Living Bliss — Awakening Inner Bliss
Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः
Matsya Purāṇa

Chapter 81

मत्स्यपुराणम्

MatsP_81.1

किम् अभीष्टवियोगशोकसंघादलम् उद्धर्तुमुपोषणं व्रतं वा विभवोद्भवकारि भूतले ऽस्मिन् भवभीतेरपि सूदनं च पुंसः

kim abhīṣṭaviyogaśokasaṃghādalam uddhartumupoṣaṇaṃ vrataṃ vā vibhavodbhavakāri bhūtale 'smin bhavabhīterapi sūdanaṃ ca puṃsaḥ

MatsP_81.2

परिपृष्टमिदं जगत्प्रियं ते विबुधानामपि दुर्लभं महत्त्वात् तव भक्तिमतस्तथापि वक्ष्ये व्रतमिन्द्रासुरमानवेषु गुह्यम्

paripṛṣṭamidaṃ jagatpriyaṃ te vibudhānāmapi durlabhaṃ mahattvāt tava bhaktimatastathāpi vakṣye vratamindrāsuramānaveṣu guhyam

MatsP_81.3

पुण्यमाश्वयुजे मासि विशोकद्वादशीव्रतम् दशम्यां लघुभुग्विद्वान् आरभेन्नियमेन तु

puṇyamāśvayuje māsi viśokadvādaśīvratam daśamyāṃ laghubhugvidvān ārabhenniyamena tu

MatsP_81.4

उदङ्मुखः प्राङ्मुखो वा दन्तधावनपूर्वकम् एकादश्यां निराहारः समभ्यर्च्य तु केशवम् श्रियं वाभ्यर्च्य विधिवद् भोक्ष्यामि त्वपरे ऽहनि

udaṅmukhaḥ prāṅmukho vā dantadhāvanapūrvakam ekādaśyāṃ nirāhāraḥ samabhyarcya tu keśavam śriyaṃ vābhyarcya vidhivad bhokṣyāmi tvapare 'hani

MatsP_81.5

एवं नियमकृत्सुप्त्वा प्रातरुत्थाय मानवः स्नानं सर्वौषधैः कुर्यात् पञ्चगव्यजलेन तु शुक्लमाल्याम्बरधरः पूजयेच्छ्रीशमुत्पलैः

evaṃ niyamakṛtsuptvā prātarutthāya mānavaḥ snānaṃ sarvauṣadhaiḥ kuryāt pañcagavyajalena tu śuklamālyāmbaradharaḥ pūjayecchrīśamutpalaiḥ

MatsP_81.6

विशोकाय नमः पादौ जङ्घे च वरदाय वै श्रीशाय जानुनी तद्वद् ऊरू च जलशायिने

viśokāya namaḥ pādau jaṅghe ca varadāya vai śrīśāya jānunī tadvad ūrū ca jalaśāyine

MatsP_81.7

कन्दर्पाय नमो गुह्यं माधवाय नमः कटिम् दामोदरायेत्युदरं पार्श्वे च विपुलाय वै

kandarpāya namo guhyaṃ mādhavāya namaḥ kaṭim dāmodarāyetyudaraṃ pārśve ca vipulāya vai

MatsP_81.8

नाभिं च पद्मनाभाय हृदयं मन्मथाय वै श्रीधराय विभोर्वक्षः करौ मधुजिते नमः

nābhiṃ ca padmanābhāya hṛdayaṃ manmathāya vai śrīdharāya vibhorvakṣaḥ karau madhujite namaḥ

MatsP_81.9

चक्रिणे वामबाहुं च दक्षिणं गदिने नमः वैकुण्ठाय नमः कण्ठम् आस्यं यज्ञमुखाय वै

cakriṇe vāmabāhuṃ ca dakṣiṇaṃ gadine namaḥ vaikuṇṭhāya namaḥ kaṇṭham āsyaṃ yajñamukhāya vai

