध्यफलप्रदः । शुचिर्मध्यो नभः श्रेष्ठो भाद्रः श्रेष्ठः क्वचिन्नरः

52 // dvibhāṭajodimāstasya pañcamaikādaśāstrimādhavaḥ śubhado jyeṣṭo nṛṇāṃ madhyaphalapradaḥ / śucirmadhyo nabhaḥ śreṣṭho bhādraḥ śreṣṭhaḥ kvacinnaraḥ

53 ॥ कार्तिको मार्गशीर्षश्च नृणां दुष्टफलप्रदः । शुभप्रदौ पौषमाधौ मध्यमौ फआल्गुनो मधुः

53 // kārtiko mārgaśīrṣaśca nṛṇāṃ duṣṭaphalapradaḥ / śubhapradau pauṣamādhau madhyamau phaālguno madhuḥ

54 ॥ माधवः शुभदो ज्येष्टो नृणां मध्यफलप्रदः । शुचिर्मध्यो नभः श्रेष्ठो भाद्रः श्रेष्ठः क्वचिन्नर

54 // mādhavaḥ śubhado jyeṣṭo nṛṇāṃ madhyaphalapradaḥ / śucirmadhyo nabhaḥ śreṣṭho bhādraḥ śreṣṭhaḥ kvacinnara

55 ॥ अतिश्रेष्ठ इषः प्रोक्तो मासानां फलमीदृशम् । सौम्ये भागे चरन्भानां क्षेमारोग्यसुभिक्षकृत्

55 // atiśreṣṭha iṣaḥ prokto māsānāṃ phalamīdṛśam / saumye bhāge caranbhānāṃ kṣemārogyasubhikṣakṛt

56 ॥ विपरीतो गुरुर्याम्ये मध्ये चरति मध्यमम् । पीताग्निश्यामहरितरक्तवर्णोगिराः क्रमात्

56 // viparīto gururyāmye madhye carati madhyamam / pītāgniśyāmaharitaraktavarṇogirāḥ kramāt

57 ॥ व्याध्यग्निचौरशस्त्रास्त्रभयदः प्राणिनां भवेत् । अनावृष्टिं भूम्ननिभः करोति सुरपूजितः

57 // vyādhyagnicauraśastrāstrabhayadaḥ prāṇināṃ bhavet / anāvṛṣṭiṃ bhūmnanibhaḥ karoti surapūjitaḥ

58 ॥ दिवादृष्टो नृपवध्यामयंवाराष्ट्रनाशनम् । संवत्सरशरीरं स्यात्कृत्तिका रोहिणी तथा

58 // divādṛṣṭo nṛpavadhyāmayaṃvārāṣṭranāśanam / saṃvatsaraśarīraṃ syātkṛttikā rohiṇī tathā

59 ॥ नाभिस्त्वापाठयुगलमाद्री हृत्कुसुमं मघा । दुर्भिक्षाग्निमरुद्भीतिः शरीरं क्रूरपीडिते

59 // nābhistvāpāṭhayugalamādrī hṛtkusumaṃ maghā / durbhikṣāgnimarudbhītiḥ śarīraṃ krūrapīḍite

60 ॥ नाभ्यां क्षुत्तृङ्भयं पुष्ये सम्यङ्मूलफलक्षयः । हृदयेशस्य निधनं शुभं स्यात्संयुतैः शुभैः

60 // nābhyāṃ kṣuttṛṅbhayaṃ puṣye samyaṅmūlaphalakṣayaḥ / hṛdayeśasya nidhanaṃ śubhaṃ syātsaṃyutaiḥ śubhaiḥ

61 ॥ शस्यवृद्धिः प्रजारोग्यं युद्धं जीवात्यवर्षणम् । इति द्विजातिमध्यां तु गोनृपस्त्रीसुखं महत्

61 // śasyavṛddhiḥ prajārogyaṃ yuddhaṃ jīvātyavarṣaṇam / iti dvijātimadhyāṃ tu gonṛpastrīsukhaṃ mahat

62 ॥ निःस्वनावृष्टिफणि भिर्वृष्टिः स्वास्थ्यं महोत्सवः । महार्घमपि संपत्तिर्देशनाशो ऽतिवर्षणम्

62 // niḥsvanāvṛṣṭiphaṇi bhirvṛṣṭiḥ svāsthyaṃ mahotsavaḥ / mahārghamapi saṃpattirdeśanāśo 'tivarṣaṇam

63 ॥ अवैरं रोगमभयं रोगभीः सस्यवर्षणे । रोगो धान्यं नभो ऽदृष्टिमघाद्यृक्षगते गुरौ

63 // avairaṃ rogamabhayaṃ rogabhīḥ sasyavarṣaṇe / rogo dhānyaṃ nabho 'dṛṣṭimaghādyṛkṣagate gurau

64 ॥ सौम्यमध्यमयाम्येषु मार्गेषु वीथिकात्रयम् । शुक्रस्य दस्त्रभाज्ज्ञेयं पर्यायैश्च त्रिभिस्त्रिभिः

64 // saumyamadhyamayāmyeṣu mārgeṣu vīthikātrayam / śukrasya dastrabhājjñeyaṃ paryāyaiśca tribhistribhiḥ

65 ॥ नागेभैरावताश्चैव वृषभोष्ट्रखराह्वयाः । मृगाञ्जदहनाख्याः स्युर्यामयान्ता वीथयो नव

65 // nāgebhairāvatāścaiva vṛṣabhoṣṭrakharāhvayāḥ / mṛgāñjadahanākhyāḥ syuryāmayāntā vīthayo nava

66 ॥ सौम्य मार्गे च तिसृषु चरन्वीथिषु भार्गवः । धान्यार्थवृष्टिसस्यानां परिपूर्ति करोति हि

66 // saumya mārge ca tisṛṣu caranvīthiṣu bhārgavaḥ / dhānyārthavṛṣṭisasyānāṃ paripūrti karoti hi

67 ॥ मध्यमार्गे च तिसृषु सर्वमप्यधमं फलम् । पूर्वस्यां दिशि मेघस्तु शुभदः पितृपञ्चके

67 // madhyamārge ca tisṛṣu sarvamapyadhamaṃ phalam / pūrvasyāṃ diśi meghastu śubhadaḥ pitṛpañcake

68 ॥ स्वातित्रये पश्चिमायां तस्यां शुक्रस्तथाविधः । विपरीते त्वनावृष्टिदृद्बुधसंयुतः

68 // svātitraye paścimāyāṃ tasyāṃ śukrastathāvidhaḥ / viparīte tvanāvṛṣṭidṛdbudhasaṃyutaḥ

69 ॥ कृष्णाष्टम्यां चतुर्दश्याममायां च यदा सितः । उन्दयास्तमनं याति तदा जलमयी मही

69 // kṛṣṇāṣṭamyāṃ caturdaśyāmamāyāṃ ca yadā sitaḥ / undayāstamanaṃ yāti tadā jalamayī mahī

70 ॥ मिथः सप्तमराशिस्थौ पश्चात्प्राग्वीथिसंस्थितौ । गुरुशुक्रावनावृष्टिदुर्भिक्षसमरप्रदौ

70 // mithaḥ saptamarāśisthau paścātprāgvīthisaṃsthitau / guruśukrāvanāvṛṣṭidurbhikṣasamarapradau

71 ॥ कुजज्ञजीवरविजाः शुक्रस्याग्रेसरा यदि । युद्धान्तिवायुर्दुर्भिक्षजलनाशकरा मताः

71 // kujajñajīvaravijāḥ śukrasyāgresarā yadi / yuddhāntivāyurdurbhikṣajalanāśakarā matāḥ

72 ॥ जलमित्रार्यमाहीन्द्रनक्षत्रेषु सुभिक्षकृत् । सच्छस्त्रावृष्टिदो मूले ऽहिर्बुध्न्यभयोर्भयम्

72 // jalamitrāryamāhīndranakṣatreṣu subhikṣakṛt / sacchastrāvṛṣṭido mūle 'hirbudhnyabhayorbhayam

73 ॥ श्रवणानिलह्तार्द्राभरणीभाग्यमेषु च । चरत्र्छैश्चरो नॄणां सुभिक्षारोग्यस्यकृत्

73 // śravaṇānilahtārdrābharaṇībhāgyameṣu ca / caratrchaiścaro nṝṇāṃ subhikṣārogyasyakṛt

74 ॥ मुखे चैकं गुदे द्वे च त्रीणि के नयने द्वयम् । हृदये पञ्च ऋक्षाणि वामहस्ते चतुष्टयम्

74 // mukhe caikaṃ gude dve ca trīṇi ke nayane dvayam / hṛdaye pañca ṛkṣāṇi vāmahaste catuṣṭayam

75 ॥ वामपादे तथा त्रीणि दक्षिणे त्रीणे भानि च । चत्वारि दक्षिणे हस्ते जन्मभाद्रविजस्थितिः

75 // vāmapāde tathā trīṇi dakṣiṇe trīṇe bhāni ca / catvāri dakṣiṇe haste janmabhādravijasthitiḥ

76 ॥ रोगो लाभस्तथा हानिर्लाभः सौख्यं च बन्धनम् । आयासः श्रेष्ठयात्रा च धनलाभः क्रमात्फलम्

76 // rogo lābhastathā hānirlābhaḥ saukhyaṃ ca bandhanam / āyāsaḥ śreṣṭhayātrā ca dhanalābhaḥ kramātphalam

77 ॥ बहुधारविजस्त्वेतद्वक्रगः फलमीदृशम् । करोत्येव समः साम्यं शीघ्रगेषूत्क्रमात्फलम्

77 // bahudhāravijastvetadvakragaḥ phalamīdṛśam / karotyeva samaḥ sāmyaṃ śīghrageṣūtkramātphalam

78 ॥ विष्णुचक्रोत्कृत्तशिराः हङ्गुः पूयूषपानतः । अमृत्युतां गतस्तत्र खेटस्तत्र खेटत्वे परिकल्पितः

78 // viṣṇucakrotkṛttaśirāḥ haṅguḥ pūyūṣapānataḥ / amṛtyutāṃ gatastatra kheṭastatra kheṭatve parikalpitaḥ

79 ॥ वरणधातुरर्केन्दू तुदतेः सर्वपर्वणि । विक्षेपावनतेर्वङ्गाद्गाहुर्दूरगतस्तयोः

79 // varaṇadhāturarkendū tudateḥ sarvaparvaṇi / vikṣepāvanatervaṅgādgāhurdūragatastayoḥ

80 ॥ षण्मासवृद्ध्या ग्रहणं शोधयेन्द्रविचन्द्रयोः । पर्वेशास्तु तथा सत्यदेवा ख्यादितः क्रमात्

80 // ṣaṇmāsavṛddhyā grahaṇaṃ śodhayendravicandrayoḥ / parveśāstu tathā satyadevā khyāditaḥ kramāt

81 ॥ ब्रह्मेन्द्र्विन्द्रधनाधीशवरुणाग्नियमाह्वयोः । पशुसस्यद्विजातीनां वृद्धिर्ब्रह्मे तु पर्वणि

81 // brahmendrvindradhanādhīśavaruṇāgniyamāhvayoḥ / paśusasyadvijātīnāṃ vṛddhirbrahme tu parvaṇi

82 ॥ तद्वदेव फलं सौम्ये श्लेष्मपीडा च पर्वणि । विरोधो भूभुजां दुःखमैन्द्रे सस्यविनाशनम्

82 // tadvadeva phalaṃ saumye śleṣmapīḍā ca parvaṇi / virodho bhūbhujāṃ duḥkhamaindre sasyavināśanam

83 ॥ धनिनां धनहानिः स्यात्कौबेरं धान्यवर्धनम् । नृपाणामशिवं क्षेममितरेषां च वारुणे

83 // dhanināṃ dhanahāniḥ syātkauberaṃ dhānyavardhanam / nṛpāṇāmaśivaṃ kṣemamitareṣāṃ ca vāruṇe

84 ॥ प्रवर्षणं सस्यवृद्धिः क्षेमं हौताशपर्वणि । अनावृष्टिः सस्यहानिर्दुर्भिक्षं याम्यपर्वणि

84 // pravarṣaṇaṃ sasyavṛddhiḥ kṣemaṃ hautāśaparvaṇi / anāvṛṣṭiḥ sasyahānirdurbhikṣaṃ yāmyaparvaṇi

85 ॥ वेलाहीने स्यहानिर्नृपाणां दारुणं रणम् । अतिवेले पुष्पहानिर्भयं सस्यविनाशनम्

85 // velāhīne syahānirnṛpāṇāṃ dāruṇaṃ raṇam / ativele puṣpahānirbhayaṃ sasyavināśanam

86 ॥ एकस्मिन्नेव मासे तु चन्द्रार्कग्रहणं यदा । विरोधो धरणीशानामर्थवृष्टिविनाशनम्

86 // ekasminneva māse tu candrārkagrahaṇaṃ yadā / virodho dharaṇīśānāmarthavṛṣṭivināśanam

87 ॥ ग्रस्तोदितावस्तमितौ नृपधान्यविनाशदौ । सर्वग्रस्ताविनेन्दूतु क्षुद्व्याध्यग्निभयप्रदौ

87 // grastoditāvastamitau nṛpadhānyavināśadau / sarvagrastāvinendūtu kṣudvyādhyagnibhayapradau

88 ॥ सौम्यायने क्षत्रविप्रानितरांहन्ति दक्षिणे । द्विजातींश्चक्रमाद्धन्ति राहुदृष्टोरगादितः

88 // saumyāyane kṣatraviprānitarāṃhanti dakṣiṇe / dvijātīṃścakramāddhanti rāhudṛṣṭoragāditaḥ

89 ॥ तथैव ग्रामभेदाः स्युर्मोक्षभे दास्तथा दश । नो शक्ता लक्षितुं देवाः किं पुनः प्राकृता जनाः

89 // tathaiva grāmabhedāḥ syurmokṣabhe dāstathā daśa / no śaktā lakṣituṃ devāḥ kiṃ punaḥ prākṛtā janāḥ

90 ॥ आनीय खेटान्गणितांस्तेषां वारं विचिन्तयेत् । शुभाशुभान्यैः कालस्य ग्राहयामो हि लक्षणम्

90 // ānīya kheṭāngaṇitāṃsteṣāṃ vāraṃ vicintayet / śubhāśubhānyaiḥ kālasya grāhayāmo hi lakṣaṇam

91 ॥ तस्मादन्वेषणीयं तत्कालज्ञानाय धीमता । उत्पातरूपाः केतूनामुदयास्तमया नृणाम्

91 // tasmādanveṣaṇīyaṃ tatkālajñānāya dhīmatā / utpātarūpāḥ ketūnāmudayāstamayā nṛṇām

92 ॥ दिव्यान्तरिक्षा भौमास्ते शुभाशुभफलप्रदाः । यज्ञध्वजास्त्रभवनरक्षवृद्धिङ्गजोपमाः

92 // divyāntarikṣā bhaumāste śubhāśubhaphalapradāḥ / yajñadhvajāstrabhavanarakṣavṛddhiṅgajopamāḥ

93 ॥ स्तम्भशूलाङ्कुशाकारा आन्तरिक्षाः प्रकीर्तिताः । नक्षत्रसंस्थिता दिव्या भौमा ये भूमिसंस्थिताः

93 // stambhaśūlāṅkuśākārā āntarikṣāḥ prakīrtitāḥ / nakṣatrasaṃsthitā divyā bhaumā ye bhūmisaṃsthitāḥ

94 ॥ एको ऽपि भिन्नरूपः स्याज्जन्तुर्नाम शुभाय वै । यावन्तो दिवसान्केतुर्दृश्यते विविधात्मकः

94 // eko 'pi bhinnarūpaḥ syājjanturnāma śubhāya vai / yāvanto divasānketurdṛśyate vividhātmakaḥ

95 ॥ तावन्मासैः फलं यच्छत्यष्टौ सारव्यवत्सरैः । ये दिव्याः केतवस्ते ऽपि शश्वज्जीवफलप्रदाः

95 // tāvanmāsaiḥ phalaṃ yacchatyaṣṭau sāravyavatsaraiḥ / ye divyāḥ ketavaste 'pi śaśvajjīvaphalapradāḥ

96 ॥ ह्रस्वः स्निग्धः सुप्रसन्नः श्वेतकेतुः सुवृष्टिकृत् । क्षिप्रादस्तमयं याति दीर्घकेतु रवृष्टिकृत्

96 // hrasvaḥ snigdhaḥ suprasannaḥ śvetaketuḥ suvṛṣṭikṛt / kṣiprādastamayaṃ yāti dīrghaketu ravṛṣṭikṛt

97 ॥ अनिष्टदो धूमकेतुः शक्रचापसमप्रभः । द्वित्रिचतुःशूलरूपः स च राज्यान्तकृन्मतः

97 // aniṣṭado dhūmaketuḥ śakracāpasamaprabhaḥ / dvitricatuḥśūlarūpaḥ sa ca rājyāntakṛnmataḥ

98 ॥ मणिहारस्तुवर्णाभा दीप्तिमन्तो ऽर्कसूनवः । केतवश्चोदिताः पूर्वापरयोर्नृपहानिदाः

98 // maṇihārastuvarṇābhā dīptimanto 'rkasūnavaḥ / ketavaścoditāḥ pūrvāparayornṛpahānidāḥ

99 ॥ वंसुकबिंबक्षितिजच्छुकतुण्डादिसन्निभाः । हुताशनोदितास्ते ऽपि केतवः फलदाः स्मृताः

99 // vaṃsukabiṃbakṣitijacchukatuṇḍādisannibhāḥ / hutāśanoditāste 'pi ketavaḥ phaladāḥ smṛtāḥ

100 ॥ भूसुता जलतैलाभा वर्तुलाः क्षुद्भयप्रदाः । सुभिक्षक्षेमदाः श्वेतकेतवः सोमसूनवः

100 // bhūsutā jalatailābhā vartulāḥ kṣudbhayapradāḥ / subhikṣakṣemadāḥ śvetaketavaḥ somasūnavaḥ

101 ॥ पितामहात्मजः केतुस्त्रिवर्णस्त्रिदशान्वितः । ब्रह्मदण्डाद्धूमकेतुः प्रजानामन्तकृन्मतः

101 // pitāmahātmajaḥ ketustrivarṇastridaśānvitaḥ / brahmadaṇḍāddhūmaketuḥ prajānāmantakṛnmataḥ

102 ॥ ऐशान्यां भार्गवसुताः श्वेतरूपास्त्वनिष्टदाः । अनिष्टदाः पङ्गुसुता विशिखाः कमकाह्वयाः

102 // aiśānyāṃ bhārgavasutāḥ śvetarūpāstvaniṣṭadāḥ / aniṣṭadāḥ paṅgusutā viśikhāḥ kamakāhvayāḥ

103 ॥ विकचाख्या गुरुसुता वेष्टा याम्ये स्थिता अपि । सूक्ष्माः शुक्ला बुधसुताश्चौररोगभयप्रदाः

103 // vikacākhyā gurusutā veṣṭā yāmye sthitā api / sūkṣmāḥ śuklā budhasutāścaurarogabhayapradāḥ

104 ॥ कुजात्मजाः कुङ्कुमाख्या रक्ताः शूलास्त्वनिष्टदाः । अग्निजा विश्वरूपाख्या अग्निवर्णाः सुखप्रदाः

104 // kujātmajāḥ kuṅkumākhyā raktāḥ śūlāstvaniṣṭadāḥ / agnijā viśvarūpākhyā agnivarṇāḥ sukhapradāḥ

105 ॥ अरुणाः श्यामलाकारा अर्कपुत्राश्च पापदाः । शुक्रजा ऋक्षसदृशाः के तवः शुभदायकाः

105 // aruṇāḥ śyāmalākārā arkaputrāśca pāpadāḥ / śukrajā ṛkṣasadṛśāḥ ke tavaḥ śubhadāyakāḥ

106 ॥ कृत्तिकासु भवो धूमकेतुर्नूनं प्रजाक्षयः । प्रासादवृक्षशैलेषु जातो राज्ञां विनाशकृत्

106 // kṛttikāsu bhavo dhūmaketurnūnaṃ prajākṣayaḥ / prāsādavṛkṣaśaileṣu jāto rājñāṃ vināśakṛt

107 ॥ सुभिक्षकृत्कौमुदाख्यः केतुः कुमुदसन्निभः । आवर्तकेतुसंध्यायां शशिरो नेष्टदायकः

107 // subhikṣakṛtkaumudākhyaḥ ketuḥ kumudasannibhaḥ / āvartaketusaṃdhyāyāṃ śaśiro neṣṭadāyakaḥ

108 ॥ ब्रह्मदेवमनोर्मान पित्र्यं सौरं च सावनम् । चान्द्रमार्क्षं गुरोर्मानमिति मानानि वै नवः

108 // brahmadevamanormāna pitryaṃ sauraṃ ca sāvanam / cāndramārkṣaṃ gurormānamiti mānāni vai navaḥ

109 ॥ एतेषां नवमानानां व्यवहारो ऽत्र पञ्चभिः । तेषां पृथक्पृथक्कार्यं वक्ष्यते व्यवहारतः

109 // eteṣāṃ navamānānāṃ vyavahāro 'tra pañcabhiḥ / teṣāṃ pṛthakpṛthakkāryaṃ vakṣyate vyavahārataḥ

110 ॥ ग्रहाणां निखिलश्चारो गृह्यते सौर मानतः । वृष्टेर्विधानं स्त्रीगर्भः सावनेनैव गृह्यते

110 // grahāṇāṃ nikhilaścāro gṛhyate saura mānataḥ / vṛṣṭervidhānaṃ strīgarbhaḥ sāvanenaiva gṛhyate

111 ॥ प्रवर्षणां समे गर्भौं नाक्षत्रेण प्रगृह्यते । यात्रोद्वाहव्रतक्षौरे तिथिवर्षेशनिर्णयः

111 // pravarṣaṇāṃ same garbhauṃ nākṣatreṇa pragṛhyate / yātrodvāhavratakṣaure tithivarṣeśanirṇayaḥ

112 ॥ पर्ववास्तूपवासादि कृत्स्नं चान्द्रेण गृह्यते । गृह्यते गुरुमानेन प्रभवाद्यब्दलक्षणम्

112 // parvavāstūpavāsādi kṛtsnaṃ cāndreṇa gṛhyate / gṛhyate gurumānena prabhavādyabdalakṣaṇam

113 ॥ तत्तन्मासैर्द्वादशभिस्तत्तदष्टौ भवेत्ततः । गुरुमध्यमचारेणषष्ट्यब्दाः प्रभावादयः

113 // tattanmāsairdvādaśabhistattadaṣṭau bhavettataḥ / gurumadhyamacāreṇaṣaṣṭyabdāḥ prabhāvādayaḥ

114 ॥ प्रभवो विभवः शुक्लः प्रमोदो ऽथ प्रजापतिः । अङ्गिराः श्रीमुखो भावो युवा धाता तथैव च

114 // prabhavo vibhavaḥ śuklaḥ pramodo 'tha prajāpatiḥ / aṅgirāḥ śrīmukho bhāvo yuvā dhātā tathaiva ca

115 ॥ ईश्वरो बहुधान्यश्च प्रमाथी विक्रमो वृषः । चित्रभानुःसुभानुश्च तारणः पार्थिवो ऽव्ययः

115 // īśvaro bahudhānyaśca pramāthī vikramo vṛṣaḥ / citrabhānuḥsubhānuśca tāraṇaḥ pārthivo 'vyayaḥ

116 ॥ सर्वजित्सर्वधारी च विरोधी विकृतः खरः । नन्दनो विजयश्चैव जयो मन्मथदुर्मुखौ

116 // sarvajitsarvadhārī ca virodhī vikṛtaḥ kharaḥ / nandano vijayaścaiva jayo manmathadurmukhau

117 ॥ हेमलंबो विलंबश्च विकारी शार्वरी लवः । शुभकृच्छोभनः क्रोधी विश्वावसुपराभवौ

117 // hemalaṃbo vilaṃbaśca vikārī śārvarī lavaḥ / śubhakṛcchobhanaḥ krodhī viśvāvasuparābhavau

118 ॥ प्लवङ्गः कीलकः सौम्यः सामाप्तश्च विरोधकृत् । परिभावी प्रमादी च आनन्दो राक्षसो ऽनलः

118 // plavaṅgaḥ kīlakaḥ saumyaḥ sāmāptaśca virodhakṛt / paribhāvī pramādī ca ānando rākṣaso 'nalaḥ

119 ॥ पिङ्गलः कालयुक्तश्च सिद्धार्थो रौद्रदुर्मतीः । दुन्दुभीरुधिरोद्गरी रक्ताक्षः क्रोधनः क्षयः

119 // piṅgalaḥ kālayuktaśca siddhārtho raudradurmatīḥ / dundubhīrudhirodgarī raktākṣaḥ krodhanaḥ kṣayaḥ

120 ॥ नामतुल्यफलाः सर्वे विज्ञेयाः षष्टिवत्सराः । युगं स्यात्पञ्चभिर्वर्षैर्युगान्येवं तु द्वादश

120 // nāmatulyaphalāḥ sarve vijñeyāḥ ṣaṣṭivatsarāḥ / yugaṃ syātpañcabhirvarṣairyugānyevaṃ tu dvādaśa

121 ॥ तेषामीशाः क्रमाज्ज्ञेया विष्णुर्देवपुरोहितः । पुरन्दरो लोहितश्च त्वष्टाहिर्बुध्न्यसंज्ञकः

121 // teṣāmīśāḥ kramājjñeyā viṣṇurdevapurohitaḥ / purandaro lohitaśca tvaṣṭāhirbudhnyasaṃjñakaḥ

122 ॥ पितरश्च ततो विश्वे शशीन्द्राद्ग्नयशिनो भगः । तथा युगस्य वर्षे शास्त्वग्निनेन्दुविधीश्वराः

122 // pitaraśca tato viśve śaśīndrādgnayaśino bhagaḥ / tathā yugasya varṣe śāstvagninenduvidhīśvarāḥ

123 ॥ अथाद्वेशचमूनाथसस्यपानां बलाबलम् । तत्कालं ग्रहचारं च सम्यक् ज्ञात्वा फलं पदेत्

123 // athādveśacamūnāthasasyapānāṃ balābalam / tatkālaṃ grahacāraṃ ca samyak jñātvā phalaṃ padet

124 ॥ सौम्या यनं मासषट्कं मृगाद्यं भानुभुक्तितः । अहः सुराणां तद्रात्रिः कर्काद्यं दक्षिणायनम्

124 // saumyā yanaṃ māsaṣaṭkaṃ mṛgādyaṃ bhānubhuktitaḥ / ahaḥ surāṇāṃ tadrātriḥ karkādyaṃ dakṣiṇāyanam

125 ॥ गृहप्रवेशवैवाहप्रतिष्टामैञ्जिबन्धनम् । मधादौ मङ्गलं कर्म विधेयं चोत्तरायणे

125 // gṛhapraveśavaivāhapratiṣṭāmaiñjibandhanam / madhādau maṅgalaṃ karma vidheyaṃ cottarāyaṇe

126 ॥ याम्यायने गर्हितं च कर्म यत्नात्प्रशस्यते । माधादि मासौ द्वौ द्वौ च ऋतवः शिशिरादयः

126 // yāmyāyane garhitaṃ ca karma yatnātpraśasyate / mādhādi māsau dvau dvau ca ṛtavaḥ śiśirādayaḥ

127 ॥ मृगाच्छिशिरवसंतश्च ग्रीष्माः स्युश्चोत्तरायणे । वर्षा शरश्च हेमन्तः कर्काद्वै दक्षिणायने

127 // mṛgācchiśiravasaṃtaśca grīṣmāḥ syuścottarāyaṇe / varṣā śaraśca hemantaḥ karkādvai dakṣiṇāyane

128 ॥ चान्द्रो दर्शीवधिः सौरः संक्रात्या सावनो दिनेः । त्रिंशद्भिश्चन्द्रभगणो मासो नाक्षत्रसंज्ञकः

128 // cāndro darśīvadhiḥ sauraḥ saṃkrātyā sāvano dineḥ / triṃśadbhiścandrabhagaṇo māso nākṣatrasaṃjñakaḥ

129 ॥ मधुश्च माधवः शुक्रः शुचिश्चाथ नभस्ततः । नभस्य इष ऊर्जश्च सहाश्चैव सहस्यकः

129 // madhuśca mādhavaḥ śukraḥ śuciścātha nabhastataḥ / nabhasya iṣa ūrjaśca sahāścaiva sahasyakaḥ

130 ॥ तपास्तपस्य क्रमशश्चैत्रादीनां समाह्वया । यस्मिन्मासे पौर्णमासी येन धिष्णेन संयुता

130 // tapāstapasya kramaśaścaitrādīnāṃ samāhvayā / yasminmāse paurṇamāsī yena dhiṣṇena saṃyutā

131 ॥ तन्नक्षत्राह्वयो मासः पौर्णमासी तदाह्वया । तत्पक्षौ दैव पित्राख्यौ शुक्लकृष्णौ तथापरे

131 // tannakṣatrāhvayo māsaḥ paurṇamāsī tadāhvayā / tatpakṣau daiva pitrākhyau śuklakṛṣṇau tathāpare

132 ॥ शुभाशुभे कर्मणि च प्रशस्तौ भवतः सदा । क्रमात्तिथीनां ब्रह्माग्नी विरिञ्चिविष्णुशैलजाः

132 // śubhāśubhe karmaṇi ca praśastau bhavataḥ sadā / kramāttithīnāṃ brahmāgnī viriñciviṣṇuśailajāḥ

133 ॥ विनायकयमौ नागचन्द्रौ स्कन्दोर्ऽकवासवौ । महेन्द्रवासवौ नागदुर्गादण्डधराह्वयः

133 // vināyakayamau nāgacandrau skandor'kavāsavau / mahendravāsavau nāgadurgādaṇḍadharāhvayaḥ

134 ॥ शिवविष्णूहरिरवीकामः सर्वः कलीततः । चन्द्रविश्वेदर्शसंज्ञतिथीशाः पितरः स्मृताः

134 // śivaviṣṇūhariravīkāmaḥ sarvaḥ kalītataḥ / candraviśvedarśasaṃjñatithīśāḥ pitaraḥ smṛtāḥ

135 ॥ नन्दाभद्राजयारिक्ता पूर्णाः स्युतिथयः पुनः । त्रिरावृत्त्या क्रमाज्ज्ञेया नेष्टमध्येष्टदाः सिते

135 // nandābhadrājayāriktā pūrṇāḥ syutithayaḥ punaḥ / trirāvṛttyā kramājjñeyā neṣṭamadhyeṣṭadāḥ site

136 ॥ कृष्णपक्षे त्विष्टमध्यानिष्टदाः क्रमशस्तदा । अष्टमी द्वादशी षष्टी चतुर्थी च चतुर्दशी

136 // kṛṣṇapakṣe tviṣṭamadhyāniṣṭadāḥ kramaśastadā / aṣṭamī dvādaśī ṣaṣṭī caturthī ca caturdaśī

137 ॥ तिथयः पक्षरन्ध्राख्या ह्यतिरूक्षा प्रकीर्तिताः । समुद्रमनुरन्ध्राङ्कतत्त्वसंख्यास्तु नाडिकाः

137 // tithayaḥ pakṣarandhrākhyā hyatirūkṣā prakīrtitāḥ / samudramanurandhrāṅkatattvasaṃkhyāstu nāḍikāḥ

138 ॥ त्याज्याः स्युस्तासु तिथिषु क्रमात्पञ्च च सर्वदा । अमावास्या च नवमी हित्वा विषमसंज्ञिका

138 // tyājyāḥ syustāsu tithiṣu kramātpañca ca sarvadā / amāvāsyā ca navamī hitvā viṣamasaṃjñikā

139 ॥ तिथयस्तुप्रशस्तास्युर्मध्यमा प्रतिपत्सिता । षषअट्यां तैलं तथाष्टम्यां मासं क्षौरं कलेस्तिथौ

139 // tithayastupraśastāsyurmadhyamā pratipatsitā / ṣaṣaaṭyāṃ tailaṃ tathāṣṭamyāṃ māsaṃ kṣauraṃ kalestithau

140 ॥ पूर्णिमादर्शयोर्नारीसेवनं परिवर्जयेत् । देर्शे षष्ट्यां प्रतिपदि द्वादश्यां प्रतिपर्वसु

140 // pūrṇimādarśayornārīsevanaṃ parivarjayet / derśe ṣaṣṭyāṃ pratipadi dvādaśyāṃ pratiparvasu

141 ॥ नवम्यां च न कुर्वीत कदाचिद्दन्तधावनम् । व्यतीपाते च संक्रान्तावेकादश्यां च पर्वसु

141 // navamyāṃ ca na kurvīta kadāciddantadhāvanam / vyatīpāte ca saṃkrāntāvekādaśyāṃ ca parvasu

142 ॥ अर्कभौमदिने षष्ट्यां नाभ्यङ्गो वैधृतौ तथा । यः करोति दशम्यां च स्नानमामलकैर्नरः

142 // arkabhaumadine ṣaṣṭyāṃ nābhyaṅgo vaidhṛtau tathā / yaḥ karoti daśamyāṃ ca snānamāmalakairnaraḥ

143 ॥ पुत्रहानिर्भवेत्तस्य त्रंयोदश्यां धनक्षयः । अर्थपुत्रक्षयस्तस्य द्वितीयायां न संशयः

143 // putrahānirbhavettasya traṃyodaśyāṃ dhanakṣayaḥ / arthaputrakṣayastasya dvitīyāyāṃ na saṃśayaḥ

144 ॥ अमायां च नवम्यां च सप्तम्यां च कुलक्षयः । या पौर्णिमा दिवा चन्द्रमती सानुमती स्मृता

144 // amāyāṃ ca navamyāṃ ca saptamyāṃ ca kulakṣayaḥ / yā paurṇimā divā candramatī sānumatī smṛtā

145 ॥ रात्रौ चन्द्रवती राकाप्यमावास्या तथा द्विधा । सिनीवाली चेन्दुमती कुहूर्नेन्दुमती मता

145 // rātrau candravatī rākāpyamāvāsyā tathā dvidhā / sinīvālī cendumatī kuhūrnendumatī matā

146 ॥ कार्तिके शुक्लनवमी त्वादिः कृतयुगस्य च । त्रेतादिर्माधवे शुक्ले तृतीया पुण्यसंज्ञिता

146 // kārtike śuklanavamī tvādiḥ kṛtayugasya ca / tretādirmādhave śukle tṛtīyā puṇyasaṃjñitā

147 ॥ कृष्णा पञ्चदशी माघे द्वापरादिमुदीरिता । कल्पादिः स्यात्कृष्णपक्षे नभस्तस्य त्रयोदशी

147 // kṛṣṇā pañcadaśī māghe dvāparādimudīritā / kalpādiḥ syātkṛṣṇapakṣe nabhastasya trayodaśī

148 ॥ द्वादश्यूर्जे शुक्लपक्षे नवम्यच्छेश्वयुज्यपि । चैत्रे भाद्रपदे चैव तृतीया शुक्लसंज्ञिता

148 // dvādaśyūrje śuklapakṣe navamyaccheśvayujyapi / caitre bhādrapade caiva tṛtīyā śuklasaṃjñitā

149 ॥ एकादशी सिता पौषे ह्याषाढेर्देशमीसिता । माघे च सप्तमी शुक्ला नभस्ये त्वसिताष्टमी

149 // ekādaśī sitā pauṣe hyāṣāḍherdeśamīsitā / māghe ca saptamī śuklā nabhasye tvasitāṣṭamī

150 ॥ श्रावणे मास्यमावास्या फआल्गुने मासि पौर्णिमा । आषाढे कार्तिके मासि ज्यष्टे चैत्रे च पौर्णिमा

150 // śrāvaṇe māsyamāvāsyā phaālgune māsi paurṇimā / āṣāḍhe kārtike māsi jyaṣṭe caitre ca paurṇimā

151 ॥ मन्वादयो मानवानां श्राद्धेष्वत्यन्तपुण्यदा । भाद्रे कृष्णत्रयोदश्यां मघामिन्दुः करे रविः

151 // manvādayo mānavānāṃ śrāddheṣvatyantapuṇyadā / bhādre kṛṣṇatrayodaśyāṃ maghāminduḥ kare raviḥ

152 ॥ गजच्छाया तदा ज्ञेया श्राद्धे ह्यत्यन्तपुण्यदा । एकस्मिन्वासरे तिस्रस्तिथयः स्यात्तिथिक्षयः

152 // gajacchāyā tadā jñeyā śrāddhe hyatyantapuṇyadā / ekasminvāsare tisrastithayaḥ syāttithikṣayaḥ

153 ॥ तिथिर्वारत्रये त्वेका ह्यधिका द्वे च निन्दिते । सूर्यास्तमनपर्यन्तं यस्मिन्वारे तु या तिथिः

153 // tithirvāratraye tvekā hyadhikā dve ca nindite / sūryāstamanaparyantaṃ yasminvāre tu yā tithiḥ

154 ॥ विद्यते सा त्वखण्डा स्यान्न्यूना चेत्खञ्जसंज्ञिता । तिथेः पञ्चदशो भागः क्रमात्प्रतिपदादयः

154 // vidyate sā tvakhaṇḍā syānnyūnā cetkhañjasaṃjñitā / titheḥ pañcadaśo bhāgaḥ kramātpratipadādayaḥ

155 ॥ क्षणसंज्ञास्तदर्द्धानि तासामर्द्धप्रमाणतः । रविः स्थिरश्चरश्चन्द्रः क्रूरो वक्रोखिलो बुधः

155 // kṣaṇasaṃjñāstadarddhāni tāsāmarddhapramāṇataḥ / raviḥ sthiraścaraścandraḥ krūro vakrokhilo budhaḥ

156 ॥ लघुरीज्यो मृदुः शुक्रस्त्रीक्ष्णो दिनकरात्मजः । अभ्यक्तो भानुवारे यः स नरः क्लेशवान्भवेत्

156 // laghurījyo mṛduḥ śukrastrīkṣṇo dinakarātmajaḥ / abhyakto bhānuvāre yaḥ sa naraḥ kleśavānbhavet

157 ॥ ऋक्षेशे कान्तिभाग्भौमे व्याधि सौभाग्यमिन्दुजे । जीवे नैवं सिते हानिर्मन्दे सर्वसमृद्धयः

157 // ṛkṣeśe kāntibhāgbhaume vyādhi saubhāgyaminduje / jīve naivaṃ site hānirmande sarvasamṛddhayaḥ

158 ॥ लङ्कोदयात्स्याद्वारादिस्त स्मादूर्ध्वमधो ऽपिवा । देशान्तरस्वचरार्द्धनाडीभिरपरे भवेत्

158 // laṅkodayātsyādvārādista smādūrdhvamadho 'pivā / deśāntarasvacarārddhanāḍībhirapare bhavet

159 ॥ बलप्रदस्य खेटस्य कर्म सिद्ध्यति यत्कृतम् । तत्कर्म बलहीनस्य दुःखेनापि न सिद्ध्याति

159 // balapradasya kheṭasya karma siddhyati yatkṛtam / tatkarma balahīnasya duḥkhenāpi na siddhyāti

160 ॥ इन्दुज्ञजीवशुक्राणां वासराः सर्वकर्मसु । फलदास्त्वितरे क्रूरे कर्मस्वभिमतप्रदाः

160 // indujñajīvaśukrāṇāṃ vāsarāḥ sarvakarmasu / phaladāstvitare krūre karmasvabhimatapradāḥ

161 ॥ रक्तवर्णौं रविश्चन्द्रौ गौरो भौमस्तुलोहितः । दूर्वावर्णो वुधो जीवः पीतश्वेतस्तु भार्गवः

161 // raktavarṇauṃ raviścandrau gauro bhaumastulohitaḥ / dūrvāvarṇo vudho jīvaḥ pītaśvetastu bhārgavaḥ

162 ॥ कृष्णः सौरिः स्ववारेषु स्वस्ववर्णक्रिया हिताः । अद्रिवाणाश्च यस्तर्कपातालवसुधाधराः

162 // kṛṣṇaḥ sauriḥ svavāreṣu svasvavarṇakriyā hitāḥ / adrivāṇāśca yastarkapātālavasudhādharāḥ

163 ॥ बाणाग्निलोचनानिह्यवेदबाहुशिलीमुखाः । त्र्येकाहयो नेत्रगोत्ररामाश्वद्ररसर्तवः

163 // bāṇāgnilocanānihyavedabāhuśilīmukhāḥ / tryekāhayo netragotrarāmāśvadrarasartavaḥ

164 ॥ कुलिकाश्चोपकुलिका वारवेला स्तथा क्रमात् । प्रहरार्द्धप्रमाणास्ते विज्ञेयाः सूर्यवासरात्

164 // kulikāścopakulikā vāravelā stathā kramāt / praharārddhapramāṇāste vijñeyāḥ sūryavāsarāt

165 ॥ यस्मिन्वारे क्षणो वारदृष्टस्तद्वासराधिपः । आद्यः षष्टो द्वितीयो ऽस्मत्तत्षष्ठस्तुतृतीयकः

165 // yasminvāre kṣaṇo vāradṛṣṭastadvāsarādhipaḥ / ādyaḥ ṣaṣṭo dvitīyo 'smattatṣaṣṭhastutṛtīyakaḥ

166 ॥ षष्टः षष्टश्चेतरेषां कालहोराधिपाः स्मृताः । सार्द्धनाडीद्वयेनैव दिवा रात्रौ यथाक्रमात्

166 // ṣaṣṭaḥ ṣaṣṭaścetareṣāṃ kālahorādhipāḥ smṛtāḥ / sārddhanāḍīdvayenaiva divā rātrau yathākramāt

167 ॥ वारप्रोक्ते कर्मकार्ये तद्ग्रहस्य क्षणे ऽपि सन् । नक्षत्रेशाः क्रमाद्दस्रयमवह्निपितामहाः

167 // vāraprokte karmakārye tadgrahasya kṣaṇe 'pi san / nakṣatreśāḥ kramāddasrayamavahnipitāmahāḥ

168 ॥ चन्द्रेशादितिजीवाहिपितरो भगसंज्ञकः । अर्यमार्कत्वष्टृमरुच्छक्राग्निमित्रवासवः

168 // candreśāditijīvāhipitaro bhagasaṃjñakaḥ / aryamārkatvaṣṭṛmarucchakrāgnimitravāsavaḥ

169 ॥ नैरृत्युदकविश्वेजगोविन्दवसुतोयपाः । अजैकपादहिर्बुध्न्या पूषा चेति प्रकीर्तिताः

169 // nairṛtyudakaviśvejagovindavasutoyapāḥ / ajaikapādahirbudhnyā pūṣā ceti prakīrtitāḥ

170 ॥ पूर्वात्रयं मधाह्यग्निविशाखाय ममूलभम् । अधोमुखं तु नवकं भानौ तत्र विधीयते

170 // pūrvātrayaṃ madhāhyagniviśākhāya mamūlabham / adhomukhaṃ tu navakaṃ bhānau tatra vidhīyate

171 ॥ बिलप्रवेशगणितभूतसाधनलेखनम् । शिल्पकर्मकलाकूपनिक्षेपोद्धरणादि यत्

171 // bilapraveśagaṇitabhūtasādhanalekhanam / śilpakarmakalākūpanikṣepoddharaṇādi yat

172 ॥ मित्रेन्दुत्वाष्ट्रहस्तेन्द्रादितिभान्त्याश्विवायुभम् । तिर्यङ्मुखाख्यं नवकं भानौ तत्र विधीयते

172 // mitrendutvāṣṭrahastendrāditibhāntyāśvivāyubham / tiryaṅmukhākhyaṃ navakaṃ bhānau tatra vidhīyate

173 ॥ हलप्रवाहगमनं गन्त्रीपत्रगजोष्ट्रकम् । खरगोरथनौयानलुलायहयकर्म च

173 // halapravāhagamanaṃ gantrīpatragajoṣṭrakam / kharagorathanauyānalulāyahayakarma ca

174 ॥ ब्रह्मविष्णुमहेशार्यशततारावसूत्तराः । ऊर्द्धास्यं नवकं भानां प्रोक्तमत्र विधीयते

174 // brahmaviṣṇumaheśāryaśatatārāvasūttarāḥ / ūrddhāsyaṃ navakaṃ bhānāṃ proktamatra vidhīyate

175 ॥ नृपाभिषेकमाङ्गल्यवारणध्वजकर्मच । प्रासादतोरणारामप्राकाराद्यं च सिद्ध्यति

175 // nṛpābhiṣekamāṅgalyavāraṇadhvajakarmaca / prāsādatoraṇārāmaprākārādyaṃ ca siddhyati

176 ॥ स्थिरं रोहिण्युत्तराख्यं क्षिप्रं सूरयाश्विपुष्यभम् । साधारणं द्विदैवत्यं वह्निभं च प्रकीर्तितम्

176 // sthiraṃ rohiṇyuttarākhyaṃ kṣipraṃ sūrayāśvipuṣyabham / sādhāraṇaṃ dvidaivatyaṃ vahnibhaṃ ca prakīrtitam

177॥ वस्वदित्यंवुपुष्याणि विष्णुभं चरसंज्ञितम् । मृद्विन्दुमित्रचित्रान्त्यमुग्रं पूर्वामघात्रिकम्

177// vasvadityaṃvupuṣyāṇi viṣṇubhaṃ carasaṃjñitam / mṛdvindumitracitrāntyamugraṃ pūrvāmaghātrikam

178 ॥ मूलार्द्राहीन्द्रभं तीक्ष्णं स्वनामसदृशं फलम् । चित्रादित्यंबुविष्ण्वंबान्त्याधिमित्रवसूडुषु

178 // mūlārdrāhīndrabhaṃ tīkṣṇaṃ svanāmasadṛśaṃ phalam / citrādityaṃbuviṣṇvaṃbāntyādhimitravasūḍuṣu

179 ॥ समृगेज्येषु बालानां कर्णवेधङ्क्रिया हिता । दस्रेन्द्वदितितिष्येषु करादित्रितये तथा

179 // samṛgejyeṣu bālānāṃ karṇavedhaṅkriyā hitā / dasrendvadititiṣyeṣu karāditritaye tathā

180 ॥ गजकर्माखिलं यत्तद्विधेयं स्थिरभेषु च । वाजिकर्माखिलं कार्यं सूर्यवारे विशेषतः

180 // gajakarmākhilaṃ yattadvidheyaṃ sthirabheṣu ca / vājikarmākhilaṃ kāryaṃ sūryavāre viśeṣataḥ

181 ॥ चित्रावरुणवैरिञ्चत्र्युत्तरासु गमागमम् । दर्शाष्टभ्यां चतुर्दश्यां पशूनां न कदाचन

181 // citrāvaruṇavairiñcatryuttarāsu gamāgamam / darśāṣṭabhyāṃ caturdaśyāṃ paśūnāṃ na kadācana

182 ॥ मृदुध्रुवक्षिप्रचरविशाखापितृभेषु च । हलप्रवाहं प्रथमं विदध्यान्मूलभे वृषैः

182 // mṛdudhruvakṣipracaraviśākhāpitṛbheṣu ca / halapravāhaṃ prathamaṃ vidadhyānmūlabhe vṛṣaiḥ

183 ॥ हलादौ वृषानाशाय भत्रयं सूर्यमुक्तभात् । अग्रे वृद्ध्यै त्रयं लक्ष्म्ये सौम्यपार्श्वे च पञ्चकम्

183 // halādau vṛṣānāśāya bhatrayaṃ sūryamuktabhāt / agre vṛddhyai trayaṃ lakṣmye saumyapārśve ca pañcakam

184 ॥ शूलत्रयेपि नवकं मरणाय च पञ्चकम् । श्रियै पुष्ट्यै त्रयं श्रेष्ठं स्याच्चक्रे लाङ्गलाह्वये

184 // śūlatrayepi navakaṃ maraṇāya ca pañcakam / śriyai puṣṭyai trayaṃ śreṣṭhaṃ syāccakre lāṅgalāhvaye

185 ॥ मृदुध्रुवक्षिप्रभेषु पितृवायुवसूङ्षु । समूलभेषु बीजोप्तिरत्युन्त्कृष्टं फलप्रदा

185 // mṛdudhruvakṣiprabheṣu pitṛvāyuvasūṅṣu / samūlabheṣu bījoptiratyuntkṛṣṭaṃ phalapradā

186 ॥ भवेद्भत्रितयं मूर्घ्नि धान्यनाशाय राहुभात् । गले त्रयं कज्जलाय वृद्ध्यै च द्वादशोदरे

186 // bhavedbhatritayaṃ mūrghni dhānyanāśāya rāhubhāt / gale trayaṃ kajjalāya vṛddhyai ca dvādaśodare

187 ॥ निस्तंहुलत्वं लाङ्गूले भचतुष्टयभीतिदम् । नाभौ वह्निः पञ्चकं यद्वीजोप्ताविति चिन्तयेत्

187 // nistaṃhulatvaṃ lāṅgūle bhacatuṣṭayabhītidam / nābhau vahniḥ pañcakaṃ yadvījoptāviti cintayet

188 ॥ स्थिरेष्वदितिसार्पान्त्यपितृमारुतभेषु च । न कुर्याद्रोगमुक्तस्य स्नानमाहीं दुशुक्रयोः

188 // sthireṣvaditisārpāntyapitṛmārutabheṣu ca / na kuryādrogamuktasya snānamāhīṃ duśukrayoḥ

189 ॥ उत्तरात्रयमैत्रेन्द्रवसुवारुणभेषु च । पुष्यार्कपौष्णधिष्ण्येषु नृत्यारंभः प्रशस्यते

189 // uttarātrayamaitrendravasuvāruṇabheṣu ca / puṣyārkapauṣṇadhiṣṇyeṣu nṛtyāraṃbhaḥ praśasyate

190 ॥ पूर्वार्द्धयुञ्जि षङ्भनि पौष्णभादुदभात्ततः । मध्ययुञ्जि द्वादशर्क्षाणीन्द्रभान्नवभानि च

190 // pūrvārddhayuñji ṣaṅbhani pauṣṇabhādudabhāttataḥ / madhyayuñji dvādaśarkṣāṇīndrabhānnavabhāni ca

191 ॥ परार्द्धयुञ्जि क्रमशः संप्रीतिर्दम्पतेर्मथः । जघन्यास्तोयपार्द्राहिपवनान्तकनाकपाः

191 // parārddhayuñji kramaśaḥ saṃprītirdampatermathaḥ / jaghanyāstoyapārdrāhipavanāntakanākapāḥ

192 ॥ क्रमादितिद्विदैवत्या बृहत्ताराः पराः समाः । तासां प्रमाणघटिकास्त्रिंशन्नवतिद्यष्टयः

192 // kramāditidvidaivatyā bṛhattārāḥ parāḥ samāḥ / tāsāṃ pramāṇaghaṭikāstriṃśannavatidyaṣṭayaḥ

193 ॥ क्रमादभ्युदिते चन्द्रे नयत्यर्घसमानि च । अश्वग्रीन्द्वीज्यनैरृत्यत्वाष्ट्रजत्त्युत्तराभवाः

193 // kramādabhyudite candre nayatyarghasamāni ca / aśvagrīndvījyanairṛtyatvāṣṭrajattyuttarābhavāḥ

194 ॥ पितृद्विदैववस्वाख्यास्ताराः स्युः कुलसंज्ञिकाः । धातृज्येष्टादितिस्वातीपौष्णार्कहरिदेवताः

194 // pitṛdvidaivavasvākhyāstārāḥ syuḥ kulasaṃjñikāḥ / dhātṛjyeṣṭāditisvātīpauṣṇārkaharidevatāḥ

195 ॥ अजाह्यन्त्यकभौजङ्गताराश्चैवाकुलाह्वयाः । शेषाः कुलाकुलास्तारास्तासां मध्ये कुलोडुषु

195 // ajāhyantyakabhaujaṅgatārāścaivākulāhvayāḥ / śeṣāḥ kulākulāstārāstāsāṃ madhye kuloḍuṣu

196 ॥ प्रयाति यदि भूपालस्तदाप्नोति पराजयम् । भेषूपकुलसंज्ञेषु जयमाप्नोति निश्चितम्

196 // prayāti yadi bhūpālastadāpnoti parājayam / bheṣūpakulasaṃjñeṣu jayamāpnoti niścitam

197 ॥ संधिर्वापि तयोः साम्यं कुलाकुलगणोडुषु । अर्कार्किभौमवारे चेद्भद्राया विषमाङ्घ्रिभम्

197 // saṃdhirvāpi tayoḥ sāmyaṃ kulākulagaṇoḍuṣu / arkārkibhaumavāre cedbhadrāyā viṣamāṅghribham

198 ॥ त्रिपुष्करं त्रिगुणदं द्विगुणं यमलाहिभम् । तद्यात्तद्दोषनाशाय गोत्रयं मूल्यमेव वा

198 // tripuṣkaraṃ triguṇadaṃ dviguṇaṃ yamalāhibham / tadyāttaddoṣanāśāya gotrayaṃ mūlyameva vā

199 ॥ द्विपुष्करे द्वयं दद्यान्न दोषस्त्वृक्षभो ऽपि वा । क्रूरविद्धो युतो वापिपुष्यो यदि बलान्वितः

199 // dvipuṣkare dvayaṃ dadyānna doṣastvṛkṣabho 'pi vā / krūraviddho yuto vāpipuṣyo yadi balānvitaḥ

200 ॥ विना पाणिग्रहं सर्वमङ्गलेष्विष्टदः सदा । रामाग्निऋतुबाणाग्निभूवेदाग्निशरेषु च

200 // vinā pāṇigrahaṃ sarvamaṅgaleṣviṣṭadaḥ sadā / rāmāgniṛtubāṇāgnibhūvedāgniśareṣu ca

201 ॥ नेत्रबाहुशरेद्विन्दुबाहुवेदाग्निसंकराः । वेदनेत्राब्ध्यग्निशतबाहुनेत्ररदाः क्रमात्

201 // netrabāhuśaredvindubāhuvedāgnisaṃkarāḥ / vedanetrābdhyagniśatabāhunetraradāḥ kramāt

202 ॥ तारासंख्याश्च विज्ञेया दस्रादीनां पृथक् पृथक् । या दृश्यन्ते दीप्तताराः स्वगणे योगतारकाः

202 // tārāsaṃkhyāśca vijñeyā dasrādīnāṃ pṛthak pṛthak / yā dṛśyante dīptatārāḥ svagaṇe yogatārakāḥ

203 ॥ वृषो वृक्षोश्चभायाम्यधिष्ण्येयमकरस्तरुः । उडुंबरश्चाग्निधिष्ण्ये रोहिण्यां जंबुकस्तरुः

203 // vṛṣo vṛkṣoścabhāyāmyadhiṣṇyeyamakarastaruḥ / uḍuṃbaraścāgnidhiṣṇye rohiṇyāṃ jaṃbukastaruḥ

204 ॥ इन्दुभात्खदिरो जातः कृष्णप्लक्षश्च रौद्रभात् । संभूतो ऽदितिभाद्वंशः पिप्पलः पुष्यसंभवः

204 // indubhātkhadiro jātaḥ kṛṣṇaplakṣaśca raudrabhāt / saṃbhūto 'ditibhādvaṃśaḥ pippalaḥ puṣyasaṃbhavaḥ

205 ॥ सर्वधिष्ण्यान्नागवृक्षो वटः पितृभसंभवः । पालाशो भाग्यभाज्जातः अक्षश्चार्यमसंभवः

205 // sarvadhiṣṇyānnāgavṛkṣo vaṭaḥ pitṛbhasaṃbhavaḥ / pālāśo bhāgyabhājjātaḥ akṣaścāryamasaṃbhavaḥ

206 ॥ अरिष्टवृक्षो रविभाच्छ्रीवृक्षस्त्वाष्ट्रसंभवः । स्वात्युक्षजोर्ऽजुनो वृक्षो द्विदैवत्याद्विकङ्कतः

206 // ariṣṭavṛkṣo ravibhācchrīvṛkṣastvāṣṭrasaṃbhavaḥ / svātyukṣajor'juno vṛkṣo dvidaivatyādvikaṅkataḥ

207 ॥ मित्रभाद्बकुलोजातो विष्टिः पौरन्दरर्क्षजः । सर्ज्जवृक्षो मूलभाञ्च वञ्जुलो वारिधिष्ण्यजः

207 // mitrabhādbakulojāto viṣṭiḥ paurandararkṣajaḥ / sarjjavṛkṣo mūlabhāñca vañjulo vāridhiṣṇyajaḥ

208 ॥ पनसो वैश्वभाज्जातश्चार्कवृक्षश्च विष्णुभात् । वसुधिष्ण्याच्छमीवृक्षः कदंबो वारुणर्क्षजः

208 // panaso vaiśvabhājjātaścārkavṛkṣaśca viṣṇubhāt / vasudhiṣṇyācchamīvṛkṣaḥ kadaṃbo vāruṇarkṣajaḥ

209 ॥ अजाहेश्चूतवृक्षोभूद्बुध्न्यजः पिचुमन्दकः । मधुवृक्षः पौष्णधिष्ण्याद्धिष्ण्यवृक्षाः प्रकीर्तिताः

209 // ajāheścūtavṛkṣobhūdbudhnyajaḥ picumandakaḥ / madhuvṛkṣaḥ pauṣṇadhiṣṇyāddhiṣṇyavṛkṣāḥ prakīrtitāḥ

210 ॥ यस्मिञ्छंनैश्वरो धिष्ण्ये तद्रृक्षो ऽर्च्यः प्रयत्नतः । योगेशा यमविश्वेन्दुधातृजीवनिशाकराः

210 // yasmiñchaṃnaiśvaro dhiṣṇye tadrṛkṣo 'rcyaḥ prayatnataḥ / yogeśā yamaviśvendudhātṛjīvaniśākarāḥ

211 ॥ इन्द्रतोयाहिवह्न्यर्कभूमिरुद्रकतोयपाः । गणेशरुद्रधनदत्वष्ट्टमित्रषडाननाः

211 // indratoyāhivahnyarkabhūmirudrakatoyapāḥ / gaṇeśarudradhanadatvaṣṭṭamitraṣaḍānanāḥ

212 ॥ सावत्री कमला गौरी नासत्यौ पितरो ऽदितिः । वैधृतिश्च व्यतीपातो महापातावुभौ सदा

212 // sāvatrī kamalā gaurī nāsatyau pitaro 'ditiḥ / vaidhṛtiśca vyatīpāto mahāpātāvubhau sadā

213 ॥ परिघस्य च पूर्वार्द्धं सर्वकार्येषु गर्हितम् । विष्कंभवज्रयोस्तिस्रः षड्वा गण्डातिगण्डयाĪः

213 // parighasya ca pūrvārddhaṃ sarvakāryeṣu garhitam / viṣkaṃbhavajrayostisraḥ ṣaḍvā gaṇḍātigaṇḍayāĪḥ

214 ॥ व्यागघाते नव शूले तु पञ्च नाड्यो हि गर्हिताः । अदितीन्दुमधाह्यश्वमूलमैत्रेज्यभानि च

214 // vyāgaghāte nava śūle tu pañca nāḍyo hi garhitāḥ / aditīndumadhāhyaśvamūlamaitrejyabhāni ca

215 ॥ ज्ञेयानि सहचित्राणि मूर्द्धभानि यथाक्रमम् । लिखेदूर्ध्वगतामेकां तिर्यग्रेखास्त्रयोदश

215 // jñeyāni sahacitrāṇi mūrddhabhāni yathākramam / likhedūrdhvagatāmekāṃ tiryagrekhāstrayodaśa

216 ॥ तत्र रवार्जूरिके चक्रे कथितं मूर्ध्नि भं न्यसेत् । भाज्यैकरेरवागतयोः सूर्याचन्द्रमसोर्मिथः

216 // tatra ravārjūrike cakre kathitaṃ mūrdhni bhaṃ nyaset / bhājyaikareravāgatayoḥ sūryācandramasormithaḥ

217 ॥ एकार्गलो दृष्टिपातश्चाभिजिद्वर्जितानि वै । विनाडीभिर्द्वादशभी रहितं घटिकाद्वयम्

217 // ekārgalo dṛṣṭipātaścābhijidvarjitāni vai / vināḍībhirdvādaśabhī rahitaṃ ghaṭikādvayam

218 ॥ योगं प्रकरणं योगाः क्रमात्तु सप्तविंशतिः । इन्द्रः प्रजापतिर्मित्रस्त्वष्टाभूहरितिप्रिया

218 // yogaṃ prakaraṇaṃ yogāḥ kramāttu saptaviṃśatiḥ / indraḥ prajāpatirmitrastvaṣṭābhūharitipriyā

219 ॥ कीनाशः कलिरुद्राख्यो तिथ्यर्द्धेशास्त्वहिर्मरुत् । बवादिवणिजान्तानि शुभानि करणानि षट्

219 // kīnāśaḥ kalirudrākhyo tithyarddheśāstvahirmarut / bavādivaṇijāntāni śubhāni karaṇāni ṣaṭ

220 ॥ परीता विपरीता वा विष्यिर्नेष्टा तु मङ्गले । मुखे पञ्चगले चैका वक्षस्येकादश स्मृतः

220 // parītā viparītā vā viṣyirneṣṭā tu maṅgale / mukhe pañcagale caikā vakṣasyekādaśa smṛtaḥ

221 ॥ नाभौ चतस्रः षट् कट्यां तिस्रः पुच्छाख्यनाजिकाः । कार्यहानिर्मुखे मृत्युर्गले वक्षसि निःस्वता

221 // nābhau catasraḥ ṣaṭ kaṭyāṃ tisraḥ pucchākhyanājikāḥ / kāryahānirmukhe mṛtyurgale vakṣasi niḥsvatā

222 ॥ कट्यामुन्मत्तता नाभौ च्युतिः पुच्छे ध्रुवं जयः । स्थिराणि मध्यमान्येषां मध्यनागचतुष्पदौ

222 // kaṭyāmunmattatā nābhau cyutiḥ pucche dhruvaṃ jayaḥ / sthirāṇi madhyamānyeṣāṃ madhyanāgacatuṣpadau

223 ॥ दिवामुहूर्ता रुद्राहिमित्रपितृवसूदकम् । विश्वेविधातृब्रह्मेन्द्ररुद्राग्निवसुतोयपाः

223 // divāmuhūrtā rudrāhimitrapitṛvasūdakam / viśvevidhātṛbrahmendrarudrāgnivasutoyapāḥ

224 ॥ अर्यमा भगसंज्ञश्च विज्ञेया दश पञ्च च । ईशाजपादाहिर्बुध्न्यपूषाश्वियमवह्नयः

224 // aryamā bhagasaṃjñaśca vijñeyā daśa pañca ca / īśājapādāhirbudhnyapūṣāśviyamavahnayaḥ

225 ॥ धातृ इन्द्रादितीज्याख्या विष्ण्वर्कत्वष्टृवायवः । अह्नः पञ्चदशो भागस्तथा रात्रिप्रमाणतः

225 // dhātṛ indrāditījyākhyā viṣṇvarkatvaṣṭṛvāyavaḥ / ahnaḥ pañcadaśo bhāgastathā rātripramāṇataḥ

226 ॥ मुहूर्तमानं द्वरावक्षणर्क्षाणि समेश्वरम् । अर्यमा राक्षसब्राह्नौ पित्र्याग्नेयौ तथाभिजित्

226 // muhūrtamānaṃ dvarāvakṣaṇarkṣāṇi sameśvaram / aryamā rākṣasabrāhnau pitryāgneyau tathābhijit

227 ॥ राक्षसाख्यौ ब्राह्मपित्र्यौ भर्गाजांशावलिनादिषु । वारेषु वर्जनीयास्ते मुहूर्ताः शुभकर्मसु

