86 ॥ इति श्रबृहन्नारदीयपराणे पूर्वभागे प्रथमपादे सुमतिभूपकथावर्णनं नाम विंशऽध्यायः सनक उवाच अन्यद्वूतं प्रवक्ष्यामि शृणु नारद तत्त्वतः । दुर्लभं सर्वलोकेषु विख्यातं हरिपञ्चकम्
86 // iti śrabṛhannāradīyaparāṇe pūrvabhāge prathamapāde sumatibhūpakathāvarṇanaṃ nāma viṃśa'dhyāyaḥ sanaka uvāca anyadvūtaṃ pravakṣyāmi śṛṇu nārada tattvataḥ / durlabhaṃ sarvalokeṣu vikhyātaṃ haripañcakam
1 ॥ नारीणां च नराणां च सर्वदुःखनिवारणम् । धर्मकामार्थमोक्षाणां निदानं मुनिसत्तम
1 // nārīṇāṃ ca narāṇāṃ ca sarvaduḥkhanivāraṇam / dharmakāmārthamokṣāṇāṃ nidānaṃ munisattama
2 ॥ सर्वाभीष्टप्रदं चैव सर्वव्रतफलप्रदम् । मार्गशीर्षे सिते पक्षे दशम्यां नियतेन्द्रियः
2 // sarvābhīṣṭapradaṃ caiva sarvavrataphalapradam / mārgaśīrṣe site pakṣe daśamyāṃ niyatendriyaḥ
3 ॥ कुर्यात्स्नानादिकं कर्म दन्तधावनपूर्वकम । कृत्वा देवार्चनं सम्यक्तथा पञ्च महाध्वरान्
3 // kuryātsnānādikaṃ karma dantadhāvanapūrvakama / kṛtvā devārcanaṃ samyaktathā pañca mahādhvarān
4 ॥ एकाशी च भवेत्तस्मिन् दिने नियममास्थिताः । ततः प्रातः समुत्थाय ह्येकादश्यां मुनीश्वरः
4 // ekāśī ca bhavettasmin dine niyamamāsthitāḥ / tataḥ prātaḥ samutthāya hyekādaśyāṃ munīśvaraḥ
5 ॥ स्नानं कृत्वा यथाचारं हरिं चैवार्यदृहे । स्नापयेद्देवदेवेशं पञ्चामृतविधानतः
5 // snānaṃ kṛtvā yathācāraṃ hariṃ caivāryadṛhe / snāpayeddevadeveśaṃ pañcāmṛtavidhānataḥ
6 ॥ अर्चयेत्परया भक्त्या गन्धपुष्पादिभिः ऋमात् । धूपैर्दीपेश्च नैवैद्यैस्ताम्बूलैश्च प्रदक्षिणैः
6 // arcayetparayā bhaktyā gandhapuṣpādibhiḥ ṛmāt / dhūpairdīpeśca naivaidyaistāmbūlaiśca pradakṣiṇaiḥ
7 ॥ संपूज्य देवदेवेशमिमं मन्त्रमुदीरयेत् ।. नमस्ते घज्ञानरुपाय ज्ञानदाय नमो ऽस्तुते
7 // saṃpūjya devadeveśamimaṃ mantramudīrayet /. namaste ghajñānarupāya jñānadāya namo 'stute
8 ॥ नमस्ते स्रवपरुपाय सर्वसिद्धिप्रदायिने । एवं प्रणम्य देवेशं वासुदेवं जनार्जनम्
8 // namaste sravaparupāya sarvasiddhipradāyine / evaṃ praṇamya deveśaṃ vāsudevaṃ janārjanam
9 ॥ वक्ष्यमाणेन मन्त्रेण ह्युपवासं समर्पयेत् । पञ्चरात्रं निराहारो ह्यद्यप्रभृति केशव
9 // vakṣyamāṇena mantreṇa hyupavāsaṃ samarpayet / pañcarātraṃ nirāhāro hyadyaprabhṛti keśava
10 ॥ त्वदज्ञया जगत्स्वामिन्ममाभीष्टप्रदो भव । एवं समप्य देवस्य उपवासं जितेन्द्रियः
10 // tvadajñayā jagatsvāminmamābhīṣṭaprado bhava / evaṃ samapya devasya upavāsaṃ jitendriyaḥ
11 ॥ रात्रौ जागरणं कुर्यादेकादश्यामथो द्विज । द्वादश्यां च त्रयोदश्यां चतुर्दश्यां जितेन्द्रियः
11 // rātrau jāgaraṇaṃ kuryādekādaśyāmatho dvija / dvādaśyāṃ ca trayodaśyāṃ caturdaśyāṃ jitendriyaḥ
12 ॥ पौर्णनमास्यां च कर्त्तव्यमेवं विष्ण्वर्चनं मुने । एकादश्यां पौर्णमास्यां कर्त्तव्यं जागरं तथा
12 // paurṇanamāsyāṃ ca karttavyamevaṃ viṣṇvarcanaṃ mune / ekādaśyāṃ paurṇamāsyāṃ karttavyaṃ jāgaraṃ tathā
13 ॥ पञ्चामृतादिपूजा तु सामान्या दिनपञ्चसु । क्षीरेण स्नापयेद्विष्णुं पौर्णमास्यां तु शक्तितः । तिलहोमश्च कर्त्तव्यस्तिलदानं तथैव च