MatsP_81.10

नासामशोकनिधये वासुदेवाय चाक्षिणी ललाटं वामनायेति हरये च पुनर्भ्रुवौ

nāsāmaśokanidhaye vāsudevāya cākṣiṇī lalāṭaṃ vāmanāyeti haraye ca punarbhruvau

MatsP_81.11

अलकान्माधवायेति किरीटं विश्वरूपिणे नमः सर्वात्मने तद्वच् छिर इत्यभिपूजयेत्

alakānmādhavāyeti kirīṭaṃ viśvarūpiṇe namaḥ sarvātmane tadvac chira ityabhipūjayet

MatsP_81.12

एवं सम्पूज्य गोविन्दं फलमाल्यानुलेपनैः ततस्तु मण्डलं कृत्वा स्थण्डिलं कारयेन्मुदा

evaṃ sampūjya govindaṃ phalamālyānulepanaiḥ tatastu maṇḍalaṃ kṛtvā sthaṇḍilaṃ kārayenmudā

MatsP_81.13

चतुरस्रं समन्ताच्च रत्निमात्रमुदक्प्लवम् श्लक्ष्णं हृद्यं च परितो वप्रत्रयसमावृतम्

caturasraṃ samantācca ratnimātramudakplavam ślakṣṇaṃ hṛdyaṃ ca parito vapratrayasamāvṛtam

MatsP_81.14

अङ्गुलेनोच्छ्रिता वप्रास् तद्विस्तारस्तु द्व्यङ्गुलः स्थण्डिलस्योपरिष्टाच्च भित्तिरष्टाङ्गुला भवेत्

aṅgulenocchritā vaprās tadvistārastu dvyaṅgulaḥ sthaṇḍilasyopariṣṭācca bhittiraṣṭāṅgulā bhavet

MatsP_81.15

नदीवालुकया शूर्पे लक्ष्म्याः प्रतिकृतिं न्यसेत् स्थण्डिले शूर्पमारोप्य लक्ष्मीमित्यर्चयेद्बुधः

nadīvālukayā śūrpe lakṣmyāḥ pratikṛtiṃ nyaset sthaṇḍile śūrpamāropya lakṣmīmityarcayedbudhaḥ

MatsP_81.16

नमो देव्यै नमः शान्त्यै नमो लक्ष्म्यै नमः श्रियै नमः पुष्ट्यै नमस्तुष्ट्यै वृष्ट्यै हृष्ट्यै नमो नमः

namo devyai namaḥ śāntyai namo lakṣmyai namaḥ śriyai namaḥ puṣṭyai namastuṣṭyai vṛṣṭyai hṛṣṭyai namo namaḥ

MatsP_81.17

विशोका दुःखनाशाय विशोका वरदास्तु मे विशोका चास्तु सम्पत्त्यै विशोका सर्वसिद्धये

viśokā duḥkhanāśāya viśokā varadāstu me viśokā cāstu sampattyai viśokā sarvasiddhaye

MatsP_81.18

ततः शुक्लाम्बरैः शूर्पं वेष्ट्य सम्पूजयेत्फलैः वस्त्रैर्नानाविधैस्तद्वत् सुवर्णकमलेन च

tataḥ śuklāmbaraiḥ śūrpaṃ veṣṭya sampūjayetphalaiḥ vastrairnānāvidhaistadvat suvarṇakamalena ca

MatsP_81.19

रजनीषु च सर्वासु पिबेद्दर्भोदकं बुधः ततस्तु गीतनृत्यादि कारयेत्सकलां निशाम्

rajanīṣu ca sarvāsu pibeddarbhodakaṃ budhaḥ tatastu gītanṛtyādi kārayetsakalāṃ niśām

MatsP_81.20

यामत्रये व्यतीते तु सुप्त्वाप्युत्थाय मानवः अभिगम्य च विप्राणां मिथुनानि तदार्चयेत्

yāmatraye vyatīte tu suptvāpyutthāya mānavaḥ abhigamya ca viprāṇāṃ mithunāni tadārcayet

MatsP_81.21

शक्तितस् त्रीणि चैकं वा वस्त्रमाल्यानुलेपनैः शयनस्थानि पूज्यानि नमो ऽस्तु जलशायिने

śaktitas trīṇi caikaṃ vā vastramālyānulepanaiḥ śayanasthāni pūjyāni namo 'stu jalaśāyine

MatsP_81.22

ततस्तु गीतवाद्येन रात्रौ जागरणे कृते प्रभाते च ततः स्नानं कृत्वा दाम्पत्यमर्चयेत्

tatastu gītavādyena rātrau jāgaraṇe kṛte prabhāte ca tataḥ snānaṃ kṛtvā dāmpatyamarcayet

MatsP_81.23

भोजनं च यथाशक्त्या वित्तशाठ्यविवर्जितः भुक्त्वा श्रुत्वा पुराणानि तद्दिनं चातिवाहयेत्

bhojanaṃ ca yathāśaktyā vittaśāṭhyavivarjitaḥ bhuktvā śrutvā purāṇāni taddinaṃ cātivāhayet

MatsP_81.24

अनेन विधिना सर्वं मासि मासि समाचरेत् व्रतान्ते शयनं दद्याद् गुडधेनुसमन्वितम् सोपधानकविश्रामं सास्तरावरणं शुभम्

anena vidhinā sarvaṃ māsi māsi samācaret vratānte śayanaṃ dadyād guḍadhenusamanvitam sopadhānakaviśrāmaṃ sāstarāvaraṇaṃ śubham

MatsP_81.25

यथा न लक्ष्मीर्देवेश त्वां परित्यज्य गच्छति तथा सुरूपतारोग्यम् अशोकश्चास्तु मे सदा

yathā na lakṣmīrdeveśa tvāṃ parityajya gacchati tathā surūpatārogyam aśokaścāstu me sadā

MatsP_81.26

यथा देवेन रहिता न लक्ष्मीर्जायते क्वचित् तथा विशोकता मे ऽस्तु भक्तिरग्र्या च केशवे

yathā devena rahitā na lakṣmīrjāyate kvacit tathā viśokatā me 'stu bhaktiragryā ca keśave

MatsP_81.27

मन्त्रेणानेन शयनं गुडधेनुसमन्वितम् शूर्पं च लक्ष्म्या सहितं दातव्यं भूतिमिच्छता

mantreṇānena śayanaṃ guḍadhenusamanvitam śūrpaṃ ca lakṣmyā sahitaṃ dātavyaṃ bhūtimicchatā

MatsP_81.28

उत्पलं करवीरं च बाणमम्लानकुङ्कुमम् केतकी सिन्दुवारं च मल्लिका गन्धपाटला कदम्बं कुब्जकं जातिः शस्तान्येतानि सर्वदा

utpalaṃ karavīraṃ ca bāṇamamlānakuṅkumam ketakī sinduvāraṃ ca mallikā gandhapāṭalā kadambaṃ kubjakaṃ jātiḥ śastānyetāni sarvadā

Edition, source and reuse
Edition
Matsya Purāṇa, chapters 1–176, based on Caukhamba Vidyabhavan, 1954.
Electronic text
Oliver Hellwig · GRETIL, SUB Göttingen · 2020-07-31
Review status
Source imported; scholarly proofreading pending

The IAST Sanskrit is preserved from the source. Devanāgarī is generated from IAST and awaits proofreading. Source variants and edition notes are shown separately. Unusual numbering and repeated source lines are retained.

Inline GRETIL reference extraction, whitespace normalization and mechanical IAST-to-Devanāgarī conversion. Original XML preserved. No translation or commentary added.

This text and our script conversion are available under CC BY-NC-SA 4.0, including attribution, noncommercial use and share-alike requirements. This licence applies to the text, independently of the site design.

Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः