Living Bliss — Awakening Inner Bliss
Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः
Matsya Purāṇa

Chapter 134

मत्स्यपुराणम्

MatsP_134.1

पूज्यमाने रथे तस्मिंल् लोकैर्देवे रथे स्थिते प्रमथेषु नदत्सूग्रं प्रवदत्सु च साध्विति

pūjyamāne rathe tasmiṃl lokairdeve rathe sthite pramatheṣu nadatsūgraṃ pravadatsu ca sādhviti

MatsP_134.2

ईश्वरस्वरघोषेण नर्दमाने महावृषे जयत्सु विप्रेषु तथा गर्जत्सु तुरगेषु च

īśvarasvaraghoṣeṇa nardamāne mahāvṛṣe jayatsu vipreṣu tathā garjatsu turageṣu ca

MatsP_134.3

रणाङ्गणात्समुत्पत्य देवर्षिर्नारदः प्रभुः कान्त्या चन्द्रोपमस्तूर्णं त्रिपुरं पुरमागतः

raṇāṅgaṇātsamutpatya devarṣirnāradaḥ prabhuḥ kāntyā candropamastūrṇaṃ tripuraṃ puramāgataḥ

MatsP_134.4

औत्पातिकं तु दैत्यानां त्रिपुरे वर्तते ध्रुवम् नारदश्चात्र भगवान् प्रादुर्भूतस्तपोधनः

autpātikaṃ tu daityānāṃ tripure vartate dhruvam nāradaścātra bhagavān prādurbhūtastapodhanaḥ

MatsP_134.5

आगतं जलदाभासं समेताः सर्वदानवाः उत्तस्थुर्नारदं दृष्ट्वा अभिवादनवादिनः

āgataṃ jaladābhāsaṃ sametāḥ sarvadānavāḥ uttasthurnāradaṃ dṛṣṭvā abhivādanavādinaḥ

MatsP_134.6

तमर्घ्येण च पाद्येन मधुपर्केण चेश्वराः नारदं पूजयामासुर् ब्रह्माणमिव वासवः

tamarghyeṇa ca pādyena madhuparkeṇa ceśvarāḥ nāradaṃ pūjayāmāsur brahmāṇamiva vāsavaḥ

MatsP_134.7

तेषां स पूजां पूजार्हः प्रतिगृह्य तपोधनः नारदः सुखमासीनः काञ्चने परमासने

teṣāṃ sa pūjāṃ pūjārhaḥ pratigṛhya tapodhanaḥ nāradaḥ sukhamāsīnaḥ kāñcane paramāsane

MatsP_134.8

मयस्तु सुखमासीने नारदे नारदोद्भवे यथार्हं दानवैः सार्धम् आसीनो दानवाधिपः

mayastu sukhamāsīne nārade nāradodbhave yathārhaṃ dānavaiḥ sārdham āsīno dānavādhipaḥ

MatsP_134.9

आसीनं नारदं प्रेक्ष्य मयस्त्वथ महासुरः अब्रवीद्वचनं तुष्टो हृष्टरोमाननेक्षणः

āsīnaṃ nāradaṃ prekṣya mayastvatha mahāsuraḥ abravīdvacanaṃ tuṣṭo hṛṣṭaromānanekṣaṇaḥ

MatsP_134.10

औत्पातिकं पुरे ऽस्माकं यथा नान्यत्र कुत्रचित् वर्तते वर्तमानज्ञ वद त्वं हि च नारद

autpātikaṃ pure 'smākaṃ yathā nānyatra kutracit vartate vartamānajña vada tvaṃ hi ca nārada

MatsP_134.11

दृश्यन्ते भयदाः स्वप्ना भज्यन्ते च ध्वजाः परम् विना च वायुना केतुः पतते च तथा भुवि

dṛśyante bhayadāḥ svapnā bhajyante ca dhvajāḥ param vinā ca vāyunā ketuḥ patate ca tathā bhuvi

MatsP_134.12

अट्टालकाश्च नृत्यन्ते सपताकाः सगोपुराः हिंस हिंसेति श्रूयन्ते गिरश्च भयदाः पुरे

aṭṭālakāśca nṛtyante sapatākāḥ sagopurāḥ hiṃsa hiṃseti śrūyante giraśca bhayadāḥ pure

MatsP_134.13

नाहं बिभेमि देवानां सेन्द्राणामपि नारद मुक्त्वैकं वरदं स्थाणुं भक्ताभयकरं हरम्

nāhaṃ bibhemi devānāṃ sendrāṇāmapi nārada muktvaikaṃ varadaṃ sthāṇuṃ bhaktābhayakaraṃ haram

MatsP_134.14

भगवन्नास्त्यविदितम् उत्पातेषु तवानघ अनागतमतीतं च भवाञ्जानाति तत्त्वतः

bhagavannāstyaviditam utpāteṣu tavānagha anāgatamatītaṃ ca bhavāñjānāti tattvataḥ

MatsP_134.15

तदेतन्नो भयस्थानम् उत्पाताभिनिवेदितम् कथयस्व मुनिश्रेष्ठ प्रपन्नस्य तु नारद

tadetanno bhayasthānam utpātābhiniveditam kathayasva muniśreṣṭha prapannasya tu nārada

MatsP_134.16

इत्युक्तो नारदस्तेन मयेनामयवर्जितः

ityukto nāradastena mayenāmayavarjitaḥ

MatsP_134.17

शृणु दानव तत्त्वेन भवन्त्यौत्पातिका यथा धर्मेति धारणे धातुर् माहात्म्ये चैव पठ्यते धारणाच्च महत्त्वेन धर्म एष निरुच्यते

śṛṇu dānava tattvena bhavantyautpātikā yathā dharmeti dhāraṇe dhātur māhātmye caiva paṭhyate dhāraṇācca mahattvena dharma eṣa nirucyate

MatsP_134.18

स इष्टप्रापको धर्म आचार्यैरुपदिश्यते इतरश्चानिष्टफल आचार्यैर्नोपदिश्यते

sa iṣṭaprāpako dharma ācāryairupadiśyate itaraścāniṣṭaphala ācāryairnopadiśyate

MatsP_134.19

उत्पथान्मार्गमागच्छेन् मार्गाच्चेव विमार्गताम् विनाशस्तस्य निर्देश्य इति वेदविदो विदुः

utpathānmārgamāgacchen mārgācceva vimārgatām vināśastasya nirdeśya iti vedavido viduḥ

MatsP_134.20

त्वमधर्मरथारूढः सहैभिर्मत्तदानवैः अपकारिषु देवानां कुरुषे त्वं सहायताम्

tvamadharmarathārūḍhaḥ sahaibhirmattadānavaiḥ apakāriṣu devānāṃ kuruṣe tvaṃ sahāyatām

MatsP_134.21

तदेतान्येवमादीनि उत्पातावेदितानि च वैनाशिकानि दृश्यन्ते दानवानां तथैव च

tadetānyevamādīni utpātāveditāni ca vaināśikāni dṛśyante dānavānāṃ tathaiva ca

MatsP_134.22

एष रुद्रः समास्थाय महालोकमयं रथम् आयाति त्रिपुरं हन्तुं मय त्वामसुरानपि

eṣa rudraḥ samāsthāya mahālokamayaṃ ratham āyāti tripuraṃ hantuṃ maya tvāmasurānapi

MatsP_134.23

स त्वं महौजसं नित्यं प्रपद्यस्व महेश्वरम् यास्यसे सह पुत्रेण दानवैः सह मानद

sa tvaṃ mahaujasaṃ nityaṃ prapadyasva maheśvaram yāsyase saha putreṇa dānavaiḥ saha mānada

MatsP_134.24

इत्येवमावेद्य भयं दानवोपस्थितं महत् दानवानां पुनर्देवो देवेशपदमागतः

ityevamāvedya bhayaṃ dānavopasthitaṃ mahat dānavānāṃ punardevo deveśapadamāgataḥ

MatsP_134.25

नारदे तु मुनौ याते मयो दानवनायकः शूरसंमतमित्येवं दानवानाह दानवः

nārade tu munau yāte mayo dānavanāyakaḥ śūrasaṃmatamityevaṃ dānavānāha dānavaḥ

MatsP_134.26

शूराः स्थ जातपुत्राः स्थ कृतकृत्याः स्थ दानवाः युध्यध्वं दैवतैः सार्धं कर्तव्यं चापि नो भयम्

śūrāḥ stha jātaputrāḥ stha kṛtakṛtyāḥ stha dānavāḥ yudhyadhvaṃ daivataiḥ sārdhaṃ kartavyaṃ cāpi no bhayam

MatsP_134.27

जित्वा वयं भविष्यामः सर्वे ऽमरसभासदः देवांश्च सेन्द्रकान्हत्वा लोकान्भोक्ष्यामहे ऽसुराः

jitvā vayaṃ bhaviṣyāmaḥ sarve 'marasabhāsadaḥ devāṃśca sendrakānhatvā lokānbhokṣyāmahe 'surāḥ

MatsP_134.28

अट्टालकेषु च तथा तिष्ठध्वं शस्त्रपाणयः दंशिता युद्धसज्जाश्च तिष्ठध्वं प्रोद्यतायुधाः

aṭṭālakeṣu ca tathā tiṣṭhadhvaṃ śastrapāṇayaḥ daṃśitā yuddhasajjāśca tiṣṭhadhvaṃ prodyatāyudhāḥ

MatsP_134.29

पुराणि त्रीणि चैतानि यथास्थानेषु दानवाः तिष्ठध्वं लङ्घनीयानि भविष्यन्ति पुराणि च

purāṇi trīṇi caitāni yathāsthāneṣu dānavāḥ tiṣṭhadhvaṃ laṅghanīyāni bhaviṣyanti purāṇi ca

MatsP_134.30

नमोगतास्तथा शूरा देवता विदिता हि वः ताः प्रयत्नेन वार्याश्च विदार्याश्चैव सायकैः

namogatāstathā śūrā devatā viditā hi vaḥ tāḥ prayatnena vāryāśca vidāryāścaiva sāyakaiḥ

MatsP_134.31

इति दनुतनयान्मयस्तथोक्त्वा सुरगणवारणवारणे वचांसि युवतिजनविषण्णमानसं तत् त्रिपुरपुरं सहसा विवेश राजा

iti danutanayānmayastathoktvā suragaṇavāraṇavāraṇe vacāṃsi yuvatijanaviṣaṇṇamānasaṃ tat tripurapuraṃ sahasā viveśa rājā

MatsP_134.32

अथ रजतविशुद्धभावभावो भवमभिपूज्य दिगम्बरं सुगीर्भिः शरणमुपजगाम देवदेवं मदनार्यन्धकयज्ञदेहघातम्

atha rajataviśuddhabhāvabhāvo bhavamabhipūjya digambaraṃ sugīrbhiḥ śaraṇamupajagāma devadevaṃ madanāryandhakayajñadehaghātam

MatsP_134.33

मयमभयपदैषिणं प्रपन्नं न किल बुबोध तृतीयदीप्तनेत्रः तदभिमतमदात्ततः शशाङ्की स च किल निर्भय एव दानवो ऽभूत्

mayamabhayapadaiṣiṇaṃ prapannaṃ na kila bubodha tṛtīyadīptanetraḥ tadabhimatamadāttataḥ śaśāṅkī sa ca kila nirbhaya eva dānavo 'bhūt

Edition, source and reuse
Edition
Matsya Purāṇa, chapters 1–176, based on Caukhamba Vidyabhavan, 1954.
Electronic text
Oliver Hellwig · GRETIL, SUB Göttingen · 2020-07-31
Review status
Source imported; scholarly proofreading pending

The IAST Sanskrit is preserved from the source. Devanāgarī is generated from IAST and awaits proofreading. Source variants and edition notes are shown separately. Unusual numbering and repeated source lines are retained.

Inline GRETIL reference extraction, whitespace normalization and mechanical IAST-to-Devanāgarī conversion. Original XML preserved. No translation or commentary added.

This text and our script conversion are available under CC BY-NC-SA 4.0, including attribution, noncommercial use and share-alike requirements. This licence applies to the text, independently of the site design.

Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः