47 ॥ इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे प्रथमपादे व्रताख्याने ध्वजारोपणन्नामैकोनविंशो ऽध्यायः नारद उवाच भगवन्सर्वधर्मज्ञ सर्वशास्त्रार्थपारग । सर्वकर्मवरिष्टं च त्वयोक्तं ध्वजधारणम्
47 // iti śrībṛhannāradīyapurāṇe pūrvabhāge prathamapāde vratākhyāne dhvajāropaṇannāmaikonaviṃśo 'dhyāyaḥ nārada uvāca bhagavansarvadharmajña sarvaśāstrārthapāraga / sarvakarmavariṣṭaṃ ca tvayoktaṃ dhvajadhāraṇam
1 ॥ यस्तु वै सुमतिर्नाम ध्वजारोपपरो मुने । त्वयोक्तस्तस्य चरितं विस्तरेण ममादिश
1 // yastu vai sumatirnāma dhvajāropaparo mune / tvayoktastasya caritaṃ vistareṇa mamādiśa
2 ॥ सनक उवाच शृणुष्वैकमनाः पुण्यमितिहासं पुरातनमम् । ब्रह्मणा कथितं मह्यं सर्वपापप्रणाशनम्
2 // sanaka uvāca śṛṇuṣvaikamanāḥ puṇyamitihāsaṃ purātanamam / brahmaṇā kathitaṃ mahyaṃ sarvapāpapraṇāśanam
3 ॥ आसीत्पुरा कृतयुगे सुमतिर्नाम भूपतिः । सोमवंशोद्भवः श्रीमान्सत्पद्वीपैकनायकः
3 // āsītpurā kṛtayuge sumatirnāma bhūpatiḥ / somavaṃśodbhavaḥ śrīmānsatpadvīpaikanāyakaḥ
4 ॥ धर्मात्मा सत्यसंपन्नः शुचिवंश्यो ऽतिथिप्रियः । सर्वलक्षणसंपन्नः सर्वसंपद्विभूषितः
4 // dharmātmā satyasaṃpannaḥ śucivaṃśyo 'tithipriyaḥ / sarvalakṣaṇasaṃpannaḥ sarvasaṃpadvibhūṣitaḥ
5 ॥ सदा हरिकथासेवी हरिपूजापरायणः । हरिभक्तिपराणां च शुश्रूषुर्निरहॄङ्कृतिः
5 // sadā harikathāsevī haripūjāparāyaṇaḥ / haribhaktiparāṇāṃ ca śuśrūṣurnirahṝṅkṛtiḥ
6 ॥ पूज्यपूजारतो नित्यं समदर्शी गुणान्वितः । सर्वभूतहितः शान्तः कृतज्ञः कीर्तिमांस्तथा
6 // pūjyapūjārato nityaṃ samadarśī guṇānvitaḥ / sarvabhūtahitaḥ śāntaḥ kṛtajñaḥ kīrtimāṃstathā
7 ॥ तस्य भार्या महाभागा सर्वलक्षणसंयुता । पतिव्रता पतिप्राणा नाम्रा सत्यमतिर्मुने
7 // tasya bhāryā mahābhāgā sarvalakṣaṇasaṃyutā / pativratā patiprāṇā nāmrā satyamatirmune
8 ॥ तादुभौ दम्पतू नित्यं हरिपूजापरायणौ । जातिस्मरौ महाभागौ सत्यज्ञौ सत्परायणौ
8 // tādubhau dampatū nityaṃ haripūjāparāyaṇau / jātismarau mahābhāgau satyajñau satparāyaṇau
9 ॥ अन्नदानरतौ नित्यं जलदानपरायणौ । तडागारामवप्रादौ नसंख्यातान्वितेनतुः
9 // annadānaratau nityaṃ jaladānaparāyaṇau / taḍāgārāmavaprādau nasaṃkhyātānvitenatuḥ
10 ॥ सा तु सत्यमतिर्नित्यं शुचिर्विष्णुगृहे सती । नृत्यत्यत्यन्तसन्तुष्टा मनोज्ञा सञ्जुवादिनी
10 // sā tu satyamatirnityaṃ śucirviṣṇugṛhe satī / nṛtyatyatyantasantuṣṭā manojñā sañjuvādinī
11 ॥ सो ऽपि राजा महाभागो द्वादशीद्धादशीदिने । ध्वजमारोपयत्येव मनोज्ञं बहुविस्तरम्
