Living Bliss — Awakening Inner Bliss
Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः
Matsya Purāṇa

Chapter 41

मत्स्यपुराणम्

MatsP_41.1

कतरस्त्वेतयोः पूर्वं देवानामेति सात्म्यताम् उभयोर्धावतो राजन् सूर्यचन्द्रमसोरिव

katarastvetayoḥ pūrvaṃ devānāmeti sātmyatām ubhayordhāvato rājan sūryacandramasoriva

MatsP_41.2

अनिकेतगृहस्थेषु कामवृत्तेषु संयतः ग्राम एव चरन्भिक्षुस् तयोः पूर्वतरं गतः

aniketagṛhastheṣu kāmavṛtteṣu saṃyataḥ grāma eva caranbhikṣus tayoḥ pūrvataraṃ gataḥ

MatsP_41.3

अप्राप्यं दीर्घमायुश्च यः प्राप्तो विकृतिं चरेत् तप्येत यदि तत्कृत्वा चरेत्सोग्रं तपस्ततः

aprāpyaṃ dīrghamāyuśca yaḥ prāpto vikṛtiṃ caret tapyeta yadi tatkṛtvā caretsograṃ tapastataḥ

MatsP_41.4

यद्वै नृशंसं तदपत् ह्यमाहुर् यः सेवते धर्ममनर्थबुद्धिः असावनीशः स तथैव राजंस् तदार्जवं स समाधिस्तदार्यम्

yadvai nṛśaṃsaṃ tadapat hyamāhur yaḥ sevate dharmamanarthabuddhiḥ asāvanīśaḥ sa tathaiva rājaṃs tadārjavaṃ sa samādhistadāryam

MatsP_41.5

केनाद्य त्वं तु प्रहितो ऽसि राजन् युवा स्रग्वी दर्शनीयः सुवर्चाः कुत आगतः कतमस्यां दिशि त्वमुताहोस्वित्पार्थिवस्थानम् अस्ति

kenādya tvaṃ tu prahito 'si rājan yuvā sragvī darśanīyaḥ suvarcāḥ kuta āgataḥ katamasyāṃ diśi tvamutāhosvitpārthivasthānam asti

MatsP_41.6

इमं भौमं नरकं क्षीणपुण्यः प्रवेष्टुम् ऊर्वीं गगनाद्विप्रकीर्णः उक्त्वाहं वः प्रपतिष्याम्य् अनन्तरं त्वरन्त्वमी ब्रह्मणो लोकपा ये

imaṃ bhaumaṃ narakaṃ kṣīṇapuṇyaḥ praveṣṭum ūrvīṃ gaganādviprakīrṇaḥ uktvāhaṃ vaḥ prapatiṣyāmy anantaraṃ tvarantvamī brahmaṇo lokapā ye

MatsP_41.7

सतां सकाशे तु वृतः प्रपातस् ते सङ्गता गुणवन्तस्तु सर्वे शक्राच्च लब्धो हि वरो मयैष पतिष्यता भूमितलं नरेन्द्र

satāṃ sakāśe tu vṛtaḥ prapātas te saṅgatā guṇavantastu sarve śakrācca labdho hi varo mayaiṣa patiṣyatā bhūmitalaṃ narendra

MatsP_41.8

पृच्छामि त्वां प्रपतन्तं प्रपातं यदि लोकाः पार्थिव सन्ति मे ऽत्र यद्यन्तरिक्षे यदि वा दिवि श्रिताः क्षेत्रज्ञं त्वां तस्य धर्मस्य मन्ये

pṛcchāmi tvāṃ prapatantaṃ prapātaṃ yadi lokāḥ pārthiva santi me 'tra yadyantarikṣe yadi vā divi śritāḥ kṣetrajñaṃ tvāṃ tasya dharmasya manye

MatsP_41.9

यावत्पृथिव्यां विहितं गवाश्वं सहारण्यैः पशुभिः पक्षिभिश्च तावल्लोका दिवि ते संस्थिता वै तथा विजानीहि नरेन्द्रसिंह

yāvatpṛthivyāṃ vihitaṃ gavāśvaṃ sahāraṇyaiḥ paśubhiḥ pakṣibhiśca tāvallokā divi te saṃsthitā vai tathā vijānīhi narendrasiṃha

MatsP_41.10

तांस्ते ददामि मा प्रपत प्रपातं ये मे लोका दिवि राजेन्द्र सन्ति यद्यन्तरिक्षे यदि वा दिवि श्रितास्तानाक्रम क्षिप्रममित्रहाऽथसि

tāṃste dadāmi mā prapata prapātaṃ ye me lokā divi rājendra santi yadyantarikṣe yadi vā divi śritāstānākrama kṣipramamitrahā'thasi

