भगवन्भूतभव्येश तथान्यदपि यच्छ्रुतम् भुक्तिमुक्तिफलायालं तत्पुनर् वक्तुमर्हसि
bhagavanbhūtabhavyeśa tathānyadapi yacchrutam bhuktimuktiphalāyālaṃ tatpunar vaktumarhasi
एवमुक्तो ऽब्रवीच्छम्भुर् अयं वाङ्मयपारगः मत्समस्तपसा ब्रह्मन् पुराणश्रुतिविस्तरैः
evamukto 'bravīcchambhur ayaṃ vāṅmayapāragaḥ matsamastapasā brahman purāṇaśrutivistaraiḥ
धर्मो ऽयं वृषरूपेण नन्दी नाम गणाधिपः धर्मान्माहेश्वरान् वक्ष्यत् यतःप्रभृति नारद
dharmo 'yaṃ vṛṣarūpeṇa nandī nāma gaṇādhipaḥ dharmānmāheśvarān vakṣyat yataḥprabhṛti nārada
इत्युक्त्वा देवदेवेशस् तत्रैवान्तरधीयत नारदो ऽपि हि शुश्रूषुर् अपृच्छन्नन्दिकेश्वरम् आदिष्टस्त्वं शिवेनेह वद माहेश्वरं व्रतम्
ityuktvā devadeveśas tatraivāntaradhīyata nārado 'pi hi śuśrūṣur apṛcchannandikeśvaram ādiṣṭastvaṃ śiveneha vada māheśvaraṃ vratam
शृणुष्वावहितो ब्रह्मन् वक्ष्ये माहेश्वरं व्रतम् त्रिषु लोकेषु विख्याता नाम्ना शिवचतुर्दशी
śṛṇuṣvāvahito brahman vakṣye māheśvaraṃ vratam triṣu lokeṣu vikhyātā nāmnā śivacaturdaśī
मार्गशीर्षत्रयोदश्यां सितायामेकभोजनः प्रार्थयेद्देवदेवेशं त्वामहं शरणं गतः
mārgaśīrṣatrayodaśyāṃ sitāyāmekabhojanaḥ prārthayeddevadeveśaṃ tvāmahaṃ śaraṇaṃ gataḥ
चतुर्दश्यां निराहारः सम्यगभ्यर्च्य शंकरम् सुवर्णवृषभं दत्त्वा भोक्ष्यामि च परे ऽहनि
caturdaśyāṃ nirāhāraḥ samyagabhyarcya śaṃkaram suvarṇavṛṣabhaṃ dattvā bhokṣyāmi ca pare 'hani
एवं नियमकृत्सुप्त्वा प्रातरुत्थाय मानवः कृतस्नानजपःपश्चाद् उमया सह शंकरम् पूजयेत्कमलैः शुभ्रैर् गन्धमाल्यानुलेपनैः
evaṃ niyamakṛtsuptvā prātarutthāya mānavaḥ kṛtasnānajapaḥpaścād umayā saha śaṃkaram pūjayetkamalaiḥ śubhrair gandhamālyānulepanaiḥ
पादौ नमः शिवायेति शिरः सर्वात्मने नमः त्रिनेत्रायेति नेत्राणि ललाटं हरये नमः
pādau namaḥ śivāyeti śiraḥ sarvātmane namaḥ trinetrāyeti netrāṇi lalāṭaṃ haraye namaḥ
मुखमिन्दुमुखायेति श्रीकण्ठायेति कंधराम् सद्योजाताय कर्णौ तु वामदेवाय वै भुजौ
mukhamindumukhāyeti śrīkaṇṭhāyeti kaṃdharām sadyojātāya karṇau tu vāmadevāya vai bhujau
अघोरहृदयायेति हृदयं चाभिपूजयेत् स्तनौ तत्पुरुषायेति तथेशानाय चोदरम्
aghorahṛdayāyeti hṛdayaṃ cābhipūjayet stanau tatpuruṣāyeti tatheśānāya codaram
पार्श्वौ चानन्तधर्माय ज्ञानभूताय वै कटिम् ऊरू चानन्तवैराग्यसिंहायेत्यभिपूजयेत्
pārśvau cānantadharmāya jñānabhūtāya vai kaṭim ūrū cānantavairāgyasiṃhāyetyabhipūjayet
अनन्तैश्वर्यनाथाय जानुनी चार्चयेद्बुधः प्रधानाय नमो जङ्घे गुल्फौ व्योमात्मने नमः
anantaiśvaryanāthāya jānunī cārcayedbudhaḥ pradhānāya namo jaṅghe gulphau vyomātmane namaḥ
व्योमकेशात्मरूपाय केशान्पृष्ठं च पूजयेत् नमः पुष्ट्यै नमस्तुष्ट्यै पार्वतीं चापि पूजयेत्