11 // so 'pi rājā mahābhāgo dvādaśīddhādaśīdine / dhvajamāropayatyeva manojñaṃ bahuvistaram
12 ॥ एवं हरिपरं नित्यं राजानं धर्मकोविदम् । प्रिमां मत्यमतिं चाम्य देवा अपि सदास्तुवन्
12 // evaṃ hariparaṃ nityaṃ rājānaṃ dharmakovidam / primāṃ matyamatiṃ cāmya devā api sadāstuvan
13 ॥ त्रिलोके विश्रुतौ ज्ञात्वा दम्पती धर्मको विदौ । आययौ बहुभिः शिप्यैर्द्रष्टुकामो विभाण्डकः
13 // triloke viśrutau jñātvā dampatī dharmako vidau / āyayau bahubhiḥ śipyairdraṣṭukāmo vibhāṇḍakaḥ
14 ॥ तमायान्तं मुनिं श्रुत्वा स तु राजा विभाण्डकम् । प्रत्युद्ययौ सपत्नीकः प्रजा भिर्बहुविस्तरम्
14 // tamāyāntaṃ muniṃ śrutvā sa tu rājā vibhāṇḍakam / pratyudyayau sapatnīkaḥ prajā bhirbahuvistaram
15 ॥ कृतातिथ्यक्रियं शान्तं कृतासनपरिग्रहम् । नीचासनस्थितो भूयः प्राञ्जलिर्मुनिमब्रवीत्
15 // kṛtātithyakriyaṃ śāntaṃ kṛtāsanaparigraham / nīcāsanasthito bhūyaḥ prāñjalirmunimabravīt
16 ॥ राजोवाच भगवन्कृतकृत्यो ऽस्मिं त्वदभ्यागमनेन वें । सतामायमनं सन्तं प्रशंसन्ति सुरवावहम्
16 // rājovāca bhagavankṛtakṛtyo 'smiṃ tvadabhyāgamanena veṃ / satāmāyamanaṃ santaṃ praśaṃsanti suravāvaham
17 ॥ यत्र स्यान्महतां प्रेम तत्र स्युः सर्वसम्पदः । तेजः कीर्तिर्धनं पुत्रा इति प्रहुर्विपश्चितः
17 // yatra syānmahatāṃ prema tatra syuḥ sarvasampadaḥ / tejaḥ kīrtirdhanaṃ putrā iti prahurvipaścitaḥ
18 ॥ तत्र वृद्धिमुपायान्ति थेयांस्यनुदिनं मुने । यत्र सन्तः प्रकुर्वन्ति महतीं करुणां प्रभो
18 // tatra vṛddhimupāyānti theyāṃsyanudinaṃ mune / yatra santaḥ prakurvanti mahatīṃ karuṇāṃ prabho
19 ॥ यो मृर्ध्नि धाग्येदूह्यन्महत्पादजलं रजः । स स्नातः सर्वतीर्थेषु पुण्यात्मा नात्र संशयः
19 // yo mṛrdhni dhāgyedūhyanmahatpādajalaṃ rajaḥ / sa snātaḥ sarvatīrtheṣu puṇyātmā nātra saṃśayaḥ
20 ॥ मम पुत्राश्च दाराश्च संपत्त्वयि समर्पिताः । मामाज्ञापय विप्रेन्द्र किं प्रियं करवाणि ते
20 // mama putrāśca dārāśca saṃpattvayi samarpitāḥ / māmājñāpaya viprendra kiṃ priyaṃ karavāṇi te
21 ॥ विनञ्चवनतं भूपं स निरीक्ष्य मुनीशअवरः । स्पृशषन्करेण तं प्रीत्युवाचातिहर्षितः
21 // vinañcavanataṃ bhūpaṃ sa nirīkṣya munīśaavaraḥ / spṛśaṣankareṇa taṃ prītyuvācātiharṣitaḥ
22 ॥ ऋषिरुवाच गजन्यदुक्तं भवता तत्सर्वं त्वत्कुलोचितम् । विनयावनतः सर्वो बहुश्रेयो लभेदिह
22 // ṛṣiruvāca gajanyaduktaṃ bhavatā tatsarvaṃ tvatkulocitam / vinayāvanataḥ sarvo bahuśreyo labhediha
23 ॥ धर्मश्चार्थश्च कामश्च मोक्षश्च नृपसत्तम । विनयाल्लभते मर्त्यो दुर्लभं किं महात्मनाम्
23 // dharmaścārthaśca kāmaśca mokṣaśca nṛpasattama / vinayāllabhate martyo durlabhaṃ kiṃ mahātmanām
24 ॥ प्रीतो ऽस्मि तव भापाल सन्मार्गपरिवर्त्तिनः । स्वस्ति ते सततं भूयाद्यत्पृच्छामि तदुच्यताम्
24 // prīto 'smi tava bhāpāla sanmārgaparivarttinaḥ / svasti te satataṃ bhūyādyatpṛcchāmi taducyatām
25 ॥ पूजा बहुविधाः सन्ति हस्तुष्टिविधायिकाः । तासु नित्यं ध्वजारोपे वर्त्त्से त्वं सदोद्यतः
25 // pūjā bahuvidhāḥ santi hastuṣṭividhāyikāḥ / tāsu nityaṃ dhvajārope varttse tvaṃ sadodyataḥ
26 ॥ भार्यापि तव साध्वीयं नित्यं नृत्यपरायणा । किमर्थमेतद्वृत्तान्तं यथावद्वक्तुमर्हसि
26 // bhāryāpi tava sādhvīyaṃ nityaṃ nṛtyaparāyaṇā / kimarthametadvṛttāntaṃ yathāvadvaktumarhasi
27 ॥ राजोवाच शृणुष्व भगवन्सर्वं यत्पृच्छसि वदामि तत् । आश्चर्यभूतं लोकानामावयोश्चरितं त्विह
27 // rājovāca śṛṇuṣva bhagavansarvaṃ yatpṛcchasi vadāmi tat / āścaryabhūtaṃ lokānāmāvayoścaritaṃ tviha
28 ॥ अहमासं पुरा शूद्रो मालिनिर्नाम सत्तम । कुमार्गगनिरतो नित्यं सर्वलोकाहिके रतः
28 // ahamāsaṃ purā śūdro mālinirnāma sattama / kumārgaganirato nityaṃ sarvalokāhike rataḥ
29 ॥ पिशुनो धर्मविद्वेषी देवद्रव्यापहारकः । गोध्नश्च ब्रह्महा चौरः सर्वप्राणिवधे रतः
29 // piśuno dharmavidveṣī devadravyāpahārakaḥ / godhnaśca brahmahā cauraḥ sarvaprāṇivadhe rataḥ
30 ॥ नित्यं निष्ठुरवक्ता च पापी वेश्यापरायणः । एवं स्थितः कियत्कालमनाहत्यं महदृचः
30 // nityaṃ niṣṭhuravaktā ca pāpī veśyāparāyaṇaḥ / evaṃ sthitaḥ kiyatkālamanāhatyaṃ mahadṛcaḥ
31 ॥ सर्वबन्धुपरित्यक्तो दुःखी वनमुपागतः । मृगमांसाशनो नित्यं तथा पान्थाविल्लम्पकः
31 // sarvabandhuparityakto duḥkhī vanamupāgataḥ / mṛgamāṃsāśano nityaṃ tathā pānthāvillampakaḥ
32 ॥ एकाकी दुःखबहुलो न्यवसन्निर्जने वने । एकदा क्षुत्परिश्रान्तो निदाघार्त्तः पिपासितः
32 // ekākī duḥkhabahulo nyavasannirjane vane / ekadā kṣutpariśrānto nidāghārttaḥ pipāsitaḥ
33 ॥ जीर्णं देवालयं विष्णोरपश्यं विजने वने । हंसकारण्डवाकीर्णं तत्समीपे महत्सरः
33 // jīrṇaṃ devālayaṃ viṣṇorapaśyaṃ vijane vane / haṃsakāraṇḍavākīrṇaṃ tatsamīpe mahatsaraḥ
34 ॥ पर्यन्तवनपुष्पौघच्छादितं तन्मुनीश्वर । अपिबं तत्र पानीयं तत्तीरे विगतश्रमः
34 // paryantavanapuṣpaughacchāditaṃ tanmunīśvara / apibaṃ tatra pānīyaṃ tattīre vigataśramaḥ
35 ॥ फलानि जग्ध्वा शीर्णानि स्वयं क्षुच्च निवारिता । तस्मिञ्जीर्णीलये विष्णोनर्निवासं कृतकवानहम्
35 // phalāni jagdhvā śīrṇāni svayaṃ kṣucca nivāritā / tasmiñjīrṇīlaye viṣṇonarnivāsaṃ kṛtakavānaham
36 ॥ जीर्णस्फुटितसंधानं तस्य नित्यमकारिषम् । पर्णैस्तृणैश्च काष्ठैघैर् गृहं सम्यक् प्रकल्पितम्
36 // jīrṇasphuṭitasaṃdhānaṃ tasya nityamakāriṣam / parṇaistṛṇaiśca kāṣṭhaighair gṛhaṃ samyak prakalpitam
37 ॥ स्वसुराराथं तु तद्भमिर्मया लित्पा मुनीश्वर । तत्राहं व्याधवृत्तिस्थो हत्वा बहुविधान्मृगान्
37 // svasurārāthaṃ tu tadbhamirmayā litpā munīśvara / tatrāhaṃ vyādhavṛttistho hatvā bahuvidhānmṛgān
38 ॥ आजीवं वर्तय न्नित्यं वर्षाणां विंशतिः स्थितः । अथेयमागता साध्वी विन्ध्यदेशसमुद्भवा
38 // ājīvaṃ vartaya nnityaṃ varṣāṇāṃ viṃśatiḥ sthitaḥ / atheyamāgatā sādhvī vindhyadeśasamudbhavā
39 ॥ निषादकुलजा विप्रा नान्मा ख्याता।ञवकोकिला । बन्धुवर्गपरित्यक्ता दुःखिता जीर्णविग्रहा
39 // niṣādakulajā viprā nānmā khyātā/ñavakokilā / bandhuvargaparityaktā duḥkhitā jīrṇavigrahā
40 ॥ क्षुत्तृड्घर्मपरिश्रान्ता शोचन्ती स्वकृतं ह्यघम् । दैवयोगाकत्समायाताभ्रमन्ती विजने वने
40 // kṣuttṛḍgharmapariśrāntā śocantī svakṛtaṃ hyagham / daivayogākatsamāyātābhramantī vijane vane
41 ॥ ग्रीष्मतापार्द्दिता बाह्ये स्वान्ते चाधिनिपूडिता । इमां दुःखार्दितां दृष्ट्वा जाता मे विपुला दया
41 // grīṣmatāpārdditā bāhye svānte cādhinipūḍitā / imāṃ duḥkhārditāṃ dṛṣṭvā jātā me vipulā dayā
42 ॥ दत्तं मया जलं चास्यै मांसं वन्यफलानि च । गतश्रमात्वियं ब्रह्मन्मया पृष्टा यथा तयम्
42 // dattaṃ mayā jalaṃ cāsyai māṃsaṃ vanyaphalāni ca / gataśramātviyaṃ brahmanmayā pṛṣṭā yathā tayam
43 ॥ अवेदयत्स्ववृत्तान्तं तच्छृणुष्व महामुने । नान्मावकोकिला चाहं निषादकुलसभ्भवा
43 // avedayatsvavṛttāntaṃ tacchṛṇuṣva mahāmune / nānmāvakokilā cāhaṃ niṣādakulasabhbhavā
44 ॥ दारुकस्य सुता चाहं विन्ध्यपर्वतवासिनी । परस्वहारिणी नित्यं सदा पैशुन्यवादिनी
44 // dārukasya sutā cāhaṃ vindhyaparvatavāsinī / parasvahāriṇī nityaṃ sadā paiśunyavādinī
45 ॥ पुंश्चलूत्येवमुक्त्वा तु बन्धुवर्गैः समुज्झिता । कियत्कालं ततः पत्या भृताहं लोकनिन्दिता
45 // puṃścalūtyevamuktvā tu bandhuvargaiḥ samujjhitā / kiyatkālaṃ tataḥ patyā bhṛtāhaṃ lokaninditā
46 ॥ दैवात्सो ऽपि गतो लोकं यमस्यात्र विहाय माम् । कान्तारे विजने चैका भ्रमन्ती दुःखपीडिता
46 // daivātso 'pi gato lokaṃ yamasyātra vihāya mām / kāntāre vijane caikā bhramantī duḥkhapīḍitā
47 ॥ दैवात्त्वत्सविधं प्रात्पा जीविताहं त्वयाधुना । इत्येवं स्वकृतं कर्म मह्यं सर्वं न्यवेदयत्
47 // daivāttvatsavidhaṃ prātpā jīvitāhaṃ tvayādhunā / ityevaṃ svakṛtaṃ karma mahyaṃ sarvaṃ nyavedayat
48 ॥ ततो देवालये तस्मिन्दमपतीभावमाश्रितौ । स्थितौ वर्षाणि दश च आवां मांसफलाशिनौ
48 // tato devālaye tasmindamapatībhāvamāśritau / sthitau varṣāṇi daśa ca āvāṃ māṃsaphalāśinau
49 ॥ एकदा मद्यपानेन प्रमत्तौ निर्भरैमुने । तत्र देवालये राघत्रौ मुदितौ मांसभोजनात्
49 // ekadā madyapānena pramattau nirbharaimune / tatra devālaye rāghatrau muditau māṃsabhojanāt
50 ॥ तनुवस्त्रापरिज्ञानौ नृत्यं चकृव मोहितौ । प्रारब्धकर्म भोगान्तमावां युगपदागतौ
50 // tanuvastrāparijñānau nṛtyaṃ cakṛva mohitau / prārabdhakarma bhogāntamāvāṃ yugapadāgatau
51 ॥ यमदूतास्तदायाताः पाशहस्ता भयङ्कराः । नेतुमावां नृत्यरतौ सुधोरां यमयातनाम्
51 // yamadūtāstadāyātāḥ pāśahastā bhayaṅkarāḥ / netumāvāṃ nṛtyaratau sudhorāṃ yamayātanām
52 ॥ ततः प्रसन्नो भगवान्कर्मणा मम मानद । देवावसथसंस्कारसंज्ञितेन कृतेन नः
52 // tataḥ prasanno bhagavānkarmaṇā mama mānada / devāvasathasaṃskārasaṃjñitena kṛtena naḥ
53 ॥ स्वदूतान्प्रेपयामास स्वभक्तावनतत्परः । ते दूता देवदेवस्य शङ्खचक्र गदाधराः
53 // svadūtānprepayāmāsa svabhaktāvanatatparaḥ / te dūtā devadevasya śaṅkhacakra gadādharāḥ
54 ॥ सहस्रसूर्यासंकाशाः सर्वे चारुचतुर्भुजाः । किरीटकुण्डलधरा हारिणो वनमालिनः
54 // sahasrasūryāsaṃkāśāḥ sarve cārucaturbhujāḥ / kirīṭakuṇḍaladharā hāriṇo vanamālinaḥ
55 ॥ दिशो वितिमिरा विप्र कुर्वन्तः स्वेन तेजसा । भयङ्करान्याशहस्तान्दंष्ट्रिणो यमकिङ्करान्
55 // diśo vitimirā vipra kurvantaḥ svena tejasā / bhayaṅkarānyāśahastāndaṃṣṭriṇo yamakiṅkarān
56 ॥ आवयोग्राहणे यत्तानृचुः कृष्णपरायणाः
56 // āvayogrāhaṇe yattānṛcuḥ kṛṣṇaparāyaṇāḥ
57 ॥ विष्णुदूता ऊचुः भो भो क्रूरा दूराचारा विवेकपरिवर्जिताः । मुञ्चध्वमेतौ निष्पापौ दम्पती हरिवल्लभौ
57 // viṣṇudūtā ūcuḥ bho bho krūrā dūrācārā vivekaparivarjitāḥ / muñcadhvametau niṣpāpau dampatī harivallabhau
58 ॥ विवेकस्त्रिषु लोकेषु संपदामादिकारणम् । अपापे पापधीर्यस्तु तं विद्यात्पुरुषाधमम्
58 // vivekastriṣu lokeṣu saṃpadāmādikāraṇam / apāpe pāpadhīryastu taṃ vidyātpuruṣādhamam
59 ॥ पापे त्वपापधीर्यस्तु तं विद्यादधमाधमम्
59 // pāpe tvapāpadhīryastu taṃ vidyādadhamādhamam
60 ॥ यमदूता ऊचुः युष्माभिः सत्यमेवोक्तं किं त्वेतौ पापिसत्तमौ । यमेन पापिनो दण्ड्यास्तन्नेष्यामो वयं त्विमौ
60 // yamadūtā ūcuḥ yuṣmābhiḥ satyamevoktaṃ kiṃ tvetau pāpisattamau / yamena pāpino daṇḍyāstanneṣyāmo vayaṃ tvimau
61 ॥ श्रुतिप्रणिहितो धर्मो ह्यधर्मस्तद्विपर्ययः । धर्माधर्मविवेको ऽयं तन्नेष्यामो यमान्तिकम्
