मातरं मा परित्यज्य यस्मात्त्वं स्नेहविक्लवाम् विहितावसरः स्त्रीणां शंकरस्य रहोविधौ
mātaraṃ mā parityajya yasmāttvaṃ snehaviklavām vihitāvasaraḥ strīṇāṃ śaṃkarasya rahovidhau
तस्मात्ते परुषा रूक्षा जडा हृदयवर्जिता गणेश क्षारसदृशी शिला माता भविष्यति
tasmātte paruṣā rūkṣā jaḍā hṛdayavarjitā gaṇeśa kṣārasadṛśī śilā mātā bhaviṣyati
निमित्तमेतद्विख्यातं वीरकस्य शिलोदये सो ऽभवत्प्रक्रमेणैव विचित्राख्यानसंश्रयः
nimittametadvikhyātaṃ vīrakasya śilodaye so 'bhavatprakrameṇaiva vicitrākhyānasaṃśrayaḥ
एवमुत्सृष्टशपाया गिरिपुत्र्यास्त्वनन्तरम् निर्जगाम मुखात्क्रोधः सिंहरूपी महाबलः
evamutsṛṣṭaśapāyā giriputryāstvanantaram nirjagāma mukhātkrodhaḥ siṃharūpī mahābalaḥ
स तु सिंहः करालास्यो जटाजटिलकंधरः प्रोद्धूतलम्बलाङ्गूलो दंष्ट्रोत्कटमुखातटः
sa tu siṃhaḥ karālāsyo jaṭājaṭilakaṃdharaḥ proddhūtalambalāṅgūlo daṃṣṭrotkaṭamukhātaṭaḥ
व्यादितास्यो ललज्जिह्वः क्षामकुक्षिश्चिखादिषुः तस्याशु वर्तितुं देवी व्यवस्यत सती तदा
vyāditāsyo lalajjihvaḥ kṣāmakukṣiścikhādiṣuḥ tasyāśu vartituṃ devī vyavasyata satī tadā
ज्ञात्वा मनोगतं तस्या भगवांश्चतुराननः आजगामाश्रमपदं संपदामाश्रयं तदा आगम्योवाच देवेशो गिरिजां स्पष्टया गिरा
jñātvā manogataṃ tasyā bhagavāṃścaturānanaḥ ājagāmāśramapadaṃ saṃpadāmāśrayaṃ tadā āgamyovāca deveśo girijāṃ spaṣṭayā girā
किं पुत्रि प्राप्तुकामासि किमलभ्यं ददामि ते विरम्यताम् अतिक्लेशात् तपसो ऽस्मान्मदाज्ञया
kiṃ putri prāptukāmāsi kimalabhyaṃ dadāmi te viramyatām atikleśāt tapaso 'smānmadājñayā
तच्छ्रुत्वोवाच गिरिजा गुरोर्गौरत्वगर्भितम् वाक्यं वाचा चिरोद्गीर्णवर्णनिर्णीतवाञ्छितम्
tacchrutvovāca girijā gurorgauratvagarbhitam vākyaṃ vācā cirodgīrṇavarṇanirṇītavāñchitam
तपसा दुष्करेणाप्तः पतित्वे शंकरो मया स मां श्यामलवर्णेति बहुशः प्रोक्तवान्भवः
tapasā duṣkareṇāptaḥ patitve śaṃkaro mayā sa māṃ śyāmalavarṇeti bahuśaḥ proktavānbhavaḥ
स्यामहं काञ्चनाकारा वाल्लभ्येन च संयुता भर्तुर्भूतपतेरङ्गम् एकतो निर्विशे ऽङ्गवत्
syāmahaṃ kāñcanākārā vāllabhyena ca saṃyutā bharturbhūtapateraṅgam ekato nirviśe 'ṅgavat
तस्यास्तद्भाषितं श्रुत्वा प्रोवाच कमलासनः एवं भव त्वं भूयश्च भर्तृदेहार्धधारिणी
tasyāstadbhāṣitaṃ śrutvā provāca kamalāsanaḥ evaṃ bhava tvaṃ bhūyaśca bhartṛdehārdhadhāriṇī
ततस्तत्याज भृङ्गाङ्गं फुल्लनीलोत्पलत्वचम्
tatastatyāja bhṛṅgāṅgaṃ phullanīlotpalatvacam
त्वचा सा चाभवद्दीप्ता घण्टाहस्ता त्रिलोचना नानाभरणपूर्णाङ्गी पीतकौशेयधारिणी
tvacā sā cābhavaddīptā ghaṇṭāhastā trilocanā nānābharaṇapūrṇāṅgī pītakauśeyadhāriṇī
तामब्रवीत्ततो ब्रह्मा देवीं नीलाम्बुजत्विषम् निशे भूधरजादेहसम्पर्कात् त्वं ममाज्ञया
tāmabravīttato brahmā devīṃ nīlāmbujatviṣam niśe bhūdharajādehasamparkāt tvaṃ mamājñayā
सम्प्राप्ता कृतकृत्यत्वम् एकानंशा पुरा ह्यसि य एष सिंहः प्रोद्भूतो देव्याः क्रोधाद्वरानने
samprāptā kṛtakṛtyatvam ekānaṃśā purā hyasi ya eṣa siṃhaḥ prodbhūto devyāḥ krodhādvarānane
स ते ऽस्तु वाहनं देवि केतौ चास्तु महाबलः गच्छ विन्ध्याचलं तत्र सुरकार्यं करिष्यसि
sa te 'stu vāhanaṃ devi ketau cāstu mahābalaḥ gaccha vindhyācalaṃ tatra surakāryaṃ kariṣyasi
पञ्चालो नाम यक्षो ऽयं यक्षलक्षपदानुगः दत्तस्ते किंकरो देवि मया मायाशतैर्युतः
pañcālo nāma yakṣo 'yaṃ yakṣalakṣapadānugaḥ dattaste kiṃkaro devi mayā māyāśatairyutaḥ
इत्युक्ता कौशिकी देवी विन्ध्यशैलं जगाम ह उमापि प्राप्तसंकल्पा जगाम गिरिशान्तिकम्
ityuktā kauśikī devī vindhyaśailaṃ jagāma ha umāpi prāptasaṃkalpā jagāma giriśāntikam
प्रविशन्तीं तु तां द्वाराद् अपकृष्य समाहितः रुरोध वीरको देवीं हेमवेत्रलताधरः
praviśantīṃ tu tāṃ dvārād apakṛṣya samāhitaḥ rurodha vīrako devīṃ hemavetralatādharaḥ
तामुवाच स कोपेन रूपात्तु व्यभिचारिणीम् प्रयोजनं न ते ऽस्तीह गच्छ यावन्न भेत्स्यसे
tāmuvāca sa kopena rūpāttu vyabhicāriṇīm prayojanaṃ na te 'stīha gaccha yāvanna bhetsyase
देव्या रूपधरो दैत्यो देवं वञ्चयितुं त्विह प्रविष्टो न च दृष्टो ऽसौ स वै देवेन घातितः
devyā rūpadharo daityo devaṃ vañcayituṃ tviha praviṣṭo na ca dṛṣṭo 'sau sa vai devena ghātitaḥ
घातिते चाहमाज्ञप्तो नीलकण्ठेन कोपिना द्वारेषु नावधानं ते यस्मात्पश्यामि वै ततः
ghātite cāhamājñapto nīlakaṇṭhena kopinā dvāreṣu nāvadhānaṃ te yasmātpaśyāmi vai tataḥ
भविष्यसि न मद्द्वाःस्थो वर्षपूगान्यनेकशः अतस्ते ऽत्र न दास्यामि प्रवेशं गम्यतां द्रुतम्
bhaviṣyasi na maddvāḥstho varṣapūgānyanekaśaḥ ataste 'tra na dāsyāmi praveśaṃ gamyatāṃ drutam