227 // rākṣasākhyau brāhmapitryau bhargājāṃśāvalinādiṣu / vāreṣu varjanīyāste muhūrtāḥ śubhakarmasu

228 ॥ येषु ऋक्षेषु यत्कर्म कथितं निखिलं च तत् । तद्दैवत्ये मुहूर्ते ऽपि कार्यं यात्रादिकं सदा

228 // yeṣu ṛkṣeṣu yatkarma kathitaṃ nikhilaṃ ca tat / taddaivatye muhūrte 'pi kāryaṃ yātrādikaṃ sadā

229 ॥ भूकंपः सूर्यभात्सप्तमर्क्षे विद्युञ्च पञ्चमे । शूलो ऽष्टमे च दशमे शानिरष्टादशे ततः

229 // bhūkaṃpaḥ sūryabhātsaptamarkṣe vidyuñca pañcame / śūlo 'ṣṭame ca daśame śāniraṣṭādaśe tataḥ

230 ॥ केतुः पञ्चदशे दण्ड उल्का एकोनविंशतौ । निर्घातपातसंज्ञश्च ज्ञेयः स नवपञ्चमे

230 // ketuḥ pañcadaśe daṇḍa ulkā ekonaviṃśatau / nirghātapātasaṃjñaśca jñeyaḥ sa navapañcame

231 ॥ मोहनिर्घातकं पाश्च कुलिशं परिवेषणम् । विज्ञेया एकविंशर्क्षादारभ्य च यथाक्रमम्

231 // mohanirghātakaṃ pāśca kuliśaṃ pariveṣaṇam / vijñeyā ekaviṃśarkṣādārabhya ca yathākramam

232 ॥ चन्द्रयुक्तेषु भेष्वेषु शुभकर्म न कारयेत् । सूर्यभात्सर्वपित्र्यर्क्षं त्वाष्ट्रमित्रप्तभेषु च

232 // candrayukteṣu bheṣveṣu śubhakarma na kārayet / sūryabhātsarvapitryarkṣaṃ tvāṣṭramitraptabheṣu ca

233 ॥ सविषअणुभेषु क्रमशो हस्तभाञ्चन्द्रसंयुतः । धिष्ण्ये तावति सत्यत्र दुष्टयोगः पतत्यसौ

233 // saviṣaaṇubheṣu kramaśo hastabhāñcandrasaṃyutaḥ / dhiṣṇye tāvati satyatra duṣṭayogaḥ patatyasau

234 ॥ चण्डीशचण्डायुधाख्यस्तस्मिन्नैवाचरेच्छुभम् । त्रयोदश स्युर्मिलनसंख्यया तिथिवारयोः

234 // caṇḍīśacaṇḍāyudhākhyastasminnaivācarecchubham / trayodaśa syurmilanasaṃkhyayā tithivārayoḥ

235 ॥ क्रकचो नाम योगो ऽयं मङ्गलेष्वतिगर्द्दितः । सप्तम्यामर्कवारश्चेत्प्रतिपत्सौम्यबासरे

235 // krakaco nāma yogo 'yaṃ maṅgaleṣvatigardditaḥ / saptamyāmarkavāraścetpratipatsaumyabāsare

236 ॥ संवतयोगो विज्ञेयः शुभकर्मविनाशकृत् । आनन्दः कालदण्डाख्यो धूम्रधातृसुधाकराः

236 // saṃvatayogo vijñeyaḥ śubhakarmavināśakṛt / ānandaḥ kāladaṇḍākhyo dhūmradhātṛsudhākarāḥ

237 ॥ ध्वाङ्क्षध्वजाख्यश्रीवत्सवज्रमुद्गरछत्रकाः । मित्रमानसपद्माख्यलुम्बकोत्पातमृत्यवः

237 // dhvāṅkṣadhvajākhyaśrīvatsavajramudgarachatrakāḥ / mitramānasapadmākhyalumbakotpātamṛtyavaḥ

238 ॥ काणसिद्धिशुभा मृत्युमुशलान्तकर्कुजराः । राक्षसाख्यवरस्थैर्यवर्द्धमानाः क्रमादमी

238 // kāṇasiddhiśubhā mṛtyumuśalāntakarkujarāḥ / rākṣasākhyavarasthairyavarddhamānāḥ kramādamī

239 ॥ योगाः स्वसंज्ञाफलदा अष्टाविंशतिरीरिताः । रविवारे क्रमादेव दस्रभार्दिदुभाद्विधौ

239 // yogāḥ svasaṃjñāphaladā aṣṭāviṃśatirīritāḥ / ravivāre kramādeva dasrabhārdidubhādvidhau

240 ॥ सार्पाद्धौमे पुधे हस्तान्मैत्रभात्सुरमन्त्रिणि । वैश्वदेवाद्भगुसुते वारुणाद्भास्करात्मजे

240 // sārpāddhaume pudhe hastānmaitrabhātsuramantriṇi / vaiśvadevādbhagusute vāruṇādbhāskarātmaje

241 ॥ हस्तर्क्षं च खार्विदौ चन्द्रभं दस्रभं कुजे । सौम्ये मित्रभमाचार्यं तिष्यः पौष्णं भृगोः सुते

241 // hastarkṣaṃ ca khārvidau candrabhaṃ dasrabhaṃ kuje / saumye mitrabhamācāryaṃ tiṣyaḥ pauṣṇaṃ bhṛgoḥ sute

242। रोहिणी मन्दवारे च सिद्धियोगाह्वया अमी । आदित्यभौमयोर्नन्दा भद्रा शुक्रशशाङ्कयोः

242/ rohiṇī mandavāre ca siddhiyogāhvayā amī / ādityabhaumayornandā bhadrā śukraśaśāṅkayoḥ

243 ॥ जयासौम्ये गुरौ रिक्ता शनौपूर्णेति नो शुभाः । नन्दा तिथिः शुक्रवारे सौम्ये भद्रा कुजे जया

243 // jayāsaumye gurau riktā śanaupūrṇeti no śubhāḥ / nandā tithiḥ śukravāre saumye bhadrā kuje jayā

244 ॥ रिक्ता मन्दे गुरोर्वारे पूर्णा सिद्धाह्वया अमी । एकादश्यामिन्दुवारो द्वादश्यामर्कवासरः

244 // riktā mande gurorvāre pūrṇā siddhāhvayā amī / ekādaśyāminduvāro dvādaśyāmarkavāsaraḥ

245 ॥ षष्टी गुरौ तृतीया ज्ञे ऽष्टमी शुक्रे शनैश्चरे । नवमी पञ्चमी भौमे दग्धयोगाः प्रकीर्तिताः

245 // ṣaṣṭī gurau tṛtīyā jñe 'ṣṭamī śukre śanaiścare / navamī pañcamī bhaume dagdhayogāḥ prakīrtitāḥ

246 ॥ भरण्यर्कदिने चन्द्रे चित्राभौमेतु विश्वभम् । बुधे श्रविष्टार्यमभे गुरौ ज्येष्टा भृगोर्दिने

246 // bharaṇyarkadine candre citrābhaumetu viśvabham / budhe śraviṣṭāryamabhe gurau jyeṣṭā bhṛgordine

247 ॥ रेवती मन्दवारे तु ग्रहजन्मर्क्षनाशनम् । विशाखादिचतुर्वर्गमर्कमर्कवारादिषु क्रमात्

247 // revatī mandavāre tu grahajanmarkṣanāśanam / viśākhādicaturvargamarkamarkavārādiṣu kramāt

248 ॥ उत्पातमृत्युकारणाख्यसिद्धियोगाः प्रकीर्तिताः । तिथिवारोद्भवा नेष्टा योगा वारर्क्षसंभवाः

248 // utpātamṛtyukāraṇākhyasiddhiyogāḥ prakīrtitāḥ / tithivārodbhavā neṣṭā yogā vārarkṣasaṃbhavāḥ

249 ॥ हूणवङ्गखसेष्वन्यदेशेष्वतिशुभप्रदाः । घोराष्टाक्षीमहोदर्यो मन्दा मन्दाकिनी तथा

249 // hūṇavaṅgakhaseṣvanyadeśeṣvatiśubhapradāḥ / ghorāṣṭākṣīmahodaryo mandā mandākinī tathā

250 ॥ मिश्रा राक्षसिका सूर्यवारादिषु यथाक्रमम् । शूद्रतस्करवैश्यक्ष्मादेवभूपगवां क्रमात्

250 // miśrā rākṣasikā sūryavārādiṣu yathākramam / śūdrataskaravaiśyakṣmādevabhūpagavāṃ kramāt

251 ॥ अनुक्तानां च सर्वेषां घोराद्याः सुखदाः स्मृताः । पूर्वाह्ने नृपतीन्हन्ति विप्रान्मध्यन्दिने विशः

251 // anuktānāṃ ca sarveṣāṃ ghorādyāḥ sukhadāḥ smṛtāḥ / pūrvāhne nṛpatīnhanti viprānmadhyandine viśaḥ

252 ॥ अपराह्ने ऽस्तगे शूद्रान्प्रदोषे च पिशाचकान् । निशि रात्रिचरान्नाट्यकारानपररात्रिके

252 // aparāhne 'stage śūdrānpradoṣe ca piśācakān / niśi rātricarānnāṭyakārānapararātrike

253 ॥ गोपानुषसि संध्यायां लिङ्गिनो रविसंक्रमः । दिवा चेन्मेषसंक्रान्तिरनर्थकलहप्रदा

253 // gopānuṣasi saṃdhyāyāṃ liṅgino ravisaṃkramaḥ / divā cenmeṣasaṃkrāntiranarthakalahapradā

254 ॥ रात्रौ सुभिक्षमतुलं संध्ययोर्वृष्टिनाशनम् । हरिशार्दूलवाराहखरकुञ्जरमाहिषाः । अश्वश्पवाजवृषाः पादायुधाः करणवाहनाः

254 // rātrau subhikṣamatulaṃ saṃdhyayorvṛṣṭināśanam / hariśārdūlavārāhakharakuñjaramāhiṣāḥ / aśvaśpavājavṛṣāḥ pādāyudhāḥ karaṇavāhanāḥ

255 ॥ भुशुडी च गदाखड्गौ दण्ड इषअवासतोमरौ

255 // bhuśuḍī ca gadākhaḍgau daṇḍa iṣaavāsatomarau

256 ॥ कुन्तपाशाङ्कुशास्त्रेषून्बिभर्ति करयोस्त्विनः । अन्नं च पायसं भैक्ष्यं सयूषं च पयो दधि

256 // kuntapāśāṅkuśāstreṣūnbibharti karayostvinaḥ / annaṃ ca pāyasaṃ bhaikṣyaṃ sayūṣaṃ ca payo dadhi

257 ॥ मिष्टान्नं गुडमध्वाज्यशर्करा ववतो हविः । ववोवीवणिजेविश्वां बालवे गोचरस्थितौ

257 // miṣṭānnaṃ guḍamadhvājyaśarkarā vavato haviḥ / vavovīvaṇijeviśvāṃ bālave gocarasthitau

258 ॥ कौलवे शकुनौ भानुः किंस्तुघ्ने चोर्द्धसंस्थितथः । चतुः पादे तिलेनागे सुप्तः क्रान्तिं करोति हि

258 // kaulave śakunau bhānuḥ kiṃstughne corddhasaṃsthitathaḥ / catuḥ pāde tilenāge suptaḥ krāntiṃ karoti hi

259 ॥ धर्मायुर्वृष्टिषु समं श्रेष्ठं नष्टं फलं क्रमात् । आयुधं वाहनाहारौ यज्जातीयं जनस्य च

259 // dharmāyurvṛṣṭiṣu samaṃ śreṣṭhaṃ naṣṭaṃ phalaṃ kramāt / āyudhaṃ vāhanāhārau yajjātīyaṃ janasya ca

260 ॥ स्वापोपविष्टास्तिष्ठन्तस्ते लोकाः क्षेममाप्नुयुः । अन्धकं मन्दसंज्ञं च मध्यसंज्ञं सुलोचनम्

260 // svāpopaviṣṭāstiṣṭhantaste lokāḥ kṣemamāpnuyuḥ / andhakaṃ mandasaṃjñaṃ ca madhyasaṃjñaṃ sulocanam

261 ॥ पपीयाद्गणयोद्भानि रोहिण्यादिचतुर्विधम् । स्थिरभेष्वर्कसंक्रान्तिर्ज्ञेया विष्णुपदाह्वया

261 // papīyādgaṇayodbhāni rohiṇyādicaturvidham / sthirabheṣvarkasaṃkrāntirjñeyā viṣṇupadāhvayā

262 ॥ षडशीतिमुखा ज्ञेया द्विस्वभावेषु राशिषु । तुलाघटाजयोर्ज्ञेयो विषुवत्सूर्यसंक्रमः

262 // ṣaḍaśītimukhā jñeyā dvisvabhāveṣu rāśiṣu / tulāghaṭājayorjñeyo viṣuvatsūryasaṃkramaḥ

263 ॥ याम्यायने स्थिरे त्वाद्याः पराः सौम्येन्दुमूर्तिभैः । मेध्या विषुवति प्रोक्ताः पुण्यनाड्यस्तु षोडश

263 // yāmyāyane sthire tvādyāḥ parāḥ saumyendumūrtibhaiḥ / medhyā viṣuvati proktāḥ puṇyanāḍyastu ṣoḍaśa

264 ॥ संध्या त्रिनाडी प्रमितार्कबिंबोर्द्धोदयास्ततः । प्राक्पश्चाद्याम्यसौम्ये चेत्पुण्यं पूर्वांपरे ऽहनि

264 // saṃdhyā trināḍī pramitārkabiṃborddhodayāstataḥ / prākpaścādyāmyasaumye cetpuṇyaṃ pūrvāṃpare 'hani

265 ॥ यादृशेनेन्दुना भानोः संक्रान्तिस्तादृशं फलम् । नरः प्राप्नोति तद्राशौ शीतांशोः साध्वसाधु च

265 // yādṛśenendunā bhānoḥ saṃkrāntistādṛśaṃ phalam / naraḥ prāpnoti tadrāśau śītāṃśoḥ sādhvasādhu ca

266 ॥ संक्रान्तेः परतो भानुर्भुक्त्वा यावद्भिरंशकैः । रवेरयनसंक्रान्तिस्तदा तद्राशिसंक्रमात्

266 // saṃkrānteḥ parato bhānurbhuktvā yāvadbhiraṃśakaiḥ / raverayanasaṃkrāntistadā tadrāśisaṃkramāt

267 ॥ सक्रान्तिग्रहगर्क्षंवा जन्मन्युभयपार्श्वयोः । व्रतोद्वाहादिकेष्वेव द्वयं नेष्टं तु तत्क्रमात्

267 // sakrāntigrahagarkṣaṃvā janmanyubhayapārśvayoḥ / vratodvāhādikeṣveva dvayaṃ neṣṭaṃ tu tatkramāt

268 ॥ तिलोपरिलिखेच्चक्रं त्रित्रिशूलं त्रिकोणकम् । तत्र हेम विनिक्षिप्य दद्याद्दोषापवृत्तयेः

268 // tiloparilikheccakraṃ tritriśūlaṃ trikoṇakam / tatra hema vinikṣipya dadyāddoṣāpavṛttayeḥ

269 ॥ ताराबलेन शीतांशुर्बलवांस्तद्वशाद्रविः । बली संक्रममाणस्तु तद्वत्खेटा बलाधिकाः

269 // tārābalena śītāṃśurbalavāṃstadvaśādraviḥ / balī saṃkramamāṇastu tadvatkheṭā balādhikāḥ

270 ॥ शुभोर्ऽके जन्मतस्त्र्यायदशषट्सु मुनीश्वर । नवपञ्चांबुरिष्फस्थैर्व्यर्किभिर्विध्यते न चेत्

270 // śubhor'ke janmatastryāyadaśaṣaṭsu munīśvara / navapañcāṃburiṣphasthairvyarkibhirvidhyate na cet

271 ॥ शुभो जन्मर्क्षतश्चन्द्रो द्यूनाङ्गायारिस्वत्रिषु । यथेष्टान्त्यांबुधर्मस्थैविबुधैर्विध्यते न चेत्

271 // śubho janmarkṣataścandro dyūnāṅgāyārisvatriṣu / yatheṣṭāntyāṃbudharmasthaivibudhairvidhyate na cet

272 ॥ त्र्यायारिषु कुजः श्रेष्ठो जन्मना चेन्न विध्यते । व्ययेष्वङ्कस्थितैः सौरिसौम्यसूर्यैः शुभौषधात्

272 // tryāyāriṣu kujaḥ śreṣṭho janmanā cenna vidhyate / vyayeṣvaṅkasthitaiḥ saurisaumyasūryaiḥ śubhauṣadhāt

273 ॥ ज्ञः स्वायार्यष्टरवयिषु जन्मतश्चेन्न विधअयते । धीत्र्यकादिगजान्तस्थैः शशाङ्करहितैः शुभैः

273 // jñaḥ svāyāryaṣṭaravayiṣu janmataścenna vidhaayate / dhītryakādigajāntasthaiḥ śaśāṅkarahitaiḥ śubhaiḥ

274 ॥ जन्मराशेर्गुरुः श्रेष्ठः स्वायगो ऽध्यस्तगो न चेत् । विध्यतेन्त्याष्टरवांबुत्रिगतैः रवैटैर्मुनीश्वरा

274 // janmarāśerguruḥ śreṣṭhaḥ svāyago 'dhyastago na cet / vidhyatentyāṣṭaravāṃbutrigataiḥ ravaiṭairmunīśvarā

275 ॥ जन्मभादासुताष्टाङ्कान्त्यायेष्विष्टो भृगोःसुतः । चेन्न विद्धो ऽष्टसप्ताङ्गम् रवाङ्काद्यायारिरामगैः

275 // janmabhādāsutāṣṭāṅkāntyāyeṣviṣṭo bhṛgoḥsutaḥ / cenna viddho 'ṣṭasaptāṅgam ravāṅkādyāyārirāmagaiḥ

276 ॥ न ददाति शुभं किञ्चिद्गोचरे वेधसंयुते । तस्माद्वेधं विचार्याथ कथनीयं शुभाशुभम्

276 // na dadāti śubhaṃ kiñcidgocare vedhasaṃyute / tasmādvedhaṃ vicāryātha kathanīyaṃ śubhāśubham

277 ॥ वामभेदविधानेन दुष्टो ऽपि स्याच्छुभङ्करः । सौम्येक्षितो ऽनिष्टफलः शुभदः पापवीक्षितः

277 // vāmabhedavidhānena duṣṭo 'pi syācchubhaṅkaraḥ / saumyekṣito 'niṣṭaphalaḥ śubhadaḥ pāpavīkṣitaḥ

278 ॥ निष्फलौ तौ ग्रहौ स्वेन शत्रुणा च विलोकितौ । नीचराशिगतः स्वस्य शत्रोः क्षेत्रगतो ऽपि वा

278 // niṣphalau tau grahau svena śatruṇā ca vilokitau / nīcarāśigataḥ svasya śatroḥ kṣetragato 'pi vā

279 ॥ शुभाशुभफलं नैव दद्यादस्तमितोपि वा । ग्रहेषु विषमस्थेषु शान्तिं कुर्यात्प्रयत्नतः

279 // śubhāśubhaphalaṃ naiva dadyādastamitopi vā / graheṣu viṣamastheṣu śāntiṃ kuryātprayatnataḥ

280 ॥ हानिर्वृद्धिर्ग्रहाधीना तस्मात्पूज्यतमा ग्रहाः । मणिर्मुक्ताफलं विद्रुमाख्यं मरक तं तथा

280 // hānirvṛddhirgrahādhīnā tasmātpūjyatamā grahāḥ / maṇirmuktāphalaṃ vidrumākhyaṃ maraka taṃ tathā

281 ॥ पुष्परागं तथा वज्रं नीलं गोमेदसंज्ञितम् । दूर्य्यं भास्करादीनां तुष्ट्य धार्यं यथाक्रमम्

281 // puṣparāgaṃ tathā vajraṃ nīlaṃ gomedasaṃjñitam / dūryyaṃ bhāskarādīnāṃ tuṣṭya dhāryaṃ yathākramam

282 ॥ शुक्लपक्षादिदिवसे चन्द्रो यस्य शुभप्रदः । स पक्षस्तस्य शुभदः कृष्णपक्षोन्यथाशुभः

282 // śuklapakṣādidivase candro yasya śubhapradaḥ / sa pakṣastasya śubhadaḥ kṛṣṇapakṣonyathāśubhaḥ

283 ॥ शुक्लपक्षे शुभश्चन्द्रो द्वितीयनवपञ्चमे । रिःफरन्ध्रांबुसंस्थैश्चैन्न विद्धो गगने चरैः

283 // śuklapakṣe śubhaścandro dvitīyanavapañcame / riḥpharandhrāṃbusaṃsthaiścainna viddho gagane caraiḥ

284 ॥ जन्म संपद्विपत् क्षेम प्रत्यरिः साधको वधः । मित्रं परममित्रं च जन्मभात्तु पुनः पुन

284 // janma saṃpadvipat kṣema pratyariḥ sādhako vadhaḥ / mitraṃ paramamitraṃ ca janmabhāttu punaḥ puna

285 ॥ जन्मत्रिपञ्चसप्ताख्यास्तारा नेष्ट फलप्रदाः । शाकं गुडं च लवणं सतिलं काञ्चनं क्रमात्

285 // janmatripañcasaptākhyāstārā neṣṭa phalapradāḥ / śākaṃ guḍaṃ ca lavaṇaṃ satilaṃ kāñcanaṃ kramāt

286 ॥ अनिष्टफलनाशाय दद्यादेतद्द्विजातये । कृष्णे बलवती तारा शुक्लपक्षे बलू शशी । चन्द्रस्य द्वादशावस्था राशौराशौ यथाक्रमम्

286 // aniṣṭaphalanāśāya dadyādetaddvijātaye / kṛṣṇe balavatī tārā śuklapakṣe balū śaśī / candrasya dvādaśāvasthā rāśaurāśau yathākramam

287 ॥ यात्रोद्वाहादिकार्येषु नामतुल्यफलप्रदाः । षष्टिघ्नं गतचन्द्रर्क्षं तत्कालघटिकान्वितम् । वेदघ्नमिषुवेदान्त्यमवस्था भानुभागतः

287 // yātrodvāhādikāryeṣu nāmatulyaphalapradāḥ / ṣaṣṭighnaṃ gatacandrarkṣaṃ tatkālaghaṭikānvitam / vedaghnamiṣuvedāntyamavasthā bhānubhāgataḥ

288 ॥ प्रवासनष्टाख्यमृता जयो हास्यं रतिमुदा । शिनिभुक्तिर्ज्वरः कंपः सुस्थितिर्नामसन्निभाःऋ

288 // pravāsanaṣṭākhyamṛtā jayo hāsyaṃ ratimudā / śinibhuktirjvaraḥ kaṃpaḥ susthitirnāmasannibhāḥṛ

289 ॥ पट्टबन्धनयानोग्रसंधिविग्रहभूषणम् । धात्वाकरं युद्धकर्म मेषलग्ने प्रसिद्ध्यति

289 // paṭṭabandhanayānograsaṃdhivigrahabhūṣaṇam / dhātvākaraṃ yuddhakarma meṣalagne prasiddhyati

290 ॥ मङ्गलानि स्थिराण्यंवुवेश्मकर्मप्रवर्तनम् । कृषिवाणिज्यपश्वादिदुष्टलग्ने प्रसिद्ध्यति

290 // maṅgalāni sthirāṇyaṃvuveśmakarmapravartanam / kṛṣivāṇijyapaśvādiduṣṭalagne prasiddhyati

291 ॥ कलाविज्ञानशिल्पानि भूषणाहवसंश्रवम् । गजोद्वाहाभिषेकाद्यं कर्त्तव्यं मिथुनोदये

291 // kalāvijñānaśilpāni bhūṣaṇāhavasaṃśravam / gajodvāhābhiṣekādyaṃ karttavyaṃ mithunodaye

292 ॥ वापीकूपतडागादि वारिबन्धनमोक्षणम् । पौष्टिकं लिपिलेखादि कर्तव्यं कर्कटोदये

292 // vāpīkūpataḍāgādi vāribandhanamokṣaṇam / pauṣṭikaṃ lipilekhādi kartavyaṃ karkaṭodaye

293 ॥ इक्षुधान्यवणिक्पण्यकृषिसेवादयःस्थिरे । साहसाहवभूपाद्यं सिंहलग्ने प्रसिद्ध्यति

293 // ikṣudhānyavaṇikpaṇyakṛṣisevādayaḥsthire / sāhasāhavabhūpādyaṃ siṃhalagne prasiddhyati

294 ॥ विद्याशिल्पौषधं कृत्यं भूषणं च चरस्थिरम् । कन्या लग्ने विधेयं च पौष्टिकाखिलमङ्गलम्

294 // vidyāśilpauṣadhaṃ kṛtyaṃ bhūṣaṇaṃ ca carasthiram / kanyā lagne vidheyaṃ ca pauṣṭikākhilamaṅgalam

295 ॥ कृषिवाणिज्ययानं च पशूद्वाहव्रतादिकम् । तुलायामखिलं कर्म तुलाभाराश्रिते च यत्

295 // kṛṣivāṇijyayānaṃ ca paśūdvāhavratādikam / tulāyāmakhilaṃ karma tulābhārāśrite ca yat

296 ॥ स्थिरकर्माखिलं कार्यं राजसेवाभिषेचनम् । चौर्यकर्मस्थिरारंभाः कर्तव्या वृश्चिकोदये

296 // sthirakarmākhilaṃ kāryaṃ rājasevābhiṣecanam / cauryakarmasthirāraṃbhāḥ kartavyā vṛścikodaye

297 ॥ व्रतोद्वाहप्रयाणाश्वगजशिल्पकलादिकम् । चरस्थिरविमिश्रं च कर्तव्यं कार्मुकोदये

297 // vratodvāhaprayāṇāśvagajaśilpakalādikam / carasthiravimiśraṃ ca kartavyaṃ kārmukodaye

298 ॥ चापबन्धनमोक्षास्त्रकृषिगोश्वादिकम् यत् । प्रस्थानं पशुदासादि कर्तव्यं मकरोदये

298 // cāpabandhanamokṣāstrakṛṣigośvādikam yat / prasthānaṃ paśudāsādi kartavyaṃ makarodaye

299 ॥ कृषिवाणिज्यपश्वंबुशिल्पङ्कर्मकलादिकम् । जलपात्रास्त्राशस्त्रादि कर्तव्यं कलशोदये

299 // kṛṣivāṇijyapaśvaṃbuśilpaṅkarmakalādikam / jalapātrāstrāśastrādi kartavyaṃ kalaśodaye

300 ॥ व्रतोद्वाहाभिषेकांबुस्थापनं सन्निवेशनम् । भूषणं जलपात्राश्वकर्म मीनोदये शुभम्

300 // vratodvāhābhiṣekāṃbusthāpanaṃ sanniveśanam / bhūṣaṇaṃ jalapātrāśvakarma mīnodaye śubham

301 ॥ मेषादिषु क्लिग्नेषु शुद्धेष्वेवं प्रसिद्ध्यति । क्रूरग्रहेक्षितेषूग्रसंयुतेषूग्रमेव हि

301 // meṣādiṣu kligneṣu śuddheṣvevaṃ prasiddhyati / krūragrahekṣiteṣūgrasaṃyuteṣūgrameva hi

302 ॥ गोयुग्मकर्ककन्यान्त्यतुलाचापधराः शुभाः । शुभर्क्षत्वाशुभासत्य इतरा पापराशयः

302 // goyugmakarkakanyāntyatulācāpadharāḥ śubhāḥ / śubharkṣatvāśubhāsatya itarā pāparāśayaḥ

303 ॥ ग्रहयोगावलोकाभ्यां राशिर्धत्ते ग्रहोद्भवम् । फलं ताभ्यां विहीनो ऽसौ स्वभावमुपसर्पति

303 // grahayogāvalokābhyāṃ rāśirdhatte grahodbhavam / phalaṃ tābhyāṃ vihīno 'sau svabhāvamupasarpati

304 ॥ आदौ संपूर्णफलदं मध्ये मध्यफलप्रदम् । अन्ते तुच्छफले लग्ने सर्वस्मिन्नेवमेव हि

304 // ādau saṃpūrṇaphaladaṃ madhye madhyaphalapradam / ante tucchaphale lagne sarvasminnevameva hi

305 ॥ सर्वत्र प्रथमं लग्नं कर्तुश्चन्द्रबलं ततः । कल्प्यामदिन्दौ बलिनि सप्तमे बलिनो ग्रहाः

305 // sarvatra prathamaṃ lagnaṃ kartuścandrabalaṃ tataḥ / kalpyāmadindau balini saptame balino grahāḥ

306 ॥ चन्द्रस्य वलिमाधारमाधेय चान्यखेटकम् । आधारभूतेनाधेयं धीयते परिधिष्टिनम्

306 // candrasya valimādhāramādheya cānyakheṭakam / ādhārabhūtenādheyaṃ dhīyate paridhiṣṭinam

307 ॥ चेन्दिन्दुः शुभदः सर्वे ग्रहाः शुभफलप्रदाः । अशुभश्चेदशुभदा वर्जयित्वा धनाधिपम्

307 // cendinduḥ śubhadaḥ sarve grahāḥ śubhaphalapradāḥ / aśubhaścedaśubhadā varjayitvā dhanādhipam

308 ॥ लग्नस्याभ्युदिता येंशास्तेष्वंशेषु स्थितो ग्रहः । लग्नोद्भवं फलं धत्ते धनातीतो द्वितीयकम्

308 // lagnasyābhyuditā yeṃśāsteṣvaṃśeṣu sthito grahaḥ / lagnodbhavaṃ phalaṃ dhatte dhanātīto dvitīyakam

309 ॥ एवं स्थानेषु शेषेषु चैवमेवं प्रकल्पयेत् । लग्नं सर्वगुणोपेतं लभ्यते ऽल्पैर्दिनैर्नो

309 // evaṃ sthāneṣu śeṣeṣu caivamevaṃ prakalpayet / lagnaṃ sarvaguṇopetaṃ labhyate 'lpairdinairno

310 ॥ दोषाल्पत्वं गुणाधिक्यं बहु संततमिष्यते । दोषाद्दुष्टो हि कालस्तमपि मार्ष्टुं पितामहः

310 // doṣālpatvaṃ guṇādhikyaṃ bahu saṃtatamiṣyate / doṣādduṣṭo hi kālastamapi mārṣṭuṃ pitāmahaḥ

311 ॥ अप्यशौचतुणाधिक्यं दोषान्यत्ते ततो हि ते । अमारिक्ताष्टमीषष्टीद्वादशीप्रतिपत्स्वपि

311 // apyaśaucatuṇādhikyaṃ doṣānyatte tato hi te / amāriktāṣṭamīṣaṣṭīdvādaśīpratipatsvapi

312 ॥ परिघस्य च पूर्वार्द्धं व्यतीपाते सवैधृतौ । संध्यासूपप्लवे विष्ट्यामशुभं प्रथमार्त्तवम्

312 // parighasya ca pūrvārddhaṃ vyatīpāte savaidhṛtau / saṃdhyāsūpaplave viṣṭyāmaśubhaṃ prathamārttavam

313 ॥ रुग्णा पतिप्रिया दुःखी पुत्रिणी भोगमी तथा । पतिव्रता केशयुक्ता सूर्यवारादिषु क्रमात्

313 // rugṇā patipriyā duḥkhī putriṇī bhogamī tathā / pativratā keśayuktā sūryavārādiṣu kramāt

314 ॥ यामाग्निरौद्रभाग्ययाहिद्वीशेन्द्रादिह्युपद्विषाः । तारका न हिता मासा मधूर्जशुचिपौषकाः

314 // yāmāgniraudrabhāgyayāhidvīśendrādihyupadviṣāḥ / tārakā na hitā māsā madhūrjaśucipauṣakāḥ

315 ॥ भद्रा च संक्रमोनिद्रा रात्रिश्चन्द्रार्कयोर्ग्रहः । कुलटा पापभोगेषु निन्द्यर्क्षे निन्द्यवासरे

315 // bhadrā ca saṃkramonidrā rātriścandrārkayorgrahaḥ / kulaṭā pāpabhogeṣu nindyarkṣe nindyavāsare

316 ॥ तिलाज्यदूर्वा जुहुयाद्गायत्र्याष्टशतं बुधः । सुवर्णगोतिलान्दद्यात्सर्वदोषापनुत्तये

316 // tilājyadūrvā juhuyādgāyatryāṣṭaśataṃ budhaḥ / suvarṇagotilāndadyātsarvadoṣāpanuttaye

317 ॥ आद्या निशश्चतस्रस्तु त्याज्या ह्यपि समाः परैः । ओजराश्यंशगे चन्द्रे लग्ने पुङ्ग्रहवीक्षिते

317 // ādyā niśaścatasrastu tyājyā hyapi samāḥ paraiḥ / ojarāśyaṃśage candre lagne puṅgrahavīkṣite

318 ॥ उपवीती युग्मतिथावनग्नः कामयेत्स्त्रियम् । पुत्रार्थी पुरुषशस्त्यक्त्वा पौष्णमूलाहिपित्र्यभम्

318 // upavītī yugmatithāvanagnaḥ kāmayetstriyam / putrārthī puruṣaśastyaktvā pauṣṇamūlāhipitryabham

319 ॥ प्रसिद्धे प्रथमे गर्भे तृतीये वा द्वितीयके । मासे पुंसवनं कार्यं सीमन्तं च यथा तथा

319 // prasiddhe prathame garbhe tṛtīye vā dvitīyake / māse puṃsavanaṃ kāryaṃ sīmantaṃ ca yathā tathā

320 ॥ चतुर्थे मासि षष्टे वाप्यष्टमे वा तदीश्वरे । बलोपपन्ने दंपत्योश्चन्द्रताराबलान्विते

320 // caturthe māsi ṣaṣṭe vāpyaṣṭame vā tadīśvare / balopapanne daṃpatyoścandratārābalānvite

321 ॥ अरिक्तापर्वदिवसे कुजजीवार्कवासरे । तीक्ष्णमिश्रार्कवर्ज्येषु पुंभांशेरात्रिनायके

321 // ariktāparvadivase kujajīvārkavāsare / tīkṣṇamiśrārkavarjyeṣu puṃbhāṃśerātrināyake

322 ॥ शुद्धे ऽष्टमे जन्मलग्नात्तयोर्लग्ने न नैधने । शुभग्रहयुते दृष्टे पापदृष्टिविवर्जिते

322 // śuddhe 'ṣṭame janmalagnāttayorlagne na naidhane / śubhagrahayute dṛṣṭe pāpadṛṣṭivivarjite

323 ॥ शुभग्रहेषु धीधर्मकेन्द्रेष्वरिभवे त्रिषु । पापेषु सत्सु चन्द्रेत्यनिधनाद्यरिवर्जिते

323 // śubhagraheṣu dhīdharmakendreṣvaribhave triṣu / pāpeṣu satsu candretyanidhanādyarivarjite

324 ॥ क्रूरग्रहाणामेकोपि लग्नादन्त्यात्मजाष्टगः । सीमन्तिनीं वा तद्गर्भं बली हॄन्ति न संशयः

324 // krūragrahāṇāmekopi lagnādantyātmajāṣṭagaḥ / sīmantinīṃ vā tadgarbhaṃ balī hṝnti na saṃśayaḥ

325 ॥ तस्मिञ्जन्ममुहूर्ते ऽपि सूतकान्तेपि वा शिशोः । जातकर्म प्रकर्तव्यं पितृपूजनपूर्वकम्

325 // tasmiñjanmamuhūrte 'pi sūtakāntepi vā śiśoḥ / jātakarma prakartavyaṃ pitṛpūjanapūrvakam

326 ॥ सूतकान्ते नामकर्म विधेयं तत्कुलोचितम् । नामपूर्वं प्रशस्तं स्यान्मङ्गलैः सुसमीक्षितैः

326 // sūtakānte nāmakarma vidheyaṃ tatkulocitam / nāmapūrvaṃ praśastaṃ syānmaṅgalaiḥ susamīkṣitaiḥ

327 ॥ देशकालोपघाताद्यैः कालातिक्रमणं यदा । अनस्तगे भृगावीज्ये तत्कार्ये चोत्तरायणे

327 // deśakālopaghātādyaiḥ kālātikramaṇaṃ yadā / anastage bhṛgāvījye tatkārye cottarāyaṇe

328 ॥ चरस्थिरमृदुक्षिप्रनक्षत्रे शुभवासरे । चन्द्राताराबलोपेते दिवसे च शिशोः पितुः

328 // carasthiramṛdukṣipranakṣatre śubhavāsare / candrātārābalopete divase ca śiśoḥ pituḥ

329 ॥ शुभलग्ने शुभांशे च निधने शुद्धिसंयुते । षष्टे मास्यष्टमे वापि पुंसां स्त्रीणां तु पञ्चमे

329 // śubhalagne śubhāṃśe ca nidhane śuddhisaṃyute / ṣaṣṭe māsyaṣṭame vāpi puṃsāṃ strīṇāṃ tu pañcame

330 ॥ सप्तमे मासि वा कार्यं नवान्नप्रशनं शुभम् । रिक्तां दिनक्षयं नन्दां द्वादशीमष्टमीमथ

330 // saptame māsi vā kāryaṃ navānnapraśanaṃ śubham / riktāṃ dinakṣayaṃ nandāṃ dvādaśīmaṣṭamīmatha

331 ॥ त्यक्त्वान्यतिथिषु प्रोक्तं प्रशनं शुभवासरे । चरस्थिरमृदुक्षिप्रनक्षत्रे शुभनैधने

331 // tyaktvānyatithiṣu proktaṃ praśanaṃ śubhavāsare / carasthiramṛdukṣipranakṣatre śubhanaidhane

332 ॥ दशमे शुद्धिसंयुक्ते शुभलग्ने शुभांशके । पूर्वार्द्धे सौम्यखेटेन संयुक्ते वीक्षितेपि वा

332 // daśame śuddhisaṃyukte śubhalagne śubhāṃśake / pūrvārddhe saumyakheṭena saṃyukte vīkṣitepi vā

333 ॥ त्रिषष्टलाभगैः क्रूरैः केन्द्रधीधर्मगैः शुभैः । व्ययारिनिधनस्थे च चन्द्रे ऽन्नप्राशनं शुभम्

333 // triṣaṣṭalābhagaiḥ krūraiḥ kendradhīdharmagaiḥ śubhaiḥ / vyayārinidhanasthe ca candre 'nnaprāśanaṃ śubham

334 ॥ तृतीये पञ्चमे चाब्दे स्वकुलाचारतो ऽपि वा । बालानां जन्मतश्चौलं स्वगृह्योक्तविधानतः

334 // tṛtīye pañcame cābde svakulācārato 'pi vā / bālānāṃ janmataścaulaṃ svagṛhyoktavidhānataḥ

335 ॥ सौम्यायने नास्तगयोः सुरारिसुरमन्त्रिणोः । अपर्वरिक्तातिथिषु शुक्रेज्यज्ञेन्दुवासरे

335 // saumyāyane nāstagayoḥ surārisuramantriṇoḥ / aparvariktātithiṣu śukrejyajñenduvāsare

336 ॥ दस्रादितीज्यचन्द्रेन्द्रपूषभानि शुभानि च । चौलकर्मणि हस्तक्षार्र्त्रीणित्रीणि च विष्णुभात्

336 // dasrāditījyacandrendrapūṣabhāni śubhāni ca / caulakarmaṇi hastakṣārrtrīṇitrīṇi ca viṣṇubhāt

337 ॥ पट्टबन्धनचौलान्नप्राशने चोपनायने । शुभदं जन्मनक्षत्रमशुभं त्वन्यकर्मणि

337 // paṭṭabandhanacaulānnaprāśane copanāyane / śubhadaṃ janmanakṣatramaśubhaṃ tvanyakarmaṇi

338 ॥ अष्टमे शुद्धिसंयुक्तें शुभलग्ने शुभांशके । जन्माष्टमे न शीतांशौ षष्टाष्टान्त्यविवर्जिते

338 // aṣṭame śuddhisaṃyukteṃ śubhalagne śubhāṃśake / janmāṣṭame na śītāṃśau ṣaṣṭāṣṭāntyavivarjite

339 ॥ धनत्रिकोणकेन्द्रस्थैः शुभैस्त्र्यायारिगैः परैः । अभ्यक्ते सन्ध्ययोर्नारे निशि भुक्त्वा न वाहवे

339 // dhanatrikoṇakendrasthaiḥ śubhaistryāyārigaiḥ paraiḥ / abhyakte sandhyayornāre niśi bhuktvā na vāhave

340 ॥ नोत्कटे भूषिते नैव याने न नवमे ऽह्नि च । क्षौरकर्म महीपानां पञ्चमेपञ्चमे ऽहनि

340 // notkaṭe bhūṣite naiva yāne na navame 'hni ca / kṣaurakarma mahīpānāṃ pañcamepañcame 'hani

341 ॥ कर्तव्यं क्षोरनक्षत्रे ऽप्यथ वास्योदये शुभम् । नृपविप्राज्ञया यज्ञे मरणे बन्धमोक्षणें

341 // kartavyaṃ kṣoranakṣatre 'pyatha vāsyodaye śubham / nṛpaviprājñayā yajñe maraṇe bandhamokṣaṇeṃ

342 ॥ उद्वाहे ऽखिलवारर्क्षतिथिषु क्षौरमिष्टदम् । कर्तव्यं मङ्गलेष्वादौ मङ्गलाय क्षुरार्पणम्

342 // udvāhe 'khilavārarkṣatithiṣu kṣauramiṣṭadam / kartavyaṃ maṅgaleṣvādau maṅgalāya kṣurārpaṇam

343 ॥ नवमे सप्तमे वापि पञ्चमे दिवसे ऽपि वा । तृतीये बीजनक्षत्रे शुभवारे शुभोदये

343 // navame saptame vāpi pañcame divase 'pi vā / tṛtīye bījanakṣatre śubhavāre śubhodaye

344 ॥ सम्यग्गृहाण्यलङ्कृत्य वितानध्वजतोरणैः । आशिषो वाचनं कार्यं पुण्यं पुण्याङ्गनादिभिः

344 // samyaggṛhāṇyalaṅkṛtya vitānadhvajatoraṇaiḥ / āśiṣo vācanaṃ kāryaṃ puṇyaṃ puṇyāṅganādibhiḥ

345 ॥ सहवादित्रनृत्याद्यैर्गत्वा प्रागुत्तरां दिशम् । तत्र मृदततस्तीक्ष्णा गृहीत्वा पुनरागतः

345 // sahavāditranṛtyādyairgatvā prāguttarāṃ diśam / tatra mṛdatatastīkṣṇā gṛhītvā punarāgataḥ

346 ॥ मृण्यये ऽप्यथवा वैणवे ऽपि पात्रे प्रपूरयेत् । अनेकबीजसंयुक्तं तोयं पुष्पाभिशोभितम्

346 // mṛṇyaye 'pyathavā vaiṇave 'pi pātre prapūrayet / anekabījasaṃyuktaṃ toyaṃ puṣpābhiśobhitam

347 ॥ आधानादष्टमे वर्षे जन्मतो वाग्रजन्मनाम् । राज्ञा मेकादशे मैञ्जीबन्धनं द्वादशे विशाम्

347 // ādhānādaṣṭame varṣe janmato vāgrajanmanām / rājñā mekādaśe maiñjībandhanaṃ dvādaśe viśām

348 ॥ जन्मतः पञ्चमे वर्षे वेदशास्त्ररिंशारदः । उपवीती यतः श्रीमान्कार्यं तत्रोपनायनम्

348 // janmataḥ pañcame varṣe vedaśāstrariṃśāradaḥ / upavītī yataḥ śrīmānkāryaṃ tatropanāyanam

349 ॥ बालस्य बलहीनो ऽपरि सितो जीवः शुभप्रदः । यथोक्तवत्सरे कार्यमनुक्ते नोपनायनम्

349 // bālasya balahīno 'pari sito jīvaḥ śubhapradaḥ / yathoktavatsare kāryamanukte nopanāyanam

350 ॥ दृश्यमानगुरौ शुक्रे शाखेशे चोत्तरायणे । वेदानामधिपा जीवशुक्रभौमबुधाः क्रमात्

350 // dṛśyamānagurau śukre śākheśe cottarāyaṇe / vedānāmadhipā jīvaśukrabhaumabudhāḥ kramāt

351 ॥ शरद्ग्रीष्मवसंतेषु व्युत्क्रमात्तु द्विजन्मनाम् । मुख्यं साधारणं तेषां तपोमासादिपञ्चसु

351 // śaradgrīṣmavasaṃteṣu vyutkramāttu dvijanmanām / mukhyaṃ sādhāraṇaṃ teṣāṃ tapomāsādipañcasu

352 ॥ स्वकुलाचारधर्मज्ञो माधमासे तु फल्गुने । विधिज्ञश्चार्थवांश्चैत्रे वेदवेदाङ्गपारगः

352 // svakulācāradharmajño mādhamāse tu phalgune / vidhijñaścārthavāṃścaitre vedavedāṅgapāragaḥ

353 ॥ वैशाषे धनवान्वेन्दशास्त्रविद्याविशारदः । उपनीतो बलाढ्यश्च ज्येष्ठे विधिविदां वरः

353 // vaiśāṣe dhanavānvendaśāstravidyāviśāradaḥ / upanīto balāḍhyaśca jyeṣṭhe vidhividāṃ varaḥ

354 ॥ शुक्लपक्षे द्वितीया च तृतीया पञ्चमी तथा । त्रयोदशी च दशमी सप्तमी व्रतबन्धने

354 // śuklapakṣe dvitīyā ca tṛtīyā pañcamī tathā / trayodaśī ca daśamī saptamī vratabandhane

355 ॥ श्रेष्ठा त्वेकादशी षष्टी द्वादश्यन्यास्तु मध्यमाः । कृथष्णे द्वित्रीषुसंख्याश्च तिथ्यो ऽन्या ह्यतिनिन्दिताः

355 // śreṣṭhā tvekādaśī ṣaṣṭī dvādaśyanyāstu madhyamāḥ / kṛthaṣṇe dvitrīṣusaṃkhyāśca tithyo 'nyā hyatininditāḥ

356 ॥ धिष्णान्यर्कत्रयान्तेज्यरुद्रादित्युत्तराणि च । विष्णुत्रयांश्विमित्राब्जयोनिभान्युपनायने

356 // dhiṣṇānyarkatrayāntejyarudrādityuttarāṇi ca / viṣṇutrayāṃśvimitrābjayonibhānyupanāyane

357 ॥ जन्मभाद्दशमं कर्म संघातर्क्षं तु षोडशम् । अष्टादशं समुदयं त्रयोविंशं विनाशनम्

357 // janmabhāddaśamaṃ karma saṃghātarkṣaṃ tu ṣoḍaśam / aṣṭādaśaṃ samudayaṃ trayoviṃśaṃ vināśanam

358 ॥ मानसं मानसं पञ्चविंशर्क्षं नाचरेच्छुभमेषु तु । आचार्यसौम्यकाव्यानां वाराः शस्ताः शशीनयोः

358 // mānasaṃ mānasaṃ pañcaviṃśarkṣaṃ nācarecchubhameṣu tu / ācāryasaumyakāvyānāṃ vārāḥ śastāḥ śaśīnayoḥ

359 ॥ वारौ तु मध्यमौ चैव व्रते ऽन्यौ निन्दितौ मतौ । त्रिधा विभज्य दिवसं तत्रादौ कर्म दैविकम्

359 // vārau tu madhyamau caiva vrate 'nyau ninditau matau / tridhā vibhajya divasaṃ tatrādau karma daivikam

360 ॥ द्वितीये मानुषं कार्यं तृतीये ःंशे च पैतृकम् । स्वनीचगे तदंशे वा स्वारिभे वा तदंशके

360 // dvitīye mānuṣaṃ kāryaṃ tṛtīye ḥṃśe ca paitṛkam / svanīcage tadaṃśe vā svāribhe vā tadaṃśake

361 ॥ गुरुशिखिनोश्च शाखेशे कलाशीलविवर्जितः । स्वाधिशत्रुगृहस्थे वा तदंशस्थे ऽथ वा व्रती

361 // guruśikhinośca śākheśe kalāśīlavivarjitaḥ / svādhiśatrugṛhasthe vā tadaṃśasthe 'tha vā vratī

362 ॥ शाखेशे वा गुरौ शुक्रे महापातककृद्भवेत् । स्वोच्चसंस्थे तदंशे वा स्वराशौ राशिगे गणे

362 // śākheśe vā gurau śukre mahāpātakakṛdbhavet / svoccasaṃsthe tadaṃśe vā svarāśau rāśige gaṇe

363 ॥ शाखेशे वा गुरौ शुक्रे केन्द्रगे वा त्रिकोणगे । अतीव धनवांश्चैव वेदवेदाङ्गपारगः

363 // śākheśe vā gurau śukre kendrage vā trikoṇage / atīva dhanavāṃścaiva vedavedāṅgapāragaḥ

364 ॥ परमोच्चगते जीवे शाखेशे वाथ वा सते । व्रती विशुद्धे निधने वेदशास्त्रविशारदः

364 // paramoccagate jīve śākheśe vātha vā sate / vratī viśuddhe nidhane vedaśāstraviśāradaḥ

365 ॥ स्वाधिमित्रगृहस्थे वा तस्योञ्चस्थे तदंशगे । गुरौ भृगौ वा शाखेशे विद्याधनसमन्वितः

365 // svādhimitragṛhasthe vā tasyoñcasthe tadaṃśage / gurau bhṛgau vā śākheśe vidyādhanasamanvitaḥ

366 ॥ शाखाधिपतिवारश्च शाखाधिपबलं शिशोः । शआखाधिपतिलग्नं च दुर्लभं त्रितयं व्रते

366 // śākhādhipativāraśca śākhādhipabalaṃ śiśoḥ / śaākhādhipatilagnaṃ ca durlabhaṃ tritayaṃ vrate

367 ॥ तस्माद्वेद्वांशगे चन्द्रे व्रती विद्याविशारदः । पापांशगे वा दरिद्रो नित्यदुःखितः

367 // tasmādvedvāṃśage candre vratī vidyāviśāradaḥ / pāpāṃśage vā daridro nityaduḥkhitaḥ

368 ॥ श्रवणादिनि नक्षत्रे कर्कांशस्थे निशाकरे । तदा व्रती वेदशास्त्रधनधान्यसमृद्धिमान्

368 // śravaṇādini nakṣatre karkāṃśasthe niśākare / tadā vratī vedaśāstradhanadhānyasamṛddhimān

369 ॥ शुभलग्ने शुभांशे च नैधने शुद्धिसंयुते । लग्ने तु निधने सौम्यैः संयुते वा निरीक्षिते

369 // śubhalagne śubhāṃśe ca naidhane śuddhisaṃyute / lagne tu nidhane saumyaiḥ saṃyute vā nirīkṣite

370 ॥ इष्टैर्जीवार्कचन्द्राद्यैः पञ्चभिर्बलिभिर्ग्रहै । स्थानादिबलसंपूर्णैश्चतुर्भिर्वा शुभान्वितैः

370 // iṣṭairjīvārkacandrādyaiḥ pañcabhirbalibhirgrahai / sthānādibalasaṃpūrṇaiścaturbhirvā śubhānvitaiḥ

371 ॥ ईक्षन्नैवात्रैकविंशमहादोषविवर्जिते । राशयः सकलाः श्रेष्ठाः शुभग्रहयुतेक्षिताः

371 // īkṣannaivātraikaviṃśamahādoṣavivarjite / rāśayaḥ sakalāḥ śreṣṭhāḥ śubhagrahayutekṣitāḥ

372 ॥ शुभनवांशकगता ग्राह्यास्ते शुभराशयः । न कदाचित्कर्कटांशशुभेक्षितयुतो ऽपि वा

372 // śubhanavāṃśakagatā grāhyāste śubharāśayaḥ / na kadācitkarkaṭāṃśaśubhekṣitayuto 'pi vā

373 ॥ तस्माद्गोमिथुनांशाश्च तुलाकन्यांशकाः शुभाः । एवंविधे लग्नगते नवांशे व्रतमीरितम्

373 // tasmādgomithunāṃśāśca tulākanyāṃśakāḥ śubhāḥ / evaṃvidhe lagnagate navāṃśe vratamīritam

374 ॥ त्रिषडायगतैः पापैः षडष्टान्त्यविवर्जितैः । शुभैः षष्टाष्टलग्नान्त्यवर्जितेन हिमांशुना

374 // triṣaḍāyagataiḥ pāpaiḥ ṣaḍaṣṭāntyavivarjitaiḥ / śubhaiḥ ṣaṣṭāṣṭalagnāntyavarjitena himāṃśunā

375 ॥ स्वोञ्चसंस्थो ऽपि शीतांशुर्व्रतिनो यदि लग्नगः । न करोति शिशुं निःस्वं सर्वतः क्षयरोगिणम्

375 // svoñcasaṃstho 'pi śītāṃśurvratino yadi lagnagaḥ / na karoti śiśuṃ niḥsvaṃ sarvataḥ kṣayarogiṇam

376 ॥ स्फूर्जिते केन्द्रगे भानौ व्रतिनां पितृनाशनम् । पञ्चदोषोनितं लग्नं शुभदं चोपनायने

376 // sphūrjite kendrage bhānau vratināṃ pitṛnāśanam / pañcadoṣonitaṃ lagnaṃ śubhadaṃ copanāyane

377 ॥ विना वसंतऋतुना कृष्णपक्षे गलग्रहे । अनध्याये विष्टिषष्ट्योर्न तु सस्कारमर्हति

377 // vinā vasaṃtaṛtunā kṛṣṇapakṣe galagrahe / anadhyāye viṣṭiṣaṣṭyorna tu saskāramarhati

378 ॥ त्रयोदश्यादिचत्वारि सप्तम्यादिदिनत्रयम् । चतुर्थी वा शुभाः प्रोक्ता अष्टावेते गलग्रहाः

378 // trayodaśyādicatvāri saptamyādidinatrayam / caturthī vā śubhāḥ proktā aṣṭāvete galagrahāḥ

379 ॥ क्षुरिकाबन्धं वक्ष्ये नृपाणां प्राक्करग्रहात् । विवाहोक्तेषु मासेषु शुक्लपक्षे ऽप्यनस्तगे

379 // kṣurikābandhaṃ vakṣye nṛpāṇāṃ prākkaragrahāt / vivāhokteṣu māseṣu śuklapakṣe 'pyanastage

380 ॥ जीवे शुक्रे च भूपुत्रे चन्द्रताराबलान्विते । मैञ्जीबन्धोक्ततिथिषु कुजवर्जितवासरे

380 // jīve śukre ca bhūputre candratārābalānvite / maiñjībandhoktatithiṣu kujavarjitavāsare

381 ॥ नचेन्नवांशके कर्तुरष्टमोदयवर्जिते । शुद्धे ऽष्टमे विधौ लग्ने षष्टाष्टान्त्यविवर्जिते

381 // nacennavāṃśake karturaṣṭamodayavarjite / śuddhe 'ṣṭame vidhau lagne ṣaṣṭāṣṭāntyavivarjite

382 ॥ धनत्रिकोणकेन्द्रस्थैः शुभैस्त्र्यायारिगैः परैः । क्षुरिकाबन्धनं कार्यमर्चयित्वामरान्पितॄन्

382 // dhanatrikoṇakendrasthaiḥ śubhaistryāyārigaiḥ paraiḥ / kṣurikābandhanaṃ kāryamarcayitvāmarānpitṝn

383 ॥ अर्चयेत्क्षुरिकां सम्यग्देवतानां च सन्निधौ । ततः सुलग्ने बध्नीयात्कट्यां लक्षणसंयुताम्

383 // arcayetkṣurikāṃ samyagdevatānāṃ ca sannidhau / tataḥ sulagne badhnīyātkaṭyāṃ lakṣaṇasaṃyutām

384 ॥ आयामार्द्धाग्रविस्तारप्रमाणेनैवच्छेदयत् । तच्छेदखण्डान्यायाः स्युर्ध्वजाये रिपुनाशनम्

384 // āyāmārddhāgravistārapramāṇenaivacchedayat / tacchedakhaṇḍānyāyāḥ syurdhvajāye ripunāśanam

385 ॥ घूम्राये मरणं सिंहे जयः शुनि च रोगिता । धनलाभो वृषे ऽत्यन्तं दुःखी भवति गर्दभे

385 // ghūmrāye maraṇaṃ siṃhe jayaḥ śuni ca rogitā / dhanalābho vṛṣe 'tyantaṃ duḥkhī bhavati gardabhe

386 ॥ गजाये ऽत्यन्तसंप्रीतिर्ध्वाङ्क्षे वित्तविनाशनम् । खड्गपुत्रिकयोर्मानं गणयेत्स्वाङ्गुलेन तु

386 // gajāye 'tyantasaṃprītirdhvāṅkṣe vittavināśanam / khaḍgaputrikayormānaṃ gaṇayetsvāṅgulena tu

387 ॥ मानाङ्गुलेषु पर्यायामेकादशमितां त्यजेत् । शेषाणामगुलीनां च फलानि स्युर्यथाक्रमम्

387 // mānāṅguleṣu paryāyāmekādaśamitāṃ tyajet / śeṣāṇāmagulīnāṃ ca phalāni syuryathākramam

388 ॥ पुत्रलाभः शत्रुवधः स्त्रीलाभो गमन शुभम् । अर्थहानिश्चार्थवृद्धिः प्रीति सिद्धिजयः स्तुतिः

388 // putralābhaḥ śatruvadhaḥ strīlābho gamana śubham / arthahāniścārthavṛddhiḥ prīti siddhijayaḥ stutiḥ

389 ॥ स्थितो ध्वजे वृषाये वा नष्टाचेत्पूर्वतो व्रणम् । सिंहेगजे मध्यभागे त्वन्तभागे श्वकाकयोः

389 // sthito dhvaje vṛṣāye vā naṣṭācetpūrvato vraṇam / siṃhegaje madhyabhāge tvantabhāge śvakākayoḥ

390 ॥ धृम्रगर्द्दभयोर्नैव व्रणं श्रयोन्त्यभागगम् । अथोत्तरायणे शुक्रजीवयोर्द्दश्यमानयोः

390 // dhṛmragarddabhayornaiva vraṇaṃ śrayontyabhāgagam / athottarāyaṇe śukrajīvayorddaśyamānayoḥ

391 ॥ द्विजातीनां गुरोर्गेहान्निवृत्तानां यतात्मनाम् । चित्रोत्तरादितीज्यान्त्यहरिमित्रविधातृषु

391 // dvijātīnāṃ gurorgehānnivṛttānāṃ yatātmanām / citrottarāditījyāntyaharimitravidhātṛṣu

392 ॥ भेष्वर्केन्दुज्ञेज्यशुक्रवारलग्नांशकेषु च । प्रतिपत्पर्वरिक्ता मा चाष्टमी च दिनत्रयम्

392 // bheṣvarkendujñejyaśukravāralagnāṃśakeṣu ca / pratipatparvariktā mā cāṣṭamī ca dinatrayam

393 ॥ हित्वान्यदिवसे कार्यं समावर्तनमुण्डनम् । सर्वाश्रमाणां विप्रेन्द्र ह्युत्तमो ऽयं गृहाश्रमः

393 // hitvānyadivase kāryaṃ samāvartanamuṇḍanam / sarvāśramāṇāṃ viprendra hyuttamo 'yaṃ gṛhāśramaḥ

394 ॥ सुखं तत्रापि भामिन्यां शीलवत्यां स्थितं ततः । तस्याः सच्छीलर्ला धस्तु सुलग्नवशतः खलु

394 // sukhaṃ tatrāpi bhāminyāṃ śīlavatyāṃ sthitaṃ tataḥ / tasyāḥ sacchīlarlā dhastu sulagnavaśataḥ khalu

395 ॥ पितामहोक्तं संवीक्ष्य लग्नशुद्धिं प्रवच्म्यहम् । पुण्ये ऽह्निलक्षणोपेतं सुखासीनं सुचेतसम्

395 // pitāmahoktaṃ saṃvīkṣya lagnaśuddhiṃ pravacmyaham / puṇye 'hnilakṣaṇopetaṃ sukhāsīnaṃ sucetasam

396 ॥ प्रणम्य देववत्पृच्छेर्द्दैवज्ञं भक्तिपूर्वकम् । तांबूलफलपुष्पाद्यैः पूर्णाञ्जलिरुपागतः

396 // praṇamya devavatpṛccherddaivajñaṃ bhaktipūrvakam / tāṃbūlaphalapuṣpādyaiḥ pūrṇāñjalirupāgataḥ

397 ॥ तत्र चेल्लग्नगः क्रूरस्तस्मात्सप्तमगः कुजः । दंपत्योर्मरण वाच्य वर्षाणामष्टकात्पुरा

397 // tatra cellagnagaḥ krūrastasmātsaptamagaḥ kujaḥ / daṃpatyormaraṇa vācya varṣāṇāmaṣṭakātpurā

398 ॥ यदि लग्नगतश्चन्द्रस्तस्मात्सप्तमगः कुजः । विज्ञेयं भर्तृमरणमष्टवर्षान्त्तरे बुधैःझ

398 // yadi lagnagataścandrastasmātsaptamagaḥ kujaḥ / vijñeyaṃ bhartṛmaraṇamaṣṭavarṣānttare budhaiḥjha

399 ॥ लग्नात्पञ्चमगः पापः शत्रुदृष्टश्च नीचगः । मृतपुत्राथ वा कन्या कुलटा वा न संशयः

399 // lagnātpañcamagaḥ pāpaḥ śatrudṛṣṭaśca nīcagaḥ / mṛtaputrātha vā kanyā kulaṭā vā na saṃśayaḥ

400 ॥ तृतीयपञ्चसप्तायकर्मगो वा निशाकरः । लग्नात्करोति संबन्धं दंपत्योर्गुरुवीक्षितः

400 // tṛtīyapañcasaptāyakarmago vā niśākaraḥ / lagnātkaroti saṃbandhaṃ daṃpatyorguruvīkṣitaḥ

401 ॥ तुलागोकर्कटा लग्नसंस्थः शुक्रेन्दुसंयुताः । वीक्षिताः पृच्छतां नॄणां कन्यालाभो भवेत्तदा

401 // tulāgokarkaṭā lagnasaṃsthaḥ śukrendusaṃyutāḥ / vīkṣitāḥ pṛcchatāṃ nṝṇāṃ kanyālābho bhavettadā

402 ॥ स्त्रीद्रेष्काणः स्त्रीनवांशे युग्मलग्नं समागतम् । वीक्षितं चन्द्रशुक्राभ्यां कन्यालाभो भवेत्तदा

402 // strīdreṣkāṇaḥ strīnavāṃśe yugmalagnaṃ samāgatam / vīkṣitaṃ candraśukrābhyāṃ kanyālābho bhavettadā

403 ॥ एवं स्त्रीणां भर्तृलब्धिः पुंलग्ने पुंनवांशके । पृच्छकस्य भवेल्लग्नं पुङ्ग्रहैरवलोकितम्

403 // evaṃ strīṇāṃ bhartṛlabdhiḥ puṃlagne puṃnavāṃśake / pṛcchakasya bhavellagnaṃ puṅgrahairavalokitam

404 ॥ कृष्णपक्षे प्रश्नलग्नाद्यस्य राशी यदा । पापदृष्टो ऽथ वा रन्ध्रे न संबन्धो भवेत्तदा

404 // kṛṣṇapakṣe praśnalagnādyasya rāśī yadā / pāpadṛṣṭo 'tha vā randhre na saṃbandho bhavettadā