13 // pañcāmṛtādipūjā tu sāmānyā dinapañcasu / kṣīreṇa snāpayedviṣṇuṃ paurṇamāsyāṃ tu śaktitaḥ / tilahomaśca karttavyastiladānaṃ tathaiva ca
14 ॥ ततः षष्टे दिने प्रात्पे निर्वत्यं स्वाश्रमक्रियाम् । संप्राश्य पञ्चगव्यं च पूजयेद्विधिबद्धरिम्
14 // tataḥ ṣaṣṭe dine prātpe nirvatyaṃ svāśramakriyām / saṃprāśya pañcagavyaṃ ca pūjayedvidhibaddharim
15 ॥ ब्राह्मणान्भोजयेत्पश्चाद्विभवे सत्यवारितम् । ततः स्वबन्धुभिः सार्द्धं स्वयं भुञ्जीत वाग्यतः
15 // brāhmaṇānbhojayetpaścādvibhave satyavāritam / tataḥ svabandhubhiḥ sārddhaṃ svayaṃ bhuñjīta vāgyataḥ
16 ॥ एवं पौपादिमासेषु कार्त्तिकान्तेषु नारद । शुक्लपक्षे व्रतं कुर्यात्पूर्वमिवविधिना नरः
16 // evaṃ paupādimāseṣu kārttikānteṣu nārada / śuklapakṣe vrataṃ kuryātpūrvamivavidhinā naraḥ
17 ॥ एवं संवत्सरं कार्यं व्रतं पापप्रणाशनम् । पुनः प्रात्पे मार्गशीर्षे कुर्यादुद्यपनं व्रती
17 // evaṃ saṃvatsaraṃ kāryaṃ vrataṃ pāpapraṇāśanam / punaḥ prātpe mārgaśīrṣe kuryādudyapanaṃ vratī
18॥ द्विज । एकादश्यां निराहारो भवेत्पूर्वमिव द्विज । द्वादश्यां पञ्चगव्यं च प्राशयेत्सुसमाहितः
18// dvija / ekādaśyāṃ nirāhāro bhavetpūrvamiva dvija / dvādaśyāṃ pañcagavyaṃ ca prāśayetsusamāhitaḥ
19 ॥ गन्धपुष्पा दिभिः सम्यग्देवदेवं जनार्दनम् । अभ्यर्च्योपायनं दद्याद्रूह्यणाय जितेन्द्रियः
19 // gandhapuṣpā dibhiḥ samyagdevadevaṃ janārdanam / abhyarcyopāyanaṃ dadyādrūhyaṇāya jitendriyaḥ
20 ॥ पायसं मधुसंमिश्रं घृतयुक्तं फलान्वितम् । सुगन्धज लसंयुक्तं पूर्णकुम्भं सदक्षिणम्
20 // pāyasaṃ madhusaṃmiśraṃ ghṛtayuktaṃ phalānvitam / sugandhaja lasaṃyuktaṃ pūrṇakumbhaṃ sadakṣiṇam
21 ॥ वस्त्रेणाच्छादितं कुम्भं पञ्चरन्तसमन्वितम् । दद्यादध्यात्मविदुषे ब्राह्मणाय मुनीश्वर
21 // vastreṇācchāditaṃ kumbhaṃ pañcarantasamanvitam / dadyādadhyātmaviduṣe brāhmaṇāya munīśvara
22 ॥ सर्वात्मन् सर्वभूतेश सर्वव्यापिन्सनातन । परमान्नप्रदानेन सुप्रीतो भव माधव
22 // sarvātman sarvabhūteśa sarvavyāpinsanātana / paramānnapradānena suprīto bhava mādhava
23 ॥ अनेन पायसं दत्त्वा ब्राह्मणान्भोजयेत्ततः । शक्तितो बन्धुभिः सार्द्धं स्वयं भुञ्जीत वाग्यतः
23 // anena pāyasaṃ dattvā brāhmaṇānbhojayettataḥ / śaktito bandhubhiḥ sārddhaṃ svayaṃ bhuñjīta vāgyataḥ
24 ॥ व्रतमेतत्तु यः कुर्याद्धरिपञ्चकसंज्ञितम् । न तस्य पुनरावृत्तिर्ब्रह्मलोकात्कदाचन
24 // vratametattu yaḥ kuryāddharipañcakasaṃjñitam / na tasya punarāvṛttirbrahmalokātkadācana
25 ॥ व्रतमेतत्प्रकर्त्तव्य मिच्छद्भिर्मोक्षमुत्तम् । समस्तपापकान्तारदावानलसमं द्विज
25 // vratametatprakarttavya micchadbhirmokṣamuttam / samastapāpakāntāradāvānalasamaṃ dvija
26 ॥ गवां कोटिसहस्राणि दत्त्वा यत्फलमाप्नुयात् । तत्फलं लभ्यते पुम्भिरेतस्मा दुपवासतः
26 // gavāṃ koṭisahasrāṇi dattvā yatphalamāpnuyāt / tatphalaṃ labhyate pumbhiretasmā dupavāsataḥ
27 ॥ यस्त्वेतच्छृणुयाद्भक्त्या नारायणपरायणः । स मुच्यते महाघोरैः तापकानां च कोटिभिः
27 // yastvetacchṛṇuyādbhaktyā nārāyaṇaparāyaṇaḥ / sa mucyate mahāghoraiḥ tāpakānāṃ ca koṭibhiḥ