61 // śrutipraṇihito dharmo hyadharmastadviparyayaḥ / dharmādharmaviveko 'yaṃ tanneṣyāmo yamāntikam
62 ॥ एतच्त्छुवातिकुपिता विष्णुदूता महौजसः । प्रत्यूचूस्तान्यमभटानधर्मे धर्ममानिनः
62 // etactchuvātikupitā viṣṇudūtā mahaujasaḥ / pratyūcūstānyamabhaṭānadharme dharmamāninaḥ
63 ॥ विष्णदूता ऊचुः अहो कष्टं धर्मदृशामधर्मः स्पृशते सभाम् । सम्यग्विवेकशून्यानां निदानं ह्यापदां महत्
63 // viṣṇadūtā ūcuḥ aho kaṣṭaṃ dharmadṛśāmadharmaḥ spṛśate sabhām / samyagvivekaśūnyānāṃ nidānaṃ hyāpadāṃ mahat
64 ॥ तर्काणाद्यविशेषेण नरकाध्यक्षतां गताः । यूयं किमर्थमद्यापि कर्त्तुं पापानि सोद्यमाः
64 // tarkāṇādyaviśeṣeṇa narakādhyakṣatāṃ gatāḥ / yūyaṃ kimarthamadyāpi karttuṃ pāpāni sodyamāḥ
65 ॥ स्वकर्मक्षयपर्यन्तं महापातकिनो ऽपि च । तिष्टन्ति नरके घोरे यावच्चन्द्रार्कतारकम्
65 // svakarmakṣayaparyantaṃ mahāpātakino 'pi ca / tiṣṭanti narake ghore yāvaccandrārkatārakam
66 ॥ पूर्वसंचितपापानामदृष्ट्वा निष्कृतिं वृथा । किमर्थं पापकर्माणि करिष्ये ऽथ पुनः पुनः
66 // pūrvasaṃcitapāpānāmadṛṣṭvā niṣkṛtiṃ vṛthā / kimarthaṃ pāpakarmāṇi kariṣye 'tha punaḥ punaḥ
67 ॥ श्रुतिप्रणिहितो धर्मः सत्यं सत्यं न संशयः । किन्त्वाभ्यां चरितान्धर्मान्प्रवक्ष्यामो यथातथम्
67 // śrutipraṇihito dharmaḥ satyaṃ satyaṃ na saṃśayaḥ / kintvābhyāṃ caritāndharmānpravakṣyāmo yathātatham
68 ॥ एतौ पापविनिर्मुक्तौ हरिशुश्रूषणे रतौ । हरिणा त्रायमाणौ च मुञ्चध्वमविलम्बितम्
68 // etau pāpavinirmuktau hariśuśrūṣaṇe ratau / hariṇā trāyamāṇau ca muñcadhvamavilambitam
69 ॥ एषा च नर्तनं चक्रे तथैव ध्वजरोषणम् । अन्तकाले विष्णुगृहे तेन निष्पापतां गतौ
69 // eṣā ca nartanaṃ cakre tathaiva dhvajaroṣaṇam / antakāle viṣṇugṛhe tena niṣpāpatāṃ gatau
70 ॥ अन्तकाले तु यन्नाम श्रुत्वोक्त्वापि च वै सकृत् । लभते परमं स्थानं किमु शूश्रूषणे रताः
70 // antakāle tu yannāma śrutvoktvāpi ca vai sakṛt / labhate paramaṃ sthānaṃ kimu śūśrūṣaṇe ratāḥ
71 ॥ महापातकयुक्तो वा युक्तो वाप्युपपातकैः ।.। कृष्णसेवी नरो ऽन्ते ऽपि लभते परमां गतिम्
71 // mahāpātakayukto vā yukto vāpyupapātakaiḥ /./ kṛṣṇasevī naro 'nte 'pi labhate paramāṃ gatim
72 ॥ यतीनां विष्णुभक्तानां परिचर्या परायणाः । ते दूताः सहसा यान्ति पापिनो ऽपि परां गतिम्
72 // yatīnāṃ viṣṇubhaktānāṃ paricaryā parāyaṇāḥ / te dūtāḥ sahasā yānti pāpino 'pi parāṃ gatim
73 ॥ मुहुर्तं वा मुहुर्तार्द्धं यस्तिष्टोद्धरिमन्दिरे । सो ऽपि याति परं स्थानं किमुद्वात्रघिंशवत्सरान्
73 // muhurtaṃ vā muhurtārddhaṃ yastiṣṭoddharimandire / so 'pi yāti paraṃ sthānaṃ kimudvātraghiṃśavatsarān
74 ॥ उपलेपनकर्त्तारौ संमार्जनपरायणौ । एतौ हरिगृहे नित्यं जीर्णशीर्णाधिरोपकौ
74 // upalepanakarttārau saṃmārjanaparāyaṇau / etau harigṛhe nityaṃ jīrṇaśīrṇādhiropakau
75 ॥ जलसेचनकर्त्तारौ दीपदौ हरिमन्दिरे । कथमेतौ महाभागौ यातनाभोगमर्हथ
75 // jalasecanakarttārau dīpadau harimandire / kathametau mahābhāgau yātanābhogamarhatha
76 ॥ इत्युक्ता विष्णुदूतास्ते च्छित्वा पाशांस्तदैव हि । आरोप्यावां विमानाग्रयं ययुर्विष्णोः परं पदम्
76 // ityuktā viṣṇudūtāste cchitvā pāśāṃstadaiva hi / āropyāvāṃ vimānāgrayaṃ yayurviṣṇoḥ paraṃ padam
77 ॥ तत्र सामीप्यमापन्नौ देवदेवस्य चक्रिणः । दिव्यान्भोगान्भुक्तवन्तौ तावत्कालं मुनीश्वर
77 // tatra sāmīpyamāpannau devadevasya cakriṇaḥ / divyānbhogānbhuktavantau tāvatkālaṃ munīśvara
78 ॥ दिव्यान्भोगांस्तु तत्रापि भुक्त्वा यातौ महीमिमाम् । अत्रापि संपदतुला हरिसेवाप्रसादतः
78 // divyānbhogāṃstu tatrāpi bhuktvā yātau mahīmimām / atrāpi saṃpadatulā harisevāprasādataḥ
79 ॥ अनिच्छया कृतेनापि सेवनेन हरेर्मुने । प्रात्पमीदृक् फलं विप्र देवानामपि दुर्लभम्
79 // anicchayā kṛtenāpi sevanena harermune / prātpamīdṛk phalaṃ vipra devānāmapi durlabham
80 ॥ इच्छयाराध्य विश्वेशं भक्तिभावेन माधवम् । प्राप्स्यावः परमं श्रेय इति हेतुर्निरुपितः
80 // icchayārādhya viśveśaṃ bhaktibhāvena mādhavam / prāpsyāvaḥ paramaṃ śreya iti heturnirupitaḥ
81 ॥ अवशेनापि यत्कर्म कृतं स्यात्सुमहत्फलम् । जायते भूमिदेवेन्द्र किं पुनः श्रद्धया कृतम्
81 // avaśenāpi yatkarma kṛtaṃ syātsumahatphalam / jāyate bhūmidevendra kiṃ punaḥ śraddhayā kṛtam
82 ॥ एतदुक्तं निशम्यासौ स मुनीन्द्रो विभण्डकः । प्रशस्य दम्पती तौ तु प्रययौ स्वतपेवनम्
82 // etaduktaṃ niśamyāsau sa munīndro vibhaṇḍakaḥ / praśasya dampatī tau tu prayayau svatapevanam
83 ॥ तस्माज्जानीहि देवर्षे देवदेवस्य चक्रिणः । परिचर्या तु सर्वेषां कामधेनूपमा स्मृता
83 // tasmājjānīhi devarṣe devadevasya cakriṇaḥ / paricaryā tu sarveṣāṃ kāmadhenūpamā smṛtā
84 ॥ हरिपूजापराणां तु हरिरेव सनातनः । ददाति परमं श्रेयः सर्वकामफलमप्रदः
84 // haripūjāparāṇāṃ tu harireva sanātanaḥ / dadāti paramaṃ śreyaḥ sarvakāmaphalamapradaḥ
85 ॥ य इदं पुण्यमाख्यानं सर्वपापप्रणाशनम् । पठेच्च शृणुयाद्वापि सो ऽपि याति परां रातिम्
85 // ya idaṃ puṇyamākhyānaṃ sarvapāpapraṇāśanam / paṭhecca śṛṇuyādvāpi so 'pi yāti parāṃ rātim