MatsP_41.11

नास्मद्विधो ऽब्राह्मणो ब्रह्मविच्च प्रतिग्रहे वर्तते राजमुख्य यथा प्रदेयं सततं द्विजेभ्यस् तदा ददे पूर्वम् अहं नरेन्द्र

nāsmadvidho 'brāhmaṇo brahmavicca pratigrahe vartate rājamukhya yathā pradeyaṃ satataṃ dvijebhyas tadā dade pūrvam ahaṃ narendra

MatsP_41.12

नाब्राह्मणः कृपणो जातु जीवेद् यद्यपि स्याद्ब्राह्मणी वीरपत्नी सो ऽहं यदेवाकृतपूर्वं चरेयं विवित्समानः किमु तत्र साधुः

nābrāhmaṇaḥ kṛpaṇo jātu jīved yadyapi syādbrāhmaṇī vīrapatnī so 'haṃ yadevākṛtapūrvaṃ careyaṃ vivitsamānaḥ kimu tatra sādhuḥ

MatsP_41.13

पृच्छामि त्वां स्पृहणीयरूप प्रतर्दनो ऽहं यदि मे सन्ति लोकाः यद्यन्तरिक्षे यदि वा दिवि श्रुताः क्षेत्रज्ञं त्वां तस्य धर्मस्य मन्ये

pṛcchāmi tvāṃ spṛhaṇīyarūpa pratardano 'haṃ yadi me santi lokāḥ yadyantarikṣe yadi vā divi śrutāḥ kṣetrajñaṃ tvāṃ tasya dharmasya manye

MatsP_41.14

सन्ति लोका बहवस्ते नरेन्द्र अप्येकैकं सप्त शतान्यहानि मधुच्युतो घृतवन्तो विशोकास् तेनान्तवन्तः प्रतिपालयन्ति

santi lokā bahavaste narendra apyekaikaṃ sapta śatānyahāni madhucyuto ghṛtavanto viśokās tenāntavantaḥ pratipālayanti

MatsP_41.15

तांस्ते ददामि पतमानस्य राजन् ये मे लोकास्तव ते वै भवन्तु यद्यन्तरिक्षे यदि वा दिवि श्रितास् तानाक्रम क्षिप्रमपेतमोहः

tāṃste dadāmi patamānasya rājan ye me lokāstava te vai bhavantu yadyantarikṣe yadi vā divi śritās tānākrama kṣipramapetamohaḥ

MatsP_41.16

नु तुल्यतेजाः सुकृतं हि कामये योगक्षेमं पार्थिवात्पार्थिवः सन् दैवादेशादापदं प्राप्य विद्वांश् चरेन्नृशंसं हि न जातु राजा

nu tulyatejāḥ sukṛtaṃ hi kāmaye yogakṣemaṃ pārthivātpārthivaḥ san daivādeśādāpadaṃ prāpya vidvāṃś carennṛśaṃsaṃ hi na jātu rājā

MatsP_41.17

धर्म्यं मार्गं चिन्तयानो यशस्यं कुर्यात्तपो धर्ममवेक्षमाणः न मद्विधो धर्मबुद्धिर्हि राजा ह्य् एवं कुर्यात्कृपणं मां यथात्थ

dharmyaṃ mārgaṃ cintayāno yaśasyaṃ kuryāttapo dharmamavekṣamāṇaḥ na madvidho dharmabuddhirhi rājā hy evaṃ kuryātkṛpaṇaṃ māṃ yathāttha

MatsP_41.18

कुर्यामपूर्वं न कृतं यदन्यैर् विवित्समानः किम् उ तत्र साधुः ब्रुवाणमेवं नृपतिं ययातिं नृपोत्तमो वसुमानब्रवीत् तम्

kuryāmapūrvaṃ na kṛtaṃ yadanyair vivitsamānaḥ kim u tatra sādhuḥ bruvāṇamevaṃ nṛpatiṃ yayātiṃ nṛpottamo vasumānabravīt tam

Edition, source and reuse
Edition
Matsya Purāṇa, chapters 1–176, based on Caukhamba Vidyabhavan, 1954.
Electronic text
Oliver Hellwig · GRETIL, SUB Göttingen · 2020-07-31
Review status
Source imported; scholarly proofreading pending

The IAST Sanskrit is preserved from the source. Devanāgarī is generated from IAST and awaits proofreading. Source variants and edition notes are shown separately. Unusual numbering and repeated source lines are retained.

Inline GRETIL reference extraction, whitespace normalization and mechanical IAST-to-Devanāgarī conversion. Original XML preserved. No translation or commentary added.

This text and our script conversion are available under CC BY-NC-SA 4.0, including attribution, noncommercial use and share-alike requirements. This licence applies to the text, independently of the site design.

Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः