Living Bliss — Awakening Inner Bliss
Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः
Matsya Purāṇa

Chapter 169

मत्स्यपुराणम्

MatsP_169.1

अथ योगवतां श्रेष्ठम् असृजद्भूरितेजसम् स्रष्टारं सर्वलोकानां ब्रह्माणं सर्वतोमुखम्

atha yogavatāṃ śreṣṭham asṛjadbhūritejasam sraṣṭāraṃ sarvalokānāṃ brahmāṇaṃ sarvatomukham

MatsP_169.2

यस्मिन्हिरण्मये पद्मे बहुयोजनविस्तृतम् सर्वतेजोगुणमयं पार्थिवैर्लक्षणैर्वृतम्

yasminhiraṇmaye padme bahuyojanavistṛtam sarvatejoguṇamayaṃ pārthivairlakṣaṇairvṛtam

MatsP_169.3

तच्च पद्मं पुराणज्ञाः पृथिवीरूपमुत्तमम् नारायणसमुद्भूतं प्रवदन्ति महर्षयः

tacca padmaṃ purāṇajñāḥ pṛthivīrūpamuttamam nārāyaṇasamudbhūtaṃ pravadanti maharṣayaḥ

MatsP_169.4

या पद्मा सा रसा देवी पृथिवी परिचक्ष्यते ये पद्मसारगुरवस् तान्दिव्यान् पर्वतान्विदुः

yā padmā sā rasā devī pṛthivī paricakṣyate ye padmasāraguravas tāndivyān parvatānviduḥ

MatsP_169.5

हिमवन्तं च मेरुं च नीलं निषधमेव च कैलासं मुञ्जवन्तं च तथान्यं गन्धमादनम्

himavantaṃ ca meruṃ ca nīlaṃ niṣadhameva ca kailāsaṃ muñjavantaṃ ca tathānyaṃ gandhamādanam

MatsP_169.6

पुण्यं त्रिशिखरं चैव कान्तं मन्दरमेव च उदयं पिञ्जरं चैव विन्ध्यवन्तं च पर्वतम्

puṇyaṃ triśikharaṃ caiva kāntaṃ mandarameva ca udayaṃ piñjaraṃ caiva vindhyavantaṃ ca parvatam

MatsP_169.7

एते देवगणानां च सिद्धानां च महात्मनाम् आश्रयाः पुण्यशीलानां सर्वकामफलप्रदाः

ete devagaṇānāṃ ca siddhānāṃ ca mahātmanām āśrayāḥ puṇyaśīlānāṃ sarvakāmaphalapradāḥ

MatsP_169.8

एतेषामन्तरे देशो जम्बूद्वीप इति स्मृतः जम्बूद्वीपस्य संस्थानं यज्ञिया यत्र वै क्रियाः

eteṣāmantare deśo jambūdvīpa iti smṛtaḥ jambūdvīpasya saṃsthānaṃ yajñiyā yatra vai kriyāḥ

MatsP_169.9

एभ्यो यत्स्रवते तोयं दिव्यामृतरसोपमम् दिव्यास्तीर्थशताधाराः सुरम्याः सरितः स्मृताः

ebhyo yatsravate toyaṃ divyāmṛtarasopamam divyāstīrthaśatādhārāḥ suramyāḥ saritaḥ smṛtāḥ

MatsP_169.10

स्मृतानि यानि पद्मस्य केसराणि समन्ततः असंख्येयाः पृथिव्यास्ते विश्वे वै धातुपर्वताः

smṛtāni yāni padmasya kesarāṇi samantataḥ asaṃkhyeyāḥ pṛthivyāste viśve vai dhātuparvatāḥ

MatsP_169.11

यानि पद्मस्य पर्णानि भूरीणि तु नराधिप ते दुर्गमाः शैलचिता म्लेच्छदेशा विकल्पिताः

yāni padmasya parṇāni bhūrīṇi tu narādhipa te durgamāḥ śailacitā mlecchadeśā vikalpitāḥ

MatsP_169.12

यान्यधोभागपर्णानि ते निवासास्तु भागशः दैत्यानामुरगाणां च पतङ्गानां च पार्थिव

yānyadhobhāgaparṇāni te nivāsāstu bhāgaśaḥ daityānāmuragāṇāṃ ca pataṅgānāṃ ca pārthiva

MatsP_169.13

तेषां महार्णवो यत्र तद्रसेत्यभिसंज्ञितम् महापातककर्माणो मज्जन्ते यत्र मानवाः

teṣāṃ mahārṇavo yatra tadrasetyabhisaṃjñitam mahāpātakakarmāṇo majjante yatra mānavāḥ

MatsP_169.14

पद्मस्यान्तरतो यत्तद् एकार्णवगता मही प्रोक्ताथ दिक्षु सर्वासु चत्वारः सलिलाकराः

padmasyāntarato yattad ekārṇavagatā mahī proktātha dikṣu sarvāsu catvāraḥ salilākarāḥ

MatsP_169.15

एवं नारायणस्यार्थे मही पुष्करसंभवा प्रादुर्भावो ऽप्ययं तस्मान् नाम्ना पुष्करसंज्ञितः

evaṃ nārāyaṇasyārthe mahī puṣkarasaṃbhavā prādurbhāvo 'pyayaṃ tasmān nāmnā puṣkarasaṃjñitaḥ

MatsP_169.16

एतस्मात्कारणात्तज्ज्ञैः पुराणैः परमर्षिभिः याज्ञिकैर्वेददृष्टान्तैर् यज्ञे पद्मविधिः स्मृतः

etasmātkāraṇāttajjñaiḥ purāṇaiḥ paramarṣibhiḥ yājñikairvedadṛṣṭāntair yajñe padmavidhiḥ smṛtaḥ

MatsP_169.17

एवं भगवता तेन विश्वेषां धारणाविधिः पर्वतानां नदीनां च ह्रदानां चैव निर्मितः

evaṃ bhagavatā tena viśveṣāṃ dhāraṇāvidhiḥ parvatānāṃ nadīnāṃ ca hradānāṃ caiva nirmitaḥ

MatsP_169.18

विभुस्तथैवाप्रतिमप्रभावः प्रभाकराभो वरुणः सितद्युतिः शनैः स्वयंभूः शयनं सृजत्तदा जगन्मयं पद्मविधिं महार्णवे

vibhustathaivāpratimaprabhāvaḥ prabhākarābho varuṇaḥ sitadyutiḥ śanaiḥ svayaṃbhūḥ śayanaṃ sṛjattadā jaganmayaṃ padmavidhiṃ mahārṇave

Edition, source and reuse
Edition
Matsya Purāṇa, chapters 1–176, based on Caukhamba Vidyabhavan, 1954.
Electronic text
Oliver Hellwig · GRETIL, SUB Göttingen · 2020-07-31
Review status
Source imported; scholarly proofreading pending

The IAST Sanskrit is preserved from the source. Devanāgarī is generated from IAST and awaits proofreading. Source variants and edition notes are shown separately. Unusual numbering and repeated source lines are retained.

Inline GRETIL reference extraction, whitespace normalization and mechanical IAST-to-Devanāgarī conversion. Original XML preserved. No translation or commentary added.

This text and our script conversion are available under CC BY-NC-SA 4.0, including attribution, noncommercial use and share-alike requirements. This licence applies to the text, independently of the site design.

Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः