Living Bliss — Awakening Inner Bliss
Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः
Matsya Purāṇa

Chapter 36

मत्स्यपुराणम्

MatsP_36.1

स्वर्गतस्तु स राजेन्द्रो न्यवसद्देवसद्मनि पूजितस्त्रिदशैः साध्यैर् मरुद्भिर्वसुभिस्तथा

svargatastu sa rājendro nyavasaddevasadmani pūjitastridaśaiḥ sādhyair marudbhirvasubhistathā

MatsP_36.2

देवलोकाद् ब्रह्मलोकं संचरन्पुण्यकृद्वशी अवसत्पृथिवीपालो दीर्घकालमिति श्रुतिः

devalokād brahmalokaṃ saṃcaranpuṇyakṛdvaśī avasatpṛthivīpālo dīrghakālamiti śrutiḥ

MatsP_36.3

स कदाचिन्नृपश्रेष्ठो ययातिः शक्रमागतः कथान्ते तत्र शक्रेण पृष्टः स पृथिवीपतिः

sa kadācinnṛpaśreṣṭho yayātiḥ śakramāgataḥ kathānte tatra śakreṇa pṛṣṭaḥ sa pṛthivīpatiḥ

MatsP_36.4

यदा स पूरुस्तव रूपेण राजञ् जरां गृहीत्वा प्रचचार लोके तदा राज्यं सम्प्रदायैव तस्मै त्वया किमुक्तः कथयेह सत्यम्

yadā sa pūrustava rūpeṇa rājañ jarāṃ gṛhītvā pracacāra loke tadā rājyaṃ sampradāyaiva tasmai tvayā kimuktaḥ kathayeha satyam

MatsP_36.5

प्रकृत्यनुमते पूरुं राज्ये कृत्वेदमब्रुवम् गङ्गायमुनयोर्मध्ये कृत्स्नो ऽयं विषयस्तव मध्ये पृथिव्यास्त्वं राजा भ्रातरो ऽन्ते ऽधिपास्तव

prakṛtyanumate pūruṃ rājye kṛtvedamabruvam gaṅgāyamunayormadhye kṛtsno 'yaṃ viṣayastava madhye pṛthivyāstvaṃ rājā bhrātaro 'nte 'dhipāstava

MatsP_36.6

अक्रोधनः क्रोधनेभ्यो विशिष्टस् तथा तितिक्षुर् अतितिक्षोर् विशिष्टः अमानुषेभ्यो मानुषश्च प्रधानो विद्वांस्तथैवाविदुषः प्रधानः

akrodhanaḥ krodhanebhyo viśiṣṭas tathā titikṣur atitikṣor viśiṣṭaḥ amānuṣebhyo mānuṣaśca pradhāno vidvāṃstathaivāviduṣaḥ pradhānaḥ

MatsP_36.7

आक्रुश्यमानो नाक्रोशेन् मन्युमेव तितिक्षति आक्रोष्टारं निर्दहति सुकृतं चास्य विन्दति

ākruśyamāno nākrośen manyumeva titikṣati ākroṣṭāraṃ nirdahati sukṛtaṃ cāsya vindati

MatsP_36.8

नारुन्तुदः स्यान्न नृशंसवादी न हीनतः परम् अभ्याददीत ययास्य वाचा पर उद्विजेत न तां वदेद्रुशतीं पापलौल्याम्

nāruntudaḥ syānna nṛśaṃsavādī na hīnataḥ param abhyādadīta yayāsya vācā para udvijeta na tāṃ vadedruśatīṃ pāpalaulyām

MatsP_36.9

अरुन्तुदं पुरुषं तीव्रवाचं वाक्कण्टकैर् वितुदन्तं मनुष्यान् विद्याद् अलक्ष्मीकतमं जनानां मुखे निबद्धं निरृतिं वहन्तम्

aruntudaṃ puruṣaṃ tīvravācaṃ vākkaṇṭakair vitudantaṃ manuṣyān vidyād alakṣmīkatamaṃ janānāṃ mukhe nibaddhaṃ nirṛtiṃ vahantam

MatsP_36.10

सद्भिः पुरस्तादभिपूजितः स्यात् सद्भिस्तथा पृष्ठतो रक्षितः स्यात् सदा सताम् अतिवादांस्तितिक्षेत् सतां वृत्तं पालयन्साधुवृतः

sadbhiḥ purastādabhipūjitaḥ syāt sadbhistathā pṛṣṭhato rakṣitaḥ syāt sadā satām ativādāṃstitikṣet satāṃ vṛttaṃ pālayansādhuvṛtaḥ

MatsP_36.11

वाक्सायका वदनान्निष्पतन्ति यैर् आहतः शोचति वा त्र्यहानि परस्य नो मर्मसु ते पतन्ति तान्पण्डितो नावसृजेत्परेषु

vāksāyakā vadanānniṣpatanti yair āhataḥ śocati vā tryahāni parasya no marmasu te patanti tānpaṇḍito nāvasṛjetpareṣu

MatsP_36.12

नास्तीदृशं संवननं त्रिषु लोकेषु किंचन यथा मैत्री च लोकेषु दानं च मधुरा च वाक्

nāstīdṛśaṃ saṃvananaṃ triṣu lokeṣu kiṃcana yathā maitrī ca lokeṣu dānaṃ ca madhurā ca vāk

MatsP_36.13

तस्मात्सान्त्वं सदा वाच्यं न वाच्यं परुषं क्वचित् पूज्यान्सम्पूजयेद् दद्यान् नाभिशापं कदाचन

tasmātsāntvaṃ sadā vācyaṃ na vācyaṃ paruṣaṃ kvacit pūjyānsampūjayed dadyān nābhiśāpaṃ kadācana

Edition, source and reuse
Edition
Matsya Purāṇa, chapters 1–176, based on Caukhamba Vidyabhavan, 1954.
Electronic text
Oliver Hellwig · GRETIL, SUB Göttingen · 2020-07-31
Review status
Source imported; scholarly proofreading pending

The IAST Sanskrit is preserved from the source. Devanāgarī is generated from IAST and awaits proofreading. Source variants and edition notes are shown separately. Unusual numbering and repeated source lines are retained.

Inline GRETIL reference extraction, whitespace normalization and mechanical IAST-to-Devanāgarī conversion. Original XML preserved. No translation or commentary added.

This text and our script conversion are available under CC BY-NC-SA 4.0, including attribution, noncommercial use and share-alike requirements. This licence applies to the text, independently of the site design.

Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः