तमालोक्य पलायन्तं विभ्रष्टध्वजकार्मुकम् हरिं देवः सहस्राक्षो मेने भग्नं दुराहवे
tamālokya palāyantaṃ vibhraṣṭadhvajakārmukam hariṃ devaḥ sahasrākṣo mene bhagnaṃ durāhave
दैत्यांश्च मुदितान्दृष्ट्वा कर्तव्यं नाध्यगच्छत अथायान्निकटे विष्णोः सुरेशः पाकशासनः
daityāṃśca muditāndṛṣṭvā kartavyaṃ nādhyagacchata athāyānnikaṭe viṣṇoḥ sureśaḥ pākaśāsanaḥ
उवाच चैनं मधुरं प्रोत्साहपरिबृंहकम् किमेभिः क्रीडसे देव दानवैर्दुष्टमानसैः
uvāca cainaṃ madhuraṃ protsāhaparibṛṃhakam kimebhiḥ krīḍase deva dānavairduṣṭamānasaiḥ
दुर्जनैर्लब्धरन्ध्रस्य पुरुषस्य कुतः क्रियाः शक्तेनोपेक्षितो नीचो मन्यते बलमात्मनः
durjanairlabdharandhrasya puruṣasya kutaḥ kriyāḥ śaktenopekṣito nīco manyate balamātmanaḥ
तस्मान्न नीचं मतिमान् दुर्गहीनं हि संत्यजेत् अथाग्रेसरसंपत्त्या रथिनो जयमाप्नुयुः
tasmānna nīcaṃ matimān durgahīnaṃ hi saṃtyajet athāgresarasaṃpattyā rathino jayamāpnuyuḥ
कस्ते सखाभवच्चाग्रे हिरण्याक्षवधे विभो हिरण्यकशिपुर्दैत्यो वीर्यशाली मदोद्धतः
kaste sakhābhavaccāgre hiraṇyākṣavadhe vibho hiraṇyakaśipurdaityo vīryaśālī madoddhataḥ
त्वां प्राप्यापश्यदसुरो विषमं स्मृतिविभ्रमम् पूर्वे ऽप्यतिबला ये च दैत्येन्द्राः सुरविद्विषः
tvāṃ prāpyāpaśyadasuro viṣamaṃ smṛtivibhramam pūrve 'pyatibalā ye ca daityendrāḥ suravidviṣaḥ
विनाशमागताः प्राप्य शलभा इव पावकम् युगे युगे च दैत्यानां त्वमेवान्तकरो हरे
vināśamāgatāḥ prāpya śalabhā iva pāvakam yuge yuge ca daityānāṃ tvamevāntakaro hare
तथैवाद्येह मग्नानां भव विष्णो सुराश्रयः एवमुक्तस्ततो विष्णुर् व्यवर्धत महाभुजः
tathaivādyeha magnānāṃ bhava viṣṇo surāśrayaḥ evamuktastato viṣṇur vyavardhata mahābhujaḥ
ऋद्ध्या परमया युक्तः सर्वभूताश्रयो ऽरिहा अथोवाच सहस्राक्षं कालक्षमम् अधोक्षजः
ṛddhyā paramayā yuktaḥ sarvabhūtāśrayo 'rihā athovāca sahasrākṣaṃ kālakṣamam adhokṣajaḥ
दैत्येन्द्राः स्वैर्वधोपायैः शक्या हन्तुं हि नान्यतः दुर्जयस्तारको दैत्यो मुक्त्वा सप्तदिनं शिशुम्
daityendrāḥ svairvadhopāyaiḥ śakyā hantuṃ hi nānyataḥ durjayastārako daityo muktvā saptadinaṃ śiśum
कश्चित्स्त्रीवध्यतां प्राप्तो वधे ऽन्यस्य कुमारिका जम्भस्तु वध्यतां प्राप्तो दानवः क्रूरविक्रमः
kaścitstrīvadhyatāṃ prāpto vadhe 'nyasya kumārikā jambhastu vadhyatāṃ prāpto dānavaḥ krūravikramaḥ
तस्माद्वीर्येण दिव्येन जहि जम्भं जगद्वरम् अवध्यः सर्वभूतानां त्वां विना स तु दानवः
tasmādvīryeṇa divyena jahi jambhaṃ jagadvaram avadhyaḥ sarvabhūtānāṃ tvāṃ vinā sa tu dānavaḥ
मया गुप्तो रणे जम्भं जगत्कण्टकमुद्धर तद्वैकुण्ठवचः श्रुत्वा सहस्राक्षो ऽमरारिहा
mayā gupto raṇe jambhaṃ jagatkaṇṭakamuddhara tadvaikuṇṭhavacaḥ śrutvā sahasrākṣo 'marārihā
समादिशत्सुरान्सर्वान् सैन्यस्य रचनां प्रति यत्सारं सर्वलोकेषु वीर्यस्य तपसो ऽपि च
samādiśatsurānsarvān sainyasya racanāṃ prati yatsāraṃ sarvalokeṣu vīryasya tapaso 'pi ca
तदेकादश रुद्रांस्तु चकाराग्रेसरान्हरिः व्यालभोगाङ्गसंनद्धा बलिनो नीलकंधराः
tadekādaśa rudrāṃstu cakārāgresarānhariḥ vyālabhogāṅgasaṃnaddhā balino nīlakaṃdharāḥ
चन्द्रखण्डनृमुण्डालीमण्डितोरुशिखण्डिनः शूलज्वालावलिप्ताङ्गा भुजमण्डलभैरवाः
candrakhaṇḍanṛmuṇḍālīmaṇḍitoruśikhaṇḍinaḥ śūlajvālāvaliptāṅgā bhujamaṇḍalabhairavāḥ
पिङ्गोत्तुङ्गजटाजूटाः सिंहचर्मानुषङ्गिणः कपालीशादयो रुद्रा विद्रावितमहासुराः
piṅgottuṅgajaṭājūṭāḥ siṃhacarmānuṣaṅgiṇaḥ kapālīśādayo rudrā vidrāvitamahāsurāḥ
कपाली पिङ्गलो भीमो विरूपाक्षो विलोहितः अजेशः शासनः शास्ता शंभुश्चण्डो ध्रुवस्तथा
kapālī piṅgalo bhīmo virūpākṣo vilohitaḥ ajeśaḥ śāsanaḥ śāstā śaṃbhuścaṇḍo dhruvastathā
एत एकादशानन्तबला रुद्राः प्रभाविणः पालयन्तो बलस्याग्रे दारयन्तश्च दानवान्
eta ekādaśānantabalā rudrāḥ prabhāviṇaḥ pālayanto balasyāgre dārayantaśca dānavān
आप्याययन्तस्त्रिदशान् गर्जन्त इव चाम्बुदाः हिमाचलाभे महति काञ्चनाम्बुरुहस्रजि
āpyāyayantastridaśān garjanta iva cāmbudāḥ himācalābhe mahati kāñcanāmburuhasraji
प्रचलच्चामरे हेमघण्टासंघातमण्डिते ऐरावते चतुर्दन्ते मातङ्गे ऽचलसंस्थिते
pracalaccāmare hemaghaṇṭāsaṃghātamaṇḍite airāvate caturdante mātaṅge 'calasaṃsthite
महामदजलस्रावे कामरूपे शतक्रतुः तस्थौ हिमगिरेः शृङ्गे भानुमानिव दीप्तिमान्
mahāmadajalasrāve kāmarūpe śatakratuḥ tasthau himagireḥ śṛṅge bhānumāniva dīptimān
तस्यारक्षत्पदं सव्यं मारुतो ऽमितविक्रमः जुगोपापरमग्निस्तु ज्वालापूरितदिङ्मुखः
tasyārakṣatpadaṃ savyaṃ māruto 'mitavikramaḥ jugopāparamagnistu jvālāpūritadiṅmukhaḥ
पृष्ठरक्षो ऽभवद्विष्णुः ससैन्यस्य शतक्रतोः आदित्या वसवो विश्वे मरुतश्चाश्विनावपि
pṛṣṭharakṣo 'bhavadviṣṇuḥ sasainyasya śatakratoḥ ādityā vasavo viśve marutaścāśvināvapi
गन्धर्वा राक्षसा यक्षाः सकिंनरमहोरगाः नानाविधायुधाश्चित्रा दधाना हेमभूषणाः
gandharvā rākṣasā yakṣāḥ sakiṃnaramahoragāḥ nānāvidhāyudhāścitrā dadhānā hemabhūṣaṇāḥ
कोटिशः कोटिशः कृत्वा वृन्दं चिह्नोपलक्षितम् विश्रामयन्तः स्वां कीर्तिं बन्दिवृन्दपुरःसराः चेरुर्दैत्यवधे हृष्टाः सहेन्द्राः सुरजातयः
koṭiśaḥ koṭiśaḥ kṛtvā vṛndaṃ cihnopalakṣitam viśrāmayantaḥ svāṃ kīrtiṃ bandivṛndapuraḥsarāḥ cerurdaityavadhe hṛṣṭāḥ sahendrāḥ surajātayaḥ
शतक्रतोरमरनिकायपालिता पताकिनी गजशतवाजिनादिता सितोन्नतध्वजपटकोटिमण्डिता बभूव सा दितिसुतशोकवर्धिनी
śatakratoramaranikāyapālitā patākinī gajaśatavājināditā sitonnatadhvajapaṭakoṭimaṇḍitā babhūva sā ditisutaśokavardhinī
आयान्तीम् अवलोक्याथ सुरसेनां गजासुरः गजरूपी महाम्भोदसंघातो भाति भैरवः
āyāntīm avalokyātha surasenāṃ gajāsuraḥ gajarūpī mahāmbhodasaṃghāto bhāti bhairavaḥ
परश्वधायुधो दैत्यो दंशितोष्ठकसंपुटः ममर्द च रणे देवांश् चिक्षेपान्यान्करेण तु
paraśvadhāyudho daityo daṃśitoṣṭhakasaṃpuṭaḥ mamarda ca raṇe devāṃś cikṣepānyānkareṇa tu
परान्परशुना जघ्ने दैत्येन्द्रो रौद्रविक्रमः तस्य पातयतः सेनां यक्षगन्धर्वकिंनराः
parānparaśunā jaghne daityendro raudravikramaḥ tasya pātayataḥ senāṃ yakṣagandharvakiṃnarāḥ
मुमुचुः संहताः सर्वे चित्रशस्त्रास्त्रसंहतिम् पाशान् परश्वधांश्चक्रान् भिन्दिपालान् समुद्गरान्
mumucuḥ saṃhatāḥ sarve citraśastrāstrasaṃhatim pāśān paraśvadhāṃścakrān bhindipālān samudgarān
कुन्तान्प्रासान् असींस्तीक्ष्णान् मुद्गरांश्चापि दुःसहान् तान्सर्वान्सो ऽग्रसद्दैत्यः कवलानिव यूथपः
kuntānprāsān asīṃstīkṣṇān mudgarāṃścāpi duḥsahān tānsarvānso 'grasaddaityaḥ kavalāniva yūthapaḥ
कोपास्फालितदीर्घाग्रकरास्फोटेन पातयन् विचचार रणे देवान् दुष्प्रेक्ष्ये गजदानवः
kopāsphālitadīrghāgrakarāsphoṭena pātayan vicacāra raṇe devān duṣprekṣye gajadānavaḥ
यस्मिन्यस्मिन्निपतति सुरवृन्दे गजासुरः तस्मिंस्तस्मिन्महाशब्दो हाहाकारकृतो ऽभवत्
yasminyasminnipatati suravṛnde gajāsuraḥ tasmiṃstasminmahāśabdo hāhākārakṛto 'bhavat
अथ विद्रवमाणं तद् बलं प्रेक्ष्य समन्ततः रुद्राः परस्परं प्रोचुर् अहंकारोत्थितार्चिषः
atha vidravamāṇaṃ tad balaṃ prekṣya samantataḥ rudrāḥ parasparaṃ procur ahaṃkārotthitārciṣaḥ
भो भो गृह्णीत दैत्येन्द्रं मर्दतैनं हताश्रयम् कर्षतैनं शितैः शूलैर् भञ्जतैनं च मर्मसु
bho bho gṛhṇīta daityendraṃ mardatainaṃ hatāśrayam karṣatainaṃ śitaiḥ śūlair bhañjatainaṃ ca marmasu
कपाली वाक्यमाकर्ण्य शूलं शितशिखामुखम् संमार्ज्य वामहस्तेन संरम्भविवृतेक्षणः
kapālī vākyamākarṇya śūlaṃ śitaśikhāmukham saṃmārjya vāmahastena saṃrambhavivṛtekṣaṇaḥ
अधावद्भृकुटीवक्रो दैत्येन्द्राभिमुखो रणे दृढेन मुष्टिबन्धेन शूलं विष्टभ्य निर्मलम्
adhāvadbhṛkuṭīvakro daityendrābhimukho raṇe dṛḍhena muṣṭibandhena śūlaṃ viṣṭabhya nirmalam
जघान कुम्भदेशे तु कपाली गजदानवम् ततो दशापि ते रुद्रा निर्मलायोमयै रणे
jaghāna kumbhadeśe tu kapālī gajadānavam tato daśāpi te rudrā nirmalāyomayai raṇe
जघ्नुः शूलैश्च दैत्येन्द्रं शैलवर्ष्माणमाहवे स्रुतशोणितरन्ध्रस्तु शितशूलमुखार्दितः
jaghnuḥ śūlaiśca daityendraṃ śailavarṣmāṇamāhave srutaśoṇitarandhrastu śitaśūlamukhārditaḥ
बभौ कृष्णच्छविर् दैत्यः शरदीवामलं सरः प्रोत्फुल्लारुणनीलाब्जसंघातः सर्वतोदिशम्
babhau kṛṣṇacchavir daityaḥ śaradīvāmalaṃ saraḥ protphullāruṇanīlābjasaṃghātaḥ sarvatodiśam
भस्मशुभ्रतनुछायै रुद्रैर्हंसैरिवावृतः उपस्थितार्तिर्दैत्यो ऽथ प्रचलत्कर्णपल्लवः
bhasmaśubhratanuchāyai rudrairhaṃsairivāvṛtaḥ upasthitārtirdaityo 'tha pracalatkarṇapallavaḥ
शंभुं बिभेद दशनैर् नाभिदेशे गजासुरः दृष्ट्वा सक्तं तु रुद्राभ्यां नव रुद्रास्ततो ऽद्भुतम्
śaṃbhuṃ bibheda daśanair nābhideśe gajāsuraḥ dṛṣṭvā saktaṃ tu rudrābhyāṃ nava rudrāstato 'dbhutam
ततक्षुर्विविधैः शस्त्रैः शरीरममरद्विषः निर्भया बलिनो युद्धे रणभूमौ व्यवस्थिताः
tatakṣurvividhaiḥ śastraiḥ śarīramamaradviṣaḥ nirbhayā balino yuddhe raṇabhūmau vyavasthitāḥ
मृतं महिषमासाद्य वने गोमायवो यथा कपालिनं परित्यज्य गतश्चासुरपुंगवः
mṛtaṃ mahiṣamāsādya vane gomāyavo yathā kapālinaṃ parityajya gataścāsurapuṃgavaḥ
वेगेन कुपितो दैत्यो नव रुद्रानुपाद्रवत् ममर्द चरणाघातैर् दन्तैश्चापि करेण च
vegena kupito daityo nava rudrānupādravat mamarda caraṇāghātair dantaiścāpi kareṇa ca
स तैस्तुमुलयुद्धेन श्रममासादितो यदा तदा कपाली जग्राह करं तस्यामरद्विषः
sa taistumulayuddhena śramamāsādito yadā tadā kapālī jagrāha karaṃ tasyāmaradviṣaḥ
भ्रामयामास वेगेन ह्य् अतीव च गजासुरम् दृष्ट्वा श्रमातुरं दैत्यं किंचित्स्फुरितजीवितम्
bhrāmayāmāsa vegena hy atīva ca gajāsuram dṛṣṭvā śramāturaṃ daityaṃ kiṃcitsphuritajīvitam
निरुत्साहं रणे तस्मिन् गतयुद्धोत्सवोद्यमम् ततः पतत एवास्य चर्म चोत्कृत्य भैरवम्
nirutsāhaṃ raṇe tasmin gatayuddhotsavodyamam tataḥ patata evāsya carma cotkṛtya bhairavam
स्रवत्सर्वाङ्गरक्तौघं चकाराम्बरमात्मनः दृष्ट्वा विनिहतं दैत्यं दानवेन्द्रा महाबलाः
sravatsarvāṅgaraktaughaṃ cakārāmbaramātmanaḥ dṛṣṭvā vinihataṃ daityaṃ dānavendrā mahābalāḥ
वित्रेसुर्दुद्रुवुर्जग्मुर् निपेतुश्च सहस्रशः दृष्ट्वा कपालिनो रूपं गजचर्माम्बरावृतम्
vitresurdudruvurjagmur nipetuśca sahasraśaḥ dṛṣṭvā kapālino rūpaṃ gajacarmāmbarāvṛtam
दिक्षु भूमौ तमेवोग्रं रुद्रं दैत्या व्यलोकयन् एवं विलुलिते तस्मिन् दानवेन्द्रे महाबले
dikṣu bhūmau tamevograṃ rudraṃ daityā vyalokayan evaṃ vilulite tasmin dānavendre mahābale
द्विपाधिरूढो दैत्येन्द्रो हतदुन्दुभिना ततः कल्पान्ताम्बुधराभेण दुर्धरेणापि दानवः
dvipādhirūḍho daityendro hatadundubhinā tataḥ kalpāntāmbudharābheṇa durdhareṇāpi dānavaḥ
निमिरभ्यपतत्तूर्णं सुरसैन्यानि लोडयन्
nimirabhyapatattūrṇaṃ surasainyāni loḍayan
यां यां निमिगजो याति दिशं तां तां सवाहना संत्यज्य दुद्रुवुर्देवा भयार्तास्त्यक्तहेतयः गन्धेन सुरमातङ्गा दुद्रुवुस्तस्य हस्तिनः
yāṃ yāṃ nimigajo yāti diśaṃ tāṃ tāṃ savāhanā saṃtyajya dudruvurdevā bhayārtāstyaktahetayaḥ gandhena suramātaṅgā dudruvustasya hastinaḥ
पलायितेषु सैन्येषु सुराणां पाकशासनः तस्थौ दिक्पालकैः सार्धम् अष्टभिः केशवेन च
palāyiteṣu sainyeṣu surāṇāṃ pākaśāsanaḥ tasthau dikpālakaiḥ sārdham aṣṭabhiḥ keśavena ca
सम्प्राप्तो निमिमातङ्गो यावच्छक्रगजं प्रति तावच्छक्रगजो यातो मुक्त्वा नादं स भैरवम्
samprāpto nimimātaṅgo yāvacchakragajaṃ prati tāvacchakragajo yāto muktvā nādaṃ sa bhairavam
ध्रियमाणो ऽपि यत्नेन स रणे नैव तिष्ठति पलायिते गजे तस्मिन्न् आरूढः पाकशासनः
dhriyamāṇo 'pi yatnena sa raṇe naiva tiṣṭhati palāyite gaje tasminn ārūḍhaḥ pākaśāsanaḥ
विपरीतमुखो ऽयुध्यद् दानवेन्द्रबलं प्रति शतक्रतुस्तु वज्रेण निमिं वक्षस्यताडयत्
viparītamukho 'yudhyad dānavendrabalaṃ prati śatakratustu vajreṇa nimiṃ vakṣasyatāḍayat
गदया दन्तिनश्चास्य गण्डदेशे ऽहनद्दृढम् तत्प्रहारमचिन्त्यैव निमिर्निर्भयपौरुषः
gadayā dantinaścāsya gaṇḍadeśe 'hanaddṛḍham tatprahāramacintyaiva nimirnirbhayapauruṣaḥ
ऐरावणं कटीदेशे मुद्गरेणाभ्यताडयत् स हतो मुद्गरेणाथ शक्रकुञ्जर आहवे
airāvaṇaṃ kaṭīdeśe mudgareṇābhyatāḍayat sa hato mudgareṇātha śakrakuñjara āhave
जगाम पश्चाच्चरणैर् धरणीं भूधराकृतिः लाघवात्क्षिप्रमुत्थाय ततो ऽमरमहागजः
jagāma paścāccaraṇair dharaṇīṃ bhūdharākṛtiḥ lāghavātkṣipramutthāya tato 'maramahāgajaḥ
रणादपससर्पाशु भीषितो निमिहस्तिना ततो वायुर्ववौ रूक्षो बहुशर्करपांसुलः
raṇādapasasarpāśu bhīṣito nimihastinā tato vāyurvavau rūkṣo bahuśarkarapāṃsulaḥ
संमुखो निमिमातङ्गो जवनाचलकम्पनः स्रुतरक्तो बभौ शैलो घनधातुह्रदो यथा
saṃmukho nimimātaṅgo javanācalakampanaḥ srutarakto babhau śailo ghanadhātuhrado yathā
धनेशो ऽपि गदां गुर्वीं तस्य दानवहस्तिनः चिक्षेप वेगाद्दैत्येन्द्रो निपपातास्य मूर्धनि
dhaneśo 'pi gadāṃ gurvīṃ tasya dānavahastinaḥ cikṣepa vegāddaityendro nipapātāsya mūrdhani
गजो गदानिपातेन स तेन परिमूर्छितः दन्तैर्भित्त्वा धरां वेगात् पपाताचलसंनिभः
gajo gadānipātena sa tena parimūrchitaḥ dantairbhittvā dharāṃ vegāt papātācalasaṃnibhaḥ
पतिते तु गजे तस्मिन् सिंहनादो महानभूत् सर्वतः सुरसैन्यानां गजबृंहितबृंहितैः
patite tu gaje tasmin siṃhanādo mahānabhūt sarvataḥ surasainyānāṃ gajabṛṃhitabṛṃhitaiḥ
ह्रेषारवेण चाश्वानां गुणास्फोटैश्च धन्विनाम् गजं तं निहतं दृष्ट्वा निमिं चापि पराङ्मुखम्
hreṣāraveṇa cāśvānāṃ guṇāsphoṭaiśca dhanvinām gajaṃ taṃ nihataṃ dṛṣṭvā nimiṃ cāpi parāṅmukham
श्रुत्वा च सिंहनादं च सुराणामतिकोपनः जम्भो जज्वाल कोपेन पीताज्य इव पावकः
śrutvā ca siṃhanādaṃ ca surāṇāmatikopanaḥ jambho jajvāla kopena pītājya iva pāvakaḥ
स सुरान्कोपरक्ताक्षो धनुष्यारोप्य सायकम् तिष्ठतेत्यब्रवीत्तावत् सारथिं चाप्यचोदयत्
sa surānkoparaktākṣo dhanuṣyāropya sāyakam tiṣṭhatetyabravīttāvat sārathiṃ cāpyacodayat
वेगेन चलतस्तस्य तद्रथस्याभवद्द्युतिः यथादित्यसहस्रस्याभुदितस्योदयाचले
vegena calatastasya tadrathasyābhavaddyutiḥ yathādityasahasrasyābhuditasyodayācale
पताकिना रथेनाजौ किङ्किणीजालमालिना शशिशुभ्रातपत्रेण स तेन स्यन्दनेन तु
patākinā rathenājau kiṅkiṇījālamālinā śaśiśubhrātapatreṇa sa tena syandanena tu
घट्टयन्सुरसैन्यानां हृदयं समदृश्यत तम् आयान्तम् अभिप्रेक्ष्य धनुष्याहितसायकः
ghaṭṭayansurasainyānāṃ hṛdayaṃ samadṛśyata tam āyāntam abhiprekṣya dhanuṣyāhitasāyakaḥ
शतक्रतुरदीनात्मा दृढमाधत्त कार्मुकम् बाणं च तैलधौताग्रम् अर्धचन्द्रमजिह्मगम्
śatakraturadīnātmā dṛḍhamādhatta kārmukam bāṇaṃ ca tailadhautāgram ardhacandramajihmagam
तेनास्य सशरं चापं रणे चिछेद वृत्रहा क्षिप्रं संत्यज्य तच्चापं जम्भो दानवनन्दनः
tenāsya saśaraṃ cāpaṃ raṇe cicheda vṛtrahā kṣipraṃ saṃtyajya taccāpaṃ jambho dānavanandanaḥ
अन्यत्कार्मुकमादाय वेगवद्भारसाधनम् शरांश्चाशीविषाकारांस् तैलधौतानजिह्मगान्
anyatkārmukamādāya vegavadbhārasādhanam śarāṃścāśīviṣākārāṃs tailadhautānajihmagān
शक्रं विव्याध दशभिर् जत्रुदेशे तु पत्त्रिभिः हृदये च त्रिभिश्चापि द्वाभ्यां च स्कन्धयोर् द्वयोः
śakraṃ vivyādha daśabhir jatrudeśe tu pattribhiḥ hṛdaye ca tribhiścāpi dvābhyāṃ ca skandhayor dvayoḥ
शक्रो ऽपि दानवेन्द्राय बाणजालमपीदृशम् अप्राप्तान्दानवेन्द्रस्तु शराञ्छक्रभुजेरितान्
śakro 'pi dānavendrāya bāṇajālamapīdṛśam aprāptāndānavendrastu śarāñchakrabhujeritān
चिछेद दशधाकाशे शरैरग्निशिखोपमैः ततस्तु शरजालेन देवेन्द्रो दानवेश्वरम्
cicheda daśadhākāśe śarairagniśikhopamaiḥ tatastu śarajālena devendro dānaveśvaram
आच्छादयत यत्नेन वर्षास्विव घनैर्नभः दैत्यो ऽपि बाणजालं तद् व्यधमत्सायकैः शितैः
ācchādayata yatnena varṣāsviva ghanairnabhaḥ daityo 'pi bāṇajālaṃ tad vyadhamatsāyakaiḥ śitaiḥ
यथा वायुर्घनाटोपं परिवार्य दिशो मुखे शक्रो ऽथ क्रोधसंरम्भान् न विशेषयते यदा
yathā vāyurghanāṭopaṃ parivārya diśo mukhe śakro 'tha krodhasaṃrambhān na viśeṣayate yadā
दानवेन्द्रं तदा चक्रे गन्धर्वास्त्रं महाद्भुतम् तदुत्थतेजसा व्याप्तम् अभूद्गमनगोचरम्
dānavendraṃ tadā cakre gandharvāstraṃ mahādbhutam tadutthatejasā vyāptam abhūdgamanagocaram
गन्धर्वनगरैश् चापि नानाप्राकारतोरणैः मुञ्चद्भिरद्भुताकारैर् अस्त्रवृष्टिं समन्ततः
gandharvanagaraiś cāpi nānāprākāratoraṇaiḥ muñcadbhiradbhutākārair astravṛṣṭiṃ samantataḥ
अथास्त्रवृष्ट्या दैत्यानां हन्यमाना महाचमूः जम्भं शरणमागच्छद् अप्रमेयपराक्रमम्
athāstravṛṣṭyā daityānāṃ hanyamānā mahācamūḥ jambhaṃ śaraṇamāgacchad aprameyaparākramam
व्याकुलो ऽपि स्वयं दैत्यः सहस्राक्षास्त्रपीडितः स्मरन्साधुसमाचारं भीतत्राणपरो ऽभवत्
vyākulo 'pi svayaṃ daityaḥ sahasrākṣāstrapīḍitaḥ smaransādhusamācāraṃ bhītatrāṇaparo 'bhavat
अथास्त्रं मौसलं नाम मुमोच दितिनन्दनः ततो ऽयोमुसलैः सर्वम् अभवत्पूरितं जगत्
athāstraṃ mausalaṃ nāma mumoca ditinandanaḥ tato 'yomusalaiḥ sarvam abhavatpūritaṃ jagat
एकप्रहारकरणैर् अप्रधृष्यैः समन्ततः गन्धर्वनगरं तेषु गन्धर्वास्त्रविनिर्मितम्
ekaprahārakaraṇair apradhṛṣyaiḥ samantataḥ gandharvanagaraṃ teṣu gandharvāstravinirmitam
गान्धर्वमस्त्रं संधाय सुरसैन्येषु चापरम् एकैकेन प्रहारेण गजानश्वान्महारथान्
gāndharvamastraṃ saṃdhāya surasainyeṣu cāparam ekaikena prahāreṇa gajānaśvānmahārathān
रथाश्वान्सो ऽहनत्क्षिप्रं शतशो ऽथ सहस्रशः ततः सुराधिपस्त्वाष्ट्रम् अस्त्रं च समुदीरयत्
rathāśvānso 'hanatkṣipraṃ śataśo 'tha sahasraśaḥ tataḥ surādhipastvāṣṭram astraṃ ca samudīrayat
संध्यमाने ततस्त्वाष्ट्रे निश्चेरुः पावकार्चिषः ततो यन्त्रमयान् दिव्यान् आयुधान्दुष्प्रधर्षिणः
saṃdhyamāne tatastvāṣṭre niśceruḥ pāvakārciṣaḥ tato yantramayān divyān āyudhānduṣpradharṣiṇaḥ
तैर्यन्त्रैरभवद्बद्धम् अन्तरिक्षे वितानकम् वितानकेन तेनाथ प्रशमं मौसले गते
tairyantrairabhavadbaddham antarikṣe vitānakam vitānakena tenātha praśamaṃ mausale gate
शैलास्त्रं मुमुचे जम्भो यन्त्रसंघातताडनम् व्यामप्रमाणैरुपलैस् ततो वर्षमवर्तत
śailāstraṃ mumuce jambho yantrasaṃghātatāḍanam vyāmapramāṇairupalais tato varṣamavartata
त्वाष्ट्रस्य निर्मितान्याशु यन्त्राणि तदनन्तरम् तेनोपलनिपातेन गतानि तिलशस्ततः
tvāṣṭrasya nirmitānyāśu yantrāṇi tadanantaram tenopalanipātena gatāni tilaśastataḥ
यन्त्राणि तिलशः कृत्वा शैलास्त्रं परमूर्धसु निपपातातिवेगेना-दारयत्पृथिवीं ततः
yantrāṇi tilaśaḥ kṛtvā śailāstraṃ paramūrdhasu nipapātātivegenā-dārayatpṛthivīṃ tataḥ
ततो वज्रास्त्रम् अकरोत् सहस्राक्षः पुरंदरः तदोपलमहावर्षं व्यशीर्यत समन्ततः
tato vajrāstram akarot sahasrākṣaḥ puraṃdaraḥ tadopalamahāvarṣaṃ vyaśīryata samantataḥ
ततः प्रशान्ते शैलास्त्रे जम्भो भूधरसंनिभः ऐषीकमस्त्रमकरोद् अभीतो ऽतिपराक्रमः
tataḥ praśānte śailāstre jambho bhūdharasaṃnibhaḥ aiṣīkamastramakarod abhīto 'tiparākramaḥ
ऐषीकेणागमन्नाशं वज्रास्त्रं शक्रवल्लभम् विजृम्भत्यथ चैषीके परमास्त्रे ऽतिदुर्धरे
aiṣīkeṇāgamannāśaṃ vajrāstraṃ śakravallabham vijṛmbhatyatha caiṣīke paramāstre 'tidurdhare
जज्वलुर्देवसैन्यानि सस्यन्दनगजानि तु दह्यमानेष्वनीकेषु तेजसा सुरसत्तमः
jajvalurdevasainyāni sasyandanagajāni tu dahyamāneṣvanīkeṣu tejasā surasattamaḥ
आग्नेयमस्त्रमकरोद् बलवान्पाकशासनः तेनास्त्रेण तदस्त्रं च बभ्रंशे तदनन्तरम्
āgneyamastramakarod balavānpākaśāsanaḥ tenāstreṇa tadastraṃ ca babhraṃśe tadanantaram
तस्मिन्प्रतिहते चास्त्रे पावकास्त्रं व्यजृम्भत जज्वाल कायं जम्भस्य सरथं च ससारथिम्
tasminpratihate cāstre pāvakāstraṃ vyajṛmbhata jajvāla kāyaṃ jambhasya sarathaṃ ca sasārathim
ततः प्रतिहतः सो ऽथ दैत्येन्द्रः प्रतिभानवान् वारुणास्त्रं मुमोचाथ शमनं पावकार्चिषाम्
tataḥ pratihataḥ so 'tha daityendraḥ pratibhānavān vāruṇāstraṃ mumocātha śamanaṃ pāvakārciṣām
ततो जलधरैर्व्योम स्फुरद्विद्युल्लताकुलैः गम्भीरमुरजध्वानैर् आपूरितम् इवाम्बरम्
tato jaladharairvyoma sphuradvidyullatākulaiḥ gambhīramurajadhvānair āpūritam ivāmbaram
करीन्द्रकरतुल्याभिर् जलधाराभिर् अम्बरात् पतन्तीभिर्जगत्सर्वं क्षणेनापूरितं बभौ
karīndrakaratulyābhir jaladhārābhir ambarāt patantībhirjagatsarvaṃ kṣaṇenāpūritaṃ babhau
शान्तमाग्नेयमस्त्रं तत् प्रविलोक्य सुराधिपः वायव्यम् अस्त्रम् अकरोन् मेघसंघातनाशनम्
śāntamāgneyamastraṃ tat pravilokya surādhipaḥ vāyavyam astram akaron meghasaṃghātanāśanam
वायव्यास्त्रबलेनाथ निर्धूते मेघमण्डले बभूव विमलं व्योम नीलोत्पलदलप्रभम्
vāyavyāstrabalenātha nirdhūte meghamaṇḍale babhūva vimalaṃ vyoma nīlotpaladalaprabham
वायुना चातिघोरेण कम्पितास्ते तु दानवाः न शेकुस्तत्र ते स्थातुं रणे ऽतिबलिनो ऽपि ये
vāyunā cātighoreṇa kampitāste tu dānavāḥ na śekustatra te sthātuṃ raṇe 'tibalino 'pi ye
तदा जम्भो ऽभवच्छैलो दशयोजनविस्तृतः मारुतप्रतिघातार्थं दानवानां भयापहः
tadā jambho 'bhavacchailo daśayojanavistṛtaḥ mārutapratighātārthaṃ dānavānāṃ bhayāpahaḥ
मुक्तनानायुधोदग्रतेजो ऽभिज्वलितद्रुमः ततः प्रशमिते वायौ दैत्येन्द्रे पर्वताकृतौ
muktanānāyudhodagratejo 'bhijvalitadrumaḥ tataḥ praśamite vāyau daityendre parvatākṛtau
महाशनीं वज्रमयीं मुमोचाशु शतक्रतुः तयाशन्या पतितया दैत्यस्याचलरूपिणः
mahāśanīṃ vajramayīṃ mumocāśu śatakratuḥ tayāśanyā patitayā daityasyācalarūpiṇaḥ
कन्दराणि व्यशीर्यन्त समन्तान्निर्झराणि तु ततः सा दानवेन्द्रस्य शैलमाया न्यवर्तत
kandarāṇi vyaśīryanta samantānnirjharāṇi tu tataḥ sā dānavendrasya śailamāyā nyavartata
निवृत्तशैलमायो ऽथ दानवेन्द्रो मदोत्कटः बभूव कुञ्जरो भीमो महाशैलसमाकृतिः
nivṛttaśailamāyo 'tha dānavendro madotkaṭaḥ babhūva kuñjaro bhīmo mahāśailasamākṛtiḥ
स ममर्द सुरानीकं दन्तैश्चाप्यहनत्सुरान् बभञ्ज पृष्ठतः कांश्चित् करेणावेष्ट्य दानवः
sa mamarda surānīkaṃ dantaiścāpyahanatsurān babhañja pṛṣṭhataḥ kāṃścit kareṇāveṣṭya dānavaḥ
ततः क्षपयतस्तस्य सुरसैन्यानि वृत्रहा अस्त्रं त्रैलोक्यदुर्धर्षं नारसिंहं मुमोच ह
tataḥ kṣapayatastasya surasainyāni vṛtrahā astraṃ trailokyadurdharṣaṃ nārasiṃhaṃ mumoca ha
ततः सिंहसहस्राणि निश्चेरुर्मन्त्रतेजसा कृष्णदंष्ट्राट्टहासानि क्रकचाभनखानि च
tataḥ siṃhasahasrāṇi niścerurmantratejasā kṛṣṇadaṃṣṭrāṭṭahāsāni krakacābhanakhāni ca
तैर्विपाटितगात्रो ऽसौ गजमायां व्यपोथयत् ततश्चाशीविषो घोरो ऽभवत्फणशताकुलः
tairvipāṭitagātro 'sau gajamāyāṃ vyapothayat tataścāśīviṣo ghoro 'bhavatphaṇaśatākulaḥ
विषनिःश्वासनिर्दग्धं सुरसैन्यं महारथः ततो ऽस्त्रं गारुडं चक्रे शक्रश्चारुभुजस्तदा
viṣaniḥśvāsanirdagdhaṃ surasainyaṃ mahārathaḥ tato 'straṃ gāruḍaṃ cakre śakraścārubhujastadā
ततो गरुत्मतस्तस्मात् सहस्राणि विनिर्ययुः तैर्गरुत्मद्भिरासाद्य जम्भो भुजगरूपवान् कृतस्तु खण्डशो दैत्यः सास्य माया व्यनश्यत
tato garutmatastasmāt sahasrāṇi viniryayuḥ tairgarutmadbhirāsādya jambho bhujagarūpavān kṛtastu khaṇḍaśo daityaḥ sāsya māyā vyanaśyata
प्रनष्टायां तु मायायां ततो जम्भो महासुरः चकार रूपमतुलं चन्द्रादित्यपथानुगम् विवृत्तवदनो ग्रस्तुम् इयेष सुरपुंगवान्
pranaṣṭāyāṃ tu māyāyāṃ tato jambho mahāsuraḥ cakāra rūpamatulaṃ candrādityapathānugam vivṛttavadano grastum iyeṣa surapuṃgavān
ततो ऽस्य विविशुर्वक्त्रं समहारथकुञ्जरा सुरसेनाविशद्भीमं पातालोत्तानतालुकम्
tato 'sya viviśurvaktraṃ samahārathakuñjarā surasenāviśadbhīmaṃ pātālottānatālukam
सैन्येषु ग्रस्यमानेषु दानवेन बलीयसा शक्रो दैन्यं समापन्नः श्रान्तबाहुः सवाहनः
sainyeṣu grasyamāneṣu dānavena balīyasā śakro dainyaṃ samāpannaḥ śrāntabāhuḥ savāhanaḥ
कर्तव्यतां नाध्यगच्छत् प्रोवाचेदं जनार्दनम् किमनन्तरमत्रास्ति कर्तव्यस्यावशेषितम्
kartavyatāṃ nādhyagacchat provācedaṃ janārdanam kimanantaramatrāsti kartavyasyāvaśeṣitam
यदाश्रित्य घटामो ऽस्य दानवस्य युयुत्सवः ततो हरिरुवाचेदं वज्रायुधमुदारधीः
yadāśritya ghaṭāmo 'sya dānavasya yuyutsavaḥ tato hariruvācedaṃ vajrāyudhamudāradhīḥ
न सांप्रतं रणस्त्याज्यस् त्वया कातरभैरवः वर्धस्वाशु महामायां पुरंदर रिपुं प्रति
na sāṃprataṃ raṇastyājyas tvayā kātarabhairavaḥ vardhasvāśu mahāmāyāṃ puraṃdara ripuṃ prati
मयैष लक्षितो दैत्यो ऽधिष्ठितः प्राप्तपौरुषः मा शक्र मोहमागच्छ क्षिप्रमस्त्रं स्मर प्रभो
mayaiṣa lakṣito daityo 'dhiṣṭhitaḥ prāptapauruṣaḥ mā śakra mohamāgaccha kṣipramastraṃ smara prabho
ततः शक्रः प्रकुपितो दानवं प्रति देवराट् नारायणास्त्रं प्रयतो मुमोचासुरवक्षसि
tataḥ śakraḥ prakupito dānavaṃ prati devarāṭ nārāyaṇāstraṃ prayato mumocāsuravakṣasi
एतस्मिन्नन्तरे दैत्यो विवृतास्यो ऽग्रसत्क्षणात् त्रीणि लक्षाणि गन्धर्वीकिंनरोरगराक्षसान्
etasminnantare daityo vivṛtāsyo 'grasatkṣaṇāt trīṇi lakṣāṇi gandharvīkiṃnaroragarākṣasān
ततो नारायणास्त्रं तत् पपातासुरवक्षसि महास्त्रभिन्नहृदयः सुस्राव रुधिरं च सः
tato nārāyaṇāstraṃ tat papātāsuravakṣasi mahāstrabhinnahṛdayaḥ susrāva rudhiraṃ ca saḥ
रणागारमिवोद्गारं तत्याजासुरनन्दनः तदस्त्रतेजसा तस्य रूपं दैत्यस्य नाशितम्
raṇāgāramivodgāraṃ tatyājāsuranandanaḥ tadastratejasā tasya rūpaṃ daityasya nāśitam
ततश्चान्तर्दधे दैत्यो वियत्यनुपलक्षितः गगनस्थः स दैत्येन्द्रः शस्त्रासनमतीन्द्रियम्
tataścāntardadhe daityo viyatyanupalakṣitaḥ gaganasthaḥ sa daityendraḥ śastrāsanamatīndriyam
मुमोच सुरसैन्यानां संहारे कारणं परम् प्रासान्परश्वधांश्चक्रान् बाणान्वज्रान्समुद्गरान्
mumoca surasainyānāṃ saṃhāre kāraṇaṃ param prāsānparaśvadhāṃścakrān bāṇānvajrānsamudgarān
कुठारान्सह खड्गैश्च भिन्दिपालानयोगुडान् ववर्ष दानवो रौद्रो ह्य् अबन्ध्यानक्षयानपि
kuṭhārānsaha khaḍgaiśca bhindipālānayoguḍān vavarṣa dānavo raudro hy abandhyānakṣayānapi
तैरस्त्रैर्दानवैर्मुक्तैर् देवानीकेषु भीषणैः बाहुभिर्धरणिः पूर्णा शिरोभिश्च सकुण्डलैः
tairastrairdānavairmuktair devānīkeṣu bhīṣaṇaiḥ bāhubhirdharaṇiḥ pūrṇā śirobhiśca sakuṇḍalaiḥ
ऊरुभिर् गजहस्ताभैः करीन्द्रैर्वाचलोपमैः भग्नेषादण्डचक्राक्षै रथैः सारथिभिः सह
ūrubhir gajahastābhaiḥ karīndrairvācalopamaiḥ bhagneṣādaṇḍacakrākṣai rathaiḥ sārathibhiḥ saha
दुःसंचाराभवत्पृथ्वी मांसशोणितकर्दमा रुधिरौघह्रदावर्ता शवराशिशिलोच्चयैः
duḥsaṃcārābhavatpṛthvī māṃsaśoṇitakardamā rudhiraughahradāvartā śavarāśiśiloccayaiḥ
कबन्धनृत्यसंकुले स्रवद्वसास्रकर्दमे जगत्त्रयोपसंहृतौ समे समस्तदेहिनाम् शृगालगृध्रवायसाः परं प्रमोदमादधुः क्वचिद्विकृष्टलोचनः शवस्य रौति वायसः
kabandhanṛtyasaṃkule sravadvasāsrakardame jagattrayopasaṃhṛtau same samastadehinām śṛgālagṛdhravāyasāḥ paraṃ pramodamādadhuḥ kvacidvikṛṣṭalocanaḥ śavasya rauti vāyasaḥ
विकृष्टपीवरान्त्रकाः प्रयान्ति जम्बुकाः क्वचित् क्वचित्स्थितो ऽतिभीषणः श्वचञ्चुचर्वितो बकः मृतस्य मांसमाहरञ्छ्वजातयश्च संस्थिताः क्वचिद्वृको गजासृजं पपौ निलीयतान्त्रतः
vikṛṣṭapīvarāntrakāḥ prayānti jambukāḥ kvacit kvacitsthito 'tibhīṣaṇaḥ śvacañcucarvito bakaḥ mṛtasya māṃsamāharañchvajātayaśca saṃsthitāḥ kvacidvṛko gajāsṛjaṃ papau nilīyatāntrataḥ
क्वचित् तुरंगमण्डली विकृष्यते श्वजातिभिः क्वचित्पिशाचजातकैः प्रपीतशोणितासवैः स्वकामिनीयुतैर्द्रुतं प्रमोदमत्तसंभ्रमैर् ममैतदानयाननं खुरो ऽयमस्तु मे प्रियः
kvacit turaṃgamaṇḍalī vikṛṣyate śvajātibhiḥ kvacitpiśācajātakaiḥ prapītaśoṇitāsavaiḥ svakāminīyutairdrutaṃ pramodamattasaṃbhramair mamaitadānayānanaṃ khuro 'yamastu me priyaḥ
करो ऽयमब्जसंनिभो ममास्तु कर्णपूरकः सरोषमीक्षते ऽपरा वपां विना प्रियं तदा परा प्रिया ह्यवाप यद्भृतोष्णशोणितासवं विकृष्य शवचर्म तत्प्रबद्धसान्द्रपल्लवम्
karo 'yamabjasaṃnibho mamāstu karṇapūrakaḥ saroṣamīkṣate 'parā vapāṃ vinā priyaṃ tadā parā priyā hyavāpa yadbhṛtoṣṇaśoṇitāsavaṃ vikṛṣya śavacarma tatprabaddhasāndrapallavam
चकार यक्षकामिनी तरुं कुठारपाटितं गजस्य दन्तमात्मजं प्रगृह्य कुम्भसंपुटम् विपाट्य मौक्तिकं परं प्रियप्रसादमिच्छते समांसशोणितासवं पपुश्च यक्षराक्षसाः
cakāra yakṣakāminī taruṃ kuṭhārapāṭitaṃ gajasya dantamātmajaṃ pragṛhya kumbhasaṃpuṭam vipāṭya mauktikaṃ paraṃ priyaprasādamicchate samāṃsaśoṇitāsavaṃ papuśca yakṣarākṣasāḥ
मृताश्वकेशवासितं रसं प्रगृह्य पाणिना प्रियाविमुक्तजीवितं समानयासृगासवम् न पथ्यतां प्रयाति मे गतं श्मशानगोचरं नरस्य तज्जहात्यसौ प्रशस्य किंनराननम्
mṛtāśvakeśavāsitaṃ rasaṃ pragṛhya pāṇinā priyāvimuktajīvitaṃ samānayāsṛgāsavam na pathyatāṃ prayāti me gataṃ śmaśānagocaraṃ narasya tajjahātyasau praśasya kiṃnarānanam
स नाग एष नो भयं दधाति मुक्तजीवितो न दानवस्य शक्यते मया तदेकयाननम् इति प्रियाय वल्लभा वदन्ति यक्षयोषितः परे कपालपाणयः पिशाचयक्षराक्षसाः
sa nāga eṣa no bhayaṃ dadhāti muktajīvito na dānavasya śakyate mayā tadekayānanam iti priyāya vallabhā vadanti yakṣayoṣitaḥ pare kapālapāṇayaḥ piśācayakṣarākṣasāḥ
वदन्ति देहि देहि मे ममातिभक्ष्यचारिणः परे ऽवतीर्य शोणितापगासु धौतमूर्तया पितॄन् प्रतर्प्य देवताः समर्चयन्ति चामिषैर् गजोडुपे सुसंस्थितास्तरन्ति शोणितं ह्रदम्
vadanti dehi dehi me mamātibhakṣyacāriṇaḥ pare 'vatīrya śoṇitāpagāsu dhautamūrtayā pitṝn pratarpya devatāḥ samarcayanti cāmiṣair gajoḍupe susaṃsthitāstaranti śoṇitaṃ hradam
इति प्रगाढसंकटे सुरासुरे सुसंगरे भयं समुझ्य दुर्जया भटाः स्फुटन्ति मानिनः
iti pragāḍhasaṃkaṭe surāsure susaṃgare bhayaṃ samujhya durjayā bhaṭāḥ sphuṭanti māninaḥ
तत शक्रो धनेशश्च वरुणः पवनो ऽनलः यमो ऽपि निरृतिश्चापि दिव्यास्त्राणि महाबलाः
tata śakro dhaneśaśca varuṇaḥ pavano 'nalaḥ yamo 'pi nirṛtiścāpi divyāstrāṇi mahābalāḥ
आकाशे मुमुचुः सर्वे दानवानभिसंध्य ते अस्त्राणि व्यर्थतां जग्मुर् देवानां दानवान्प्रति
ākāśe mumucuḥ sarve dānavānabhisaṃdhya te astrāṇi vyarthatāṃ jagmur devānāṃ dānavānprati
संरम्भेणाप्ययुध्यन्त संहतास्तुमुलेन च गतिं न विविदुश्चापि श्रान्ता दैत्यस्य देवताः
saṃrambheṇāpyayudhyanta saṃhatāstumulena ca gatiṃ na vividuścāpi śrāntā daityasya devatāḥ
दैत्यास्त्रभिन्नसर्वाङ्गा ह्य् अकिंचित्करतां गताः परस्परं व्यलीयन्त गावः शीतार्दिता इव
daityāstrabhinnasarvāṅgā hy akiṃcitkaratāṃ gatāḥ parasparaṃ vyalīyanta gāvaḥ śītārditā iva
तदवस्थान्हरिर्दृष्ट्वा देवाञ्छक्रमुवाच ह ब्रह्मास्त्रं स्मर देवेन्द्र यस्यावध्यो न विद्यते विष्णुना चोदितः शक्रः सस्मारास्त्रं महौजसम्
tadavasthānharirdṛṣṭvā devāñchakramuvāca ha brahmāstraṃ smara devendra yasyāvadhyo na vidyate viṣṇunā coditaḥ śakraḥ sasmārāstraṃ mahaujasam
सम्पूजितं नित्यमरातिनाशनं समाहितं बाणममित्रघातने धनुष्यजय्ये विनियोज्य बुद्धिमान् अभूत्ततो मन्त्रसमाधिमानसः
sampūjitaṃ nityamarātināśanaṃ samāhitaṃ bāṇamamitraghātane dhanuṣyajayye viniyojya buddhimān abhūttato mantrasamādhimānasaḥ
स मन्त्रमुच्चार्य यतान्तराशयो वधाय दैत्यस्य धियाभिसंध्य तु विकृष्य कर्णान्तम् अकुण्ठदीधितिं मुमोच वीक्ष्याम्बरमार्गमुन्मुखः
sa mantramuccārya yatāntarāśayo vadhāya daityasya dhiyābhisaṃdhya tu vikṛṣya karṇāntam akuṇṭhadīdhitiṃ mumoca vīkṣyāmbaramārgamunmukhaḥ
अथासुरः प्रेक्ष्य महास्त्रमाहितं विहाय मायामवनौ व्यतिष्ठत प्रवेपमानेन मुखेन शुष्यता बलेन गात्रेण च संभ्रमाकुलः
athāsuraḥ prekṣya mahāstramāhitaṃ vihāya māyāmavanau vyatiṣṭhata pravepamānena mukhena śuṣyatā balena gātreṇa ca saṃbhramākulaḥ
ततस्तु तस्यास्त्रवराभिमन्त्रितः शरो ऽर्धचन्द्रप्रतिमो महारणे पुरंदरस्यासनबन्धुतां गतो नवार्कबिम्बं वपुषा विडम्बयन्
tatastu tasyāstravarābhimantritaḥ śaro 'rdhacandrapratimo mahāraṇe puraṃdarasyāsanabandhutāṃ gato navārkabimbaṃ vapuṣā viḍambayan
किरीटकोटिस्फुटकान्तिसंकटं सुगन्धिनानाकुसुमाधिवासितम् प्रकीर्णधूमज्वलनाभमूर्धजं पपात जम्भस्य शिरः सकुण्डलम्
kirīṭakoṭisphuṭakāntisaṃkaṭaṃ sugandhinānākusumādhivāsitam prakīrṇadhūmajvalanābhamūrdhajaṃ papāta jambhasya śiraḥ sakuṇḍalam
तस्मिन्विनिहते जम्भे दानवेन्द्राः पराङ्मुखाः ततस्ते भग्नसंकल्पाः प्रययुर्यत्र तारकः
tasminvinihate jambhe dānavendrāḥ parāṅmukhāḥ tataste bhagnasaṃkalpāḥ prayayuryatra tārakaḥ
तांस्तु त्रस्तान्समालोक्य श्रुत्वारोषमगात्परम् स जम्भदानवेन्द्रं तु सुरै रणमुखे हतम्
tāṃstu trastānsamālokya śrutvāroṣamagātparam sa jambhadānavendraṃ tu surai raṇamukhe hatam
सावलेपं ससंरम्भं सगर्वं सपराक्रमम् साविष्कारमनाकारं तारको भावमाविशत्
sāvalepaṃ sasaṃrambhaṃ sagarvaṃ saparākramam sāviṣkāramanākāraṃ tārako bhāvamāviśat
स जैत्रं रथमास्थाय सहस्रेण गरुत्मताम् संरम्भाद्दानवेन्द्रस्तु सुरै रणमुखे गतः
sa jaitraṃ rathamāsthāya sahasreṇa garutmatām saṃrambhāddānavendrastu surai raṇamukhe gataḥ
सर्वायुधपरिष्कारः सर्वास्त्रपरिरक्षितः त्रैलोक्यऋद्धिसम्पन्नः सुविस्तृतमहाननः
sarvāyudhapariṣkāraḥ sarvāstraparirakṣitaḥ trailokyaṛddhisampannaḥ suvistṛtamahānanaḥ
रणायाभ्यपतत्तूर्णं सैन्येन महता वृतः जम्भास्त्रक्षतसर्वाङ्गं त्यक्त्वैरावतदन्तिनम्
raṇāyābhyapatattūrṇaṃ sainyena mahatā vṛtaḥ jambhāstrakṣatasarvāṅgaṃ tyaktvairāvatadantinam
सज्जं मातलिना गुप्तं रथमिन्द्रस्य तेजसा तप्तहेमपरिष्कारं महारत्नसमन्वितम्
sajjaṃ mātalinā guptaṃ rathamindrasya tejasā taptahemapariṣkāraṃ mahāratnasamanvitam
चतुर्योजनविस्तीर्णं सिद्धसंघपरिष्कृतम् गन्धर्वकिंनरोद्गीतम् अप्सरोनृत्यसंकुलम्
caturyojanavistīrṇaṃ siddhasaṃghapariṣkṛtam gandharvakiṃnarodgītam apsaronṛtyasaṃkulam
सर्वायुधम् असंबाधं विचित्ररचनोज्ज्वलम् तं रथं देवराजस्य परिवार्य समन्ततः
sarvāyudham asaṃbādhaṃ vicitraracanojjvalam taṃ rathaṃ devarājasya parivārya samantataḥ
दंशिता लोकपालास्तु तस्थुः सगरुडध्वजाः ततश्चचाल वसुधा ततो रूक्षो मरुद्ववौ
daṃśitā lokapālāstu tasthuḥ sagaruḍadhvajāḥ tataścacāla vasudhā tato rūkṣo marudvavau
ततो ऽम्बुधय उद्भूतास् ततो नष्टा रविप्रभा ततस्तमः समुद्भूतं नातो ऽदृश्यन्त तारकाः
tato 'mbudhaya udbhūtās tato naṣṭā raviprabhā tatastamaḥ samudbhūtaṃ nāto 'dṛśyanta tārakāḥ
ततो जज्वलुरस्त्राणि ततो ऽकम्पत वाहिनी एकतस्तारको दैत्यः सुरसंघस्तु चैकतः
tato jajvalurastrāṇi tato 'kampata vāhinī ekatastārako daityaḥ surasaṃghastu caikataḥ
लोकावसादमेकत्र जगत्पालनमेकतः चराचराणि भूतानि सुरासुरविभेदतः
lokāvasādamekatra jagatpālanamekataḥ carācarāṇi bhūtāni surāsuravibhedataḥ
तद्द्विधाप्येकतां यातं ददृशुः प्रेक्षका इव यद्वस्तु किंचिल् लोकेषु त्रिषु सत्तास्वरूपकम् तत् तत्रादृश्यद् अखिलं खिलीभूतविभूतिकम्
taddvidhāpyekatāṃ yātaṃ dadṛśuḥ prekṣakā iva yadvastu kiṃcil lokeṣu triṣu sattāsvarūpakam tat tatrādṛśyad akhilaṃ khilībhūtavibhūtikam
अस्त्राणि तेजांसि धनानि धैर्यं सेनाबलं वीर्यपराक्रमौ च सत्त्वौजसां तन्निकरं बभूव सुरासुराणां तपसो बलेन
astrāṇi tejāṃsi dhanāni dhairyaṃ senābalaṃ vīryaparākramau ca sattvaujasāṃ tannikaraṃ babhūva surāsurāṇāṃ tapaso balena
अथाभिमुखम् आयान्तं नवभिर्नतपर्वभिः बाणैरनलकल्पाग्रैर् बिभिदुस्तारकं हृदि
athābhimukham āyāntaṃ navabhirnataparvabhiḥ bāṇairanalakalpāgrair bibhidustārakaṃ hṛdi
स तानचिन्त्य दैत्येन्द्रः सुरबाणान्गतान्हृदि नवभिर्नवभिर्बाणैः सुरान्विव्याध दानवः
sa tānacintya daityendraḥ surabāṇāngatānhṛdi navabhirnavabhirbāṇaiḥ surānvivyādha dānavaḥ
जगद्धरणसम्भूतैः शल्यैरिव पुरःसरैः ततो ऽच्छिन्नं शरव्रातं संग्रामे मुमुचुः सुराः
jagaddharaṇasambhūtaiḥ śalyairiva puraḥsaraiḥ tato 'cchinnaṃ śaravrātaṃ saṃgrāme mumucuḥ surāḥ
अनन्तरं च कान्तानाम् अश्रुपातमिवानिशम् तदप्राप्तं वियत्येव नाशयामास दानवः
anantaraṃ ca kāntānām aśrupātamivāniśam tadaprāptaṃ viyatyeva nāśayāmāsa dānavaḥ
शरैर्यथा कुचरितैः प्रख्यातं परमागतम् सुनिर्मलं क्रमायातं कुपुत्रः स्वं महाकुलम्
śarairyathā kucaritaiḥ prakhyātaṃ paramāgatam sunirmalaṃ kramāyātaṃ kuputraḥ svaṃ mahākulam
ततो निवार्य तद्बाणजालं सुरभुजेरितम् बाणैर्व्योम दिशः पृथ्वीं पूरयामास दानवः
tato nivārya tadbāṇajālaṃ surabhujeritam bāṇairvyoma diśaḥ pṛthvīṃ pūrayāmāsa dānavaḥ
चिछेद पुङ्खदेशेषु स्वके स्थाने च लाघवात् बाणजालैः सुतीक्ष्णाग्रैः कङ्कबर्हिणवाजितैः
cicheda puṅkhadeśeṣu svake sthāne ca lāghavāt bāṇajālaiḥ sutīkṣṇāgraiḥ kaṅkabarhiṇavājitaiḥ
कर्णान्तकृष्टैर्विमलैः सुवर्णरजतोज्ज्वलैः शास्त्रार्थैः संशयप्राप्तान् यथार्थान्वै विकल्पितैः
karṇāntakṛṣṭairvimalaiḥ suvarṇarajatojjvalaiḥ śāstrārthaiḥ saṃśayaprāptān yathārthānvai vikalpitaiḥ
ततः शतेन बाणानां शक्रं विव्याध दानवः नारायणं च सप्तत्या नवत्या च हुताशनम्
tataḥ śatena bāṇānāṃ śakraṃ vivyādha dānavaḥ nārāyaṇaṃ ca saptatyā navatyā ca hutāśanam
दशभिर्मारुतं मूर्ध्नि यमं दशभिरेव च धनदं चैव सप्तत्या वरुणं च तथाष्टभिः
daśabhirmārutaṃ mūrdhni yamaṃ daśabhireva ca dhanadaṃ caiva saptatyā varuṇaṃ ca tathāṣṭabhiḥ
विंशत्या निरृतिं दैत्यः पुनश्चाष्टाभिरेव च विव्याध पुनरेकैकं दशभिर्दशभिः शरैः
viṃśatyā nirṛtiṃ daityaḥ punaścāṣṭābhireva ca vivyādha punarekaikaṃ daśabhirdaśabhiḥ śaraiḥ
तथा च मातलिं दैत्यो विव्याध त्रिभिराशुगैः गरुडं दशभिश्चैव स विव्याध पतत्रिभिः
tathā ca mātaliṃ daityo vivyādha tribhirāśugaiḥ garuḍaṃ daśabhiścaiva sa vivyādha patatribhiḥ
पुनश्च दैत्यो देवानां तिलशो नतपर्वभिः चकार वर्मजातानि चिछेद च धनूंषि तु ततो विकवचा देवा विधनुष्काः शरैः कृताः
punaśca daityo devānāṃ tilaśo nataparvabhiḥ cakāra varmajātāni cicheda ca dhanūṃṣi tu tato vikavacā devā vidhanuṣkāḥ śaraiḥ kṛtāḥ
अथान्यानि चापानि तस्मिन्सरोषा रणे लोकपाला गृहीत्वा समन्तात् शरैरक्षयैर्दानवेन्द्रं ततक्षुस् तदा दानवो ऽमर्षसंरक्तनेत्रः
athānyāni cāpāni tasminsaroṣā raṇe lokapālā gṛhītvā samantāt śarairakṣayairdānavendraṃ tatakṣus tadā dānavo 'marṣasaṃraktanetraḥ
शरानग्निकल्पान्ववर्षामराणां ततो बाणमादाय कल्पानलाभम् जघानोरसि क्षिप्रमिन्द्रं सुबाहुं महेन्द्रो व्यकम्पद्रथोपस्थ एव
śarānagnikalpānvavarṣāmarāṇāṃ tato bāṇamādāya kalpānalābham jaghānorasi kṣipramindraṃ subāhuṃ mahendro vyakampadrathopastha eva
विलोक्यान्तरिक्षे सहस्रार्कबिम्बं पुनर्दानवो विष्णुमुद्भूतवीर्यम् शराभ्यां जघानांसमूले सलीलं ततः केशवस्यापतच्छार्ङ्गमग्रे
vilokyāntarikṣe sahasrārkabimbaṃ punardānavo viṣṇumudbhūtavīryam śarābhyāṃ jaghānāṃsamūle salīlaṃ tataḥ keśavasyāpatacchārṅgamagre
ततस्तारकः प्रेतनाथं पृषत्कैर् वसुं तस्य सव्ये स्मरन्क्षुद्रभावम् शरैरग्निकल्पैर्जलेशस्य कायं रणे ऽशोषयद्दुर्जयो दैत्यराजः
tatastārakaḥ pretanāthaṃ pṛṣatkair vasuṃ tasya savye smarankṣudrabhāvam śarairagnikalpairjaleśasya kāyaṃ raṇe 'śoṣayaddurjayo daityarājaḥ
शरैरग्निकल्पैश्चकाराशु दैत्यस् तथा राक्षसान्भीतभीतान्दिशासु पृषत्कैश्च रूक्षैर्विकारप्रयुक्तं चकारानिलं लीलयैवासुरेशः
śarairagnikalpaiścakārāśu daityas tathā rākṣasānbhītabhītāndiśāsu pṛṣatkaiśca rūkṣairvikāraprayuktaṃ cakārānilaṃ līlayaivāsureśaḥ
क्षणाल्लब्धचित्ताः स्वयं विष्णुशक्रानलाद्याः सुसंहत्य तीक्ष्णैः पृषत्कैः । प्रचक्रुः प्रचण्डेन दैत्येन सार्धं महासंगरं संगरग्रासकल्पम्
kṣaṇāllabdhacittāḥ svayaṃ viṣṇuśakrānalādyāḥ susaṃhatya tīkṣṇaiḥ pṛṣatkaiḥ / pracakruḥ pracaṇḍena daityena sārdhaṃ mahāsaṃgaraṃ saṃgaragrāsakalpam
अथानम्य चापं हरिस्तीक्ष्णबाणैर् हनत्सारथिं दैत्यराजस्य हृद्यम् ध्वजं धूमकेतुः किरीटं महेन्द्रो धनेशो धनुः काञ्चनानद्धपृष्ठम् यमो बाहुदण्डं रथाङ्गानि वायुर् निशाचारिणाम् ईश्वरस्यापि वर्म
athānamya cāpaṃ haristīkṣṇabāṇair hanatsārathiṃ daityarājasya hṛdyam dhvajaṃ dhūmaketuḥ kirīṭaṃ mahendro dhaneśo dhanuḥ kāñcanānaddhapṛṣṭham yamo bāhudaṇḍaṃ rathāṅgāni vāyur niśācāriṇām īśvarasyāpi varma
दृष्ट्वा तद्युद्धममरैर् अकृत्रिमपराक्रमम् दैत्यनाथः कृतं संख्ये स्वबाहुयुगबान्धवः
dṛṣṭvā tadyuddhamamarair akṛtrimaparākramam daityanāthaḥ kṛtaṃ saṃkhye svabāhuyugabāndhavaḥ
मुमोच मुद्गरं भीमं सहस्राक्षाय संगरे दृष्ट्वा मुद्गरम् आयान्तम् अनिवार्यमथाम्बरे
mumoca mudgaraṃ bhīmaṃ sahasrākṣāya saṃgare dṛṣṭvā mudgaram āyāntam anivāryamathāmbare
रथादाप्लुत्य धरणीम् अगमत्पाकशासनः मुद्गरो ऽपि रथोपस्थे पपात परुषस्वनः
rathādāplutya dharaṇīm agamatpākaśāsanaḥ mudgaro 'pi rathopasthe papāta paruṣasvanaḥ
स रथं चूर्णयामास न ममार च मातलिः गृहीत्वा पट्टिशं दैत्यो जघानोरसि केशवम्
sa rathaṃ cūrṇayāmāsa na mamāra ca mātaliḥ gṛhītvā paṭṭiśaṃ daityo jaghānorasi keśavam
स्कन्धे गरुत्मतः सो ऽपि निषसाद विचेतनः खड्गेन राक्षसेन्द्रस्य निचकर्त च वाहनम्
skandhe garutmataḥ so 'pi niṣasāda vicetanaḥ khaḍgena rākṣasendrasya nicakarta ca vāhanam
यमं च पातयामास भूमौ दैत्यो भुशुण्डिना वह्निं च भिन्दिपालेन ताडयामास मूर्धनि
yamaṃ ca pātayāmāsa bhūmau daityo bhuśuṇḍinā vahniṃ ca bhindipālena tāḍayāmāsa mūrdhani
वायुं च दोर्भ्यामुत्क्षिप्य पातयामास भूतले धनेशं च धनुष्कोट्या कुट्टयामास कोपनः
vāyuṃ ca dorbhyāmutkṣipya pātayāmāsa bhūtale dhaneśaṃ ca dhanuṣkoṭyā kuṭṭayāmāsa kopanaḥ
ततो देवनिकायानाम् एकैकं समरे ततः जघानास्त्रैरसंख्येयैर् दैत्येन्द्रो ऽमितविक्रमः
tato devanikāyānām ekaikaṃ samare tataḥ jaghānāstrairasaṃkhyeyair daityendro 'mitavikramaḥ
लब्धसंज्ञः क्षणाद्विष्णुश् चक्रं जग्राह दुर्धरम् दानवेन्द्रवसासिक्तं पिशिताशनकोन्मुखम्
labdhasaṃjñaḥ kṣaṇādviṣṇuś cakraṃ jagrāha durdharam dānavendravasāsiktaṃ piśitāśanakonmukham
मुमोच दानवेन्द्रस्य दृढं वक्षसि केशवः पपात चक्रं दैत्यस्य हृदये भास्करद्युति
mumoca dānavendrasya dṛḍhaṃ vakṣasi keśavaḥ papāta cakraṃ daityasya hṛdaye bhāskaradyuti
व्यशीर्यत ततः काये नीलोत्पलमिवाश्मनि ततो वज्रं महेन्द्रस्तु प्रमुमोचार्चितं चिरम्
vyaśīryata tataḥ kāye nīlotpalamivāśmani tato vajraṃ mahendrastu pramumocārcitaṃ ciram
यस्मिञ्जयाशा शक्रस्य दानवेन्द्ररणे त्वभूत् तारकस्य सुसंप्राप्य शरीरं शौर्यशालिनः
yasmiñjayāśā śakrasya dānavendraraṇe tvabhūt tārakasya susaṃprāpya śarīraṃ śauryaśālinaḥ
व्यशीर्यत विकीर्णार्चिः शतधा खण्डतां गतम् विनाशमगमन्मुक्तं वायुनासुरवक्षसि
vyaśīryata vikīrṇārciḥ śatadhā khaṇḍatāṃ gatam vināśamagamanmuktaṃ vāyunāsuravakṣasi
ज्वलितं ज्वलनाभासम् अङ्कुशं कुलिशं यथा विनाशमागतं दृष्ट्वा वायुश्चाङ्कुशमाहवे
jvalitaṃ jvalanābhāsam aṅkuśaṃ kuliśaṃ yathā vināśamāgataṃ dṛṣṭvā vāyuścāṅkuśamāhave
रुष्टः शैलेन्द्रमुत्पाट्य पुष्पितद्रुमकन्दरम् चिक्षेप दानवेन्द्राय पञ्चयोजनविस्तृतम्
ruṣṭaḥ śailendramutpāṭya puṣpitadrumakandaram cikṣepa dānavendrāya pañcayojanavistṛtam
महीधरं तम् आयान्तं दैत्यः स्मितमुखस्तदा जग्राह वामहस्तेन बालकन्दुकलीलया
mahīdharaṃ tam āyāntaṃ daityaḥ smitamukhastadā jagrāha vāmahastena bālakandukalīlayā
ततो दण्डं समुद्यम्य कृतान्तः क्रोधमूर्छितः दैत्येन्द्रं मूर्ध्नि चिक्षेप भ्राम्य वेगेन दुर्जयः
tato daṇḍaṃ samudyamya kṛtāntaḥ krodhamūrchitaḥ daityendraṃ mūrdhni cikṣepa bhrāmya vegena durjayaḥ
सो ऽसुरस्यापतन्मूर्ध्नि दैत्यस्तं च न बुद्धवान् कल्पान्तदहनालोकाम् अजय्यां ज्वलनस्ततः
so 'surasyāpatanmūrdhni daityastaṃ ca na buddhavān kalpāntadahanālokām ajayyāṃ jvalanastataḥ
शक्तिं चिक्षेप दुर्धर्षां दानवेन्द्राय संयुगे नवा शिरीषमालेव सास्य वक्षस्यराजत
śaktiṃ cikṣepa durdharṣāṃ dānavendrāya saṃyuge navā śirīṣamāleva sāsya vakṣasyarājata
ततः खड्गं समाकृष्य कोशाद् आकाशनिर्मलम् भासितासितदिग्भागं लोकपालो ऽपि निरृतिः
tataḥ khaḍgaṃ samākṛṣya kośād ākāśanirmalam bhāsitāsitadigbhāgaṃ lokapālo 'pi nirṛtiḥ
चिक्षेप दानवेन्द्राय तस्य मूर्ध्नि पपात च पतितश्चागमत्खड्गः स शीघ्रं शतखण्डताम्
cikṣepa dānavendrāya tasya mūrdhni papāta ca patitaścāgamatkhaḍgaḥ sa śīghraṃ śatakhaṇḍatām
जलेशस्तूग्रदुर्धर्षं विषपावकभैरवम् मुमोच पाशं दैत्यस्य भुजबन्धाभिलाषुकः
jaleśastūgradurdharṣaṃ viṣapāvakabhairavam mumoca pāśaṃ daityasya bhujabandhābhilāṣukaḥ
स दैत्यभुजमासाद्य सर्पः सद्यो व्यपद्यत स्फुटितक्रकचक्रूरदशनालिर् महाहनुः
sa daityabhujamāsādya sarpaḥ sadyo vyapadyata sphuṭitakrakacakrūradaśanālir mahāhanuḥ
ततो ऽश्विनौ समरुतः ससाध्याः समहोरगाः यक्षराक्षसगन्धर्वा दिव्यनानास्त्रपाणयः
tato 'śvinau samarutaḥ sasādhyāḥ samahoragāḥ yakṣarākṣasagandharvā divyanānāstrapāṇayaḥ
जघ्नुर्दैत्येश्वरं सर्वे सम्भूय सुमहाबलाः न चास्त्राण्यस्य सजन्ति गात्रे वज्राचलोपमे
jaghnurdaityeśvaraṃ sarve sambhūya sumahābalāḥ na cāstrāṇyasya sajanti gātre vajrācalopame
ततो रथादवप्लुत्य तारको दानवाधिपः जघान कोटिशो देवान् करपार्ष्णिभिरेव च
tato rathādavaplutya tārako dānavādhipaḥ jaghāna koṭiśo devān karapārṣṇibhireva ca
हतशेषाणि सैन्यानि देवानां विप्रदुद्रुवुः दिशो भीतानि संत्यज्य रणोपकरणानि तु
hataśeṣāṇi sainyāni devānāṃ vipradudruvuḥ diśo bhītāni saṃtyajya raṇopakaraṇāni tu
लोकपालांस्ततो दैत्यो बबन्धेन्द्रमुखान्रणे सकेशवान्दृढैः पाशैः पशुमारः पशूनिव
lokapālāṃstato daityo babandhendramukhānraṇe sakeśavāndṛḍhaiḥ pāśaiḥ paśumāraḥ paśūniva
स भूयो रथमास्थाय जगाम स्वकमालयम् सिद्धगन्धर्वसंघुष्टविपुलाचलमस्तकम्
sa bhūyo rathamāsthāya jagāma svakamālayam siddhagandharvasaṃghuṣṭavipulācalamastakam
स्तूयमानो दितिसुतैर् अप्सरोभिर्विनोदितः त्रैलोक्यलक्ष्मीस्तद्देशे प्राविशत्स्वपुरं यथा
stūyamāno ditisutair apsarobhirvinoditaḥ trailokyalakṣmīstaddeśe prāviśatsvapuraṃ yathā
निषसादासने पद्मरागरत्नविनिर्मिते ततः किंनरगन्धर्वनागनारीविनोदितैः क्षणं विनोद्यमानस्तु प्रचलन्मणिकुण्डलः
niṣasādāsane padmarāgaratnavinirmite tataḥ kiṃnaragandharvanāganārīvinoditaiḥ kṣaṇaṃ vinodyamānastu pracalanmaṇikuṇḍalaḥ