405 ॥ पुण्यैर्निमित्तशकुनैः प्रश्नकाले तु मङ्गलम् । दंपत्योरशुभैरेतैरशुभं सर्वतो भवेत्

405 // puṇyairnimittaśakunaiḥ praśnakāle tu maṅgalam / daṃpatyoraśubhairetairaśubhaṃ sarvato bhavet

406 ॥ पञ्चाङ्गशुद्धिदिवसे चन्द्रताराबलान्विते । विवाहभस्योदये वा कन्यावरणमन्वयैः

406 // pañcāṅgaśuddhidivase candratārābalānvite / vivāhabhasyodaye vā kanyāvaraṇamanvayaiḥ

407 ॥ भूषणैः पुष्पतांबूलफलैर्गन्धाक्षतादिभिः । शुक्लांबरैर्गीतवाद्यैंर्विघ्नाशीर्वचनैः सह

407 // bhūṣaṇaiḥ puṣpatāṃbūlaphalairgandhākṣatādibhiḥ / śuklāṃbarairgītavādyaiṃrvighnāśīrvacanaiḥ saha

408 ॥ कारयेत्कन्यकागेहे वरः प्रणवपूर्वकम् । तदा कुर्यात्पिता तस्याः प्रदानं प्रीतिपूर्वकम्

408 // kārayetkanyakāgehe varaḥ praṇavapūrvakam / tadā kuryātpitā tasyāḥ pradānaṃ prītipūrvakam

409 ॥ कुलशीलवयोरूपवित्तविद्यायुताय च । वराय च रूपवतीं कन्यां दद्याद्यवीयसीम्

409 // kulaśīlavayorūpavittavidyāyutāya ca / varāya ca rūpavatīṃ kanyāṃ dadyādyavīyasīm

410 ॥ संपूज्य प्रार्थयित्वा च शचीं देवीं गुणाश्रयाम् । त्रैलोक्यसुन्दरीं दिव्यगन्धमाल्यांबरावृताम्

410 // saṃpūjya prārthayitvā ca śacīṃ devīṃ guṇāśrayām / trailokyasundarīṃ divyagandhamālyāṃbarāvṛtām

411 ॥ सर्वलक्षणसंयुक्तां सर्वाभरणभूषिताम् । अनर्घमणिमालाभिर्भासयन्तीं दिगन्तरान्

411 // sarvalakṣaṇasaṃyuktāṃ sarvābharaṇabhūṣitām / anarghamaṇimālābhirbhāsayantīṃ digantarān

412 ॥ विलासिनीसहस्राद्यैः सेवमानामहर्निशम् । एवंविधां कुमारीं तां पूजान्ते प्रार्थयेदिति

412 // vilāsinīsahasrādyaiḥ sevamānāmaharniśam / evaṃvidhāṃ kumārīṃ tāṃ pūjānte prārthayediti

413 ॥ देवीन्द्राणि नमस्तुभ्यां देवेन्द्रप्रियभामिनि । विवाहे भाग्यमारोग्यं पुत्रलाभं च देहि मे

413 // devīndrāṇi namastubhyāṃ devendrapriyabhāmini / vivāhe bhāgyamārogyaṃ putralābhaṃ ca dehi me

414 ॥ युग्मे ऽब्दे जन्मतः स्त्रीणां पीतिदं पाणिपीडनम् । एतत्पुंसामयुग्मे ऽब्दे व्यत्ययेनाशनं तयोः

414 // yugme 'bde janmataḥ strīṇāṃ pītidaṃ pāṇipīḍanam / etatpuṃsāmayugme 'bde vyatyayenāśanaṃ tayoḥ

415 ॥ माघफआल्गुनवैशाखज्येष्टमासाः शुभप्रदाः । मध्यमा कार्तिको मार्गशीर्षो वै निन्दिताः परे

415 // māghaphaālgunavaiśākhajyeṣṭamāsāḥ śubhapradāḥ / madhyamā kārtiko mārgaśīrṣo vai ninditāḥ pare

416 ॥ न कदाचिद्वशर्क्षेषु भानोरार्द्राप्रवेशनात् । विवाहो देवतानां च प्रतिष्टां चोपनायनम्

416 // na kadācidvaśarkṣeṣu bhānorārdrāpraveśanāt / vivāho devatānāṃ ca pratiṣṭāṃ copanāyanam

417 ॥ नास्तङ्गते सिते जीवे न तयोर्बालवृद्धयोः । न गुरौ सिंहराशिस्थे सिंहांशकगतेपि वा

417 // nāstaṅgate site jīve na tayorbālavṛddhayoḥ / na gurau siṃharāśisthe siṃhāṃśakagatepi vā

418 ॥ पश्चात्प्रागुदितः शुक्रो दशत्रिदिवसं शिशुः । बुद्धः पञ्चदिनं पक्षं गुरुः पक्षं च सर्वतः

418 // paścātprāguditaḥ śukro daśatridivasaṃ śiśuḥ / buddhaḥ pañcadinaṃ pakṣaṃ guruḥ pakṣaṃ ca sarvataḥ

419 ॥ अप्रबुद्धो हृषीकेशो यावत्तावन्न मङ्गलम् । उत्सवे वासुदेवस्य दिवसे नान्यमङ्गलम्

419 // aprabuddho hṛṣīkeśo yāvattāvanna maṅgalam / utsave vāsudevasya divase nānyamaṅgalam

420 ॥ न जन्ममासे जन्मर्क्षे न जन्मदिवसे ऽपि च । आद्य गर्भसुतस्याथ दुहितुर्वा करग्रहः

420 // na janmamāse janmarkṣe na janmadivase 'pi ca / ādya garbhasutasyātha duhiturvā karagrahaḥ

421 ॥ नैवोद्वाहो ज्येष्ठपुत्रीपुत्रयोश्च परस्परम् । ज्येष्टमासे तयोरेकज्येष्ठे श्रेष्ठश्च नान्यथा

421 // naivodvāho jyeṣṭhaputrīputrayośca parasparam / jyeṣṭamāse tayorekajyeṣṭhe śreṣṭhaśca nānyathā

422 ॥ उत्पातग्रहणादूर्द्धं सप्ताहमखिलग्रहे । नाखिले त्रिदिनं नेष्टं त्रिद्युस्पृक् च क्षयं तथा

422 // utpātagrahaṇādūrddhaṃ saptāhamakhilagrahe / nākhile tridinaṃ neṣṭaṃ tridyuspṛk ca kṣayaṃ tathā

423 ॥ ग्रस्तास्ते त्रिदिनं पूर्वं पश्चाद्ग्रस्तोदये ऽथवा । संध्यायां त्रिदिनं तद्वन्निशीथे सप्त एव च

423 // grastāste tridinaṃ pūrvaṃ paścādgrastodaye 'thavā / saṃdhyāyāṃ tridinaṃ tadvanniśīthe sapta eva ca

424 ॥ मासान्ते पञ्च दिवसांस्त्यजेद्रिक्तां तथाष्टमीम् । व्यतीपातं वैधृतिं च संपूर्णं परिघार्द्धकम्

424 // māsānte pañca divasāṃstyajedriktāṃ tathāṣṭamīm / vyatīpātaṃ vaidhṛtiṃ ca saṃpūrṇaṃ parighārddhakam

425 ॥ पौष्णभत्र्युत्तरामैत्रमरुञ्चन्द्रार्कपित्र्यभैः । समूलभैरविद्धैस्तैः स्त्रीकरग्रह इष्यते

425 // pauṣṇabhatryuttarāmaitramaruñcandrārkapitryabhaiḥ / samūlabhairaviddhaistaiḥ strīkaragraha iṣyate

426 ॥ विवाहे बलमावश्यं दंपत्योर्गुरुसूर्ययोः । चेत्पूजा यत्नतः कार्या दुर्बल ग्रहयोस्तयोः

426 // vivāhe balamāvaśyaṃ daṃpatyorgurusūryayoḥ / cetpūjā yatnataḥ kāryā durbala grahayostayoḥ

427 ॥ गोचरं वेधजं चाष्टवर्गजं रूपजं बलम् । यथोत्तरं बलाधिक्यं स्थूलं गोचरमार्गजम्

427 // gocaraṃ vedhajaṃ cāṣṭavargajaṃ rūpajaṃ balam / yathottaraṃ balādhikyaṃ sthūlaṃ gocaramārgajam

428 ॥ चन्द्रताराबलं वीक्ष्य ततः पञ्चाङ्गजं बलम् । तिथिरेकगुणा वारो द्विगुणस्त्रिगुणं च भम्

428 // candratārābalaṃ vīkṣya tataḥ pañcāṅgajaṃ balam / tithirekaguṇā vāro dviguṇastriguṇaṃ ca bham

429 ॥ योगश्चतुर्गुणः पञ्चगुणं तिथ्यर्द्धसंज्ञितम् । ततो मनहूर्तो बलवांस्ततो लग्नं बलाधिकम्

429 // yogaścaturguṇaḥ pañcaguṇaṃ tithyarddhasaṃjñitam / tato manahūrto balavāṃstato lagnaṃ balādhikam

430 ॥ ततो बलवती होरा द्रेष्काणो बलवांस्ततः । ततो नवांशो बलवान्द्वादशांशो बली ततः

430 // tato balavatī horā dreṣkāṇo balavāṃstataḥ / tato navāṃśo balavāndvādaśāṃśo balī tataḥ

431 ॥ त्रिंशांशो बलवांस्तस्माद्वीक्ष्यमेतद्बलाबलम् । शुभेक्षितयुताः शस्ता उद्वाहे ऽखिलराशयः

431 // triṃśāṃśo balavāṃstasmādvīkṣyametadbalābalam / śubhekṣitayutāḥ śastā udvāhe 'khilarāśayaḥ

432 ॥ चन्द्रार्केज्यादयः पच यस्य राशेस्तुखेचराः । इष्टास्तच्छुभदं लग्नं चत्वारो ऽपि बलान्विताः

432 // candrārkejyādayaḥ paca yasya rāśestukhecarāḥ / iṣṭāstacchubhadaṃ lagnaṃ catvāro 'pi balānvitāḥ

433 ॥ जामित्रशुद्ध्यैकविंशन्महादोषविवर्जितम् । एकविंशतिदोषाणां नामरूपफलानि च

433 // jāmitraśuddhyaikaviṃśanmahādoṣavivarjitam / ekaviṃśatidoṣāṇāṃ nāmarūpaphalāni ca

434 ॥ वक्ष्यन्ते ऽत्र समासेन शृणु नारद सांप्रतम् । पञ्चाङ्गशुद्धिराहित्यं दोषस्त्वाद्यः प्रकीर्तितः

434 // vakṣyante 'tra samāsena śṛṇu nārada sāṃpratam / pañcāṅgaśuddhirāhityaṃ doṣastvādyaḥ prakīrtitaḥ

435 ॥ उदयास्तशुद्धिर्हानिर्द्वितीयः सूर्यसंक्रमः । तृतीयः पापषड्वर्गो भृगुः षष्टः कुजो ऽष्टमः

435 // udayāstaśuddhirhānirdvitīyaḥ sūryasaṃkramaḥ / tṛtīyaḥ pāpaṣaḍvargo bhṛguḥ ṣaṣṭaḥ kujo 'ṣṭamaḥ

436 ॥ गण्डान्तं कर्तरी रिषअफषडष्टेन्दुगतो ग्रहः । दंपत्योरष्टमं लग्नं राशिर्विषघटी तथा

436 // gaṇḍāntaṃ kartarī riṣaaphaṣaḍaṣṭendugato grahaḥ / daṃpatyoraṣṭamaṃ lagnaṃ rāśirviṣaghaṭī tathā

437 ॥ दुर्मुहीर्तो वारदोषः खार्जूरिकसमाङ्घ्रिभम् । ग्रहणोत्पातभं क्रूरविद्धर्क्षं क्रूरसंयुतम्

437 // durmuhīrto vāradoṣaḥ khārjūrikasamāṅghribham / grahaṇotpātabhaṃ krūraviddharkṣaṃ krūrasaṃyutam

438 ॥ कुनवांशो महापातो वैधृतिश्चैकविंशतिः । तिथिवारर्क्षयोगानां करणस्य च मेलनम्

438 // kunavāṃśo mahāpāto vaidhṛtiścaikaviṃśatiḥ / tithivārarkṣayogānāṃ karaṇasya ca melanam

439 ॥ पञ्चाङ्गमस्य शुद्धिस्तु पञ्चाङ्गशुद्धिरीरिता । यस्मिन्पञ्चाङ्गदोषो ऽस्ति तस्मिंल्लग्ने निरर्थकम्

439 // pañcāṅgamasya śuddhistu pañcāṅgaśuddhirīritā / yasminpañcāṅgadoṣo 'sti tasmiṃllagne nirarthakam

440 ॥ त्यजेत्पञ्चैष्टिकं चापि विषसंयुक्तदुग्धवत् । लग्नलग्नांशकौ स्वस्वपतिना वीक्षितौ युतौ

440 // tyajetpañcaiṣṭikaṃ cāpi viṣasaṃyuktadugdhavat / lagnalagnāṃśakau svasvapatinā vīkṣitau yutau

441 ॥ न चेद्वान्योन्यपतिना शुभघमित्रेण वा तथा । वरस्य मृत्युः स्यात्ताभ्यां सप्तसप्तोदयांशकौ

441 // na cedvānyonyapatinā śubhaghamitreṇa vā tathā / varasya mṛtyuḥ syāttābhyāṃ saptasaptodayāṃśakau

442 ॥ एवं तौ न युतौ दृष्टौ मुत्युर्वध्वाः करग्रहे । त्याज्याः सूर्यस्य संक्रान्तेः पूर्वतः परतस्तथा

442 // evaṃ tau na yutau dṛṣṭau mutyurvadhvāḥ karagrahe / tyājyāḥ sūryasya saṃkrānteḥ pūrvataḥ paratastathā

443 ॥ विवाहादिषु कार्येषु नाड्यः षोडशषोडशा । । षड्वर्गः शुभदः श्रेष्ठो विवाहसथापनादिषु

443 // vivāhādiṣu kāryeṣu nāḍyaḥ ṣoḍaśaṣoḍaśā / / ṣaḍvargaḥ śubhadaḥ śreṣṭho vivāhasathāpanādiṣu

444 ॥ भृगुषष्ठाह्वयो दोषो लग्नात्षष्ठगते सिते । उच्चगे शुभसंयुक्ते तल्लग्नं सर्वदा त्यजेत्

444 // bhṛguṣaṣṭhāhvayo doṣo lagnātṣaṣṭhagate site / uccage śubhasaṃyukte tallagnaṃ sarvadā tyajet

445 ॥ कुजो ऽष्टमो महादोषो लग्नादष्टमगे कुजे । शुभत्रययुतं लग्नं न त्यजेत्तुङ्गगो यदि

445 // kujo 'ṣṭamo mahādoṣo lagnādaṣṭamage kuje / śubhatrayayutaṃ lagnaṃ na tyajettuṅgago yadi

446 ॥ पूर्णानन्दाङ्ख्ययोस्तिथ्योः संधिर्नाडीद्वयं यदा । गण्डान्तं मृत्युदं जन्मयात्रोद्वाहव्रतादिषु

446 // pūrṇānandāṅkhyayostithyoḥ saṃdhirnāḍīdvayaṃ yadā / gaṇḍāntaṃ mṛtyudaṃ janmayātrodvāhavratādiṣu

447 ॥ कुलीरसिंहयोः कीटचापयोर्मिनमेषयोः । गण्डातंमन्तरालं स्याद्धटिकार्द्धं मृतिप्रदम्

447 // kulīrasiṃhayoḥ kīṭacāpayorminameṣayoḥ / gaṇḍātaṃmantarālaṃ syāddhaṭikārddhaṃ mṛtipradam

448 ॥ सार्पैन्द्रपौष्णोभेष्वन्त्यषोडशेशा भसंधयः । तदग्निमेष्वाद्यपादा भानां गण्डातसंज्ञकाः

448 // sārpaindrapauṣṇobheṣvantyaṣoḍaśeśā bhasaṃdhayaḥ / tadagnimeṣvādyapādā bhānāṃ gaṇḍātasaṃjñakāḥ

449 ॥ उग्रं च संधित्रितयं गण्डातं त्रिविधं महत् । लग्नाभिमुखयोः पापग्रहयोरृजुवक्रयोः

449 // ugraṃ ca saṃdhitritayaṃ gaṇḍātaṃ trividhaṃ mahat / lagnābhimukhayoḥ pāpagrahayorṛjuvakrayoḥ

450 ॥ सा कर्तरीति विज्ञेया दंपत्योर्गलकर्तरी । कर्तरीयोगदुष्टं यल्लग्नं तत्परिवर्जयेत्

450 // sā kartarīti vijñeyā daṃpatyorgalakartarī / kartarīyogaduṣṭaṃ yallagnaṃ tatparivarjayet

451 ॥ अपि सौम्यग्रहैर्युक्त गुणैः सर्वैः समन्वितम् । षडष्टरिष्फगे चन्द्रे लग्नदोषः स्वसंज्ञकः

451 // api saumyagrahairyukta guṇaiḥ sarvaiḥ samanvitam / ṣaḍaṣṭariṣphage candre lagnadoṣaḥ svasaṃjñakaḥ

452 ॥ तल्लग्नं वर्जयेद्यत्राज्जीवशुक्रसमन्वितम् । उच्चगे नीचगे वापि मित्रभे शत्रुराशिगे

452 // tallagnaṃ varjayedyatrājjīvaśukrasamanvitam / uccage nīcage vāpi mitrabhe śatrurāśige

453 ॥ अपि सर्वगुणोपेतं दंपत्योर्निधनप्रदम् । शशाङ्के ग्रहसंयुक्ते दोषः संग्रहसंज्ञकः

453 // api sarvaguṇopetaṃ daṃpatyornidhanapradam / śaśāṅke grahasaṃyukte doṣaḥ saṃgrahasaṃjñakaḥ

454 ॥ तस्मिन्संग्रहदोषे तु विवाहं नैव कारयेत् । सूर्येण संयुते चन्द्रे दारिद्यं भवति स्फुटम्

454 // tasminsaṃgrahadoṣe tu vivāhaṃ naiva kārayet / sūryeṇa saṃyute candre dāridyaṃ bhavati sphuṭam

455 ॥ कुजेन मरणं व्याधिः सौम्येन त्वनपत्यता । दौर्भाग्यं गुरुणा युक्ते सापत्यं भार्गवेण तु

455 // kujena maraṇaṃ vyādhiḥ saumyena tvanapatyatā / daurbhāgyaṃ guruṇā yukte sāpatyaṃ bhārgaveṇa tu

456 ॥ प्रव्रज्या सूर्यपुत्रेण राहुणा मूलसंक्षयः । केतुना संयुते चन्द्रे नित्यं कष्टं दरिद्रता

456 // pravrajyā sūryaputreṇa rāhuṇā mūlasaṃkṣayaḥ / ketunā saṃyute candre nityaṃ kaṣṭaṃ daridratā

457 ॥ पापग्रहयुते चन्द्रे दंपत्योर्मरणं भवेत् । शुभग्रहयुते चन्द्रे स्वोच्चस्थे मित्रराशिगे

457 // pāpagrahayute candre daṃpatyormaraṇaṃ bhavet / śubhagrahayute candre svoccasthe mitrarāśige

458 ॥ दोषायनं भवेल्लग्नं दंपत्योः श्रेयसे सदा । स्वोच्चगो वा स्वर्क्षगो वा मित्र क्षेत्रगतोपि वा

458 // doṣāyanaṃ bhavellagnaṃ daṃpatyoḥ śreyase sadā / svoccago vā svarkṣago vā mitra kṣetragatopi vā

459 ॥ पापग्नहयुतश्चन्द्रः करोति मरणं तयोः । दंपत्योरष्टमं लग्नमष्टमो राशिरेव च

459 // pāpagnahayutaścandraḥ karoti maraṇaṃ tayoḥ / daṃpatyoraṣṭamaṃ lagnamaṣṭamo rāśireva ca

460 ॥ यदि लग्नगतः सोपि दंपत्योर्मरणप्रदः । स राशिः शुभसंयुक्तो लग्नं वा शुभसंयुतम्

460 // yadi lagnagataḥ sopi daṃpatyormaraṇapradaḥ / sa rāśiḥ śubhasaṃyukto lagnaṃ vā śubhasaṃyutam

461 ॥ लग्नं विवर्जयेद्यत्नात्तदंशांशतदीश्वराम् । दंपत्योर्द्वादशं लग्नं राशिर्वा यदि लग्नगः

461 // lagnaṃ vivarjayedyatnāttadaṃśāṃśatadīśvarām / daṃpatyordvādaśaṃ lagnaṃ rāśirvā yadi lagnagaḥ

462 ॥ अर्थहानिस्तयोरस्मात्तदंशस्वामिनं त्यजेत् । जन्मराश्युदयश्चैव जन्मलग्नोदयः शुभः

462 // arthahānistayorasmāttadaṃśasvāminaṃ tyajet / janmarāśyudayaścaiva janmalagnodayaḥ śubhaḥ

463 ॥ तयोरुपचयस्थानं लग्नेत्यन्तशुभप्रदम् । खमार्गणा वेदपक्षाः खरामा वेदमार्गणाः

463 // tayorupacayasthānaṃ lagnetyantaśubhapradam / khamārgaṇā vedapakṣāḥ kharāmā vedamārgaṇāḥ

464 ॥ वह्निचन्द्रा रूपदस्राः खरामा व्योमबाहवः । द्विरामाः स्वाग्नंयः शून्यदस्राः कुञ्जरभूमयः

464 // vahnicandrā rūpadasrāḥ kharāmā vyomabāhavaḥ / dvirāmāḥ svāgnaṃyaḥ śūnyadasrāḥ kuñjarabhūmayaḥ

465 ॥ रूपपक्षा व्योमदस्रा वेदचन्द्राश्चतुर्द्दश । शून्यचन्द्रा वेदचन्द्रा षडृक्षा वेदबाहवः

465 // rūpapakṣā vyomadasrā vedacandrāścaturddaśa / śūnyacandrā vedacandrā ṣaḍṛkṣā vedabāhavaḥ

466 ॥ शून्यदस्राः शून्यचन्द्राः पूर्णचन्द्रा गतेन्द्रवः । तर्कचन्द्रा वेदपक्षाः खरामाश्चाश्विभात्क्रमात्

466 // śūnyadasrāḥ śūnyacandrāḥ pūrṇacandrā gatendravaḥ / tarkacandrā vedapakṣāḥ kharāmāścāśvibhātkramāt

467 ॥ आभ्याः परास्तु घटिकाश्चतस्रो विषसंज्ञिताः । विवाहादिषु कार्येषु विषनाडीं विवर्जयेत्

467 // ābhyāḥ parāstu ghaṭikāścatasro viṣasaṃjñitāḥ / vivāhādiṣu kāryeṣu viṣanāḍīṃ vivarjayet

468 ॥ भास्करादिषु वारेषु ये मुहूर्ताश्च निन्दिताः । विवाहादिषु ते वर्ज्या अपिलक्षगुणैर्युताः

468 // bhāskarādiṣu vāreṣu ye muhūrtāśca ninditāḥ / vivāhādiṣu te varjyā apilakṣaguṇairyutāḥ

469 ॥ निहितावारदोषा ये सूर्यवारादिषु क्रमात् । अपि सर्वगुणोपेतास्ते वर्ज्याः सर्वमङ्गले

469 // nihitāvāradoṣā ye sūryavārādiṣu kramāt / api sarvaguṇopetāste varjyāḥ sarvamaṅgale

470 ॥ एकार्गलाङ्घ्रितुल्यं यत्तल्लग्नं च विवर्जयेत् । अपिशुक्रेज्यसंयुक्तं विषसंयुक्तदुग्धवत्

470 // ekārgalāṅghritulyaṃ yattallagnaṃ ca vivarjayet / apiśukrejyasaṃyuktaṃ viṣasaṃyuktadugdhavat

471 ॥ ग्रहणोत्पातभं त्याज्यं मङ्गलेषु ऋतुत्रयम् । यावच्च शशिना भुक्त्वा मुक्तभं दग्धकाष्टवत्

471 // grahaṇotpātabhaṃ tyājyaṃ maṅgaleṣu ṛtutrayam / yāvacca śaśinā bhuktvā muktabhaṃ dagdhakāṣṭavat

472 ॥ मङ्गलेषु त्यजेत्शेटैर्विद्धं च क्रूरसंयुतम् । अखिलर्क्षं पञ्चगव्यं सुराबिन्दुयुतं तथा

472 // maṅgaleṣu tyajetśeṭairviddhaṃ ca krūrasaṃyutam / akhilarkṣaṃ pañcagavyaṃ surābinduyutaṃ tathā

473 ॥ पाद एव शुभैर्विद्धमशुभं नैव कृत्स्त्रभम् । क्रूरविद्धं युतं धिष्ण्यं निखिलं नैव मङ्गलम्

473 // pāda eva śubhairviddhamaśubhaṃ naiva kṛtstrabham / krūraviddhaṃ yutaṃ dhiṣṇyaṃ nikhilaṃ naiva maṅgalam

474 ॥ तुलामिथुनकन्यांशा धनुरन्त्यार्द्धसंयुताः । एते नवांशाः शुभदा वृषभस्यांशकाः खलु

474 // tulāmithunakanyāṃśā dhanurantyārddhasaṃyutāḥ / ete navāṃśāḥ śubhadā vṛṣabhasyāṃśakāḥ khalu

475 ॥ अन्त्यांशास्तेपि शुभदा यदि वर्गोत्तमाह्वयाः । अन्ये नवांशा न ग्राह्या यतस्ते कुनवांशकाः

475 // antyāṃśāstepi śubhadā yadi vargottamāhvayāḥ / anye navāṃśā na grāhyā yataste kunavāṃśakāḥ

476 ॥ कुनवांशकलग्नं यत्त्याज्यं सर्वगुणान्वितम् । यस्मिन्दिने महापातस्तद्दिनं वर्जयेच्छुभे

476 // kunavāṃśakalagnaṃ yattyājyaṃ sarvaguṇānvitam / yasmindine mahāpātastaddinaṃ varjayecchubhe

477 ॥ अपि सर्वगुणोपेतं दम्पत्योर्मृत्युदं यतः । अनुक्ताः स्वल्पदोषाः स्युर्विद्युन्नीहारवृष्टयः

477 // api sarvaguṇopetaṃ dampatyormṛtyudaṃ yataḥ / anuktāḥ svalpadoṣāḥ syurvidyunnīhāravṛṣṭayaḥ

478 ॥ प्रत्यर्कपरिवेषेन्द्रचापांबुधरगर्जनाः । लत्तोपग्रहपाताख्या मासदग्धाह्वया तिथिः

478 // pratyarkapariveṣendracāpāṃbudharagarjanāḥ / lattopagrahapātākhyā māsadagdhāhvayā tithiḥ

479 ॥ दग्धलग्नान्धबधिरपङ्गुसंज्ञाश्च राशयः । एवमाद्यास्ततस्तेषां व्यवस्था क्रियते ऽधुना

479 // dagdhalagnāndhabadhirapaṅgusaṃjñāśca rāśayaḥ / evamādyāstatasteṣāṃ vyavasthā kriyate 'dhunā

480 ॥ अकालजा भवन्त्येते विद्युन्नीहारवृष्टयः । दोषाय मङ्गले नूनमदोषायैव कालतः

480 // akālajā bhavantyete vidyunnīhāravṛṣṭayaḥ / doṣāya maṅgale nūnamadoṣāyaiva kālataḥ

481 ॥ बृहस्पतिः केन्द्रगतः शुक्रो वा यदि वा बुधः । एको ऽपि दोषनिचयं हरत्येव न संशयः

481 // bṛhaspatiḥ kendragataḥ śukro vā yadi vā budhaḥ / eko 'pi doṣanicayaṃ haratyeva na saṃśayaḥ

482 ॥ तिर्यक्पञ्चोर्द्धूगाः पञ्च रेखा द्वे द्वे च कोणयोः । द्वितीये शंभुकोणे ऽग्निधिष्ण्यं चक्रे प्रविन्यसेत्

482 // tiryakpañcorddhūgāḥ pañca rekhā dve dve ca koṇayoḥ / dvitīye śaṃbhukoṇe 'gnidhiṣṇyaṃ cakre pravinyaset

483 ॥ भान्यत्र साभिजित्येकरेखाखेटेन विद्धभम् । पुरतः पृष्टतोर्ऽकाद्या दिनर्क्षं लत्तयन्ति यत्

483 // bhānyatra sābhijityekarekhākheṭena viddhabham / purataḥ pṛṣṭator'kādyā dinarkṣaṃ lattayanti yat

484 ॥ अर्काकृतिगुणाद्य्नङ्गबाणाष्टनवसंख्यभम् । सूर्यभात्सार्प्पपित्र्यान्त्यत्वाष्ट्रमित्रोडुविष्णुभम्

484 // arkākṛtiguṇādynaṅgabāṇāṣṭanavasaṃkhyabham / sūryabhātsārppapitryāntyatvāṣṭramitroḍuviṣṇubham

485 ॥ संख्याया दिनभेतावदश्विभात्पातदुष्टभम् । सौराष्ट्रे साल्वदेशे तु लत्तितं भं विवर्जयेत्

485 // saṃkhyāyā dinabhetāvadaśvibhātpātaduṣṭabham / saurāṣṭre sālvadeśe tu lattitaṃ bhaṃ vivarjayet

486 ॥ कलिङ्गवङ्गदेशेषु पातितं न शुभप्रदम् । बाह्लिके कुरुदेशे चान्यस्मिन्देशे न दूषणम्

486 // kaliṅgavaṅgadeśeṣu pātitaṃ na śubhapradam / bāhlike kurudeśe cānyasmindeśe na dūṣaṇam

487 ॥ तिथयो मासदग्धाश्च दग्धलग्नानि यान्यपि । मध्यदेशे विवर्ज्यानि न दृष्टानीतरेषु च

487 // tithayo māsadagdhāśca dagdhalagnāni yānyapi / madhyadeśe vivarjyāni na dṛṣṭānītareṣu ca

488 ॥ षङ्ग्वं धकाणलग्नानि मासशून्याश्च राशयः । गौडमालवयोस्त्याज्या अन्यदेशे न गर्हिताः

488 // ṣaṅgvaṃ dhakāṇalagnāni māsaśūnyāśca rāśayaḥ / gauḍamālavayostyājyā anyadeśe na garhitāḥ

489 ॥ दोषदुष्टं सदा कालं सन्निमार्ष्टुं न शक्यते । अपि धातुरतो ग्राह्यं दोषाल्पत्वं गुणाधिकम्

489 // doṣaduṣṭaṃ sadā kālaṃ sannimārṣṭuṃ na śakyate / api dhāturato grāhyaṃ doṣālpatvaṃ guṇādhikam

490 ॥ एवं सुलग्ने दंपत्योः कारयेत्सम्यगीक्षणम् । हस्तोच्छ्रितां चतुर्हस्तैश्चतुरस्रां समन्ततः

490 // evaṃ sulagne daṃpatyoḥ kārayetsamyagīkṣaṇam / hastocchritāṃ caturhastaiścaturasrāṃ samantataḥ

491 ॥ स्तंभश्चतुर्भिः सुश्लक्ष्णैर्वामभागे तु सन्नताम् । समण्डपां चतुर्दिक्षु सोपानैरतिशोभिताम्

491 // staṃbhaścaturbhiḥ suślakṣṇairvāmabhāge tu sannatām / samaṇḍapāṃ caturdikṣu sopānairatiśobhitām

492 ॥ प्रागुदक्प्रवणां रंभास्तंभैर्हंसशुकादिभिः । विचित्रितां चित्रकुंभैर्विविधैस्तोरणाङ्कुरैः

492 // prāgudakpravaṇāṃ raṃbhāstaṃbhairhaṃsaśukādibhiḥ / vicitritāṃ citrakuṃbhairvividhaistoraṇāṅkuraiḥ

493 ॥ शृङ्गारपुष्पनिचयैर्वर्णकैः समलङ्कृताम् । विप्राशीर्वचनैः पुण्यस्रीभिर्दिव्यैर्मनोरमाम्

493 // śṛṅgārapuṣpanicayairvarṇakaiḥ samalaṅkṛtām / viprāśīrvacanaiḥ puṇyasrībhirdivyairmanoramām

494 ॥ वादित्रनृत्यगीताद्यैर्हृदयानन्दिनीं शुभाम् । एवं विधां समारोहेन्मिथुनं स्वाग्निवेदिकाम्

494 // vāditranṛtyagītādyairhṛdayānandinīṃ śubhām / evaṃ vidhāṃ samārohenmithunaṃ svāgnivedikām

495 ॥ अष्टधा राशिकूटं च स्वादूडुगणराशयः । राशीशयोनिर्वर्णाख्यऋतवः पुत्रपौत्रदाः

495 // aṣṭadhā rāśikūṭaṃ ca svādūḍugaṇarāśayaḥ / rāśīśayonirvarṇākhyaṛtavaḥ putrapautradāḥ

496 ॥ एकराशौ पृथग्दिष्ण्ये दंपत्योः पाणिपीजनम् । उत्तमं मध्यमं भिन्नं राश्यैकत्वं ययोस्तयोः

496 // ekarāśau pṛthagdiṣṇye daṃpatyoḥ pāṇipījanam / uttamaṃ madhyamaṃ bhinnaṃ rāśyaikatvaṃ yayostayoḥ

497 ॥ एकर्क्षे त्वेकराशौ हि विवाहः प्राणहानिदः । स्त्रीधिष्ण्यादाद्यनवके स्त्रीदूरमतिनिन्दितम्

497 // ekarkṣe tvekarāśau hi vivāhaḥ prāṇahānidaḥ / strīdhiṣṇyādādyanavake strīdūramatininditam

498 ॥ द्वितीये मध्यमं श्रेष्ठं तृतीये नवके नृभम् । तिस्रः पूर्वोत्तरा धातृयाम्यमाहेशतारकाः

498 // dvitīye madhyamaṃ śreṣṭhaṃ tṛtīye navake nṛbham / tisraḥ pūrvottarā dhātṛyāmyamāheśatārakāḥ

499 ॥ इति मर्त्यगणे ज्ञेयः स्यादमर्त्यगणः परः । हर्यादित्यार्कवाय्वन्त्यमित्राश्वीज्येन्दुतारकाः

499 // iti martyagaṇe jñeyaḥ syādamartyagaṇaḥ paraḥ / haryādityārkavāyvantyamitrāśvījyendutārakāḥ

500 ॥ रक्षोगणः पितृत्वाष्ट्रद्विदैवाग्नीन्द्रतारकाः । वसुवारीशमूलाहितारकाभिर्युतास्ततः

500 // rakṣogaṇaḥ pitṛtvāṣṭradvidaivāgnīndratārakāḥ / vasuvārīśamūlāhitārakābhiryutāstataḥ

501 ॥ दंपत्योर्जन्मभे चैकगणे प्रीतिरनेकधा । मध्यमा देवमर्त्यानां राक्षसानां तयोर्मृतिः

501 // daṃpatyorjanmabhe caikagaṇe prītiranekadhā / madhyamā devamartyānāṃ rākṣasānāṃ tayormṛtiḥ

502 ॥ मृत्युः षष्टाष्टके पञ्चनवमे त्वनपत्यता । नैःस्व्य द्विर्द्वादशे ऽन्येषु दंपत्योः प्रीतिरुत्तमा

502 // mṛtyuḥ ṣaṣṭāṣṭake pañcanavame tvanapatyatā / naiḥsvya dvirdvādaśe 'nyeṣu daṃpatyoḥ prītiruttamā

503 ॥ एकाधिपे मित्रभावे शुभदं पाणिपीडनम् । द्विर्दादशे त्रिकोणे च न कदाचित्षडष्टके

503 // ekādhipe mitrabhāve śubhadaṃ pāṇipīḍanam / dvirdādaśe trikoṇe ca na kadācitṣaḍaṣṭake

504 ॥ अश्वेभमेषसर्पाहिह्योतुमेषोतुमूषकाः । आखुगोमहिषव्याघ्रकालीव्याघ्रमृगद्वयम्

504 // aśvebhameṣasarpāhihyotumeṣotumūṣakāḥ / ākhugomahiṣavyāghrakālīvyāghramṛgadvayam

505 ॥ श्वानः कपरिर्बभ्रुयुगे कपिसिंहतुरङ्गमाः । सिंहगोदन्तिनो भानां योनयः स्युर्यथाश्विभात्

505 // śvānaḥ kaparirbabhruyuge kapisiṃhaturaṅgamāḥ / siṃhagodantino bhānāṃ yonayaḥ syuryathāśvibhāt

506 ॥ श्वैणं बभ्ररगं मेषवानरौ सिंहवारणम् । गोव्याघ्रमाखुमार्जारं महिषाश्चं च शात्रवम्

506 // śvaiṇaṃ babhraragaṃ meṣavānarau siṃhavāraṇam / govyāghramākhumārjāraṃ mahiṣāścaṃ ca śātravam

507 ॥ झषालिकर्कटा विप्रास्त दूर्ध्वाः क्षत्रियादयः । पुंवर्णराशेः स्त्रीराशौ सतिहीने यथाशुभम्

507 // jhaṣālikarkaṭā viprāsta dūrdhvāḥ kṣatriyādayaḥ / puṃvarṇarāśeḥ strīrāśau satihīne yathāśubham

508 ॥ चतुस्त्रिव्द्यङ्घ्रिभोत्थायाः कन्यायाश्चाश्विभात्क्रमात् । वह्निभादिन्दुभान्नाडीत्रिचतुःपञ्चपर्वसु

508 // catustrivdyaṅghribhotthāyāḥ kanyāyāścāśvibhātkramāt / vahnibhādindubhānnāḍītricatuḥpañcaparvasu

509 ॥ गणयेत्संख्यया चैकनाड्यां मृत्युर्न पार्श्वयोः । प्राजापत्यब्राह्मदैवा विवाहाश्चार्षसंयुताः

509 // gaṇayetsaṃkhyayā caikanāḍyāṃ mṛtyurna pārśvayoḥ / prājāpatyabrāhmadaivā vivāhāścārṣasaṃyutāḥ

510 ॥ उक्तकाले तु कर्तव्याश्चत्वारः फलदायकाः । गन्धर्वासुरपैशाचराक्षसाख्यास्तु सर्वदा

510 // uktakāle tu kartavyāścatvāraḥ phaladāyakāḥ / gandharvāsurapaiśācarākṣasākhyāstu sarvadā

511 ॥ चतुर्थमभिजिल्लग्नमुदयर्क्षाञ्च सप्तमम् । गोधूलिकं तदुभयं विवाहे पुत्रपौत्रदम्

511 // caturthamabhijillagnamudayarkṣāñca saptamam / godhūlikaṃ tadubhayaṃ vivāhe putrapautradam

512 ॥ प्राच्या न च कलिङ्गानां मुख्यं गोधूलिकं स्मृतम् । अभिजित्सर्वदेशेषु मुख्यो दोषविनाशकृत्

512 // prācyā na ca kaliṅgānāṃ mukhyaṃ godhūlikaṃ smṛtam / abhijitsarvadeśeṣu mukhyo doṣavināśakṛt

513 ॥ मध्यन्दिनगते भानौ मुहूर्तो ऽभिजिदाह्वयः । नाशयत्यखिलान्दोषान्पिनाकी त्रिपुरं यथा

513 // madhyandinagate bhānau muhūrto 'bhijidāhvayaḥ / nāśayatyakhilāndoṣānpinākī tripuraṃ yathā

514 ॥ पुत्रोद्वाहात्परं पुत्रीविवाहो न ऋतुत्रये । न तयोर्व्रतमुद्वाहान्मङ्गले नान्यमङ्गलम्

514 // putrodvāhātparaṃ putrīvivāho na ṛtutraye / na tayorvratamudvāhānmaṅgale nānyamaṅgalam

515 ॥ विवाहश्चैकजन्यानां षण्मासाभ्यन्तरे यदि । असंशयं त्रिभिर्वर्षैस्तत्रैका विधवा भवेत्

515 // vivāhaścaikajanyānāṃ ṣaṇmāsābhyantare yadi / asaṃśayaṃ tribhirvarṣaistatraikā vidhavā bhavet

516 ॥ प्रत्युद्वाहो नैव कार्यो नैकस्मै दुहितृद्वयम् । न चैकजन्ययोः पुंसोरेकजन्ये तु कन्यके

516 // pratyudvāho naiva kāryo naikasmai duhitṛdvayam / na caikajanyayoḥ puṃsorekajanye tu kanyake

517 ॥ नैवं कदाचिदुद्वाहो नैकदा मुण्डनद्वयम् । दिवाजातस्तु पितरं रात्रौ तु जननीं तथा

517 // naivaṃ kadācidudvāho naikadā muṇḍanadvayam / divājātastu pitaraṃ rātrau tu jananīṃ tathā

518 ॥ आत्मानं संध्ययोर्हन्ति नास्ति गण्डे विपर्ययः । सुतः सुता वा नियतं श्वसुरं हॄन्ति मूलजः

518 // ātmānaṃ saṃdhyayorhanti nāsti gaṇḍe viparyayaḥ / sutaḥ sutā vā niyataṃ śvasuraṃ hṝnti mūlajaḥ

519 ॥ तदन्त्यपादजो नैव तथाश्लेषाद्यपादजः । ज्येष्टान्त्यपादजौ ज्येष्टं बालो हॄन्ति न बालिका

519 // tadantyapādajo naiva tathāśleṣādyapādajaḥ / jyeṣṭāntyapādajau jyeṣṭaṃ bālo hṝnti na bālikā

520 ॥ न बालिकांबुमूलर्क्षे मातरं पितरं तथा । सैन्द्री धवाग्रजं हॄन्ति देवरं तु द्विदैवजा

520 // na bālikāṃbumūlarkṣe mātaraṃ pitaraṃ tathā / saindrī dhavāgrajaṃ hṝnti devaraṃ tu dvidaivajā

521 ॥ आरभ्योद्वाहदिवसात् षष्टे वाप्यष्टमे दिने । वधूप्रवेश संपत्त्यैदशमे सप्तमे दिने

521 // ārabhyodvāhadivasāt ṣaṣṭe vāpyaṣṭame dine / vadhūpraveśa saṃpattyaidaśame saptame dine

522 ॥ हायनद्वितयं जन्मभलग्नदिवसानपि । संत्यज्य ह्यतिशुक्रे ऽपि यात्रा वैवाहिकी शुभा

522 // hāyanadvitayaṃ janmabhalagnadivasānapi / saṃtyajya hyatiśukre 'pi yātrā vaivāhikī śubhā

523 ॥ श्रीप्रदं सर्वगीर्वाणस्थापनं चोत्तरायणे । गीर्वाणपूर्वगीर्वाणमत्रिणोर्दृश्यमानयोः

523 // śrīpradaṃ sarvagīrvāṇasthāpanaṃ cottarāyaṇe / gīrvāṇapūrvagīrvāṇamatriṇordṛśyamānayoḥ

524 ॥ विचैत्रेष्वेव मासेषु माघादिषु च पञ्चसु । शुक्लपक्षेषु कृष्णेषु तदादिष्वष्टसु शुभम्

524 // vicaitreṣveva māseṣu māghādiṣu ca pañcasu / śuklapakṣeṣu kṛṣṇeṣu tadādiṣvaṣṭasu śubham

525 ॥ दिनेषु यस्य देवस्य या तितिस्तत्र तस्य च । द्वतीयादिद्वये पञ्चम्यादितस्तिसृषु क्रमात्

525 // dineṣu yasya devasya yā titistatra tasya ca / dvatīyādidvaye pañcamyāditastisṛṣu kramāt

526 ॥ दशम्यादेष्चतसृषु पौर्णमास्यां विशेषतः । त्र्युत्तरादितिचन्द्रान्त्यहस्तत्रयगुरूडुषु

526 // daśamyādeṣcatasṛṣu paurṇamāsyāṃ viśeṣataḥ / tryuttarāditicandrāntyahastatrayagurūḍuṣu

527 ॥ साश्विधातृजलाधीशहरिमित्रवसुष्वपि । कुजवर्जितवारेषु कर्तुः सूर्ये बलप्रदे

527 // sāśvidhātṛjalādhīśaharimitravasuṣvapi / kujavarjitavāreṣu kartuḥ sūrye balaprade

528 ॥ चन्द्रताराबलोपेते पूर्वाह्ने शोभने दिने । शुभलग्ने शुभांशे च कर्त्तुर्न निधनोदये

528 // candratārābalopete pūrvāhne śobhane dine / śubhalagne śubhāṃśe ca kartturna nidhanodaye

529 ॥ राशयः सकलाः श्रेष्ठाः शुभग्रहयुतेक्षिताः । पञ्चाष्टके शुभे लग्ने नैधने शुद्धिसंयुते

529 // rāśayaḥ sakalāḥ śreṣṭhāḥ śubhagrahayutekṣitāḥ / pañcāṣṭake śubhe lagne naidhane śuddhisaṃyute

530 ॥ लग्नस्थाश्चन्द्रसूर्यारराहुकेत्वर्कसूनवः । कर्त्तुर्मृत्युप्रदाश्चान्ये धनधान्यसुखप्रदाः

530 // lagnasthāścandrasūryārarāhuketvarkasūnavaḥ / kartturmṛtyupradāścānye dhanadhānyasukhapradāḥ

531 ॥ द्वितीये नेष्टदाः पापाः सौम्याश्चन्द्रश्चः वित्तदाः । तृतीये निखिलाः खेटाः पुत्रपौत्रसुखप्रदाः

531 // dvitīye neṣṭadāḥ pāpāḥ saumyāścandraścaḥ vittadāḥ / tṛtīye nikhilāḥ kheṭāḥ putrapautrasukhapradāḥ

532 ॥ चतुर्थे सुखदाः सौम्याः क्रूराः खेटाश्च दुःखदाः । ग्लानिदाः पञ्चमे क्रूराः सौम्याः पुत्रसुखप्रदाः

532 // caturthe sukhadāḥ saumyāḥ krūrāḥ kheṭāśca duḥkhadāḥ / glānidāḥ pañcame krūrāḥ saumyāḥ putrasukhapradāḥ

533 ॥ षष्टे शुभाः शत्रुदाः स्युः पापाः शब्रुक्षयङ्कराः । व्याधिदाः सप्तमे पापाः सौम्याः शुभफलप्रदाः

533 // ṣaṣṭe śubhāḥ śatrudāḥ syuḥ pāpāḥ śabrukṣayaṅkarāḥ / vyādhidāḥ saptame pāpāḥ saumyāḥ śubhaphalapradāḥ

534 ॥ अष्टमस्थाः खगाः सर्वेकर्तुर्मृत्युप्रदायकाः । धर्मे पापा घ्नन्ति सौम्याः शुभदा मङ्गलप्रदाः

534 // aṣṭamasthāḥ khagāḥ sarvekarturmṛtyupradāyakāḥ / dharme pāpā ghnanti saumyāḥ śubhadā maṅgalapradāḥ

535 ॥ कर्मगा दुःखदाः पापा सौम्याश्चन्द्रश्च कीर्तिदाः । लाभस्थानगताः सर्वे भूरिलाभप्रदा ग्रहाः

535 // karmagā duḥkhadāḥ pāpā saumyāścandraśca kīrtidāḥ / lābhasthānagatāḥ sarve bhūrilābhapradā grahāḥ

536 ॥ व्ययस्थानगताः शश्वद्बहूव्ययकरा ग्रहाः । हॄन्त्यर्थहीनाः कर्तारं मन्त्रहीनास्तु ऋत्विजम्

536 // vyayasthānagatāḥ śaśvadbahūvyayakarā grahāḥ / hṝntyarthahīnāḥ kartāraṃ mantrahīnāstu ṛtvijam

537 ॥ स्रियं लक्षणहीनास्तु न प्रतिष्टासमो रिपुः ॥ गुणाधिकतरे लग्ने दोषः स्वल्पतरो यदि

537 // sriyaṃ lakṣaṇahīnāstu na pratiṣṭāsamo ripuḥ // guṇādhikatare lagne doṣaḥ svalpataro yadi

538 ॥ सुराणां स्थापनं तत्र कर्तुरिष्टार्थसिद्धिदम् । निर्माणायतनग्रामगृहादीनां समासतः

538 // surāṇāṃ sthāpanaṃ tatra karturiṣṭārthasiddhidam / nirmāṇāyatanagrāmagṛhādīnāṃ samāsataḥ

539 ॥ क्षेत्रमादौ परीक्षेत गन्धवर्णरसांशकैः । मधुपुष्पाम्लपिशितगन्धं विप्रानुपूर्वकम्

539 // kṣetramādau parīkṣeta gandhavarṇarasāṃśakaiḥ / madhupuṣpāmlapiśitagandhaṃ viprānupūrvakam

540 ॥ सितं रक्तं च हरितं कृष्णवर्णं यथाक्रमम् । मधुरं कटुकं तिक्तं कषायकरसं क्रमात्

540 // sitaṃ raktaṃ ca haritaṃ kṛṣṇavarṇaṃ yathākramam / madhuraṃ kaṭukaṃ tiktaṃ kaṣāyakarasaṃ kramāt

541 ॥ अत्यन्तवृद्धिदं नॄणामीशानप्रागुदग्प्लवम् । अन्यदिक्षु प्लवे तेषां शश्वदत्यन्तहानिदम्

541 // atyantavṛddhidaṃ nṝṇāmīśānaprāgudagplavam / anyadikṣu plave teṣāṃ śaśvadatyantahānidam

542 ॥ समगर्तारत्निमात्रं खनित्वा तत्र पूरयेत् । अत्यन्तवृद्धिरधिके हीने हानिः समे समम्

542 // samagartāratnimātraṃ khanitvā tatra pūrayet / atyantavṛddhiradhike hīne hāniḥ same samam

543 ॥ तथा निशादौ तत्कृत्वा पानीयेन प्रपूरयेत् । प्रातर्दृष्टे जले वृद्धिः समं पङ्के क्षयः क्षये

543 // tathā niśādau tatkṛtvā pānīyena prapūrayet / prātardṛṣṭe jale vṛddhiḥ samaṃ paṅke kṣayaḥ kṣaye

544 ॥ एवं लक्षणसंयुक्तं सम्यक् क्षेत्रं समीक्ष्यते । दिक्साधनाय तन्मध्ये समं मण्डलमालिखेत्

544 // evaṃ lakṣaṇasaṃyuktaṃ samyak kṣetraṃ samīkṣyate / diksādhanāya tanmadhye samaṃ maṇḍalamālikhet

545 ॥ द्वादशाङ्गुलकं शङ्कुं स्थाप्येक्षेत्तत्र दिक्त्रमम् । चतुरस्रीकृते क्षेत्रे षड्वर्गपरिशोधिते

545 // dvādaśāṅgulakaṃ śaṅkuṃ sthāpyekṣettatra diktramam / caturasrīkṛte kṣetre ṣaḍvargapariśodhite

546 ॥ रेखामार्गे च कर्त्तव्यं प्राकारं सुमनोहरम् । आयामेषु चतुर्दिक्षु प्रागादिषु च सत्स्वपि

546 // rekhāmārge ca karttavyaṃ prākāraṃ sumanoharam / āyāmeṣu caturdikṣu prāgādiṣu ca satsvapi

547 ॥ अष्टावष्टौ प्रतिदिशं द्वाराणि स्युर्यथाक्रमम् । प्रदक्षिणक्रमात्तेषाममूनि च फलानि वै

547 // aṣṭāvaṣṭau pratidiśaṃ dvārāṇi syuryathākramam / pradakṣiṇakramātteṣāmamūni ca phalāni vai

548 ॥ हानिर्नैः ख्यन्धनप्राप्तिर्नृपपूजा महद्वनम् । अतिचौर्यमतिक्रोधो भीतिर्दिशि शचीपतेः

548 // hānirnaiḥ khyandhanaprāptirnṛpapūjā mahadvanam / aticauryamatikrodho bhītirdiśi śacīpateḥ

549 ॥ निधनं बन्धनं भीतिरर्थाप्तिर्द्धनवर्द्धनम् । अनान्तकं व्याधिभयं निःसत्त्वं दक्षिणादिशि

549 // nidhanaṃ bandhanaṃ bhītirarthāptirddhanavarddhanam / anāntakaṃ vyādhibhayaṃ niḥsattvaṃ dakṣiṇādiśi

550 ॥ पुत्रहानिः शत्रुवृद्धिर्लक्ष्मीप्राप्तिर्द्धनागमः । सौभाग्यमतिदौर्भाग्यं दुःखं शोकश्च पश्चिमे

550 // putrahāniḥ śatruvṛddhirlakṣmīprāptirddhanāgamaḥ / saubhāgyamatidaurbhāgyaṃ duḥkhaṃ śokaśca paścime

551 ॥ कलत्रहानिर्निः सत्त्वं हानिर्द्धान्यधनागमः । संपद्वृद्धिर्मासभीतिरामयं दिशि शीतगोः

551 // kalatrahānirniḥ sattvaṃ hānirddhānyadhanāgamaḥ / saṃpadvṛddhirmāsabhītirāmayaṃ diśi śītagoḥ

552 ॥ एवं गृहादिषु द्वारविस्ताराद्द्विगुणोच्छ्रितम् । पश्चिमे दक्षिणे वापि कपाटं स्थापयेद्गृहे

552 // evaṃ gṛhādiṣu dvāravistārāddviguṇocchritam / paścime dakṣiṇe vāpi kapāṭaṃ sthāpayedgṛhe

553 ॥ प्राकारान्तः क्षितिं कुर्यादेकाशीतिपदं यथा । मध्ये नवपदे ब्रह्मस्थानं तदतिनिन्दितम्

553 // prākārāntaḥ kṣitiṃ kuryādekāśītipadaṃ yathā / madhye navapade brahmasthānaṃ tadatininditam

554 ॥ द्वात्रिंशदंशाः प्राकारसमीयांशाः समन्ततः । पिशाचांशे गृहारंभे दुःखशोकभयप्रदः

554 // dvātriṃśadaṃśāḥ prākārasamīyāṃśāḥ samantataḥ / piśācāṃśe gṛhāraṃbhe duḥkhaśokabhayapradaḥ

555 ॥ शेषाशाः स्युश्च निर्माणे पुत्रपौत्रधनप्रदाः । शिराः स्युर्वास्तुनोरेखा दिग्विदिग्मध्यसंभवाः

555 // śeṣāśāḥ syuśca nirmāṇe putrapautradhanapradāḥ / śirāḥ syurvāstunorekhā digvidigmadhyasaṃbhavāḥ

556 ॥ ब्रह्मभागाः पिशाचांशाः शिराणां यत्र संहतिः । तत्र तत्र विजानीयाद्वास्तुनो मर्मसंधयः

556 // brahmabhāgāḥ piśācāṃśāḥ śirāṇāṃ yatra saṃhatiḥ / tatra tatra vijānīyādvāstuno marmasaṃdhayaḥ

557 ॥ मर्माणि संधयो नेष्टाः स्वस्थे ऽप्येवं निवेशने । सौम्यफआल्गुनवैशाखमाघश्रावणकार्तिकाः

557 // marmāṇi saṃdhayo neṣṭāḥ svasthe 'pyevaṃ niveśane / saumyaphaālgunavaiśākhamāghaśrāvaṇakārtikāḥ

558 ॥ मासाः स्युर्गृहनिर्माणे पुत्रारोग्यधनप्रदाः । अकारादिषु भाग्षु दिक्षु प्रागादिषु क्रमात्

558 // māsāḥ syurgṛhanirmāṇe putrārogyadhanapradāḥ / akārādiṣu bhāgṣu dikṣu prāgādiṣu kramāt

559 ॥ खरोश्वोथ हरिः श्वाख्यः सपोखुगजशाशकाः । दिग्वर्गाणामियं योनिः स्ववर्गात्पञ्चमो रिपुः

559 // kharośvotha hariḥ śvākhyaḥ sapokhugajaśāśakāḥ / digvargāṇāmiyaṃ yoniḥ svavargātpañcamo ripuḥ

560 ॥ साध्यवर्गः पुरः स्थाप्य पृष्टतः साधकं न्यसेत् । व्यत्यये नाशनं तस्य ऋणमध्यं धनाच्छुभम्

560 // sādhyavargaḥ puraḥ sthāpya pṛṣṭataḥ sādhakaṃ nyaset / vyatyaye nāśanaṃ tasya ṛṇamadhyaṃ dhanācchubham

561 ॥ आरभ्य साधकं घिष्ण्यं साध्यं यावच्चतुर्गुणम् । विभेजेत्सप्तभिः शेषं साधकस्य धनं तदा

561 // ārabhya sādhakaṃ ghiṣṇyaṃ sādhyaṃ yāvaccaturguṇam / vibhejetsaptabhiḥ śeṣaṃ sādhakasya dhanaṃ tadā

562 ॥ विस्तार आयामगुणो गृहस्य पदमुच्यते । तस्माद्धनाधनायर्क्षवारांशाः संख्यया क्रमात्

562 // vistāra āyāmaguṇo gṛhasya padamucyate / tasmāddhanādhanāyarkṣavārāṃśāḥ saṃkhyayā kramāt

563 ॥ धनाधिकं गृहं वृद्ध्यै ऋणाधिकमशोभनम् । विषमायः शुभघायैव समायो निर्धनाय च

563 // dhanādhikaṃ gṛhaṃ vṛddhyai ṛṇādhikamaśobhanam / viṣamāyaḥ śubhaghāyaiva samāyo nirdhanāya ca

564 ॥ घनक्षयस्तृतीयर्क्षे पञ्चमर्क्षे परः क्षयः । आत्मक्षयः सप्तमर्क्षे भवत्येव हि भर्तृभात्

564 // ghanakṣayastṛtīyarkṣe pañcamarkṣe paraḥ kṣayaḥ / ātmakṣayaḥ saptamarkṣe bhavatyeva hi bhartṛbhāt

565 ॥ द्विर्द्वादशो निर्धनाय त्रिकोणमसुताय च । षट्काष्टकं मृत्यवे स्याच्छुभदाराशयः परे

565 // dvirdvādaśo nirdhanāya trikoṇamasutāya ca / ṣaṭkāṣṭakaṃ mṛtyave syācchubhadārāśayaḥ pare

566 ॥ सूर्याङ्गारकवारांशा वैश्वानरभयप्रदाः । इतरे ग्रहवारांशाः सर्वकामार्थसिद्धिदाः

566 // sūryāṅgārakavārāṃśā vaiśvānarabhayapradāḥ / itare grahavārāṃśāḥ sarvakāmārthasiddhidāḥ

567 ॥ नभस्यादिषु मासेषु त्रिषु त्रिषु यथाक्रमम् । पूर्वादिकशिरोवामपार्श्वेशायाप्रदक्षिणम्

567 // nabhasyādiṣu māseṣu triṣu triṣu yathākramam / pūrvādikaśirovāmapārśveśāyāpradakṣiṇam

568 ॥ चराह्वयो वास्तुपुमान् चरत्येवं महोदरः । यद्दिङ्मुखो वास्तुपुमान् कुर्यात्तद्दिङ्मुखं गृहम्

568 // carāhvayo vāstupumān caratyevaṃ mahodaraḥ / yaddiṅmukho vāstupumān kuryāttaddiṅmukhaṃ gṛham

569 ॥ प्रतिकूलमुखं गेहं रोगशोकभयप्रदम् । सबलो मुखगेहानामेष दोषो न विद्यते

569 // pratikūlamukhaṃ gehaṃ rogaśokabhayapradam / sabalo mukhagehānāmeṣa doṣo na vidyate

570 ॥ वृत्येटिकां स्वर्णरेणुधान्यशैवलसंयुतम् । गृहमध्ये हस्तमात्रे गर्ते न्यासाय विन्यसेत्

570 // vṛtyeṭikāṃ svarṇareṇudhānyaśaivalasaṃyutam / gṛhamadhye hastamātre garte nyāsāya vinyaset

571 ॥ वस्त्वायामदलं नाभिस्तस्मादध्यङ्गुलत्रयम् । कुक्षिस्तस्मिन्न्यसेच्छङ्कुं पुत्रपौत्रविवर्धनम्

571 // vastvāyāmadalaṃ nābhistasmādadhyaṅgulatrayam / kukṣistasminnyasecchaṅkuṃ putrapautravivardhanam

572 ॥ चतुर्विशत्रयोर्विंशत्षोडशद्वादशाङ्गुलैः । विप्रादीनां कुक्षिमानं स्वर्णवस्त्राद्यलङ्कृतम्

572 // caturviśatrayorviṃśatṣoḍaśadvādaśāṅgulaiḥ / viprādīnāṃ kukṣimānaṃ svarṇavastrādyalaṅkṛtam

573 ॥ खदिरार्जुनशालोत्थं युगयन्त्रं तरूद्भघवम् । रक्तचन्दनपालाशरक्तशानविशालजम्

573 // khadirārjunaśālotthaṃ yugayantraṃ tarūdbhaghavam / raktacandanapālāśaraktaśānaviśālajam

574 ॥ शकुं त्रिधा विभज्यान्द्यं चतुरस्रं ततः परम् । अष्टास्रं च तृतीयासौ मन्वस्रं मृदुमव्रणम्

574 // śakuṃ tridhā vibhajyāndyaṃ caturasraṃ tataḥ param / aṣṭāsraṃ ca tṛtīyāsau manvasraṃ mṛdumavraṇam

575 ॥ एवं लक्षणसंयुक्तं परिकल्प्य शुभे दिने । षड्वर्गशुद्धिसूत्रेण सूत्रिते धरणीतले

575 // evaṃ lakṣaṇasaṃyuktaṃ parikalpya śubhe dine / ṣaḍvargaśuddhisūtreṇa sūtrite dharaṇītale

576 ॥ मृदुध्रुवक्षिप्रभेषु रिक्तामावर्जिते दिने । व्यर्कारचरलग्नेषु पापे चाष्टमवर्जिते

576 // mṛdudhruvakṣiprabheṣu riktāmāvarjite dine / vyarkāracaralagneṣu pāpe cāṣṭamavarjite

577 ॥ नैधने शुद्धिसंयुक्ते शुभघलग्ने शुभांशके । शुभेक्षिते ऽथ वा युक्ते लग्ने शङ्कुं विनिक्षिपेत्

577 // naidhane śuddhisaṃyukte śubhaghalagne śubhāṃśake / śubhekṣite 'tha vā yukte lagne śaṅkuṃ vinikṣipet

578 ॥ पुण्याहघोषैर्वादित्रैः पुण्यपुण्याङ्गनादिभिः । स्वत्रिकेन्द्रत्रिकोणस्थैः शुभैस्त्र्यायारिगैः परैः

578 // puṇyāhaghoṣairvāditraiḥ puṇyapuṇyāṅganādibhiḥ / svatrikendratrikoṇasthaiḥ śubhaistryāyārigaiḥ paraiḥ

579 ॥ लग्नांशाष्टारिचन्द्रेण दैवज्ञार्चनपूर्वकम् । एकद्वित्रिचतुःशालाः सप्त शाला दशाह्वयाः

579 // lagnāṃśāṣṭāricandreṇa daivajñārcanapūrvakam / ekadvitricatuḥśālāḥ sapta śālā daśāhvayāḥ

580 ॥ ताः पुनः षड्विधाः शालाः प्रत्येकं दशषड्विधाः । ध्रुवं धान्यं जयं नन्दं खरः कान्तं मनोरमम्

580 // tāḥ punaḥ ṣaḍvidhāḥ śālāḥ pratyekaṃ daśaṣaḍvidhāḥ / dhruvaṃ dhānyaṃ jayaṃ nandaṃ kharaḥ kāntaṃ manoramam

581 ॥ सुमुखं दुर्मुखं क्रूरं शत्रुं स्वर्णप्रदं क्षयम् । आक्रन्दं विपुलाख्य च विजयं षोडशं गृहम्

581 // sumukhaṃ durmukhaṃ krūraṃ śatruṃ svarṇapradaṃ kṣayam / ākrandaṃ vipulākhya ca vijayaṃ ṣoḍaśaṃ gṛham

582 ॥ गृहाणि गणयेदेवं तेषां प्रस्तारभेदतः । गुरोरघो लघुः स्थाप्यः पुरस्तादूर्ध्ववन्न्यसेत्

582 // gṛhāṇi gaṇayedevaṃ teṣāṃ prastārabhedataḥ / guroragho laghuḥ sthāpyaḥ purastādūrdhvavannyaset

583 ॥ गुरुभिः पूरयेत्पश्चात्सर्वलध्ववधीर्विधिः । कुर्याल्लघुपदे ऽलिन्दं गृहद्वारात्प्रदक्षिणम्

583 // gurubhiḥ pūrayetpaścātsarvaladhvavadhīrvidhiḥ / kuryāllaghupade 'lindaṃ gṛhadvārātpradakṣiṇam

584 ॥ पूर्वादिगेष्वलिन्देषु गृहभेदास्तु षोडश । स्नानागारं दिशि प्राच्यामाग्नेय्यां पाकमन्दिरम्

584 // pūrvādigeṣvalindeṣu gṛhabhedāstu ṣoḍaśa / snānāgāraṃ diśi prācyāmāgneyyāṃ pākamandiram

585 ॥ याम्यां च शयनागारं नैरृत्यां शास्रमन्दिरम् । प्रतीच्यां भोजनगृहं वा यव्यां धान्यमदिरम्

585 // yāmyāṃ ca śayanāgāraṃ nairṛtyāṃ śāsramandiram / pratīcyāṃ bhojanagṛhaṃ vā yavyāṃ dhānyamadiram

586 ॥ कौबेर्यां देवतागारमीशान्यां क्षिरमन्दिरम् । शय्यामूत्रास्त्रतद्विच्च भोजनं मङ्गलाश्रयम्

586 // kauberyāṃ devatāgāramīśānyāṃ kṣiramandiram / śayyāmūtrāstratadvicca bhojanaṃ maṅgalāśrayam

587 ॥ धान्यस्त्रीभोगवित्तं च शृङ्गारायतनानि च ॥। ईशान्यादिक्रमस्तेषां गृहनिर्माणकं शुभम्

587 // dhānyastrībhogavittaṃ ca śṛṅgārāyatanāni ca /// īśānyādikramasteṣāṃ gṛhanirmāṇakaṃ śubham

588 ॥ एतेष्वेतानि शस्त्राणि स्वं स्थाप्यानि स्वदिक्ष्वपि । ध्वजो धूम्रोथ सिंहः श्वा सौरमेयः खरो गजाः

588 // eteṣvetāni śastrāṇi svaṃ sthāpyāni svadikṣvapi / dhvajo dhūmrotha siṃhaḥ śvā saurameyaḥ kharo gajāḥ

589 ॥ ध्वाङ्क्षश्चैव भवन्त्यष्टौ पूर्वादिपाः क्रमादमी । प्लक्षोदुंबरचूताख्या निंबस्तु हि विभीतकाः

589 // dhvāṅkṣaścaiva bhavantyaṣṭau pūrvādipāḥ kramādamī / plakṣoduṃbaracūtākhyā niṃbastu hi vibhītakāḥ

590 ॥ य कटका दुग्धवृक्षा वृक्षाश्वत्थकपित्थकाः । अगस्तिसिंधुवालाख्यतिन्तिडीकाश्च निन्दिताः

590 // ya kaṭakā dugdhavṛkṣā vṛkṣāśvatthakapitthakāḥ / agastisiṃdhuvālākhyatintiḍīkāśca ninditāḥ

591 ॥ पित्तवाग्रजदेहस्यात्पश्चिमे दक्षिणे तथा । गृहपादागृहस्तभाः समाः शस्ताश्च नासमाः

591 // pittavāgrajadehasyātpaścime dakṣiṇe tathā / gṛhapādāgṛhastabhāḥ samāḥ śastāśca nāsamāḥ

592 ॥ नात्युच्छ्रितं नातिनीचं कुड्योत्सेधं यथारुचि । गृहोपरि गृहादीनामेवं सर्वत्र चिन्तयेत्

592 // nātyucchritaṃ nātinīcaṃ kuḍyotsedhaṃ yathāruci / gṛhopari gṛhādīnāmevaṃ sarvatra cintayet

593 ॥ गृहादीनां गृहश्रावं क्रमशो ऽष्टविधं स्मृतम् । पाञ्चालमानं वैदेहं कौरवं च कुजन्यकम्

593 // gṛhādīnāṃ gṛhaśrāvaṃ kramaśo 'ṣṭavidhaṃ smṛtam / pāñcālamānaṃ vaidehaṃ kauravaṃ ca kujanyakam

594 ॥ मागधं शूरसेनं च गान्धारावतिका स्मृतम् । सचतुर्भागविस्तारमुत्सेधं यत्तदुच्यते

594 // māgadhaṃ śūrasenaṃ ca gāndhārāvatikā smṛtam / sacaturbhāgavistāramutsedhaṃ yattaducyate

595 ॥ पाञ्चालमातुलानां च ह्युत्तरोत्तरवृद्धितः । वैदेहादीन्यशेषाणि मानानि स्युर्यथाक्रमम्

595 // pāñcālamātulānāṃ ca hyuttarottaravṛddhitaḥ / vaidehādīnyaśeṣāṇi mānāni syuryathākramam

596 ॥ पाञ्चालमानं सर्वेषां साधारणमतः परम् । अवन्तिमानं विप्राणां गान्धारं क्षत्रियस्य च

596 // pāñcālamānaṃ sarveṣāṃ sādhāraṇamataḥ param / avantimānaṃ viprāṇāṃ gāndhāraṃ kṣatriyasya ca

597 ॥ कौजन्यमानं वैश्यानां विप्रादीनां यथोत्तरम् । यथोदितं जलस्त्राव्यं द्वित्रिभूमिकवेश्मनाम्

597 // kaujanyamānaṃ vaiśyānāṃ viprādīnāṃ yathottaram / yathoditaṃ jalastrāvyaṃ dvitribhūmikaveśmanām

598 ॥ उष्ट्रकुञ्जरशालानां ध्वजायेप्यथा वा गजे । पशुशालाश्च शालानां ध्वजायेप्यथ वा गजे

598 // uṣṭrakuñjaraśālānāṃ dhvajāyepyathā vā gaje / paśuśālāśca śālānāṃ dhvajāyepyatha vā gaje

599 ॥ द्वारशय्याशनामत्रध्वजाः सिंहवृषध्वजाः । वास्तुपूजाविधिं वक्ष्ये नववेश्मप्रवेशने

599 // dvāraśayyāśanāmatradhvajāḥ siṃhavṛṣadhvajāḥ / vāstupūjāvidhiṃ vakṣye navaveśmapraveśane

600 ॥ हस्तमात्रा लिखेद्रेखा दश पूर्वा दशोत्तराः । गृहमध्ये तण्डुलोपर्येकाशीतिपदं भवेत्

600 // hastamātrā likhedrekhā daśa pūrvā daśottarāḥ / gṛhamadhye taṇḍuloparyekāśītipadaṃ bhavet

601 ॥ पञ्चोत्तरान्वक्ष्यमाणांश्चत्वरिंशत्सुरान् लिखेत् । द्वात्रिन्द्वाह्यतः पूज्यास्तत्रान्तःस्थास्रयोदश

601 // pañcottarānvakṣyamāṇāṃścatvariṃśatsurān likhet / dvātrindvāhyataḥ pūjyāstatrāntaḥsthāsrayodaśa

602 ॥ तेषां स्थानानि नामानि वक्ष्यामि क्रमशोधुना । ईशानकोणतो बाह्यो द्वात्रिंशत्र्रिदशा अमी

602 // teṣāṃ sthānāni nāmāni vakṣyāmi kramaśodhunā / īśānakoṇato bāhyo dvātriṃśatrridaśā amī

603 ॥ कृपीटयोनिः पर्जन्यो जयन्तः पाकशासनः । सूर्यः शशी मृगाकाशौ वायुः पूषा च नैरृतिः

603 // kṛpīṭayoniḥ parjanyo jayantaḥ pākaśāsanaḥ / sūryaḥ śaśī mṛgākāśau vāyuḥ pūṣā ca nairṛtiḥ

604 ॥ गृहाक्षतो दण्डधरो गान्धर्वो भृगुराजकः । मृगः पितृगणाधिशस्ततो दौवारि काह्वयः

604 // gṛhākṣato daṇḍadharo gāndharvo bhṛgurājakaḥ / mṛgaḥ pitṛgaṇādhiśastato dauvāri kāhvayaḥ

605 ॥ सामः सूर्यो ऽदितिदिती द्वात्रिंशत्र्रिदशा अमी । अथेशानादिकोणस्थाश्चात्वारस्तत्समीपगाः

605 // sāmaḥ sūryo 'ditiditī dvātriṃśatrridaśā amī / atheśānādikoṇasthāścātvārastatsamīpagāḥ

606 ॥ आपः सावित्रघसंज्ञश्च जयो रुद्रः क्रमादमी । एकान्तरा स्युः प्रागाद्याः परितो ब्रह्मणः स्मृताः

606 // āpaḥ sāvitraghasaṃjñaśca jayo rudraḥ kramādamī / ekāntarā syuḥ prāgādyāḥ parito brahmaṇaḥ smṛtāḥ

607 ॥ अर्यमा सविता बिंबविवत्त्कान्वक्तुधाधिपः । मित्रोथ राजयक्ष्मा च तथा पृथ्वीधराह्वयः

607 // aryamā savitā biṃbavivattkānvaktudhādhipaḥ / mitrotha rājayakṣmā ca tathā pṛthvīdharāhvayaḥ

608 ॥ आपवत्सो ऽष्टमः पञ्चचत्वारिंशत्सुरा अमी । आपश्चैवापवत्सश्च पर्जन्यो ऽग्निर्दितिः क्रमात्

608 // āpavatso 'ṣṭamaḥ pañcacatvāriṃśatsurā amī / āpaścaivāpavatsaśca parjanyo 'gnirditiḥ kramāt

609 ॥ यद्दिक्कानां च वर्गो ऽयमेवं कोणेष्वशेषतः । तन्मध्ये विंशतिर्बाह्या द्विपदास्ते तु सर्वदा

609 // yaddikkānāṃ ca vargo 'yamevaṃ koṇeṣvaśeṣataḥ / tanmadhye viṃśatirbāhyā dvipadāste tu sarvadā

610 ॥ अर्यमा च विवस्वांश्च मित्रः पृथ्वी धराह्वयः । ब्रह्मणः पारितो दिक्षु चत्वारस्त्रिपदाः स्मृताः

610 // aryamā ca vivasvāṃśca mitraḥ pṛthvī dharāhvayaḥ / brahmaṇaḥ pārito dikṣu catvārastripadāḥ smṛtāḥ

611 ॥ ब्रह्माणं च तथैकद्वित्रिपदानर्चयेत्सुरान् । वास्तुमन्त्रेण वास्तुज्ञो दूर्वादध्यक्षतादिभिः

611 // brahmāṇaṃ ca tathaikadvitripadānarcayetsurān / vāstumantreṇa vāstujño dūrvādadhyakṣatādibhiḥ

612 ॥ ब्रह्ममन्त्रेण वा श्वेतवस्त्रयुग्मं प्रदापयेत् । आवाहनादिसर्वोपचारांश्च क्रमशस्तथा

612 // brahmamantreṇa vā śvetavastrayugmaṃ pradāpayet / āvāhanādisarvopacārāṃśca kramaśastathā

613 ॥ नैवेद्यं त्रिविधान्नेन वाद्यैः सहसमर्पयेत् । ताम्बूलं च ततः कर्ता प्रार्थयेद्वास्तुपूरुषम्

613 // naivedyaṃ trividhānnena vādyaiḥ sahasamarpayet / tāmbūlaṃ ca tataḥ kartā prārthayedvāstupūruṣam

614 ॥ वास्तुपुरुष नमस्ते ऽस्तु भूशय्यानिरत प्रभो ॥ मद्गृहे धनधान्यादिसमृद्धं कुरु सर्वदा

614 // vāstupuruṣa namaste 'stu bhūśayyānirata prabho // madgṛhe dhanadhānyādisamṛddhaṃ kuru sarvadā

615 ॥ इति प्रार्थ्य यथाशक्त्या दक्षिणामर्चकाय च । दद्यात्तदग्रे विप्रेभ्यो भोजनं च स्वशक्तितः

615 // iti prārthya yathāśaktyā dakṣiṇāmarcakāya ca / dadyāttadagre viprebhyo bhojanaṃ ca svaśaktitaḥ

616 ॥ अनेन विधिना सम्यग्वास्तुपूजां करोति यः । आरोग्यं पुत्रलाभं च धनं धान्यं लभेन्नरः

616 // anena vidhinā samyagvāstupūjāṃ karoti yaḥ / ārogyaṃ putralābhaṃ ca dhanaṃ dhānyaṃ labhennaraḥ

617 ॥ अकृत्वा वास्तुपूजां यः प्रविशेन्नवमन्दिरम् । रोगान्नानाविधान्क्लेशानश्नुते सर्वसंकटम्

617 // akṛtvā vāstupūjāṃ yaḥ praviśennavamandiram / rogānnānāvidhānkleśānaśnute sarvasaṃkaṭam

618 ॥ अकपाटमनाच्छन्नमदत्तबलिभोजनम् । गृहं न प्रविशेदेवं विपदामाकरं हि तत्

618 // akapāṭamanācchannamadattabalibhojanam / gṛhaṃ na praviśedevaṃ vipadāmākaraṃ hi tat

619 ॥ अथो यात्रा नृपादीनामभीष्टफलसिद्धये । स्यात्तथा तां प्रवक्ष्यामि सम्यग्विज्ञातजन्मनाम्

619 // atho yātrā nṛpādīnāmabhīṣṭaphalasiddhaye / syāttathā tāṃ pravakṣyāmi samyagvijñātajanmanām

620 ॥ अज्ञातजन्मनां नॄणां फलाप्तिर्घुणवर्णवत् । प्रश्नोदयनिमित्ताद्यैस्तेषामपि फलोदयः

620 // ajñātajanmanāṃ nṝṇāṃ phalāptirghuṇavarṇavat / praśnodayanimittādyaisteṣāmapi phalodayaḥ

621 ॥ षष्ट्यष्टमीद्वादशीषु रिक्तामापूर्णिमासु च । यात्रा शुक्लप्रतिपदि निर्द्धनाय क्षयाय च

621 // ṣaṣṭyaṣṭamīdvādaśīṣu riktāmāpūrṇimāsu ca / yātrā śuklapratipadi nirddhanāya kṣayāya ca

622 ॥ मैत्रादितीन्द्वार्कान्त्याश्विहागितिष्यवसूडुषु । असप्तपञ्चत्र्याद्येषु यात्राभीष्टफलप्रदाः

622 // maitrāditīndvārkāntyāśvihāgitiṣyavasūḍuṣu / asaptapañcatryādyeṣu yātrābhīṣṭaphalapradāḥ

623 ॥ न मन्देन्दुदिने प्राचीं न व्रजेद्दक्षिणं गुरौ । सितार्कयेर्न प्रतीचीं नोदीचीं ज्ञारयोर्द्दिने

623 // na mandendudine prācīṃ na vrajeddakṣiṇaṃ gurau / sitārkayerna pratīcīṃ nodīcīṃ jñārayorddine

624 ॥ इन्द्राजपादचतुरास्यार्यमर्क्षाणि पूर्वतः । शूलानि सर्वद्वाराणि मित्रार्केज्याश्वभानि च

624 // indrājapādacaturāsyāryamarkṣāṇi pūrvataḥ / śūlāni sarvadvārāṇi mitrārkejyāśvabhāni ca

625 ॥ क्रमाद्दिग्द्वारभानि स्युः सप्तसप्ताग्निधिष्ण्यतः । परिघं लङ्घयेद्दण्डं नाग्निश्वसनर्दिग्गमम्

625 // kramāddigdvārabhāni syuḥ saptasaptāgnidhiṣṇyataḥ / parighaṃ laṅghayeddaṇḍaṃ nāgniśvasanardiggamam

626 ॥ आग्नेयं पूर्वदिग्धिष्ण्यैर्विदिशश्चैवमेव हि । दिग्राशयस्तु क्रमशो मेषाद्याश्च पुनः पुनः

626 // āgneyaṃ pūrvadigdhiṣṇyairvidiśaścaivameva hi / digrāśayastu kramaśo meṣādyāśca punaḥ punaḥ

627 ॥ दिगीश्वरे ललाटस्थे यातुर्न पुनरागमः । लग्नस्थो भास्करः प्राच्यां दिशि यातुर्ललाटगः

627 // digīśvare lalāṭasthe yāturna punarāgamaḥ / lagnastho bhāskaraḥ prācyāṃ diśi yāturlalāṭagaḥ

628 ॥ द्वादशैकादशः शुक्रो ऽप्याग्नेय्यान्तु ललाटगः । दशमस्थः कुजो लग्नाद्याभ्यां यातुर्ललाटगः

628 // dvādaśaikādaśaḥ śukro 'pyāgneyyāntu lalāṭagaḥ / daśamasthaḥ kujo lagnādyābhyāṃ yāturlalāṭagaḥ

629 ॥ नवमाष्टमगो राहुर्नैऋत्यां तु ललाटगः । लग्नात्सप्तमगः सौरिः प्रतीच्यां तु ललाटगः

629 // navamāṣṭamago rāhurnaiṛtyāṃ tu lalāṭagaḥ / lagnātsaptamagaḥ sauriḥ pratīcyāṃ tu lalāṭagaḥ

630 ॥ षष्टः पञ्चमगश्चन्द्रो वायव्यां च ललाटगः । चतुर्थस्थानगः सौम्यश्चोत्तरस्यां ललाटगः

630 // ṣaṣṭaḥ pañcamagaścandro vāyavyāṃ ca lalāṭagaḥ / caturthasthānagaḥ saumyaścottarasyāṃ lalāṭagaḥ

631 ॥ द्वित्रिस्थानगतो जीव ईशान्यां वै ललाटगः । ललाटं तु परित्यज्य जीवितेच्छुर्व्रजेन्नरः

631 // dvitristhānagato jīva īśānyāṃ vai lalāṭagaḥ / lalāṭaṃ tu parityajya jīvitecchurvrajennaraḥ

632 ॥ विलोमगो ग्रहो यस्य यात्रालग्रोपगो यदि । तस्य भङ्गप्रदो राज्ञस्त द्वर्गो ऽपि विलग्नगः

632 // vilomago graho yasya yātrālagropago yadi / tasya bhaṅgaprado rājñasta dvargo 'pi vilagnagaḥ

633 ॥ रवीन्द्वयनयोर्यातमनुकूलं शुभप्रदम् । तदभावे दिवारात्रौ यायाद्यातुर्वधो ऽन्यथा

633 // ravīndvayanayoryātamanukūlaṃ śubhapradam / tadabhāve divārātrau yāyādyāturvadho 'nyathā

634 ॥ मूढे शुक्रे कार्यहानिः प्रतिशुक्रे पराजयः । प्रतिशुक्रकृतं दोषं हॄन्तुं शक्ता ग्रहा न हि

634 // mūḍhe śukre kāryahāniḥ pratiśukre parājayaḥ / pratiśukrakṛtaṃ doṣaṃ hṝntuṃ śaktā grahā na hi

635 ॥ वासिष्टकाश्यपेयात्रिभारद्वाजाः सगौतमाः । एतेषां पञ्चगोत्राणां प्रतिशुक्रो न विद्यते

635 // vāsiṣṭakāśyapeyātribhāradvājāḥ sagautamāḥ / eteṣāṃ pañcagotrāṇāṃ pratiśukro na vidyate

636 ॥ एकग्रामे विवाहे च दुर्भिक्षे राजविग्रहे । द्विजक्षोभे नृपक्षोभे प्रतिशुक्रो न विद्यते

636 // ekagrāme vivāhe ca durbhikṣe rājavigrahe / dvijakṣobhe nṛpakṣobhe pratiśukro na vidyate

637 ॥ नीचगो ऽरिगृहस्थो वा वक्रगो वा पराजितः । यातुर्भङ्गप्रदः शुक्रः स्वोञ्चस्थश्चेज्जयप्रदः

637 // nīcago 'rigṛhastho vā vakrago vā parājitaḥ / yāturbhaṅgapradaḥ śukraḥ svoñcasthaścejjayapradaḥ

638 ॥ स्वाष्टलग्नेष्टराशौ वा शत्रुभात्त्वष्टमेपि वा । तेषामीशस्थराशौ वा यातुर्मृत्युर्न संशयः

638 // svāṣṭalagneṣṭarāśau vā śatrubhāttvaṣṭamepi vā / teṣāmīśastharāśau vā yāturmṛtyurna saṃśayaḥ

639 ॥ जन्मेषाष्टमलग्नेशौ मिथो मित्रे व्यवस्थितौ । जन्मराश्यष्टमर्क्षोत्थदोषा नश्यन्तिं भाक्तः

639 // janmeṣāṣṭamalagneśau mitho mitre vyavasthitau / janmarāśyaṣṭamarkṣotthadoṣā naśyantiṃ bhāktaḥ

640 ॥ क्रूरग्रहेक्षितो युक्तो द्विःस्वभावो ऽपि भङ्गदः । याने स्थिरोदये नेष्टो भव्ययुक्तेक्षितः स्वयम्

640 // krūragrahekṣito yukto dviḥsvabhāvo 'pi bhaṅgadaḥ / yāne sthirodaye neṣṭo bhavyayuktekṣitaḥ svayam

641 ॥ वस्वन्त्यार्द्धादिपञ्चर्क्षे संग्रहं तृणकाष्टयोः । याम्यदिग्गमनं शय्या न कुर्याद्गेहगोपनम्

641 // vasvantyārddhādipañcarkṣe saṃgrahaṃ tṛṇakāṣṭayoḥ / yāmyadiggamanaṃ śayyā na kuryādgehagopanam

642 ॥ जन्मोदये जन्मभे वा तयोरीशस्यभेपि वा । ताभ्यां तयोरिकेन्द्रेषु यातुः शत्रुक्षयो भवेत्

642 // janmodaye janmabhe vā tayorīśasyabhepi vā / tābhyāṃ tayorikendreṣu yātuḥ śatrukṣayo bhavet

643 ॥ शीर्षोदये लग्नगते दिग्लग्ने लग्नगोपि वा । शुभवार्गोथ वा लग्ने यातुः शत्रुक्षयस्तदा

643 // śīrṣodaye lagnagate diglagne lagnagopi vā / śubhavārgotha vā lagne yātuḥ śatrukṣayastadā

644 ॥ शत्रुजन्मोदये जन्मराशेर्वा निधनोदये । तयोरीशस्थिते राशौ यातुः शत्रुक्षयो भवेत्

644 // śatrujanmodaye janmarāśervā nidhanodaye / tayorīśasthite rāśau yātuḥ śatrukṣayo bhavet

645 ॥ वक्रः पन्था मीनलग्ने यातुर्मीनांशकेपि वा । निन्द्यो निखिलयात्रासु घटलग्नो घटांशकः

645 // vakraḥ panthā mīnalagne yāturmīnāṃśakepi vā / nindyo nikhilayātrāsu ghaṭalagno ghaṭāṃśakaḥ

646 ॥ जललग्नो जलांशो वा जलयोनेः शुभावहः । मूर्तिः कोशो धन्विनश्च वाहनं मन्त्रसंज्ञकम्

646 // jalalagno jalāṃśo vā jalayoneḥ śubhāvahaḥ / mūrtiḥ kośo dhanvinaśca vāhanaṃ mantrasaṃjñakam

647 ॥ शत्रुमार्गस्तथायुश्च मनोव्यापारसंज्ञिकम् । प्राप्तिरप्राप्तिरुदयाद्भावाः स्युर्द्वादशैव ते

647 // śatrumārgastathāyuśca manovyāpārasaṃjñikam / prāptiraprāptirudayādbhāvāḥ syurdvādaśaiva te

648 ॥ घ्नन्ति क्रूरास्त्र्याप्तिवर्गं भावान्सूर्यमहीसुतौ । न निघ्नतो हि व्यापारं सौम्याःढ पुष्णन्त्यरिं विना

648 // ghnanti krūrāstryāptivargaṃ bhāvānsūryamahīsutau / na nighnato hi vyāpāraṃ saumyāḥḍha puṣṇantyariṃ vinā

649 ॥ शुक्रो ऽस्तं च न पुष्णाति मूर्तिं मृत्युं च चन्द्रमाः । याम्यदिग्गमनं त्यक्त्वा सर्वकाष्ठासु यायिनाम्

649 // śukro 'staṃ ca na puṣṇāti mūrtiṃ mṛtyuṃ ca candramāḥ / yāmyadiggamanaṃ tyaktvā sarvakāṣṭhāsu yāyinām

650 ॥ अभिजित्क्षणयोगो ऽयमभीष्टफलसिद्धिदः । पञ्चाङ्गशुद्धिरहिते दिवसे ऽपि फलप्रदः

650 // abhijitkṣaṇayogo 'yamabhīṣṭaphalasiddhidaḥ / pañcāṅgaśuddhirahite divase 'pi phalapradaḥ

651 ॥ यात्रायोगा विचित्रास्तान्योगान्वक्ष्ये यतस्ततः । फलसिद्धिर्यागलग्नाद्राज्ञां विप्रश्य धिष्ण्यतः

651 // yātrāyogā vicitrāstānyogānvakṣye yatastataḥ / phalasiddhiryāgalagnādrājñāṃ vipraśya dhiṣṇyataḥ

652 ॥ मुहूर्तशक्तितो ऽन्येषां शकुनैस्तस्करस्य च । केन्द्रत्रिकोणे ह्येकेन योगः शुक्रज्ञसूरिणाम्

652 // muhūrtaśaktito 'nyeṣāṃ śakunaistaskarasya ca / kendratrikoṇe hyekena yogaḥ śukrajñasūriṇām

653 ॥ अधियेगो भवेद्द्वाभ्यां त्रिभिर्योगाधियोगकः । योगे ऽपि यायिनां क्षेममधियोगे जयो भवेत्

653 // adhiyego bhaveddvābhyāṃ tribhiryogādhiyogakaḥ / yoge 'pi yāyināṃ kṣemamadhiyoge jayo bhavet

654 ॥ योगाधियोगे क्षेमं च विजयार्थविभूतयः । व्यापारशत्रुमूर्तिस्थैश्चन्द्रमन्ददिवाकरैः

654 // yogādhiyoge kṣemaṃ ca vijayārthavibhūtayaḥ / vyāpāraśatrumūrtisthaiścandramandadivākaraiḥ

655 ॥ रणे गतस्य भूपस्य जयलक्ष्मीः प्रमाणिका । शुक्रार्कज्ञार्किभौमेषु लग्नाध्वस्तत्रिशत्रुषु

655 // raṇe gatasya bhūpasya jayalakṣmīḥ pramāṇikā / śukrārkajñārkibhaumeṣu lagnādhvastatriśatruṣu

656 ॥ गतस्याग्रे वैरिचमृर्वह्नौ लाक्ष्वे लीयते । लग्नस्थे त्रिदशाचार्ये धनायस्थैः परग्रहैः

656 // gatasyāgre vairicamṛrvahnau lākṣve līyate / lagnasthe tridaśācārye dhanāyasthaiḥ paragrahaiḥ

657 ॥ गतस्य राज्ञो ऽरिसेना नीयते यममन्दिरम् । लग्ने शुक्रे रवौ लाभे चन्द्रे बन्धुस्थिते यदा

657 // gatasya rājño 'risenā nīyate yamamandiram / lagne śukre ravau lābhe candre bandhusthite yadā

658 ॥ गतो नृपो रिपून्हॄन्ति केसरीवेभसंहतिम् । स्वोच्चसंस्थे सिते लग्ने स्वोच्चे चन्द्रे च लाभगे

658 // gato nṛpo ripūnhṝnti kesarīvebhasaṃhatim / svoccasaṃsthe site lagne svocce candre ca lābhage

659 ॥ हॄन्ति यातो ऽरिष्टतनां केशवःपूतनामिव । त्रिकोणे केन्द्रगाः सौम्याः क्रूरास्त्र्यायारिगा यदि

659 // hṝnti yāto 'riṣṭatanāṃ keśavaḥpūtanāmiva / trikoṇe kendragāḥ saumyāḥ krūrāstryāyārigā yadi

660 ॥ यस्य यातेरलक्ष्मीस्तमुपैतीवाभिसारिका । जीवार्कचन्द्रा लग्नारिरन्ध्रगा यदि गच्छतः

660 // yasya yāteralakṣmīstamupaitīvābhisārikā / jīvārkacandrā lagnārirandhragā yadi gacchataḥ

661 ॥ तस्याग्रे खलमैत्रीव न स्थिरा रिपुवाहिनी । त्रिखडायेषु मन्दारौ बलवन्तः शुभा यदि

661 // tasyāgre khalamaitrīva na sthirā ripuvāhinī / trikhaḍāyeṣu mandārau balavantaḥ śubhā yadi

662 ॥ यात्रायां नृपतस्तस्य हस्तस्था शत्रुमेदिनी । स्वोञ्चस्थे लग्नगे जीवे चन्द्रे लाभगते यदि

662 // yātrāyāṃ nṛpatastasya hastasthā śatrumedinī / svoñcasthe lagnage jīve candre lābhagate yadi

663 ॥ गतो राजा रिपून्हति पिनाकी त्रिपुरं यथा । मस्तकोदयगेशुक्र लग्नस्थे लाभगे गुरौ

663 // gato rājā ripūnhati pinākī tripuraṃ yathā / mastakodayageśukra lagnasthe lābhage gurau

664 ॥ गतो राजा रिपून्हॄन्ति कुमारस्तारकं यथा । जीवं लग्नगते शुक्रे केन्द्रे वापि त्रिकोणगे

664 // gato rājā ripūnhṝnti kumārastārakaṃ yathā / jīvaṃ lagnagate śukre kendre vāpi trikoṇage

665 ॥ गतो दहत्यरीव्राजा कृष्णवर्त्मा यथा वनम् । लग्नगे ज्ञे शुभे केन्द्रे धिष्ण्ये चोपकुले गतः

665 // gato dahatyarīvrājā kṛṣṇavartmā yathā vanam / lagnage jñe śubhe kendre dhiṣṇye copakule gataḥ

666 ॥ नृपाः शुष्यन्त्यरीन् ग्रीष्मे ह्रदिनीं वार्करश्मयः । शुभि त्रिकोणे केन्द्रस्थे लाभे चन्द्रे ऽथवा रवी

666 // nṛpāḥ śuṣyantyarīn grīṣme hradinīṃ vārkaraśmayaḥ / śubhi trikoṇe kendrasthe lābhe candre 'thavā ravī

667 ॥ शत्रून्हन्ति गतो राजा ह्यन्धकारं यथा रविः । स्वक्षेत्रगे शुभे कद्रे त्रिकोणोयगते गतः

667 // śatrūnhanti gato rājā hyandhakāraṃ yathā raviḥ / svakṣetrage śubhe kadre trikoṇoyagate gataḥ

668 ॥ विनाशयत्यरीत्राजा तृलराशिमिवानलः । इन्दौ स्वस्थे गुरौ केन्द्रे मन्त्रः सप्रणवो गतः

668 // vināśayatyarītrājā tṛlarāśimivānalaḥ / indau svasthe gurau kendre mantraḥ sapraṇavo gataḥ

669 ॥ नॄपो हॄन्ति रिपून्सर्वान्पापान्पञ्चाक्षरो यथा । वर्गोत्तमगते शुक्रे ऽप्येवस्मिन्नेव लग्नगे

669 // nṝpo hṝnti ripūnsarvānpāpānpañcākṣaro yathā / vargottamagate śukre 'pyevasminneva lagnage

670 ॥ हरिस्मृतिर्यथाघौघान्हॄन्ति शत्रून् गतो नृपः । शुभे केन्द्रे त्रिकोणस्थे चन्द्रे वर्गोत्तमे गतः

670 // harismṛtiryathāghaughānhṝnti śatrūn gato nṛpaḥ / śubhe kendre trikoṇasthe candre vargottame gataḥ

671 ॥ सगोत्रारीन्नृपान् हॄन्ति यथा गोत्रांश्चगोत्रभित् । मित्रभे ऽथ गुरौ केन्द्रे त्रिकोणस्थे ऽथ वा सिते

671 // sagotrārīnnṛpān hṝnti yathā gotrāṃścagotrabhit / mitrabhe 'tha gurau kendre trikoṇasthe 'tha vā site

672 ॥ शत्रून्हॄन्ति गतो राजा भुजङ्गान् गरुडो यथा । शुभकद्रत्रिकोणस्थे वर्गोत्तमगते गतः

672 // śatrūnhṝnti gato rājā bhujaṅgān garuḍo yathā / śubhakadratrikoṇasthe vargottamagate gataḥ

673 ॥ विनाशयत्यरीन्राजा पापान्भागीरथी यथा । ये नृपा यान्त्यरीञ्जेतुं तेषां योगैर्नृपाह्वयैः

673 // vināśayatyarīnrājā pāpānbhāgīrathī yathā / ye nṛpā yāntyarīñjetuṃ teṣāṃ yogairnṛpāhvayaiḥ

674 ॥ उपैति शान्तिं कोपाग्निः शत्रुयोषाश्रुबिन्दुभिः । बलक्षयपक्षदशमीमासीषे विजयाभिधा

674 // upaiti śāntiṃ kopāgniḥ śatruyoṣāśrubindubhiḥ / balakṣayapakṣadaśamīmāsīṣe vijayābhidhā

675 ॥ विजयस्तत्र यातॄणां सधिर्वा न पराजयः । निमित्तशकुनादिभ्यः प्रधानं हि मनोदयः

675 // vijayastatra yātṝṇāṃ sadhirvā na parājayaḥ / nimittaśakunādibhyaḥ pradhānaṃ hi manodayaḥ

676 ॥ तस्मान्मनस्विनां यत्नात्फलहेतुर्मनोदयः । उत्सवोपनयोद्वाहप्रतिष्टाशौचसूतके

676 // tasmānmanasvināṃ yatnātphalaheturmanodayaḥ / utsavopanayodvāhapratiṣṭāśaucasūtake

677 ॥ असमाप्ते न कुर्वीत यात्रां मर्त्यो जिजीविषुः । महिषोन्दुरयोर्युद्धे कलत्रकलहार्त्तवे

677 // asamāpte na kurvīta yātrāṃ martyo jijīviṣuḥ / mahiṣondurayoryuddhe kalatrakalahārttave

678 ॥ वस्त्रादेः स्खलिते क्रोधे दुरुक्ते न व्रजेन्नृपः । घृतान्नं तिलपिष्टान्नं मत्स्यान्नं घृतपायसम्

678 // vastrādeḥ skhalite krodhe durukte na vrajennṛpaḥ / ghṛtānnaṃ tilapiṣṭānnaṃ matsyānnaṃ ghṛtapāyasam

679 ॥ प्रागादिक्रमशो भुक्त्वा याति राजा जयत्यरीन् । सज्जिका परमान्नं च काञ्जिक च पयो दधि

679 // prāgādikramaśo bhuktvā yāti rājā jayatyarīn / sajjikā paramānnaṃ ca kāñjika ca payo dadhi

680 ॥ क्षीरं तिलोदनं भुक्त्वा भानुवारादिषु क्रमात् । कुल्माषांश्च तिलान्नं च दधि क्षौद्रं घृतं पयः

680 // kṣīraṃ tilodanaṃ bhuktvā bhānuvārādiṣu kramāt / kulmāṣāṃśca tilānnaṃ ca dadhi kṣaudraṃ ghṛtaṃ payaḥ

681 ॥ मृगमांसं च तत्सारं पायसं च खगं मृगम् । शशमांसं च षाष्टिक्यं प्रियगुङ्कमपूपकम्

681 // mṛgamāṃsaṃ ca tatsāraṃ pāyasaṃ ca khagaṃ mṛgam / śaśamāṃsaṃ ca ṣāṣṭikyaṃ priyaguṅkamapūpakam

682 ॥ चित्राण्डजपलं कूर्मश्वाविद्गोधांश्च शास्वकम् । हविष्यं कृशरान्नं च मुद्गान्नं यवपिष्टिकम्

682 // citrāṇḍajapalaṃ kūrmaśvāvidgodhāṃśca śāsvakam / haviṣyaṃ kṛśarānnaṃ ca mudgānnaṃ yavapiṣṭikam

683 ॥ मत्स्यान्नं च विचित्रान्नं दध्यन्नं दस्रभात्क्रमात् । भुक्त्वा राजेभाश्वरथनरैर्याति जयत्यरीन्

683 // matsyānnaṃ ca vicitrānnaṃ dadhyannaṃ dasrabhātkramāt / bhuktvā rājebhāśvarathanarairyāti jayatyarīn

684 ॥ हुताशनं तिलैर्हुत्वा पूजयेत दिगीश्वरम् । प्रणम्य देवभूदेवानाशीर्वादैर्नृपो व्रजेत्

684 // hutāśanaṃ tilairhutvā pūjayeta digīśvaram / praṇamya devabhūdevānāśīrvādairnṛpo vrajet

685 ॥ यद्वर्णवस्रगन्धाद्यैस्तन्मन्त्रेण विधानतः । इन्द्रमैरावतारूढं शच्या सह विराजितम्

685 // yadvarṇavasragandhādyaistanmantreṇa vidhānataḥ / indramairāvatārūḍhaṃ śacyā saha virājitam

686 ॥ वज्रपाणिं स्वर्णवर्णं दिव्याभरणभूषितम् । सप्तहस्तं सप्तजिह्वं षण्मुखं मेषवाहनम्

686 // vajrapāṇiṃ svarṇavarṇaṃ divyābharaṇabhūṣitam / saptahastaṃ saptajihvaṃ ṣaṇmukhaṃ meṣavāhanam

687 ॥ स्वाहाप्रिये रक्तवर्णं स्रुकूस्रुवायुधधारिणम् । दण्डायुधं लोहितार्क्षं यमं महिषवाहनम्

687 // svāhāpriye raktavarṇaṃ srukūsruvāyudhadhāriṇam / daṇḍāyudhaṃ lohitārkṣaṃ yamaṃ mahiṣavāhanam

688 ॥ श्यामलं सहितं रक्तवर्णैरूर्द्ध्वमुखं शुभम् । खड्गचर्मधरं नीलं निरृतिं नखाहनम्

688 // śyāmalaṃ sahitaṃ raktavarṇairūrddhvamukhaṃ śubham / khaḍgacarmadharaṃ nīlaṃ nirṛtiṃ nakhāhanam

689 ॥ उर्द्ध्वकेशं विरूपाक्षं दीर्घग्रीवायुतं विभुम् । नागपाशधरं पीतवर्णं मकरवाहनम्

689 // urddhvakeśaṃ virūpākṣaṃ dīrghagrīvāyutaṃ vibhum / nāgapāśadharaṃ pītavarṇaṃ makaravāhanam

690 ॥ वरुणं कालिकानाथं रत्नाभरणभूषितम् । प्राणिनां प्राणरूपं तं द्विबाहुं दण्डपाणिकम्

690 // varuṇaṃ kālikānāthaṃ ratnābharaṇabhūṣitam / prāṇināṃ prāṇarūpaṃ taṃ dvibāhuṃ daṇḍapāṇikam

691 ॥ वायुं कृष्णमृगारूढं पूजयेदञ्जनीपतिम् । अश्वारूढं कुंभपाणिं द्विबाहुं स्वर्णसन्निभम्

691 // vāyuṃ kṛṣṇamṛgārūḍhaṃ pūjayedañjanīpatim / aśvārūḍhaṃ kuṃbhapāṇiṃ dvibāhuṃ svarṇasannibham

692 ॥ कुबेरं चित्रलेखेशं यक्षगन्धर्वनायकम् । पिनाकिनं वृषारूढं गौरीपतिमनुत्तम्

692 // kuberaṃ citralekheśaṃ yakṣagandharvanāyakam / pinākinaṃ vṛṣārūḍhaṃ gaurīpatimanuttam

693 ॥ श्वेतवर्णं चन्द्रमौलिं नागयज्ञोपवीतिनम् । अप्रयाणे स्वयं कार्या प्रेक्षया भूभुजस्तथा

693 // śvetavarṇaṃ candramauliṃ nāgayajñopavītinam / aprayāṇe svayaṃ kāryā prekṣayā bhūbhujastathā

694 ॥ कार्यं निगमनं छत्रं ध्वजशस्त्रास्त्रवाहनैः । स्वस्थानान्निर्गमस्थानं दडानां च शतन्द्वयम्

694 // kāryaṃ nigamanaṃ chatraṃ dhvajaśastrāstravāhanaiḥ / svasthānānnirgamasthānaṃ daḍānāṃ ca śatandvayam

695 ॥ चत्वारिंशद्द्वादशैव प्रस्थितः स स्वयं गतः । दिनान्येकत्र न वसेत्सप्तष्ट् वा परो जनः

695 // catvāriṃśaddvādaśaiva prasthitaḥ sa svayaṃ gataḥ / dinānyekatra na vasetsaptaṣṭ vā paro janaḥ

696 ॥ पञ्चरात्रं च पुरतः पुनर्लग्नान्तरे व्रजेत् । अकालजेषु नृपतिर्विद्युद्गर्जितवृष्टिषु

696 // pañcarātraṃ ca purataḥ punarlagnāntare vrajet / akālajeṣu nṛpatirvidyudgarjitavṛṣṭiṣu

697 ॥ उत्पातेषु त्रिविधेषु सप्तरात्रं तु न व्रजेत् । स्न्ताकुड्यशिवाकाककपोतानां गिरस्तथा

697 // utpāteṣu trividheṣu saptarātraṃ tu na vrajet / sntākuḍyaśivākākakapotānāṃ girastathā

698 ॥ झझेभुखेमवक्षीरस्वराणां वामतो गतिः । पीतकारभरद्वाजपभिणां दक्षिणा गतिः

698 // jhajhebhukhemavakṣīrasvarāṇāṃ vāmato gatiḥ / pītakārabharadvājapabhiṇāṃ dakṣiṇā gatiḥ

699 ॥ चाषं त्यक्त्वा चतुष्पात्तु शुभदावामतो मताः । कृष्णं त्यक्त्वा प्रयाणे तु कृकलासेन वीक्षितः

699 // cāṣaṃ tyaktvā catuṣpāttu śubhadāvāmato matāḥ / kṛṣṇaṃ tyaktvā prayāṇe tu kṛkalāsena vīkṣitaḥ

700 ॥ वाराहशशगोधास्तु सर्पाणां कीर्तनं शुभम् । हृतेक्षणं नेष्टमेवाव्यपत्ययं कपिऋक्षयोः

700 // vārāhaśaśagodhāstu sarpāṇāṃ kīrtanaṃ śubham / hṛtekṣaṇaṃ neṣṭamevāvyapatyayaṃ kapiṛkṣayoḥ

701 ॥ मयूरच्छागनकुलचाषपारावताः शुभाः । दृष्टमात्रेण यात्रायां व्यस्तं सर्वं प्रवेशने

701 // mayūracchāganakulacāṣapārāvatāḥ śubhāḥ / dṛṣṭamātreṇa yātrāyāṃ vyastaṃ sarvaṃ praveśane

702 ॥ यात्रासिद्धिर्भवेद्दृष्टे शवेरादनवजिते । प्रवेशे रोदनयुतः शवः शवप्रदस्तथा

702 // yātrāsiddhirbhaveddṛṣṭe śaverādanavajite / praveśe rodanayutaḥ śavaḥ śavapradastathā

703 ॥ पतितक्लीबजटिलमत्तवान्तौषधादिभिः । अभ्यक्तवसास्थिचर्माङ्गारदारुणरोगिभिः

703 // patitaklībajaṭilamattavāntauṣadhādibhiḥ / abhyaktavasāsthicarmāṅgāradāruṇarogibhiḥ

704 ॥ गुडकार्पासलवणरिपुप्रश्नतृणोरगैः । वन्ध्याकुञ्जककाषायमुक्तकेशबुभुक्षितैः

704 // guḍakārpāsalavaṇaripupraśnatṛṇoragaiḥ / vandhyākuñjakakāṣāyamuktakeśabubhukṣitaiḥ

705 ॥ प्रयाणसमये नग्नैर्द्दृष्टैः सिद्धिर्न जायते । प्रज्वलाग्नीन्सुतुरगनृपासनपुराङ्गनाः

705 // prayāṇasamaye nagnairddṛṣṭaiḥ siddhirna jāyate / prajvalāgnīnsuturaganṛpāsanapurāṅganāḥ

706 ॥ गन्धपुषअपाक्षतच्छत्रचामरान्दोलिकं नृपः । भक्ष्येक्षुफलमृत्स्नान्नमध्वाज्यदधिगोदयाः

706 // gandhapuṣaapākṣatacchatracāmarāndolikaṃ nṛpaḥ / bhakṣyekṣuphalamṛtsnānnamadhvājyadadhigodayāḥ

707 ॥ मद्यमांससुधाधौतवस्त्रशङ्खवृषध्वजाः । पुण्यस्त्रीपुण्यकलशरत्नभृङ्गारगोद्विजाः

707 // madyamāṃsasudhādhautavastraśaṅkhavṛṣadhvajāḥ / puṇyastrīpuṇyakalaśaratnabhṛṅgāragodvijāḥ

708 ॥ भेरीमृदङ्गपटहघण्टावीणादिनिःस्वनाः । वेदमङ्गलघोषाः स्युः या यिनां कार्यसिद्धिदाः

708 // bherīmṛdaṅgapaṭahaghaṇṭāvīṇādiniḥsvanāḥ / vedamaṅgalaghoṣāḥ syuḥ yā yināṃ kāryasiddhidāḥ

709 ॥ आदौ विरुद्धशकुनं दृष्ट्वा यायीष्टदेवताम् । स्मृत्वा द्वितीये विप्राणां कृत्वा पूजां निवर्तयेत्

709 // ādau viruddhaśakunaṃ dṛṣṭvā yāyīṣṭadevatām / smṛtvā dvitīye viprāṇāṃ kṛtvā pūjāṃ nivartayet

710 ॥ सर्वदिक्षुक्षुतं नेष्टं गोक्षुतं निधनप्रदम् । अफलं यद्बालवृद्धरोगिपैनसिकैः कृतम्

710 // sarvadikṣukṣutaṃ neṣṭaṃ gokṣutaṃ nidhanapradam / aphalaṃ yadbālavṛddharogipainasikaiḥ kṛtam

711 ॥ परस्त्री द्विजदेवस्वं तत्रपृशेद्दिग्गजाश्वकान् । हन्यात्परपुरप्राप्तो न स्त्रीर्नित्यं निरायुधान्

711 // parastrī dvijadevasvaṃ tatrapṛśeddiggajāśvakān / hanyātparapuraprāpto na strīrnityaṃ nirāyudhān

712 ॥ आदौ सौम्यायने कार्यंनववास्तुप्रवेशनम् । विधाय पूर्वदिवसे वास्तुपूजाबलिक्रियाम्

712 // ādau saumyāyane kāryaṃnavavāstupraveśanam / vidhāya pūrvadivase vāstupūjābalikriyām

713 ॥ माघफआल्गुनवैशाखज्येष्टमासेषु शोभनम् । प्रवेशो मध्यमो ज्ञेयः सौम्यकार्तिकमासयोः

713 // māghaphaālgunavaiśākhajyeṣṭamāseṣu śobhanam / praveśo madhyamo jñeyaḥ saumyakārtikamāsayoḥ

714 ॥ शशीज्यान्तेषु वरुणत्वाष्ट्रमित्रस्थिरोडुषु । शुभः प्रेवशो देवेज्यशुक्रयोर्द्दृश्यमानयोः

714 // śaśījyānteṣu varuṇatvāṣṭramitrasthiroḍuṣu / śubhaḥ prevaśo devejyaśukrayorddṛśyamānayoḥ

715 ॥ व्यर्कारवारे तिथिषु रिक्तामावर्जितेषु च । दिवा वा यदि वा रात्रौ प्रवेशो मङ्गलप्रदः

715 // vyarkāravāre tithiṣu riktāmāvarjiteṣu ca / divā vā yadi vā rātrau praveśo maṅgalapradaḥ

716 ॥ चन्द्रताराबलोपेते पूर्वाह्ने शोभने दिने । स्थिरलग्ने स्थिरांशे च नैधने शुद्धिसंयुते

716 // candratārābalopete pūrvāhne śobhane dine / sthiralagne sthirāṃśe ca naidhane śuddhisaṃyute

717 ॥ त्रिकोणकेन्द्रसंस्थैश् सौम्यैस्त्र्यायारिगैः परैः । लग्रान्त्याष्टमषष्टस्थवर्जितेन द्वियांशुना

717 // trikoṇakendrasaṃsthaiś saumyaistryāyārigaiḥ paraiḥ / lagrāntyāṣṭamaṣaṣṭasthavarjitena dviyāṃśunā

718 ॥ कर्तुर्षा जन्मभे लग्ने ताभ्यामुपचये ऽपि वा । प्रवेशल्ग्ने स्यामृद्धिरन्यभेशोकनिःस्वता

718 // karturṣā janmabhe lagne tābhyāmupacaye 'pi vā / praveśalgne syāmṛddhiranyabheśokaniḥsvatā

719 ॥ दर्शनीय गृहं रम्यं विधिधैर्मङ्गलस्वनैः । कृत्वार्कं वामतो विद्वान्भृङ्गारं चाग्रतो विशेत्

719 // darśanīya gṛhaṃ ramyaṃ vidhidhairmaṅgalasvanaiḥ / kṛtvārkaṃ vāmato vidvānbhṛṅgāraṃ cāgrato viśet

720 ॥ वर्षाप्रवेशे शशिनि जलराशिगतेपि वा । केन्द्रगे वा शुक्लपक्षे चातिवृष्टिः शुभेक्षिते

720 // varṣāpraveśe śaśini jalarāśigatepi vā / kendrage vā śuklapakṣe cātivṛṣṭiḥ śubhekṣite

721 ॥ अल्पवृष्टिः पापदृष्टे प्रावृट्काले ऽचिराद्भवेत् । चन्द्रश्चेद्धार्गवे सर्वमेवंविध गुणान्विते

721 // alpavṛṣṭiḥ pāpadṛṣṭe prāvṛṭkāle 'cirādbhavet / candraśceddhārgave sarvamevaṃvidha guṇānvite

722 ॥ प्रावृषीन्दुः सितात्सप्तराशिगः शुभवीक्षितः । मन्दात्र्रिकोणसप्तस्थो यदि वा वृद्धिकृद्भवेत्

722 // prāvṛṣīnduḥ sitātsaptarāśigaḥ śubhavīkṣitaḥ / mandātrrikoṇasaptastho yadi vā vṛddhikṛdbhavet

723 ॥ सद्यो वृष्टिकरः शुक्रो यदा बुधसमीपगः । तयोर्ंमध्यगते भानौ भवेद्ष्टिविनाशनम्

723 // sadyo vṛṣṭikaraḥ śukro yadā budhasamīpagaḥ / tayorṃmadhyagate bhānau bhavedṣṭivināśanam

724 ॥ मघादिपञ्चधिष्ण्यस्थः पूर्वे स्वातित्रये परे । प्रवर्षणं भृगुः कुर्याद्विपरीते न वर्षणम्

724 // maghādipañcadhiṣṇyasthaḥ pūrve svātitraye pare / pravarṣaṇaṃ bhṛguḥ kuryādviparīte na varṣaṇam

725 ॥ पुरतः पृष्टतो भानोर्ग्रहा यदि समीपगाः । तदा वृष्टिं प्रकुर्वन्ति न ते चेत्प्रतिलोमगाः

725 // purataḥ pṛṣṭato bhānorgrahā yadi samīpagāḥ / tadā vṛṣṭiṃ prakurvanti na te cetpratilomagāḥ

726 ॥ वामभागस्थितः शुक्रो वृष्टिकृच्चेत्तु याम्यगः । उदयास्तेषु वृष्टिः स्याद्भानोरार्द्राप्रवेशने

726 // vāmabhāgasthitaḥ śukro vṛṣṭikṛccettu yāmyagaḥ / udayāsteṣu vṛṣṭiḥ syādbhānorārdrāpraveśane

727 ॥ संध्ययोः सस्यवृद्धिः स्यात्सर्वसंपन्नृणान्निशि । स्तोकवृष्टिरनर्घः स्यादवृष्टिः सस्यसंपदः

727 // saṃdhyayoḥ sasyavṛddhiḥ syātsarvasaṃpannṛṇānniśi / stokavṛṣṭiranarghaḥ syādavṛṣṭiḥ sasyasaṃpadaḥ

728 ॥ आद्रोदयेग्रभिन्ना चद्भवेदिति न संशयः । चन्द्रेज्ये ज्ञेथ वा शुक्रे केन्द्रेन्बीतिर्विनश्यति

728 // ādrodayegrabhinnā cadbhavediti na saṃśayaḥ / candrejye jñetha vā śukre kendrenbītirvinaśyati

729 ॥ पूर्वाषाढा गतो भानुर्जीमूतैः परिवेष्टितः । वर्षत्यार्द्रादिमृलान्तं प्रत्यक्षं प्रत्यहं तथा

729 // pūrvāṣāḍhā gato bhānurjīmūtaiḥ pariveṣṭitaḥ / varṣatyārdrādimṛlāntaṃ pratyakṣaṃ pratyahaṃ tathā

730 ॥ वृष्टिश्चेत्पौष्णभें तस्माद्दशर्क्षेषु न वर्षति । सिंहे भिन्ने कुजो वृष्टिरभिन्ने कर्कटे तथा

730 // vṛṣṭiścetpauṣṇabheṃ tasmāddaśarkṣeṣu na varṣati / siṃhe bhinne kujo vṛṣṭirabhinne karkaṭe tathā

731 ॥ कन्योदये प्रभिन्ने चेत्सर्वदा वृष्टिरुत्तम । अहिर्बुध्न्यं पूर्वशस्यं परशस्या च रेवती

731 // kanyodaye prabhinne cetsarvadā vṛṣṭiruttama / ahirbudhnyaṃ pūrvaśasyaṃ paraśasyā ca revatī

732 ॥ भरणी सर्वसस्या च सर्वनाशाय चाश्विनी । गुरोः सप्तमरा तिस्थः प्रत्यग्गो भृगुजो यदा

732 // bharaṇī sarvasasyā ca sarvanāśāya cāśvinī / guroḥ saptamarā tisthaḥ pratyaggo bhṛgujo yadā

733 ॥ तदातिवर्षणं भूरि प्रावृट्काले बलोज्झिते । आसप्तमर्क्षंशशिनः परिवेशगतोत्तरा

733 // tadātivarṣaṇaṃ bhūri prāvṛṭkāle balojjhite / āsaptamarkṣaṃśaśinaḥ pariveśagatottarā

734 ॥ विद्युत्प्रपूर्णमण्डूकास्वनावृष्टिर्भवेत्तदा । यदाप्रत्यङ्नता मघाः खसप्तोपरि संस्थिताः

734 // vidyutprapūrṇamaṇḍūkāsvanāvṛṣṭirbhavettadā / yadāpratyaṅnatā maghāḥ khasaptopari saṃsthitāḥ

735 ॥ पतन्ति दक्षिणस्था येभवेद्वृष्टिस्तदाचिरात् । नखैर्लिखन्तोमार्जाराश्चावनिं लोहसंयुते

735 // patanti dakṣiṇasthā yebhavedvṛṣṭistadācirāt / nakhairlikhantomārjārāścāvaniṃ lohasaṃyute

736 ॥ रथ्यायां सेतुबन्धाः स्युर्बालानां वृष्टिहेतवः । पिपीलिकाश्रेणयश्छिन्नाः खद्योता बहवस्तदा

736 // rathyāyāṃ setubandhāḥ syurbālānāṃ vṛṣṭihetavaḥ / pipīlikāśreṇayaśchinnāḥ khadyotā bahavastadā

737 ॥ द्रुमादिरोहः सर्पाणां प्रीतिर्दुर्वृष्टिसूचकाः । उदयास्तमये काले विवर्णोर्ऽकेथ वा शशी

737 // drumādirohaḥ sarpāṇāṃ prītirdurvṛṣṭisūcakāḥ / udayāstamaye kāle vivarṇor'ketha vā śaśī

738 ॥ मधुवर्णो ऽतिवायुश्चेदतिवृष्टिर्भवेत्तदा । प्राङ्मुखस्य तु कूर्मस्य नवाङ्गेषु धरामिमाम्

738 // madhuvarṇo 'tivāyuścedativṛṣṭirbhavettadā / prāṅmukhasya tu kūrmasya navāṅgeṣu dharāmimām

739 ॥ विभज्य नवधा खण्डे मण्डलानि प्रदक्षिणम् । अन्तर्वेदाश्च षाञ्चालस्तस्येदं नाभिमण्डलम्

739 // vibhajya navadhā khaṇḍe maṇḍalāni pradakṣiṇam / antarvedāśca ṣāñcālastasyedaṃ nābhimaṇḍalam

740 ॥ प्राच्या मागधलाटोत्था देशास्तन्मुखमण्डलम् । स्त्रीकलिङ्गकिराताख्या देशास्तद्बाहुमण्डलम्

740 // prācyā māgadhalāṭotthā deśāstanmukhamaṇḍalam / strīkaliṅgakirātākhyā deśāstadbāhumaṇḍalam

741 ॥ अवन्ती द्रविडा भिल्ला देशास्तत्पार्श्वमण्डलम् । गौडकैङ्कणशाल्वान्ध्रपौड्रस्तत्पादमण्डलम्

741 // avantī draviḍā bhillā deśāstatpārśvamaṇḍalam / gauḍakaiṅkaṇaśālvāndhrapauḍrastatpādamaṇḍalam

742 ॥ सिंधुकाशिमहाराष्ट्रसौराष्ट्राः पुच्छमण्डलम् । पुलिन्दचीनयवनगुर्जराः पादमण्डलम्

742 // siṃdhukāśimahārāṣṭrasaurāṣṭrāḥ pucchamaṇḍalam / pulindacīnayavanagurjarāḥ pādamaṇḍalam

743 ॥ कुरुकाश्मीरमाद्रेयमत्स्यास्तत्पार्श्वमण्डलम् । खसांगवङ्गबाह्लीकं कांबोजाः पाणिमण्डलम्

743 // kurukāśmīramādreyamatsyāstatpārśvamaṇḍalam / khasāṃgavaṅgabāhlīkaṃ kāṃbojāḥ pāṇimaṇḍalam

744 ॥ कृत्तिकादीनि धिष्ण्यानि त्रीणि त्रिणि क्रमान्न्यसेत् । नाभ्यादिषु नवाङ्गेषु पापैर्दुष्टं शुभैः शुभम्

744 // kṛttikādīni dhiṣṇyāni trīṇi triṇi kramānnyaset / nābhyādiṣu navāṅgeṣu pāpairduṣṭaṃ śubhaiḥ śubham

745 ॥ देवता यत्र नृत्यन्ति पतन्ति प्रज्वलन्ति च । मुहू रुदन्ति गायन्ति प्रस्विद्यन्ति हसंति च

745 // devatā yatra nṛtyanti patanti prajvalanti ca / muhū rudanti gāyanti prasvidyanti hasaṃti ca

746 ॥ वमन्त्यग्निं तथा धूमं स्नेहं रक्तं पयो जलम् । अधोमुखाधितिष्टन्ति स्थानात्स्थानं व्रजन्ति च

746 // vamantyagniṃ tathā dhūmaṃ snehaṃ raktaṃ payo jalam / adhomukhādhitiṣṭanti sthānātsthānaṃ vrajanti ca

747 ॥ एवमाद्या हि दृश्यन्ते विकाराः प्रतिमासु च । गन्धर्वनगरं चैव दिवा नक्षत्रदर्शनम्

747 // evamādyā hi dṛśyante vikārāḥ pratimāsu ca / gandharvanagaraṃ caiva divā nakṣatradarśanam

748 ॥ महोत्कापतनं काष्टतृणरक्तप्रवर्षणम् । गान्धर्वं देहदिग्धूमं भूमिकंपं दिवा निशि

748 // mahotkāpatanaṃ kāṣṭatṛṇaraktapravarṣaṇam / gāndharvaṃ dehadigdhūmaṃ bhūmikaṃpaṃ divā niśi

749 ॥ अनग्नौ च स्फुलिङ्गाश्च ज्वलनं च विनेन्धनम् । निशीन्द्रचापमण्डूकं शिखरे श्वेतवायसः

749 // anagnau ca sphuliṅgāśca jvalanaṃ ca vinendhanam / niśīndracāpamaṇḍūkaṃ śikhare śvetavāyasaḥ

750 ॥ दृश्यन्ते विस्फुलिङ्गाश्च गोगजाश्वोष्ट्रगात्रतः । जन्तवो द्वित्रिशिरसो जायन्ते वापि योनिषु

750 // dṛśyante visphuliṅgāśca gogajāśvoṣṭragātrataḥ / jantavo dvitriśiraso jāyante vāpi yoniṣu

751 ॥ प्रातः सूर्याश्चतसृषु ह्यर्दितायुगपद्रवेः । जम्बूकग्रामसंवासः केतूनां च प्रदर्शनम्

751 // prātaḥ sūryāścatasṛṣu hyarditāyugapadraveḥ / jambūkagrāmasaṃvāsaḥ ketūnāṃ ca pradarśanam

752 ॥ काकानामाकुलं रात्रौ कपोतानां दिवा यदि । अकाले पुष्पिता वृक्षा दृश्यन्ते फलिता यदि

752 // kākānāmākulaṃ rātrau kapotānāṃ divā yadi / akāle puṣpitā vṛkṣā dṛśyante phalitā yadi

753 ॥ कार्यं तच्छेदनं तत्र ततः शान्तिर्मनीषिभिः । एवमाद्या महोत्पाता बहवः स्थाननाशदा

753 // kāryaṃ tacchedanaṃ tatra tataḥ śāntirmanīṣibhiḥ / evamādyā mahotpātā bahavaḥ sthānanāśadā

754 ॥ केचिन्मृत्युप्रदाः केचिच्छत्रुभ्यश्च भयप्रदाः । मध्याद्भयं यशो मृत्युः क्षयः कीर्तिः सुखासुखम्

754 // kecinmṛtyupradāḥ kecicchatrubhyaśca bhayapradāḥ / madhyādbhayaṃ yaśo mṛtyuḥ kṣayaḥ kīrtiḥ sukhāsukham

755 ॥ ऐस्वर्यं धनहानिं च मधुच्छन्नं च वाल्मिकम् । इत्यादिषु च सर्वेषूत्पातेषु द्विजसत्तम

755 // aisvaryaṃ dhanahāniṃ ca madhucchannaṃ ca vālmikam / ityādiṣu ca sarveṣūtpāteṣu dvijasattama

756 ॥ शान्तिं कुर्यात्प्रयत्नेन कल्पोक्तविधिना शुभम् । इत्येतत्कथितं विप्र ज्यौतिषं ते समासतः

756 // śāntiṃ kuryātprayatnena kalpoktavidhinā śubham / ityetatkathitaṃ vipra jyautiṣaṃ te samāsataḥ

757 ॥ अतः परं प्रवक्ष्यामि च्छन्दः शास्त्रमनुत्तमम्

757 // ataḥ paraṃ pravakṣyāmi cchandaḥ śāstramanuttamam