vyomakeśātmarūpāya keśānpṛṣṭhaṃ ca pūjayet namaḥ puṣṭyai namastuṣṭyai pārvatīṃ cāpi pūjayet
ततस्तु वृषभं हैमम् उदकुम्भसमन्वितम् शुक्लमाल्याम्बरधरं पञ्चरत्नसमन्वितम् भक्ष्यैर्नानाविधैर्युक्तं ब्राह्मणाय निवेदयेत्
tatastu vṛṣabhaṃ haimam udakumbhasamanvitam śuklamālyāmbaradharaṃ pañcaratnasamanvitam bhakṣyairnānāvidhairyuktaṃ brāhmaṇāya nivedayet
प्रीयतां देवदेवो ऽत्र सद्योजातः पिनाकधृक् ततो विप्रान्समाहूय तर्पयेद्भक्तितः शुभान् पृषदाज्यं च संप्राश्य स्वपेद्भूमावुदङ्मुखः
prīyatāṃ devadevo 'tra sadyojātaḥ pinākadhṛk tato viprānsamāhūya tarpayedbhaktitaḥ śubhān pṛṣadājyaṃ ca saṃprāśya svapedbhūmāvudaṅmukhaḥ
पञ्चदश्यां च सम्पूज्य विप्रान्भुञ्जीत वाग्यतः तद्वत्कृष्णचतुर्दश्याम् एतत्सर्वं समाचरेत्
pañcadaśyāṃ ca sampūjya viprānbhuñjīta vāgyataḥ tadvatkṛṣṇacaturdaśyām etatsarvaṃ samācaret
चतुर्दशीषु सर्वासु कुर्यात्पूर्ववदर्चनम् ये तु मासे विशेषाः स्युस् तान्निबोध क्रमादिह
caturdaśīṣu sarvāsu kuryātpūrvavadarcanam ye tu māse viśeṣāḥ syus tānnibodha kramādiha
मार्गशीर्षादिमासेषु क्रमादेतदुदीरयेत् शंकराय नमस्ते ऽस्तु नमस्ते करवीरक
mārgaśīrṣādimāseṣu kramādetadudīrayet śaṃkarāya namaste 'stu namaste karavīraka
त्र्यम्बकाय नमस्ते ऽस्तु महेश्वरमतः परम् नमस्ते ऽस्तु महादेव स्थाणवे च ततः परम्
tryambakāya namaste 'stu maheśvaramataḥ param namaste 'stu mahādeva sthāṇave ca tataḥ param
नमः पशुपते नाथ नमस्ते शम्भवे पुनः नमस्ते परमानन्द नमः सोमार्धधारिणे
namaḥ paśupate nātha namaste śambhave punaḥ namaste paramānanda namaḥ somārdhadhāriṇe
नमो भीमाय इत्येवं त्वामहं शरणं गतः गोमूत्रं गोमूयं क्षीरं दधि सर्पिः कुशोदकम्
namo bhīmāya ityevaṃ tvāmahaṃ śaraṇaṃ gataḥ gomūtraṃ gomūyaṃ kṣīraṃ dadhi sarpiḥ kuśodakam
पञ्चगव्यं ततो बिल्वं कर्पूरं चागुरुं यवाः तिलाः कृष्णाश्च विधिवत् प्राशनं क्रमशः स्मृतम् प्रतिमासं चतुर्दश्योर् एकैकं प्राशनं स्मृतम्
pañcagavyaṃ tato bilvaṃ karpūraṃ cāguruṃ yavāḥ tilāḥ kṛṣṇāśca vidhivat prāśanaṃ kramaśaḥ smṛtam pratimāsaṃ caturdaśyor ekaikaṃ prāśanaṃ smṛtam
मन्दारमालतीभिश्च तथा धत्तूरकैरपि सिन्दुवारैरशोकैश्च मल्लिकाभिश्च पाटलैः
mandāramālatībhiśca tathā dhattūrakairapi sinduvārairaśokaiśca mallikābhiśca pāṭalaiḥ
अर्कपुष्पैः कदम्बैश्च शतपत्त्र्या तथोत्पलैः एकैकेन चतुर्दश्योर् अर्चयेत्पार्वतीपतिम्
arkapuṣpaiḥ kadambaiśca śatapattryā tathotpalaiḥ ekaikena caturdaśyor arcayetpārvatīpatim
पुनश्च कार्त्तिके मासे प्राप्ते संतर्पयेद्द्विजान् अन्नैर् नानाविधैर् भक्ष्यैर् वस्त्रमाल्यविभूषणैः
punaśca kārttike māse prāpte saṃtarpayeddvijān annair nānāvidhair bhakṣyair vastramālyavibhūṣaṇaiḥ
कृत्वा नीलवृषोत्सर्गं श्रुत्युक्तविधिना नरः उमामहेश्वरं हैमं वृषभं च गवा सह
kṛtvā nīlavṛṣotsargaṃ śrutyuktavidhinā naraḥ umāmaheśvaraṃ haimaṃ vṛṣabhaṃ ca gavā saha
मुक्ताफलाष्टकयुतं सितनेत्रपटावृताम् सर्वोपस्करसंयुक्तां शय्यां दद्यात् सकुम्भकाम्
muktāphalāṣṭakayutaṃ sitanetrapaṭāvṛtām sarvopaskarasaṃyuktāṃ śayyāṃ dadyāt sakumbhakām
ताम्रपात्रोपरि पुनः शालितण्डुलसंयुतम् स्थाप्य विप्राय शान्ताय वेदव्रतपराय च
tāmrapātropari punaḥ śālitaṇḍulasaṃyutam sthāpya viprāya śāntāya vedavrataparāya ca
ज्येष्ठसामविदे देयं नवकव्रतिने क्वचित् गुणज्ञे श्रोत्रिये दद्याद् आचार्ये तत्त्ववेदिनि
jyeṣṭhasāmavide deyaṃ navakavratine kvacit guṇajñe śrotriye dadyād ācārye tattvavedini
अव्यङ्गाङ्गाय सौम्याय सदा कल्पाणकारिणे सपत्नीकाय सम्पूज्य वस्त्रमाल्यविभूषणैः
avyaṅgāṅgāya saumyāya sadā kalpāṇakāriṇe sapatnīkāya sampūjya vastramālyavibhūṣaṇaiḥ
गुरौ सति गुरोर्देयं तदभावे द्विजातये न वित्तशाठ्यं कुर्वीत कुर्वन्दोषात्पतत्यधः
gurau sati gurordeyaṃ tadabhāve dvijātaye na vittaśāṭhyaṃ kurvīta kurvandoṣātpatatyadhaḥ
अनेन विधिना यस्तु कुर्याच्छिवचतुर्दशीम् सो ऽश्वमेधसहस्रस्य फलं प्राप्नोति मानवः
anena vidhinā yastu kuryācchivacaturdaśīm so 'śvamedhasahasrasya phalaṃ prāpnoti mānavaḥ
ब्रह्महत्यादिकं किंचिद् यदत्रामुत्र वा कृतम् पितृभिर्भ्रातृभिर्वापि तत्सर्वं नाशमाप्नुयात्
brahmahatyādikaṃ kiṃcid yadatrāmutra vā kṛtam pitṛbhirbhrātṛbhirvāpi tatsarvaṃ nāśamāpnuyāt
दीर्घायुरारोग्यकुलान्नवृद्धिर् अत्राक्षयामुत्र चतुर्भुजत्वम् गणाधिपत्यं दिवि कल्पकोटिशतान्युषित्वा पदमेति शम्भोः
dīrghāyurārogyakulānnavṛddhir atrākṣayāmutra caturbhujatvam gaṇādhipatyaṃ divi kalpakoṭiśatānyuṣitvā padameti śambhoḥ
न बृहस्पतिरप्यनन्तमस्याः फलमिन्दो न पितामहो ऽपि वक्तुम् न च सिद्धगणो ऽप्यलं न चाहं यदि जिह्वायुतकोटयो ऽपि वक्त्रे
na bṛhaspatirapyanantamasyāḥ phalamindo na pitāmaho 'pi vaktum na ca siddhagaṇo 'pyalaṃ na cāhaṃ yadi jihvāyutakoṭayo 'pi vaktre
भवत्यमरवल्लभः पठति यः स्मरेद्वा सदा शृणोत्यपि विमत्सरः सकलपापनिर्मोचनीम् इमां शिवचतुर्दशीममरकामिनीकोटयः स्तुवन्ति तमनिन्दितं किमु समाचरेद्यः सदा
bhavatyamaravallabhaḥ paṭhati yaḥ smaredvā sadā śṛṇotyapi vimatsaraḥ sakalapāpanirmocanīm imāṃ śivacaturdaśīmamarakāminīkoṭayaḥ stuvanti tamaninditaṃ kimu samācaredyaḥ sadā
या वाथ नारी कुरुते ऽतिभक्त्या भर्तारमापृच्छ्य सुतान्गुरून्वा सापि प्रसादात्परमेश्वरस्य परं पदं याति पिनाकपाणेः
yā vātha nārī kurute 'tibhaktyā bhartāramāpṛcchya sutāngurūnvā sāpi prasādātparameśvarasya paraṃ padaṃ yāti pinākapāṇeḥ